2

BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ


LÊ THÀNH DANH

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
CẤP XÃ Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ
XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2014


3

BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ


LÊ THÀNH DANH

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
CẤP XÃ Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY

CHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ
NƯỚC
MÃ SỐ: 60 31 02 03


Chương 2: YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG XÂY
DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ
Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
2.1.

57

Những nhân tố tác động và yêu cầu xây dựng đội ngũ
cán bộ, công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh
hiện nay

2.2.

57

Những giải pháp tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

71

KẾT LUẬN

96

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

98

PHỤ LỤC

truyền, phổ biến, vận động và tổ chức nhân dân thực hiện đường lối, chủ
trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn dân cư,
giải quyết mọi nhu cầu của dân cư, bảo đảm sự phát triển kinh tế của địa


6

phương, duy trì trật tự, an ninh, an toàn xã hội trên địa bàn cấp xã. Do tính
chất công việc của cấp xã, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vừa giải quyết
những công việc hàng ngày, vừa phải quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của cấp
trên, lại phải tổng kết tình hình thực tiễn ở địa phương để từ đó giúp Đảng ủy,
chính quyền đề ra kế hoạch, chủ trương, biện pháp đúng đắn, thiết thực, phù
hợp với thực tiễn tại địa phương. Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò
quan trọng trong việc xây dựng và phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị,
cơ sở xây dựng các phong trào cách mạng của nhân dân, góp phần thực hiện
thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an
ninh ở địa bàn xã. Sức mạnh của hệ thống chính trị, sự ổn định của xã hội, sự
phát triển sâu rộng và hiệu quả của phong trào cách mạng của nhân dân luôn
gắn liền với năng lực, phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ này. Mọi đường
lối chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước có thể thành hiện
thực hay không ở cấp xã, nhất thiết phải thông qua hoạt động của đội ngũ cán
bộ công chức cấp xã.
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Thành ủy Thành phố Hồ
Chí Minh, mà trực tiếp, thường xuyên là các huyện ủy, chính quyền huyện,
công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đã quán triệt sâu sắc
đường lối, quan điểm của Đảng, chỉ thị, nghị quyết của Đảng ủy, chính quyền
các cấp, vận dụng đúng đắn, phù hợp với đặc điểm, tình hình, nhiệm vụ của
từng cơ sở. Nhờ đó, đã góp phần nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách
mạng, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã,
xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã về số lượng, cơ cấu ngày càng

lãnh đạo, quản lý nghiên cứu về cán bộ và công tác cán bộ với nhiều góc độ
tiếp cận khác nhau.
+ Nguyễn Phú Trọng (2001): “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước”, Nxb CTQG, ST, Hà Nội. Cuốn sách đã làm rõ những vấn đề lý luận


8

và phương pháp luận về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Trên cơ sở đó đưa ra những
quan điểm và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu sự
nghiệp cách mạng cả hiện tại và tương lai; luận giải những yêu cầu về chất
lượng đội ngũ cán bộ trong điều kiện hoàn cảnh mới của đất nước và thời đại.
Về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, tác giả chỉ rõ, phải căn cứ vào tiêu
chuẩn cán bộ, chất lượng, hiệu quả công việc thực tế, có tính đến môi trường và
điều kiện công tác, mức độ tín nhiệm của quần chúng nơi công tác và nhân dân
nơi cán bộ sinh sống; trách nhiệm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức là của
cấp ủy, tổ chức đảng. Cần có một quy hoạch khoa học về xây dựng đội ngũ
cán bộ trong điều kiện thời bình, đất nước diễn ra quá trình đổi mới, biến
động và phát triển mạnh mẽ. Nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo, bồi dưỡng
cán bộ. Tiếp tục đổi mới vấn đề sử dụng cán bộ. Tiếp tục sửa đổi, bổ sung và
hoàn thiện chính sách đối với cán bộ và gia đình cán bộ, công chức.
+ Đề tài khoa học cấp nhà nước KX04.09: Xây dựng đội ngũ cán bộ,
công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của
dân, do dân, vì dân” (2002-2004) của Bộ Nội vụ.
+ Vũ Văn Hiền (chủ biên): Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
(2007).
+ Thuỳ Anh: Nét mới trong tạo nguồn bí thư, chủ tịch xã, phường ở

hưởng, qua đó khẳng định những vấn đề có tính nguyên tắc, xác định rõ yêu cầu,
giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công
chức cơ sở hiện nay.
Căn cứ vào quan điểm, đường lối xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức của
Đảng, các tác giả đã đưa ra các giải pháp cơ bản trong tuyển chọn, quy hoạch,
đào tạo, sắp xếp, quản lý sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức... để hình thành cơ
cấu cán bộ, công chức hợp lý, nhằm đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo


10

vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới. Đó là những tài liệu có giá trị để tác giả
nghiên cứu, kế thừa trong thực hiện nhiệm vụ, nội dung nghiên cứu đề tài
luận văn. Tuy nhiên do đối tượng, mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, phạm vi
nghiêm cứu của mỗi công trình khác nhau, mà đến nay chưa có công trình nào
nghiên cứu một cách cơ bản, có hệ thống công tác xây dựng đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh với tính chất là một công trình
khoa học độc lập.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
* Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn xây dựng đội ngũ
cán bộ, công chức; đề xuất những giải pháp tăng cường xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ những vấn đề lý luận xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã ở Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đánh giá đúng thực trạng và rút ra kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đề xuất yêu cầu và những giải pháp tăng cường xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.

luận xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; cung cấp cơ sở khoa học cho việc
xác định các giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Đề tài có
thể làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy môn xây dựng Đảng ở
các học viện, trường chính trị.
7. Kết cấu của đề tài
Gồm: Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham
khảo và phụ lục.


12

Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
1.1. Những vấn đề lý luận về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh
1.1.1. Cán bộ, công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh
* Các xã ở Thành phố Hồ Chí Minh
Các xã ở Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập theo Hiến pháp năm
1992 của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Hiện nay Thành phố Hồ
Chí Minh có 5 huyện với 58 xã. Huyện Củ Chi có 20 xã và 1 thị trấn. Huyện
Hóc Môn có 11 xã và 1 thị trấn. Huyện Bình Chánh có 15 xã và 1 thị trấn
Huyện Nhà Bè có 6 xã và 1 thị trấn. Huyện Cần Giờ 6 xã và 1 thị trấn. Hệ
thống chính trị xã được tổ chức và hoạt động theo quy định của Hiến pháp
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Các xã ở Thành phố Hồ Chí Minh có truyền thống về lịch sử văn hoá,
đấu tranh cách mạng. Nhìn chung kinh tế tăng trưởng với nhịp độ cao và phát
triển tương đối toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng, an
ninh. Tỷ lệ thất nghiệp giảm dần, thời gian sử dụng lao động ở nông thôn tăng
lên. Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, mức sống của gia đình có công

bức xúc xã hội chưa được chú trọng giải quyết như chất lượng giáo dục - đào
tạo còn hạn chế, tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề còn thấp, thiếu việc làm còn
cao, nhất là ở những nơi chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Nhiều nơi bị ô
nhiễm môi trường kéo dài, chậm được giải quyết. Trình độ dân trí và phẩm
chất, phong cách công tác của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong cấp ủy, chính
quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân xã chưa đáp ứng kịp yêu
cầu nhiệm vụ. Giải quyết khiếu nại, tố cáo còn chậm, nhất là ở cấp cơ sở, một số
vụ việc còn để khiếu kiện đông người vượt cấp, kéo dài; an ninh nông thôn ở
một số khu vực còn tiềm ẩn những mâu thuẫn phức tạp, tệ nạn xã hội, tai nạn
giao thông những năm gần đây có chiều hướng gia tăng.


14

Trình độ dân trí, dân chủ, giác ngộ chính trị của nhân dân ở xã rất khác
nhau, nhu cầu, lợi ích rất đa dạng, phức tạp. Cộng đồng dân cư gồm mọi tầng
lớp nhân dân, đa dạng, phức tạp về trình độ văn hoá, lứa tuổi, giới tính, dân
tộc, tôn giáo, ngành nghề. Nhìn chung, trình độ dân trí, dân chủ, ý thức về
quyền làm chủ trong nhân dân ngày một cao. Ở các xã Thành phố Hồ Chí
Minh, ngày càng có nhiều cán bộ, đảng viên đã nghỉ hưu sinh sống. Đó là
những người được đào tạo, có trình độ, từng trải, có bề dày kinh nghiệm. Bên
cạnh đó là các bộ phận dân cư thuần nông, buôn bán, sản xuất kinh doanh ở
các ngành nghề và các loại hình dịch vụ rất đa dạng. Tuy có sự phát triển
nhanh về kinh tế, xã hội nhưng vẫn còn một bộ phận lớn dân cư trình độ dân
trí thấp, còn chịu ảnh hưởng nặng của những phong tục tập quán lạc hậu.
* Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Luật cán bộ, công chức được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam khoá XII, thông qua, định nghĩa cán bộ, công chức như sau:
Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ
chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt

chuyển, điều động, biệt phái về cấp xã. Căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội,
quy mô, đặc điểm của địa phương, Chính phủ quy định cụ thể số lượng cán
bộ, công chức cấp xã. Như vậy đội ngũ cán bộ, công chức không bó hẹp chỉ là
những cán bộ hoạt động trong các cơ quan lãnh đạo của Đảng, cán bộ chuyên
trách trong các cơ quan Đảng mà còn cán bộ hoạt động ở bất kể lĩnh vực nào
trong bộ máy Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị
đất nước theo quy định của Hiến pháp.
* Nhiệm vụ đội ngũ cán bộ cấp xã.
- Chỉ đạo, quán triệt, cụ thể hoá và tổ chức cho nhân dân trong xã chấp
hành và thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của
Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch, chủ trương phát triển kinh tế - xã hội,
củng cố quốc phòng - an ninh của Thành ủy, huyện ủy, Hội đồng nhân dân,
Ủy ban nhân dân Thành phố, huyện.


16

- Nghiên cứu, quán triệt, cụ thể hoá nghị quyết, chỉ thị của cấp trên,
nắm chắc tình hình của xã, đề xuất báo cáo chủ trương, biện pháp để Đảng ủy,
Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xã xác định nghị quyết, quyết định,
chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh trên
địa bàn xã. Phổ biến, quán triệt, chỉ đạo, quản lý và tổ chức cho nhân dân
trong xã thực hiện thắng lợi các nghị quyết, quyết định, chương trình, kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh trên địa bàn xã.
Tiến hành công tác tuyên truyền giáo dục, thuyết phục, vận động Nhân
dân. Thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình tư tưởng, giải quyết kịp thời
các vấn đề tư tưởng nảy sinh trong các tần lớp Nhân dân, tạo ra sự đồng thuận
xã hội đối với đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Xây dựng, củng
cố niềm tin của Nhân dân trong xã vào mục tiêu, lý tưởng, sự nghiệp đổi mới,
sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.

nhiệm vụ trên các lĩnh vực sau đây:
Trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Công chức cấp xã có
nhiệm vụ tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ,
quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã
hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật; Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ
theo quy định của pháp luật về công an xã và các văn bản có liên quan của cơ
quan có thẩm quyền;
Trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự địa phương. Công chức cấp xã có
nhiệm vụ tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong lĩnh vực quốc phòng, quân
sự trên địa bàn theo quy định của pháp luật; Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ
theo quy định của pháp luật về dân quân tự vệ, quốc phòng toàn dân, nghĩa vụ
quân sự và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền;
Trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống kê. Có nhiệm vụ tham mưu, giúp
Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban


18

nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống kê, tổ chức, nhân sự,
thi đua, khen thưởng, kỷ luật, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên trên
địa bàn theo quy định của pháp luật. Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
Xây dựng và theo dõi việc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác, lịch
làm việc định kỳ và đột xuất của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng
nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã; Giúp Thường
trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức các kỳ họp; chuẩn
bị các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của Hội đồng nhân dân,
Ủy ban nhân dân cấp xã; Tổ chức lịch tiếp dân, tiếp khách của Ủy ban nhân
dân cấp xã; thực hiện công tác văn thư, lưu trữ, cơ chế “một cửa” và “một cửa
liên thông” tại Ủy ban nhân dân cấp xã; nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và

dựng các công trình và nhà ở trên địa bàn để Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã
quyết định hoặc báo cáo Ủy ban nhân dân cấp trên xem xét, quyết định theo
quy định của pháp luật; Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp
luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao.
Trong lĩnh vực tài chính, kế toán. Công chức cấp xã có nhiệm vụ tham
mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn
của Ủy ban nhân dân cấp xã trong lĩnh vực tài chính, kế toán trên địa bàn theo
quy định của pháp luật. Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Xây dựng dự
toán thu, chi ngân sách cấp xã trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức
thực hiện dự toán thu, chi ngân sách và các biện pháp khai thác nguồn thu trên
địa bàn cấp xã; Kiểm tra và tổ chức thực hiện các hoạt động tài chính, ngân
sách theo hướng dẫn của cơ quan tài chính cấp trên; quyết toán ngân sách cấp
xã và thực hiện báo cáo tài chính, ngân sách theo đúng quy định của pháp
luật; Thực hiện công tác kế toán ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách cấp xã,
kế toán các quỹ công chuyên dùng và các hoạt động tài chính khác, kế toán
tiền mặt, tiền gửi, kế toán thanh toán, kế toán vật tư, tài sản,...) theo quy định


20

của pháp luật; Chủ trì, phối hợp với công chức khác quản lý tài sản công;
kiểm tra, quyết toán các dự án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của
Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định của pháp luật; Thực hiện các nhiệm vụ
khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân
dân cấp xã giao.
Trong lĩnh vực tư pháp và hộ tịch. Công chức cấp xã có nhiệm vụ tham
mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn
của Ủy ban nhân dân cấp xã trong lĩnh vực tư pháp và hộ tịch trên địa bàn
theo quy định của pháp luật. Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Phổ biến,
giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, tổ chức phục vụ nhân dân

Chủ trì, phối hợp với công chức khác và trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố xây
dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố và thực hiện công tác giáo dục tại
địa bàn cấp xã. Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên
ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao.
* Vai trò của cán bộ, công chức cấp xã
Đội ngũ cán bộ công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai
trò quan trọng đối với việc tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ, cán
bộ là cái gốc của mọi công việc. Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là người
trực tiếp đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật Nhà nước
vào nhân dân và tổ chức thực hiện, làm cho đường lối, chủ trương, chính sách
thành hiện thực. Cán bộ, công chức cấp xã là công bộc của nhân dân, bảo vệ
quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân, chăm lo lợi ích của nhân
dân, thực hiện dân chủ ở cơ sở và xây dựng xã hội lành mạnh. Đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã là lực lượng nồng cốt trong tuyên truyền vận động, giáo
dục, thuyết phục, giải quyết các tranh chấp dân sự, khắc phục, ngăn chặn các
tệ nạn xã hội, các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân; giáo dục nhân dân tự giác
chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước;


22

tham gia vào những quyết định quan trọng của xã, góp ý bổ sung, phát triển,
hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước. Vì vậy, đội ngũ
cán bộ công chức cấp xã ở Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò quan trọng đối
với việc tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò quan trọng trong lãnh đạo
quản lý thực hiện chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, quốc phòng – an
ninh, xây dựng đời sống văn hoa ở cơ sở. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn xác

cán bộ, công chức cấp xã là một mắt xích của hệ thống chính trị và trong các
Đảng bộ xã và là lực lượng nòng cốt trong công tác xây dựng Đảng, chính
quyền, hệ thống chính trị.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là nguồn cán bộ, công chức cho cấp
trên. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vững mạnh có đầy đủ phẩm
chất, năng lực là một trong những nguồn quan trọng cung cấp cán bộ cho cấp
huyện và Thành phố Hồ Chí Minh. Bởi vì, thông qua hoạt động thực tiễn ở cơ
sở, đội ngũ cán bộ này tích luỹ được nhiều kinh nghiệm, sự năng động và
sáng tạo của họ không ngừng được bổ sung và nâng cao. Trong thực tế, một
số cán bộ chưa được rèn luyện từ thực tiễn ở cơ sở, nên khi được phân công
đảm nhận các vị trí lãnh đạo ở cấp cao hơn thường không thích ứng với nhiệm
vụ và sẽ gặp nhiều khó khăn. Ngược lại, cán bộ công tác ở cơ sở, thì khi điều
động về huyện, Thành phố Hồ Chí Minh với vị trí cao hơn, sẽ vững vàng, có
bản lĩnh trong quyết đoán, xử lý công việc, thích ứng nhanh với nhiệm vụ
mới, đúng như Lênin khẳng định: “ Cần đề bạt một cách có hệ thống những
người đã được thử thách qua thực tiễn”. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “
Cán bộ công chức cơ sở không những là cái khâu liên hệ mà còn là cái kho
dồi dào cho Đảng lấy thêm lực lượng mới. Nếu đội ngũ này phát triển và củng
cố thì Đảng sẽ phát triển và củng cố, bằng không Đảng sẽ khô héo”.
Do vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở Thành phố Hồ
Chí Minh vững mạnh là một mắt xích quan trọng đặc biệt và là cơ sở thực


24

hiện chiến lược cán bộ của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở
Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là cầu nối giữa cấp ủy, tổ chức đảng,
chính quyền với nhân dân, là người trực tiếp tiếp nhận các ý kiến của nhân dân
đề đạt với Đảng, Nhà nước, thực hiện quyền lợi chính trị, kinh tế, văn hoá của

Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân; Chủ
tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh; Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Chủ tịch Hội Nông dân
Việt Nam; Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam. Hoạt động ở mỗi ngành, mỗi
cấp, mỗi cương vị công tác đòi hỏi cán bộ có những tiêu chuẩn cụ thể khác nhau,
không có tiêu chuẩn chung chung cho mọi cán bộ, công chức.
Xuất phát điểm của mỗi người khi bước vào cán bộ, công chức cấp xã
cũng khác nhau. Có người trưởng thành từ cơ sở, có người được trên điều
động, tăng cường theo chế độ luân chuyển cán bộ. Trình độ học vấn không
đồng đều cũng là một đặc điểm chi phối của đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã. Với những người ở trình độ cử nhân thì chưa được trang bị kiến thức về lý
luận chính trị một cách có hệ thống. Những người từ cơ sở trưởng thành
thường chỉ qua các lớp bồi dưỡng của huyện và thành phố.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
có sự khác biệt nhất định về kinh nghiệm và vốn sống, tuổi đời. Số cán bộ,
công chức đã qua các cương vị lãnh đạo, quản lý, được tu dưỡng, rèn luyện
trong thực tiễn hoạt động chính trị - xã hội, nên ở họ có khả năng tự ý thức
được về bản thân. Tuy nhiên, ở đội ngũ này dễ nảy sinh tư tưởng công thần,
chủ quan. Nhìn nhận cấp dưới đôi khi mang theo lề thói gia trưởng, độc đoán,
dựa vào kinh nghiệm cũ, thiếu phương pháp tiếp cận thế hệ.
Phần lớn cán bộ, công chức cấp xã là những người sinh và lớn lên sau
năm 1975. Vì thế, họ chưa trải qua thử thách nhiều trong thực tiễn chính trị - xã
hội. Những đức tính của người cán bộ như: tính kỷ luật, tính tự kiềm chế, khả
năng làm chủ bản thân, ý thức tự phê bình và phê bình, kỹ năng đánh giá hành
vi, mặt mạnh, mặt yếu của bản thân còn nhiều mặt hạn chế.


26

Hai là, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đa dạng, phức tạp về thành