VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VŨ THỊ HỒNG

HÌNH PHẠT TIỀN
THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
TỪ THỰC TIỄN TỈNH ĐỒNG NAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VŨ THỊ HỒNG

HÌNH PHẠT TIỀN
THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
TỪ THỰC TIỄN TỈNH ĐỒNG NAI
Chuyên ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự
Mã số: 838.01.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. NGUYỄN THÀNH LONG

HÌNH PHẠT TIỀN ....................................................................................... 64
3.1. Hoàn thiện các quy định của pháp luật thực định về hình phạt tiền .... 64
3.2. Tổng kết công tác thực tiễn, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra hoạt động
áp dụng hình phạt tiền ................................................................................. 69
3.3. Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho chủ thể áp dụng pháp
luật, đặc biệt là những chủ thể làm công tác tư pháp .................................. 70
3.4. Tuyên truyền, nâng cao ý thức pháp luật của người phạm tội và ý thức
pháp luật của nhân dân, dư luận xã hội về hình phạt tiền ........................... 73
KẾT LUẬN .................................................................................................... 76
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BLHS

Bộ luật Hình sự

BLTTHS

Bộ luật Tố tụng hình sự

NQ

Nghị quyết

Nxb

Nhà xuất bản

TAND



DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Thực tiễn áp dụng các hình phạt trên địa bàn tỉnh Đồng
Nai………...............................................................

38

Bảng 2.2 Thực tiễn áp dụng phạt tiền là hình phạt chính trên địa
bàn tỉnh Đồng Nai……………………………………….

39

Bảng 2.3 Thực tiễn áp dụng phạt tiền là hình phạt bổ sung trên địa
bàn tỉnh Đồng Nai……………………………………….

42


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Để thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm, Nhà
nước thường sử dụng đồng thời nhiều biện pháp khác nhau về chính trị, kinh
tế - xã hội, giáo dục và pháp lí. Các biện pháp này đan xen, hỗ trợ và tùy
thuộc vào yêu cầu cụ thể của công tác đấu tranh phòng ngừa và chống tội
phạm trong từng thời kì lịch sử mà biện pháp này hay biện pháp kia được đặt
lên hàng đầu. Trong tất cả các biện pháp đấu tranh phòng ngừa và chống tội
phạm thì hình phạt là biện pháp nghiêm khắc nhất, được áp dụng phổ biến
nhất và có lịch sử lâu đời nhất. C.Mác đã từng viết: “Hình phạt chẳng qua là
thủ đoạn tự vệ của xã hội với những hành vi xâm phạm những điều kiện tồn

tại tỉnh Đồng Nai cũng không nằm ngoài thực trạng chung của cả nước.
Thực tiễn áp dụng hình phạt tiền tại tỉnh Đồng Nai được tác giả nghiên
cứu và tham khảo các bản án với tư cách là là hình phạt chính và hình phạt bổ
sung. Và một số vấn đề khác liên quan đến hình phạt tiền như tổng hợp hình
phạt tiền, miễn hình phạt tiền, hình phạt tiền đối với người người chưa thành
niên phạm tội… Việc tuyên xử và lựa chọn hình phạt tiền tại các tòa án trên
địa bàn tỉnh Đồng Nai là hoàn toàn chính xác, có căn cứ, đúng quy định của
BLHS về phạm vi, điều kiện áp dụng, mức phạt tiền được tuyên trong khung
pháp luật cho phép và phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi
phạm tội, phù hợp với khả năng thu nhập, tình hình tài sản, khả năng thi hành
án của người bị kết án và sự biến động giá cả của thị trường tại thời điểm xét
xử. Việc áp dụng hình phạt tiền tại tỉnh Đồng Nai đều tăng qua từng năm,
chiếm tỉ lệ lớn so với các hình phạt chính khác, tăng cả về số vụ cũng như số
bị cáo bị áp dụng. Bên cạnh đó việc áp dụng hình phạt tiền từ thực tiễn tại tỉnh
Đồng Nai vẫn còn những vi phạm sai lầm cần phải có những giải pháp, kiến
nghị để hoàn thiện sao cho đạt hiệu quả tốt nhất. Chính vì vậy đòi hỏi các nhà
2


làm luật, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, giải thích, hướng dẫn để cho việc áp
dụng đạt hiệu quả cao hơn
Trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện công cuộc cải cách tư pháp
theo tinh thần Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 02/01/2002 về
một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới và Nghị quyết
số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược Cải cách tư
pháp đến năm 2020 đã chỉ rõ: "… Coi trọng việc hoàn thiện chính sách hình
sự và thủ tục tố tụng tư pháp, đề cao hiệu quả phòng ngừa và tính hướng
thiện trong việc xử lí người phạm tội. Giảm hình phạt tù, mở rộng áp dụng
hình phạt tiền, hình phạt cải tạo không giam giữ đối với một số loại tội
phạm”[13], việc tiếp tục nghiên cứu một số vấn đề lý luận về hình phạt tiền

có các đề tài của các tác giả Vũ Lai Bằng, Hình phạt tiền trong Luật hình sự
Việt Nam, Hà Nội, 1997; Nguyễn Thị Mộng Thúy, Hình phạt tiền theo pháp
luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Tây Ninh, Hà Nội, 2013…
Ngoài ra, một số tác giả cũng đã công bố những bài báo khoa học có đề
cập đến hình phạt tiền như: PGS.TS. Dương Tuyết Miên, Sự mâu thuẫn giữa
hình phạt tiền quy định tại Khoản 1 Điều 30 BLHS với một số tội phạm cụ thể
và những bất cập của hình phạt này, Tạp chí Tòa án nhân dân (Số 15/2006);
Hoàn thiện các quy định của BLHS hiện hành về các hình phạt chính nhẹ hơn
hình phạt tù, Tạp chí Tòa án nhân dân (Số 19/2008)…
Các công trình khoa học nói trên đã nghiên cứu về các vấn đề có liên
quan đến lý luận và thực tiễn của hình phạt tiền, đã có những kết luận xác
đáng, những kiến nghị hữu ích nhằm nâng cao hiệu quả của hình phạt nói
chung và hình phạt tiền nói riêng trong công tác đấu tranh phòng, chống tội
phạm. Đây chính là nền tảng, cơ sở lý luận quan trọng mà tác giả có thể kế
thừa trong công trình nghiên cứu của mình. Tuy nhiên, tính đến nay chưa có
bất kỳ công trình nào tiếp cận nghiên cứu hình phạt tiền từ thực tiễn tỉnh
4


Đồng Nai. Chính vì vậy, có thể nói đây là công trình nghiên cứu đầu tiên tiếp
cận từ thực tiễn áp dụng hình phạt tiền trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc nghiên cứu những vấn đề lý luận về hình phạt tiền; các
quy định của pháp luật thực định về hình phạt tiền, đối chiếu với thực tiễn áp
dụng hình phạt tiền trên địa bàn tỉnh Đồng Nai để đánh giá hiệu quả của việc
áp dụng hình phạt này trong thực tế, từ đó luận văn hướng đến mục đích đưa
ra những kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật
thực định và nâng cao hiệu quả của hình phạt tiền trong hệ thống hình phạt và
trong công tác đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm.

lịch sử và chủ nghĩa duy vật biện chứng Mác – Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng Nhà nước pháp
quyền, về chính sách hình sự, về vấn đề cải cách tư pháp được thể hiện trong
các Nghị quyết Đại hội Đảng và Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002,
Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 của Bộ Chính trị.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả đã sử dụng các phương pháp
đặc thù của khoa học Luật hình sự như:
- Phương pháp chuyên gia, so sánh để thấy được các quan điểm khác
nhau về một số vấn đề lý luận về hình phạt tiền; từ đó thấy được quá trình,
lịch sử lập pháp về hình phạt tiền ở nước ta;
- Tổng kết thực tiễn áp dụng hình phạt tiền trên địa bàn tỉnh Đồng Nai
từ năm 2013 đến năm 2017;
- Thống kê, so sánh, phân tích số liệu liên quan đến vấn đề áp dụng
hình phạt tiền trên địa bàn tỉnh Đồng Nai từ năm 2013 - 2017;

6


Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full