MỤC LỤC
MỤC

NỘI DUNG

TRANG

1
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
2
2.1
2.2
2.3
2.3.1

MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Những điểm mới của SKKN
NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Cơ sở lý luận SKKN
Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến
Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Tìm hiểu nguyên tắc và các bước xây dựng nội dung tích
hợp liên môn

13
16
16
16

1-MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài

0


Mục tiêu của giáo dục phổ thông hiện nay là giúp học sinh phát triển toàn diện.
Vì vậy các em không những được trang bị đầy đủ về mặt kiến thức mà còn được
rèn luyện kỹ năng mới, phát triển nhiều năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải
quyết các vấn đề trong học tập và thực tiễn cuộc sống, nhằm đáp ứng yêu cầu của
nền kinh tế- xã hội thời kỳ hội nhập... Tuy nhiên giáo dục phổ thông Việt Nam hiện
nay cho thấy đặc điểm cơ bản là định hướng nội dung, chú trọng truyền thụ kiến
thức khoa học theo các môn học đã được quy định trong chương trình dạy học. Do
vậy người dạy ít chú trọng việc trang bị cho học sinh hệ thống tri thức khoa học
khách quan về nhiều lĩnh vực khác nhau, chưa chú trọng đến khả năng ứng dụng tri
thức đã học trong những tình huống thực tiễn.
Trong các văn bản, nghị quyết của đại hội Đảng cũng đã đề cập đến nội dung
giáo dục toàn diện của giáo dục phổ thông sau năm 2015. Đặc biệt mới nhất là
trong Nghị quyết 29/NQ-TW với mục tiêu thay đổi “phương pháp dạy học từ
truyền thụ kiến thức sang tổ chức hướng dẫn định hướng phát triển năng lực
nhận thức học sinh”.[3] Theo đề án đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục thì dạy
học tích hợp liên môn là xu hướng tất yếu và có tính khả thi.
Dạy học tích hợp liên môn là hình thức dạy học tạo cơ hội cho học sinh tổng
hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập và áp dụng một cách sáng tạo vào thực
tế cuộc sống, vận dụng giải quyết nhiều tình huống xảy ra trong thực tiễn.

khơi dậy niềm đam mê, hứng thú học tập bộ môn cho học sinh, từ đó cung cấp
cho các em hệ thống tri thức, kĩ năng tin học, giúp các em nhận thức rõ được vai
trò quan trọng của môn Tin học trong thời đại CNH-HĐH như hiện nay với sự
bùng nổ của Công nghệ thông tin. Với mong muốn, nếu các em không có điều
kiện học tiếp lên cao hơn, vẫn có thể tham gia học nghề…góp phần nâng cao đời
sống, thay đổi diện mạo nền kinh tế xã hội của đất nước.
Xuất phát từ những lý do trên, trong năm học qua chúng tôi đã thử nghiệm và
thực hiện nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học, góp phần đổi mới
PPDH, đúc rút thành kinh nghiệm “Biện pháp vận dụng dạy học tích hợp liên
môn trong giảng dạy môn Tin học ở trường THCS Chu Văn An- Huyện Nga
Sơn”
1.2 . Mục đích nghiên cứu:
- Xác định tầm quan trọng của việc vận dụng dạy học tích hợp liên môn trong giảng
dạy môn tin học, góp phần đổi mới phương pháp dạy học.
- Góp phần định hướng nghề nghiệp trong tương lai cho các em học sinh.
- Giáo dục ý thức học tập bộ môn, vai trò, tầm quan trọng của công nghệ thông tin
trong đời sống thực tiễn
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu cách thức, biện pháp vận dụng dạy học tích hợp liên môn trong
giảng dạy môn Tin học, góp phần đổi mới phương pháp dạy học ở Trường
THCS Chu Văn An.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
Trong phạm vi đề tài này tôi đã lựa chọn một số phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết:
Nghiên cứu các Công văn, Thông tư, Nghị quyết, Nghị định… về việc đổi mới
PPDH theo hướng dạy học tích hợp liên môn, đa môn trong dạy học hiện nay.
Các hiện tượng, mâu thuẫn hiện tại của giáo viên, học sinh, nhà trường, địa
phương và yêu cầu của xã hội đối với việc cần thiết phải đổi mới PPDH theo
hướng tích hợp.
- Điều tra, khảo sát thực tế học sinh toàn trường:

trùng lắp một số kiến thức giữa các cấp học, môn học.
- Biên soạn theo hướng nặng về cung cấp kiến thức để thi cử, ít chú trọng
vấn đề bồi dưỡng năng lực cho học sinh.
- Thể hiện dưới hình thức một môn khoa học, nhiều bài học khô khan, một
số kiến thức hàn lâm không gắn liền với thực tiễn đời sống.
2.2.2. Thực trạng về vấn đề dạy học tích hợp liên môn ở trường THCS Chu
Văn An trong những năm học qua.
Đối với nhà trường
- Tài liệu về tích hợp liên môn cho giáo viên chưa có.
- Do chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về các nội dung liên quan đến dạy
học theo chủ đề tích hợp liên môn nên nhà trường còn lúng túng trong khâu chỉ
đạo chung.
- Các tổ chuyên môn chưa mạnh dạn xây dựng thành chuyên đề, hoặc đề xuất
phương pháp tổ chức hình thức dạy học này trong các buổi sinh hoạt chuyên
môn cấp trường, cấp liên trường, cụm trường.
Đối với GV:
- Giáo viên chưa được tham gia lớp tập huấn chuyên đề về tổ chức PPDH tích
hợp liên môn do đó việc vận dụng giảng dạy theo hình thức này còn nhiều lúng
túng, chưa thường xuyên, chưa có hiệu quả.
- Do đặc thù là một trường chất lượng cao của huyện, áp lực về công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi các môn văn hóa rất lớn nên bản thân giáo viên không có thời
gian để tìm hiểu về nội dung, cách thức tích hợp, cũng như xây dựng các chủ đề
tích hợp…
Đối với HS :
Hầu hết là những học sinh có tố chất được tuyển chọn từ tất cả các xã trong
huyện nên các em có ý thứ, có hứng thú và niềm đam mê với nhiều môn học,
trong đó có môn Tin học. Đặc biệt là sự nhạy bén và óc sáng tạo cao với hình
thức dạy học đổi mới này nhưng các em không có thời gian để học tập và nghiên
cứu. Bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận nhỏ các em có thái độ thờ ơ, ngại trau dồi
kiến thức, học đối phó, miễn cưỡng, tư tưởng ỉ lại, dựa vào các tài liệu có sẵn, các

%
SL
%
80
35
43,7
42
52,5
3
3,8
Từ kết quả điều tra này, tôi nhận thấy rằng việc quyết định đưa ra biện pháp
vận dụng dạy học tích hợp liên môn trong giảng dạy môn Tin học là điều rất cần
thiết, hoàn toàn phù hợp với xu thế đổi mới nội dung SGK hiện nay.
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1. Tìm hiểu nguyên tắc và các bước xây dựng nội dung tích hợp liên môn
2.3.1.1. Tìm hiểu nguyên tắc xây dựng nộ i dung tích hợp liên môn
Trên quan điểm dạy học tích hợp liên môn thuộc về nội dung dạy học, không
phải là phương pháp dạy học. Chúng tôi xác định các nguyên tắc dạy học như
sau:
- Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu giáo dục phổ thông, đảm bảo mục tiêu
giáo dục môn học, đặc biệt đảm bảo chuẩn kiến thức và kĩ năng cho từng môn
học.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học.
- Nguyên tắc đảm bảo tính nội dung: Không làm tăng tải nội dung chương
trình, không tích hợp ngược. Nội dung trong chủ đề yêu cầu học sinh khai thác,
vận dụng kiến thức của môn Tin học với các môn liên quan phải tương đồng.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi: Chủ đề tích hợp liên môn phải gắn với
thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học
sinh...Đồng thời phù hợp với năng lực của học sinh, với điều kiện khách quan
của từng trường.

ớp

Tên bài

6

Bài 2:
Tổ chức
thông tin
trong máy
tính

6

6

Bài 3:
Em có thể
làm được
những gì
nhờ máy
tính?
Bài 8:
Quan sát
trái đất và
các vì sao

Địa chỉ

Môn


Hình
thức

Tìm hiểu về những tấm bia tiến Liên
sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám hệ

Biểu diễn số nhị phân

- Khái niệm về số Pi (π)
- Cách sử dụng số Pi trong một
số trường hợp

Liên
hệ

- Các hành tinh trong hệ mặt
trời
- Giải thích hiện tượng nhật
thực, nguyệt thực

Liên
hệ

6


6

6

của Việt Nam.
- Tìm hiểu, Thành phố, Thị xã,
huyện của Tỉnh Thanh Hóa

Mục 1:

Lịchsử
6

- Sự ra đời của ngôn ngữ và Lồng
chữ viết
ghép
- Định dạng văn bản
một
phần

Mục 1:
Các
thành
phần
của văn
bản
Mục 2:
Chọn
phần
văn bản

Văn 6

- Khái niệm văn bản, các Liên

- Liệt kê tên các dân tộc thiểu
số trên đất nước Việt Nam.
-Lập danh sách các anh hùng
giải phóng dân tộc qua các thời
kỳ lịch sử.
(Tích hợp môn Lịch sử-Địa lý)

6

Bài 21:
Trình bày
cô động
bằng bảng

6

Bài thực
Cả bài
hành tổng
hợp: Du lịch
ba miền

Địa lí

Liên
hệ

Lồng
ghép
một

Toán7,
Địa lí,
Mục 1,2: GDCD

- Giới thiệu biểu đồ hình tròn

Liên
hệ

- Thống kê dân số TP. Hồ Chí
Lồng
Minh qua các năm
ghép
- Vẽ biểu đồ diện tích các nước
Đông Nam Á
(Tích hợp môn Địa)
-Thống kê-vẽ biểu đồ tình hình
tai nạn giao thông 2 năm gần
đây
(Tích hợp môn Giáo dục công dân)

8

8

8

8

Bài 1:

Bài 4: Sử
dụng biến
và hằng
trong
chương

Mục 1
Mục 4

Liên
hệ

(Tích hợp môn Lịch sử )
- >Sự giao tiếp của con người
với máy tính
Ngữ văn - Bảng chữ cái của ngôn ngữ Liên
Tiếng Việt => Giới thiệu bảng hệ
chữ cái của ngôn ngữ lập
trình
Toán

Toán

- Tập hợp số đã học => Một
số kiểu dữ liệu của ngôn ngữ
lập trình Pascal.
- Các phép toán cơ bản trong
môn Số học và kí hiệu =>Qui
ước kí hiệu các phép toán
trong ngôn ngữ lập trình

- Hình
học
-Kiến
thức
khoa
học và
đời
sống

8

Bài 6:
Câu lệnh
điều kiện

Mục 2:

8

Bài 7: Câu
lệnh lặp

Mục 1

9

Bài 5:
Tạo trang
web bằng
phần mềm

ngữ lập trình Pascal.
(Tích hợp môn Toán)
- Cách vẽ hình vuông

Liên
hệ

Lồng
ghép,
liên hệ
Lồng
ghép,
liên hệ

- Tạo trang web giới thiệu về
các danh nhân văn hóa Việt
Nam.
- Tạo trang web giới thiệu về
các anh hùng giải phóng dân
tộc.
(Tích hợp môn Lịch sử)
- Giới thiệu các bãi biển đẹp
Lồng
của Việt Nam: Ninh Chữ, Cà ghép,
Ná, Mũi Né, Vũng Tàu, Mũi liên hệ
Nai (Hà Tiên), Bãi Dài (Phú
Quốc), Sầm Sơn, Cửa Lò, Hạ
Long...
- Giới thiệu các danh lam thắng
cảnh của Nga Sơn, Thanh

2. Học sinh :
- Đọc trước bài
- SGK, Đồ dùng học tập, ...
C. TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

Hoạt động của GV
HĐ1: Tìm hiểu khái niệm
bài toán.
- Bài toán là khái niệm quen
thuộc ta thường gặp ở những
môn học nào?
- GV: Chiếu lên máy một số
đề bài toán thuộc các môn:
Toán, Lí, Hóa...
- Em hãy cho ví dụ về bài
toán?
Gv : Tuy nhiên, hằng ngày ta
thường gặp và giải quyết các
công việc đa dạng hơn nhiều
như lập bảng cửu chương,
lập bảng điểm của các bạn
trong lớp…
- Giáo viên phân tích => yêu
cầu HS rút ra kết luận
- Thế nào gọi là bài toán?
HĐ2: Xác định bài toán.

Hoạt động HS
Nội dung cần nhớ
- Bài toán là khái niệm ta

GV: Em hãy nêu cách tính
diện tích tam giác mà em đã
biết ở môn Hình học?

HS: - Cần xác định bài
toán

HS: Độc lập suy nghĩ, xác
định điều kiện trong bài
toán qua ví dụ 1a,b
VD1a:
- Điều kiện cho trước:
Một cạnh và đường cao
tương ứng của cạnh đó.
- Kết quả thu được: Diện
tích hình tam giác.
VD1b:
- Điều kiện cho trước: Vị
Ví dụ 1b: Bài toán tìm
trí nghẽn giao thông và các
đường đi tránh các điểm tắc con đường có thể đi từ vị
nghẽn giao thông.
trí hiện tại tới vị trí cần tới.
- Em hãy xác định bài toán
- Kết quả thu được: Đường
đó?
đi từ vị trí hiện tại tới vị trí
cần tới mà không qua điểm
nghẽn giao thông.
Tích hợp kiến thức khoa học - Điều kiện cho trước:

kiện cho trước
(INTPUT) và kết
quả thu được
(OUTPUT).

2) Quá trình giải
bài toán:
* Quá trình giải bài
toán bao gồm:
+ Xác định bài toán
(Input và Output)
+ Mô tả thuật toán
+ Viết chương trình
*Ví dụ: Các bước
cần thực hiện để
nấu cơm.
11


bài toán có thể có nhiều
thuật toán khác nhau, song
mỗi một thuật toán chỉ giải
một bài toán.

? Nêu những bước phải làm
để nấu cơm.

thu được kết quả cần tìm
từ những điều kiện cho
trước.

- Bước 4. Lật mặt trên của
miếng trứng úp xuống dưới.
Đun tiếp trong khoảng 1
phút
Bước 5. Lấy trứng ra đĩa
IV. Củng cố: (5phút)
- Chốt lại các kiến thức đã học
V. Dặn dò: (2 phút)
-? Nêu các bước khi em giặt quần áo.(chú ý xác định cả INPUT, OUTPUT)
- Về nhà học bài, kết hợp SGK.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, đối với
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
* Đối với học sinh :
12


Sau khi thực hiện giảng dạy, trong các năm học 2016-2017 và 2017-2018
bằng phương pháp dạy học tích hợp liên môn, chúng tôi nhận thấy kết quả học
tập của học sinh có sự chuyển biến tích cực :
- Học sinh tích cực, chủ động hứng thú trong việc tìm ra các tri thức mới với
những biểu hiện như : Các em sôi nổi, tích cực trao đổi, chủ động bày tỏ quan
điểm.
- Các kiến thức mới được hình thành trong bài học, thực hiện theo đúng quy
trình logic của sự nhận thức: Các em được quan sát, trải nghiệm thực tế rồi rút ra
kết luận, từ đó các em hiểu rõ bản chất và nhớ lâu.
- Các kiến thức mới được hình thành đều được gắn với những tình huống cụ thể
nhờ đó các em có thể vận dụng linh hoạt vào thực tế cuộc sống.
- Học sinh được phát triển năng lực quan sát, sử dụng ngôn ngữ, phán đoán, thu
thập thông tin, năng lực giao tiếp, tư duy sáng tạo, tạo mối quan hệ hợp tác, thân
thiện, đoàn kết...

kiến thức liên quan, về việc lựa chọn phương pháp, lựa chọn cách thức dạy học.
Nhờ đó mỗi giáo viên được chủ động về kiến thức, tự tin khi tổ chức các hoạt
động dạy học và lựa chọn phương pháp dạy học tối ưu
- Biết ‘’tích hợp’’ vừa đủ kiến thức các môn ‘’liên quan’’ tránh được sự trùng
lặp, nặng nề, cũng không xem nhẹ, bỏ qua cũng không biến giờ dạy Tin học
thành giờ dạy Địa lí, Toán hay ngược lại.
- Tận dụng được sức mạnh của công nghệ thông tin vào quá trình dạy học.
* Đối với nhà trường :
Phương pháp dạy học tích hợp liên môn sẽ được vận dụng thường xuyên, nhân
rộng ở nhiều bộ môn, nhờ đó chất lượng giáo dục của nhà trường được nâng lên
rõ rệt so với nhiều năm học trước.
Như vậy, rõ ràng so với PPDH cũ thì “Dạy học tích hợp liên môn” đã góp
phần phát triển tư duy liên hệ, năng lực nhận thức, năng lực hành động và năng

13


lực làm việc sáng tạo của học sinh và giáo viên, hoàn toàn phù hợp vói xu thế
dạy học đổi mới hiện nay.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Từ kết quả của quá trình thực hiện, chúng tôi rút ra một số kết luận sau đây:
3.1.1. Vấn đề dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn đang là chủ trương chính
trong đề án thay sách giáo khoa của Bộ GD&ĐT
3.1.2. Trên cơ sở lý luận và thực trạng của vấn đề dạy học theo phương pháp
tích hợp liên môn ở trường THCS Chu Văn An nói riêng, chúng tô đã thực hiện
nhóm giải pháp cơ bản, mang lại hiệu quả cao. Đó là:
- Tìm hiểu nguyên tắc và các bước xây dựng nội dung tích hợp liên môn
- Chọn lọc các bài học trong chương trình để tích hợp
- Tiết dạy thử nghiệm

Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và những người quan
tâm đến nội dung này.
.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
XÁC NHẬN
Nga Sơn, ngày 15 tháng 04 năm 2018
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam doan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội
dung của người khác.
NGƯỜI VIẾT

Nguyễn Quang Thạch

15


Những tài liệu tham khảo:
1. Bộ sách giáo khoa Tin học 6,7,8,9 của nhà xuất bản giáo dục
2. Bộ sách giáo giáo viên Tin học 6,7,8,9 của nhà xuất bản giáo dục
3. Thông qua nguồn internet

16


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD & ĐT, CẤP SỞ GD & ĐT VÀ
CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Nguyễn Quang Thạch

dạy học khi dạy bài “Định lí Pi-TaGo”
Xây dựng hệ thống bài tập có tính
phân bậc khi dạy câu lệnh rẽ nhánh Sở GD&ĐT
và tổ chức lặp
Biện pháp vận dụng dạy học theo
định hướng phát triển năng lực học
Sở GD&ĐT
sinh trong bài lặp với số lần chưa
biết trước trong chương trình tin
học 8 ở trường thcs Chu Văn An

Kết quả
đánh
giá xếp
loại (A,
B,
C, )

Năm học
đánh giá
xếp loại

B

2000-2001

B

2005-2006


THANH HOÁ NĂM 2018
18


19