TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

BÀI TẬP TỐT NGHIỆP

Đề tài “Thực trạng và một số biện pháp phát triển tổ chức
hoạt động tạo hình nhằm phát triển khả năng vẽ cho trẻ mẫu
giáo 2-4 tuổi theo xu hướng đổi mới giáo dục”

Người hướng dẫn: PGS. TS:Lê Thị Thanh Thủy
Họ và tên học sinh:
Ngày sinh: 17/12/1990
Số báo danh: 06
Lớp: MG 12 A.

Quảng Yên 2015
1


Lêi CẢM ƠN
Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất
tới các thầy cô giáo khoa Giáo dục Mầm non, Ban chủ
nhiệm khoa - Trường Đại học sư phạm Hà Nội đã giúp
đỡ và tạo điều kiện cho em suốt thời gian học tập và
nghiên cứu. Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu
sắc nhất tới cô giáo -PGS.TS. Lê Thị Thanh ThủyNgười đã trực tiếp giảng dạy và tận tình giúp đỡ,
hướng dẫn em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu
để em có thể hoàn thành bài tập tốt nghiệp này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu,
giáo viên chủ nhiệm lớp Mẫu giáo 2-4 tuổi trường
Mầm non Hiệp Hoà đã tạo điều kiện thuận lợi để em

3.3.Các biện pháp....................................................................................................24
3.4.Nội dung và phương pháp thực nghiệm............................................................27
3.4.1.Chọn mẫu thực nghiệm...................................................................................27
3.4.2.xây dựng chương trình thực nghiệm...............................................................27
3.4.3.tổ chức quá trình thực nghiệm........................................................................27
3.4.4.Kết quả thực nghiệm.......................................................................................27
KẾT LUẬN
1.kết luận về đề tài nghiên cứu................................................................................32
2.một số kiến nghị sư phạm.....................................................................................33
TÀI LIỆU KHAM KHẢO.......................................................................................35
MỤC LỤC...............................................................................................................36
MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA........................................................................36
PHIẾU KHẢO SÁT................................................................................................40
GIÁO ÁN................................................................................................................42

3


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu và mục đích của đề tài nghiên cứu.
1.1 Lý do chọn đề tài :
“Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai”. Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia
đình, là tương lai của mỗi dân tộc. Việc bảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách
nhiệm của nhà nước, của xã hội và của mỗi gia đình. Đối với việc giáo dục và phát
triển nhân cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô
cùng quan trọng trong sự phát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như: thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ,
thể lực và lao động. Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật,
giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng
nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính nghệ thuật. Trong chương trình
chăm sóc- giáo dục trẻ mẫu giáo hoạt động nào cũng quan trọng, hoạt động này thúc


đẹp bằng ngôn ngữ tạo hình vì vậy cần phát triển hứng thú, tìm kiếm, khám phá tích
lũy vốn biểu tượng, kinh nghiệm tạo hình. Thể hiện một cách tích cực và tự giác tìm
hiểu về cuộc sống, về thế giới xung quanh. Tập cho trẻ biết nhận xét, đánh giá vẻ đẹp
trong tranh vẽ của bạn, của mình. Hình thành khả năng độc lập tổ chức hoạt động, hợp
tác trong các hoạt động tập thể. Để tăng sự linh hoạt trong biểu cảm cần tăng cường
cho trẻ luyện tập các kỹ năng mang tính kỹ thuật hình thành các kỹ xảo tạo đường nét
liên tục, uyển chuyển , tập cho trẻ sự sinh động, phong phú của các đối tượng miêu tả,
tạo sự đa dạng của thế giới hình ảnh, mầu sắc xung quanh trong tranh vẽ.
Qua việc tìm hiểu thực tế ở địa phương, nhất là những điểm trường mẫu giáo cho
thấy việc tổ chức tạo hình cho trẻ còn nghèo nàn, khuôn mẫu, đặc biệt là môn vẽ do sự
thiếu hụt, sự hiểu biết của cô giáo về thế giới xung quanh. Giáo viên chưa có nhiều
năng khiếu về vẽ. Cô chưa hướng được cho trẻ vào hoạt động sát thực cho nên trẻ vẽ
chưa chuẩn. Chưa tận dụng tối đa khả năng sáng tạo của trẻ vào bài vẽ để trẻ có sản
phẩm đẹp. Một số giáo viên mầm non chưa hiểu đúng về hoạt động tạo hình của lứa
tuổi mầm non mà lại cho rằng đó là hoạt động của một hoạ sĩ độc lập hay thậm chí là
một người thợ. Giáo viên chưa thật sự tạo cơ hội cho trẻ tự do hoạt động, tự do thể hiện
cảm xúc, suy nghĩ hay tự chọn sản phẩm. Chương trình tạo hình ở trường mầm non khá
nặng nề và lại mang tính chất áp đặt khá lớn. Sự sắp xếp về thể loại, loại tiết và độ khó
chưa thật hợp lý. Những quyển vở “Bé tập tạo hình” đã có sẵn nền mẫu cố định với các
khung hình và những chi tiết phụ nên hoàn toàn chỉ có thể dành cho cá nhân từng trẻ,
hơn nữa chính điều ấy làm hạn chế sự tưởng tượng và sáng tạo của trẻ. Tính chất “nề
nếp”,“trật tự” được đẩy lên gần như là yêu cầu hàng đầu trong trường mầm non và hoạt
động tạo hình cũng không phải là một ngoại lệ.
Về phía học sinh tuy có cùng độ tuổi nhưng sự nhận thức không đồng đều , nên
sự truyền thụ kiến thức của cô đến với trẻ, trẻ tiếp thu cũng không đồng đều. Cơ sở vật
chất còn nghèo nàn. Thực trạng việc lựa chọn và phối hợp này trong khi tổ chức cho trẻ
tạo hình lại còn rất nghèo nàn và phiến diện nếu như không nói là chưa chú trọng đến
đặc điểm tâm lý lứa tuổi, Mối quan hệ giao tiếp của trẻ mầm non, Tính chất hoạt động
của lứa tuổi mầm non, hợp với nhau trong khi tạo hình. Trẻ chưa được giao tiếp một

biện pháp phát triển kỹ năng hoạt động vẽ cho trẻ thật tốt.
Xuất phát từ những vấn đề trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “ Thực trạng và một
số biện pháp phát triển tổ chức hoạt động tạo hình nhằm phát triển khả năng vẽ cho
trẻ mẫu giáo 2-4 tuổi theo xu hướng đổi mới giáo dục” làm đề tài nghiên cứu.
1.2.Mục đích nghiên cứu
Thông qua đề tài nghiên cứu việc phát triển hoạt động tạo hình nhằm phát triển
kỹ năng vẽ cho trẻ 2- 4 tuổi, nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ về hoạt động tạo
hình theo xu hướng đổi mới giáo dục.
2. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
a. Khách thể nghiên cứu.
Nghiên cứu trên trẻ Mẫu giáo lớn 2- 4 tuổi tại trường Mầm non Hiệp HòaQuảng Yên- Quảng Ninh.
b. Đối tượng nghiên cứu.
“ Thực trạng và một số biện pháp phát triển tổ chức hoạt động tạo hình nhằm
phát triển khả năng vẽ cho trẻ mẫu giáo 2-4 tuổi theo xu hướng đổi mới giáo dục”
3. Giả thuyết khoa học.
Nếu tôi nghiên cứu đề tài này kích thích sự sáng tạo thì sẽ giúp cho hoạt động
tạo hình của trẻ thêm hứng thú và đạt hiệu quả cao hơn.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.
4.1/ Nghiên cứu một số vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài.

6


4.2/ tìm hiểu thực trạng và một số biện pháp phát triển tổ chức hoạt động tạo
hình nhằm phát triển khả năng vẽ cho trẻ 2- 4 tuổi theo xu hướng đổi mới giáo dục ở
trường Mầm non.
4.3/ Đề xuất một số biện pháp nhằm phát triển tổ chức hoạt động tạo hình
nhằm phát triển khả năng vẽ cho trẻ 2- 4 tuổi theo xu hướng đổi mới giáo dục ở trường
Mầm non.
Tiến hành làm thực nghiệm để xác định hiệu quả giáo dục và biện pháp giáo dục

1.Bản chất của hoạt động tạo hình của trẻ em.
Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính sáng tạo. Nó
phản ánh cuộc sống hiện thực bằng những hình tượng nghệ thuật, trong đó con người
không chỉ khám phá và lĩnh hội thế giới, mà còn cải tạo nó theo quy luật của cái đẹp,
gửi gắm vào đó tâm hồn và tình cảm của người nghệ sỹ. Bản chất của hoạt động tạo
hình là một khía cạnh của sự phát triển tâm lý của trẻ em.
Hiểu theo nghĩa rộng, hoạt động tạo hình của trẻ em được xem như một quá
trình lĩnh hội các kinh nghiệm xã hội. Còn xét ở phạm vi hẹp, trong các hoạt động ở
lứa tuổi Mầm non, hoạt động tạo hình được coi là hoạt động mang tính sáng tạo nghệ
thuật, nghĩa là nó diễn ra thông qua sự lĩnh hội của trẻ các phẩm chất năng lực tâm lý
đặc trưng cho con người và được in dấu trong nền văn hoa vật chấ và tinh thần của xã
hội. Vậy hoạt động tạo hình của trẻ là một hoạt động có nguồn gốc xã hội.
2. Đặc điểm khả năng tạo hình của trẻ 2-4 tuổi
Hoạt động tạo hình của trẻ nhỏ chưa phải là một hoạt động sáng tạo nghệ thuật thực
thụ. Quá trình hoạt động và sản phẩm hoạt động tạo hình của trẻ thể hiện các đặc điểm
của một nhân cách đang được hình thành. Hoạt động tạo hình của trẻ em không nhằm
mục đích tạo nên những sản phẩm phục vụ xã hội, cải tạo thế giới hiện thực xung
quanh. Mục đích và kết quả to lớn nhất của quá trình hoạt đông chính là sự biến đổi,
phát triển của chính bản thân chủ thể hoạt động.
Một đặc điểm rất rõ nét trong họt động tạo hình của trẻ em là tính duy kỷ. Xem tranh
vẽ của trẻ nhỏ ta thấy cái mà trẻ quan tâm hơn cả trong quá trình vẽ đó là việc “ vẽ cái
gì” chữ không phải vẽ như thế nào. Tính duy kỷ làm cho trẻ nhỏ đến với hoạt động tạo
hình một cách dễ dàng. Càng nhỏ tuổi, trẻ càng dễ lụa chọn đới tượng miêu tả bởi lẽ
đối tương đó thường là cái nó thích, nó muốn chứ không phải là cái dễ vẽ.
Cùng với tính duy kỷ là tính không chủ định cũng là một đặc điểm tâm lý rất đặc trưng
tạo cho sản phẩm hoạt động tạo hình của trẻ vẻ hấp dẫn riêng. Ở độ tuổi 2-4 tuổi trẻ có
khả năng thể hiện tưởng tượng tái tạo, biểu cảm bằng cách sử dụng một số chấm, vạch,
đường nét khác nhau bổ sung vào các hình do người lớn vẽ sẵn hoặc hình vẽ do trẻ tình
cờ tạo nên trước đó. Mặc dù các hình vẽ mà trẻ vẽ ở độ tuổi này còn thật sự sơ lược,
ấu trĩ và khó hiểu đối với người lớn , nhưng trong mắt của trẻ nó lại rất sống động và

và đặc điểm của sự sáng tạo của trẻ yêu cầu nhà sư phạm phải có kiến thức về đặc điểm
của hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật nói chung, phải biết người họa sĩ sử dụng
những phương tiện tạo hình nào để xây dụng nên hình tượng nghệ thuật, hoạt động
sáng tạo trải qua những giai đoạn nào.
Đặc điểm của sư sáng tạo trong hoạt động tạo hình: Sáng tạo của nhà họa sĩ là
một loại hoạt động nhất định, tạo nên những vật độc đáo mới có ý nghĩa xã hội, đó là
những tác phẩm nghệ thuật thể hiện thế giới xung quanh. Sự thể hiện đó không phải
đơn giản là sự “ sao chép” lại những sự vật và hiện tượng, mà họa sĩ phải “ nhào nặn”
lại những gì thụ cảm được trong nhận thức của mình, chon ra những gì cơ bản nhất,
đặc sắc nhật và tổng hợp lại xây dựng lên hình tượng nghệ thuật.
Nền tảng khách quan của sáng tạo nghệ thuật là thể hiện thế giới tực tiễn, nhưng
còn tồn tại yếu tố chủ quan, đó là quan hệ của họa sĩ với vật được thể hiện. Họa sĩ
không đơn giản nghiên cứu và thể hiện thế giới, họa sĩ đặt cả tâm hồn tình cảm của
mình vào hình tượng, nhờ vậy mà hình ảnh đó có thể gợi cảm với những người khác.
Điều kiện cần thiết cho hoạt động sáng tạo của họa sĩ là phải có khả năng, phải có kỹ
năng kĩ xảo trong hoạt động nghệ thuật. Những đặc điểm thể hiện sự có mặt của nguồn
sống sáng tạo trong hoạt động của trẻ là thể hiện tính tích cực, tính tự chủ và sáng kiến
trong việc vận dụng những phương pháp đã học vào việc thực hiện nhiệm vụ đặt ra…
9


Nhận thức ban đầu trong hoạt động tạo hình của trẻ là nhận thức về tính chất của
vât liệu: bút chì, đất xét, giấy…
Cho tới khi nào trẻ bắt đầu hiểu rằng những nét bút chì có thể nói lên một cái gì
đó(mưa rơi, cỏ mọc…) theo ý muốn của mình hoặc theo đề nghị của người lớn trẻ cố
gắng vẽ một vật nào đó thì khi đó hoạt động của trẻ đã mang tính chất tượng hình, ở trẻ
đã có ý đồ mục đích mà trẻ mong muốn thực hiện.
Như vậy giai đoạn đầu trong quá trình sáng tạo, sự xuất hiện ý đồ có tồn tại
trong hoạt động của trẻ. Nhưng khác với họa sỹ, là sau khi nảy sinh ý đồ, thường có
một giai đoạn dài, suy nghĩ về nội dung và phương thức thực hiện. Như vậy, cả 3 giai


Tham gia vào các hoạt động tạo hình trẻ có nhiều cơ hội tiếp thu các chuẩn mực
thẩm mỹ, đạo đức trong xã hội. trải nghiệm cấc xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học
hỏi các kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa xã hội qua các hình tượng, các
sự kiện, hiện tượng được miêu tả. Hoạt động tạo hình của trẻ em có nguồn gốc xã hội
và thể hiện sự định hướng xã hội cho sự phát triển nhân cách của trẻ.
Quá trình tạo hình của trẻ mầm non thường và có thể tổ chức như một hoạt động,
cùng nhau tạo lên sản phẩm chung. Sự tương tác, hợp tác trong các hoạt động tập thể,
ảnh hưởng tích cực đến sự hình thành ở trẻ các phẩm chất đạo đức như: tính kiên chì,
thói quen làm việc đến nơi đên chốn, khả năng vượt khó để đạt được mục đích, thói
quen biết nhường nhịn, biết giúp đỡ bạn, biết cùng nhau làm việc và điều hòa giữa lợi
ích chung và lợi ích cá nhân.
4.3 Vai trò của hoạt động tạo hình đối với việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ.
Với tư cách là hoạt động nghệ thuật, hoạt động tạo hình tạo nên những điều kiện
thuận lợi nhất cho sự phát triển cảm giác, tri giác thẩm mỹ, việc quan sát, tìm hiểu các
sự vật hiện tượng giúp trẻ nhận ra các đặc điểm thẩm mỹ (hình dáng, màu sắc,tỷ lệ, sự
sắp xếp trong không gian,…) nhận ra nét độc đáo tạo nên sự hấp dẫn của đối tượng
miêu tả. Các đặc điểm thẩm mỹ phong phú, đa dạng của đối tượng miêu tả, là những
yếu tố kích tích sự xuất hiện của những rung động, của những xúc cảm thẩm mỹ (cảm
xúc về vẻ đẹp của hình, màu, nhịp điệu,vẻ cân đối hài hòa,…).Từ những các cảm thẩm
mỹ, giúp trẻ biết thưởng thức cái đẹp từ thiên nhiên và các tác phẩm nghệ thuật.
Quá trình thể hiện các sản phẩm tạo hình vẽ là điều kiện thuận lợi cho trẻ vận
dụng tích cực vốn biểu tượng hình tượng đã tích lũy được để phối hợp, xây dựng hình
tượng mới, làm cho sản phẩm tạo hình càng sinh động, đầy hấp dẫn và mang màu sắc
nghệ thuật.
4.4.Vai trò của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển thể chất cho trẻ.
Hoạt động tạo hình ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển thể chất
của trẻ. Những giờ phút hoạt động tự do trong môi trường thẩm mỹ, trong bầu không
khí thoải mái, sinh động sẽ tạo cho trẻ niểm vui sướng.Chính sự vui sướng, phấn khởi
này tác động tích cực tối hoạt động của tim mạch, điều hòa hoạt động của hệ thần kinh,

5.3 Nội dung cơ bản của hoạt động tạo hình cho trẻ Mầm non.
5.3.1 Các nguyên tắc lựa chon,sắp xếp nội dung của hoạt động tạo hình.
Tính khoa học.
Tính thống nhất giữa các nhiệm vụ giáo dục và phát triển.
Tính vừa sức.
Tính ý thức.
Tính hệ thống kế tục.
Tính thống nhất giữa lý thuyết với thực tiễn.
Nguyên tắc giáo dục cá biệt.
5.3.2 Các nội dung của hoạt động tạo hình cho trẻ Mầm non.
* Nội dung giáo dục và phát triển của chương trình hoạt động tạo hình.
Các năng lực chuyên biệt cho hoạt động tạo hình.
Các kiến thức chuyên biệt cho hoạt động tạo hình.
Các kỹ năng chuyên biệt cho hoạt động tạo hình.
Ngoài những khía cạnh chuyên biệt trên, nội dung của hoạt động tạo hình còn
định hướng vào việc hình thành cho trẻ các phẩm chất nhân cách cần thiết như: sự hiểu
12


biết phong phú về thế giới xung quanh, các xu hướng, hứng thú, đông cơ hoạt động,
những ham thích cá nhân, say mê cá nhân,lòng say mê lao động, ý chí và các phẩm
chất khác. Để hình thành và phát triển khả năng nhận thức thẩm mỹ và hoạt động thực
tiễn cho trẻ, người ta phân các nội dung giáo dục và phát triển của hoạt động tạo hình
thành 4 nhóm
+ Nhóm 1: Các kiến thức, kỹ năng, năng lực thể hiện vật mẫu đơn giản (1 hoặc 1
nhóm vật mẫu).
+ Nhóm 2: Các kiến thức, kỹ năng, năng lực truyền đạt nội dung mạch lạc (chủ
đề, cốt truyện,…).
+ Nhóm 3: Các kiến thúc , kỹ năng, năng lực trang trí.
+ Nhóm 4: Các kiến thức và kỹ năng mang tính kỹ thuật.

phẩm văn học,hoạt động âm nhạc, thể dục,…).Các mối quan hệ trên sẽ là sự định
hướng để giáo viên đưa các nội dung miêu tả của hoạt động tạo hình vào các mạng chủ
điểm, các mạng nội dung giáo dục chung cũng như mạng nội dung của các loại hình
hoạt động tạo hình.
6. Những phương pháp và thủ pháp hướng dẫn hoạt động tạo hình trong trường
Mầm non
6.1 Khái niệm
Phương pháp là gì?
Phương pháp là cách thức hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ Mầm non chính
là hệ thống hoạt động qua lại của nhà sư phạm với trẻ để tổ chức hoạt động nhận thức
thẩm mỹ và hoạt động thực tiễn cho trẻ nhằm phát triển các năng lực tạo hình, giúp trẻ
nắm dược các hiểu biết cũng như các kỹ năng, kỹ xảo tạo hình, hình thành và phát triển
ở trẻ khả năng sáng tạo. Trong đề tài này sử dụng 4 nhóm phướng pháp: nhóm phướng
pháp thông tin- tiếp nhận, nhóm phương pháp thực hành- ôn luyện, nhóm phương pháp
tìm tòi- sáng tạo, nhóm phương pháp mang tính vui chơi.
6.2 Các nhóm phương pháp
*Nhóm phương pháp thông tin tiếp nhận.
Đây là phương pháp tạo điều kiện phát triển ở trẻ tri thức thẩm mỹ, giúp trẻ hiểu
biết về nội dung miêu tả và phương pháp tạo hình, hình thành hứng thú, phát triển khả
năng cảm thụ thẩm mỹ. Nhóm này có 3 phương pháp:
*Phương pháp quan sát: Giúp trẻ vận dụng khả năng cảm giác, tri giác,hình
thành các biểu tượng rõ nét về đối tượng miêu tả. Tiến tới đánh giá thẩm mỹ, thưởng
thức cái đẹp. Quá trình quan sát phải được tổ chức từng bước, tập cho trẻ biết phân
tích, khái quát hình ảnh của đối tượng tri giác. Một quá trình quan sát thường phải phối
hợp rất linh hoạt và hợp lý các quá trình tri giác bao quát với tri giác tập chung.Cần
giúp trẻ bắt đầu bằng quan sát bao quát, sau đó tập chung vào các chi tiết, rồi trở lại
quan sát toàn bộ diện mạo của đối tượng. Nắm vững cách thức,kỹ năng quan sát như
vậy trẻ sẽ trở nên tích cực và tự tập tích lũy vốn kinh nghiệm xúc cảm, tri giác thẩm
mỹ của trẻ sẽ dần được hình thành và trở nên phong phú, làm cơ sở cho sự phát triển óc
sáng tạo.

7. Các hình thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ Mầm non
Có hai hình thức quan trọng:
+ Tổ chức hoạt động tạo hình trong tiết
+ Tổ chức hoạt động tạo hình ngoài tiết học.
7.1. Hoạt động tạo hình trong tiết học.
Trên thực tế, tiết tạo hình này đang được coi là hình thức quan trọng, được các
trường Mầm non quan tâm nhiều nhất.
Có nhiều loại tiết học tạo hình:
Tiết học tạo hình theo nhóm nhỏ:
Tiết học theo nhóm nhỏ: là tiết học tổ chức cá nhân hoặc với những trẻ gặp khó
khăn trong bộ môn tạo hình. Nội dung của tiết học này không theo một hệ thống chặt
chẽ, tuy nhiên vẫn cần chuẩn bị và có kết quả từ trước. Tiết học theo nhóm lớp: nội
dung của tiết học này cũng bám sát vào chương trình tạo hính. Sự tham gia của trẻ vào
các tiết học này không phải là bắt buộc đối với toàn lớp.trên các giờ học này, giáo viên
lần lượt làm việc với từng nhóm, cung cấp cho trẻ hiểu biết, rèn luyện các kỹ năng
15


nhằm phục vụ cho tiết học bắt buộc với cả lớp. Chương trình dạy học trong các tiết học
với nhóm được giáo viên lựa chọn tùy theo điều kiện của lớp, tùy theo hứng thú của
trẻ.
Loại tiết học mang tính chủ đạo: là tiết học bắt buộc với cả lớp. Nó đóng vai trò
chủ lực mà ở đó người ta phát triển, rèn luyện cho trẻ một cách có hệ thống theo một
chương trình nhất định.
Trên tiết học của bộ môn các hoạt động khác hoạt động tạo hình không đóng vai
trò chủ đạo, các nhiệm vụ tạo hình không phải là nhiệm vụ chính, nhưng ở đó người ta
có thể kết hợp giải quyết các nhiệm vụ phát triển. Khả năng hoạt động tạo hình của trẻ
có thể đưa vào đó các yếu tố của hoạt động tạo hình. Các tiết học tạo hình trong trường
Mầm non được phân theo các loại hình của hoat động tạo hình: vẽ, nặn, xếp dán,…
Ngoài ra còn mốt số tiết học mang tính ứng dụng như: xếp hình, gấp giấp,…

tích cực độc lập, sáng tạo. Nội dung miêu tả của tiết học này thể hiện các quan hệ
tương đối phức tạp giữa các sự vật hiện tượng trong thế giới xung quanh, là sự tổng
hợp, phối hợp giữa các nội dung mà trẻ đã thể hiện trên các tiết học tạo hình theo mẫu
hoặc theo đề tài.
7.2. Hoạt động taọ hình ngoài tiết học:
Để giúp trẻ tiếp thu, tích lũy, mở rộng vốn kinh nghiệm tri giác,vốn biểu tượng,
hình tượng phong phú về thế giới xunh quanh, cần bổ sung cho hệ thống các tiết học
tạo hình bằng hàng loạt hoạt động phóng phú “mọi lúc mọi nơi”, trong các giờ học
khác, các hoạt động vui chơi mà mọi hoạt động sinh hoat hàng ngày của trẻ. Chính
những hoạt động mang tính tạo hình không bị gò bó, phù hợp với hứng thú và tầm hiểu
biết của trẻ, sẽ nuôi dưỡng trẻ lòng say mê với môn học tạo hình và tạo điều kiện ở trẻ
tính tích cực nhận thức.Thông qua đó, giáo viên cung cấp cho trẻ những kiến thức về
cái đẹp, kỹ năng kỹ xảo, đặc biệt là xúc cảm tính cảm.
Các hoạt động này có thể là quá trình tri giác chuyên biệt ngoài tiết học cho trẻ
tri giác và phải được chuẩn bị các bước đầy đủ cho trẻ tri giác đối tượng miêu tả được
tốt. Hoặc có thể là hình thức chơi tạo hình. Hoạt động tạo hình có mối liên hệ rất chặt
chẽ với hoạt động vui chơi.Cả hai hoạt động cùng là quá trình lĩnh hội cá kinh nghiệm
xã hội, quá trình phản ánh hiện thực xã hội qua lăng kính chủ quan của trẻ. Qua đó sẽ
tạo ra khoảng rộng cho hoạt động của trí tưởng tượng sáng tạo trong tạo hình. Có thể
nói phương châm “học mà chơi, chơi mà học” sẽ rất có hiệu quả, nếu chúng ta biết
lồng ghép các biện pháp vào trong phương pháp dạy học cho trẻ. Nó không chỉ giúp trẻ
cảm thấy hứng thú đối với hoạt động tạo hình, mà thông qua đó trẻ tiếp thu được các
tri thức kỹ xảo, tượng tượng sáng tạo trong quá trình tri thức đối tượng miêu tả.
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỎ CHỨC
HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH NHẰM PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG VẼ CHO TRẺ
MẪU GIÁO 2-4 TUỔI THEO XU HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC.
2.1. Mục đích nghiên cứu thực trạng:
Chúng tôi tiến hành điều tra để thấy kỹ năng, kỹ xảo trong việc tổ chức hoạt
động tạo hình nhằm phát triển khả năng vẽ cho trẻ mẫu giáo 2-4 tuổi theo xu hướng đổi
mới giáo dục.. từ đó rút ra được những hạn chế. Trên cơ sở đó đề ra một số biện pháp

biện pháp sau:
Phương pháp quan sát hoạt động tạo hình của trẻ 2-4 tuổi trên tiết học, hoạt
động góc, hoạt động ngoài trời.
Phương pháp phân tích sản phẩm của trẻ 2-4 tuổi.
Phương pháp thống kê so sánh kết quả hoạt động.
Kết quả điều tra thực trạng:
2.3.1. Trên tiết học:
Số lớp quan sát: lớp Mẫu giáo2-4 trường Mầm non Hiệp Hòa
Số trẻ: 30 cháu
Quan sát tự nhiên:
Tôi đã dự giờ đồng nghiệp với số tiết là 3 về nội dung vẽ của trẻ 2-4 tuổi:
Vẽ quả chuối( mẫu)
Vẽ mưa rơi( đề tài)
Vẽ đàn gà cháu thích.( ý thích)
+ đánh giá:
18


phân tích ghi chép tiết học và các sản phẩm của trẻ để rút ra một số kết luận về nội
dung sản phẩm đó và khả năng mở rộng nội dung tạo hình cho trẻ.
+Về phía cô: cô đã sử dụng vật liệu: như tranh ảnh, mẫu vẽ, bảng vật thật, đồ dùng,
mầu, bút mầu, giấy vẽ, giá treo tranh, và các phương pháp, biện pháp và các kỹ năng
kỹ xảo trong tạo hình vẽ với các nội dung bài vẽ khác nhau.
+Về phía trẻ: nội dung sản phẩm: trẻ đã thể hiện được nội dung tác phẩm.
Hình tượng nhân vật đã nói lên chủ ý của tác phẩm.
Hình thức thể hiện: cần đề cập đến một số yếu tố tính chất, mầu sắc, hình dạng
của mọi vật xung quanh.
Mầu sắc trong tác phẩm: trẻ chưa quan tâm nhiều đến mầu sắc. Mầu sắc chưa
được trẻ xem như phương tiện thẩm mĩ để tạo nên “giá trị nghệ thuật”. Trẻ chỉ dùng
mầu mà nó thích và lựa chọn.

An két dành cho giáo viên Mầm non.
2.3.5.Phân tích sản phẩm hoạt động của trẻ.
+ Tất cả các sản phẩm hoạt động tạo hình mà trẻ đã tạo nên ở các giờ hoạt động
đã được dự giờ và một số hoạt động khác để phân tích biểu hiện khả năng vẽ, thể hiện
cấu trú, sự sáng tạo của trẻ trong hoạt động vẽ của trẻ Mẫu giáo 2- 4 tuổi. Trẻ đã biết
Tập thay thế, sử dụng linh hạt các khối hình theo đặc điểm công dụng của chúng.
Trẻ đã vẽ theo các định hướng khác nhau:
+ Theo mô hình mẫu
+Theo chụp ảnh
+Theo sơ đồ (hình vẽ)
+Theo lời chỉ dẫn
+Theo chủ đề chung
+Theo ý tưởng sáng tạo của riêng trẻ
Việc Tiếp tục phát triển thị hiếu, thẩm mĩ, rèn luyện sự khéo léo trong các thao
tác tạo hình cho trẻ và phát triển tính sáng tạo trong việc ứng dụng các sản phẩm tạo
hình và các hoạt động sinh hoạt, vui chưi ở trường Mầm non là rất cần thiết.
2.4. Các tiêu chí và thang đánh giá:
2.4.1 tiêu chí đánh giá kỹ năng.
* Về khả năng sử dụng công cụ vật liệu tạo hình
Qua dự giờ các tiết của trẻ Mẫu giáo 2- 4 tuổi, tôi thấy trẻ đều biết cách ngồi
đúng tư thế, đặt cánh tay đúng tư thế cầm mầu để vẽ, cách đưa bút để vẽ các nét cong,
thẳng dọc, thẳng, ngang....để tay phía dưới bên phải của nét vẽ. Khi vẽ thường tập
trung chú ý, nỗ lực nhiều hơn vào sự vận động để biến đổi các nét và tạo nên các hình
thù.. một số trẻ 4 tuổi đã bắt đầu nhìn nhận mầu sắc như một dấu hiệu làm đẹp.
*Tính linh hoạt và tốc độ
Tính linh hoạt và tốc độ của trẻ rất kém, vì vậy giáo viên rất vất vả khi phát triển
cho trẻ kỹ năng vẽ với tính linh hoạt sáng tạo.Vì điều kiện trên, giáo viên đã dùng các
20



câu truyện để tạo nên sự chú ý của trẻ vào mẫu vẽ của cô.
*Về khả năng của trẻ:
Trong quá trình vẽ trẻ còn thụ động, phần lớn trẻ không có để khả năng vận
dụng vốn kinh nghiệm để tưởng tượng nên hình ảnh sáng tạo.

21


Sự yếu kếm của trẻ trong cảm thụ thẩm mỹ còn hạn chế và sự tiếp thu và vận
dụng truyền cảm đường nét, mầu sắc, hình dáng và phát triển các hình ảnh tưởng
tượng sáng tạo.
Mặt khác, còn do nguyên nhân giáo viên chưa thường xuyên rền kỹ năng hoạt
động tạo hình, chưa nhắc nhở trẻ hoàn thành bài tập vângs tạo trong tạo hình. Chưa kết
hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong quá trình rền thao tác kỹ năng tạo hình
và sụ say mê hững thú trong tạo hình. Từ đó trẻ có được sáng tạo mới và hứng thú hơn.
Việc cho trẻ có sáng tạo và hứng thú trong tạo hình đóng vai trò rất quan trọng vì hoạt
động tạo hình là 1 hoạt động nhận thức đặc biệt thông qua những hình tượng nghệ
thuật được tạo nên và được cảm nhận thẩm mỹ bằng các phương tiện truyền cảm mang
tính trực quan. Hoạt động tạo hình là 1 hoạt động kích thích, tạo điều kiện cho sự phát
triển của trẻ thông qua quá trình sử dụng tích cực các giác quan để tìm kiếm, khám phá
chế tạo, sáng tạo.
2.5.2: kết quả điều tra:
Tôi đã dùng phiếu điều tra (an két dành cho giáo viên Mầm non) và câu hỏi đàm
thoại với giáo viên.
2.5.3:kêt quả sản phẩm của trẻ.
Kết quả điều tra sản phẩm vẽ là 60 cháu trong đó:
Đạt loại giỏi: 8 %
Đạt loại khá: 29%
Đạt loại trung bình: 55%
Loại yếu: 8%

vấn đề này.
3.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Các biện pháp đề xuất phải phù hợp với chương trình giáo dục Mầm non.
- Các phương pháp đề ra phải phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ 2- 4 tuổi.
- Các phương pháp đề xuất phải phù hợp với điều kiện của nhà trường, của địa
phương.
3.3 . Các Biện pháp
Kết quả của các quá trình giáo dục và dạy học phụ thuộc phần lớn vào các
phương pháp, cấc biện pháp được sử dụng để giúp trẻ nắm được các nội dung giáo dục
nhất định và phát triển cho trẻ những tri thức, các kỹ năng, kỹ xảo, đồng thời phát triển
ở trẻ năng lực hoạt động.
Các biện pháp mang tính vui chơi và các biện pháp tổ chức hoạt động tạo
hình có sử dụng yếu tố chơi, đây là biện pháp phù hợp với lứa tuổi Mầm non.
- Việc sử dụng các biện pháp mang tính vui chơi trong các tiết học sẽ làm tăng
hứng thú của trẻ, tạo nên tâm trạng phấn khởi, mong muốn vẽ, nặn, cắt dán và làm tăng
hiệu quả của việc huy động trí lực trong quá trình hoạt động.
Do vậy, muốn có hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình
cho trẻ, giáo viên phải tự sáng tạo ra các trò chơi, giúp trẻ hứng thú với bộ môn hoạt
động tạo hình.
*Biện pháp 1: Chuẩn bị đồ dùng tao hình.
Đồ dùng của cô: Việc dạy trẻ các kiến thức, kỹ năng cơ bản trong tạo hình phải
dựa trên những hình ảnh và những biểu tượng cụ thể, do vậy đồ dùng của cô phải đảm
23


bảo nội dung bài dạy, đảm bảo mục đích yêu cầu, phức tạp dần theo nhận thức và khả
năng sáng tạo của trẻ.
Đối với trẻ :
Việc giáo dục phát triển tư duy và nâng cao hoạt động tạo hình của trẻ là giúp trẻ
tích lũy nhiều biểu tượng bằng cách cho trẻ quan sát, tiếp xúc, va chạm với sự vật hiện


24


luôn luôn gắn chặt, bổ sung cho nhau trong việc sử dụng và tổ chức cho trẻ học bộ môn
tạo hình.
*Biện pháp 4: Biện pháp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ.
- Ban giám hiệu và gia đình nên quan tâm hơn nữa đến việc xây dựng một mơi
trường hoạt động cho trẻ.
+Về phía gia đình: gia đình cần mạnh dạn đóng góp những kinh nghiệm nuôi
dạy trẻ mà mình đã biết, gia đình cũng sẵn sàng xây dựng trường lớp, như giúp các
cháu làm đồ chơi và sứu tầm những tranh ảnh, vật liệu đẹp mang vào trường.
Gia đình cần nhiệt tình tham gia vào các hoạt động của nhà trường. Mặt khác gia
đình cũng coi giáo viên Mầm non là người đáng tin cậy để kịp thời thông báo tình hình
con em mình về mọi mặt cho giáo viên Mầm non để cùng nhau tìm kiếm cách thức
phát triển các kỹ năng vẽ cho trẻ một cách có hiệu quả.
*về phí nhà trường:
- Nhà trường cần tạo mọi điều kiện ch giáo viên Mầm non làm tốt công tác phát
triển kỹ năng vẽ cho trẻ với tinh thần trách nhiệm cao.
- Nhà trường thường xuyên mở các cuộc tư vấn cho các bậc cha mẹ về tâm lý,
sinh lý, dinh dưỡng trẻ em để giải đáp các thắc mắc băng khoăn của các bậc cha mẹ.
Thường xuyên thông báo kịp thời tình hình về mọi mặt của từng cháu cho cha mẹ trẻ
biết. Lắng nghe những lời đóng góp của phụ huynh về mọi việc chăm sóc và giáo dục
trẻ.
*Về phía giáo viên:
Bộ, sở, phòng giáo dục nên mở những lớp mỹ thuật cho giáo viên Mầm non để
nâng cao năng khiếu cho giáo viên. Giáo viên phải tự phấn đấu học tập qua sách báo,
tranh, ảnh, phim khoa học về môn tạo hình nói chung và kỹ năng vẽ nói riêng để tự
vươn lên. Giáo viên thường xuyên tập huấn để nâng cao tay nghề.
Cô giáo phải thật sự yêu nghề, yêu trẻ, coi trẻ như con củ mình, làm đủ mọi việc