THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN CHO
HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG
MẦM NON DỰA VÀO CỘNG
ĐỒNG NGHỀ NGHIỆP Ở QUẬN
LONG BIÊN, HÀ NỘI
- Một và nét về khách thể khảo sát và tổ chức khảo sát
- Một vài nét về giáo dục mầm non quận Long Biên
Quận Long Biên được thành lập 06/11/2003 đến nay được 15 năm.
Trong quá trình xây dựng và phát, quận Long biên đã trở thành Quận có
tốc độ đô thị hóa nhanh chóng. Hiện nay, trên địa bàn đã và đang hình
thành một số khu đô thị như khu đô thị Việt Hưng, khu đô thị Bồ Đề,
khu đô thị Ngọc Thụy, khu đô thị Thượng Thanh, khu đô thị Sài Đồng,
khu đô thị Thạch Bàn... cùng với một số khu đô thị sinh thái như
Vinhomes Riverside, Berriver Long Biên, Rice Home Sông Hồng...Cơ
sở hạ tầng được xây dựng đồng bộ, đường giao thông được quy hoạch
mở rộng nhằm đáp ứng tốc độ dân sinh sống tại Quận ngày càng tăng
nhanh.
Các lĩnh vực kinh tế, văn hóa xã hội luôn dẫn đầu trong các Quận,
Huyện của thành phố Hà Nội. Đặc biệt quận Long Biên thực hiện điểm
mô hình hành chính điện tử của thành phố Hà Nội. Song song với việc
phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Quận Long Biên. Quân ủy,
HĐND, UBND Quận Long Biên luôn chú trọng đầu tư cho sự phát triển
giáo dục & đào tạo của Quận. Xây dựng mở rộng nhiều trường mới cho
các cấp học, đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị giáo dục để đáp ứng
nâng cao chất lượng giáo dục trên toàn quận. Năm học 2017 – 2018,
ngành giáo dục đã nhận được 655 tỷ đồng để xây dựng 5 trường mới, cải
tạo, xây thêm phòng học các phòng chức năng, bổ sung trang thiết bị, đồ
lớp đạt chuẩn 100%, trên chuẩn 80%.
Bên cạnh sự phát triển chung về giáo dục và đào tạo toàn ngành.
Bậc học giáo giục mầm non của quận phát triển biền vững, đồng bộ và
chất lượng. Cấp học mầm non thực hiện tốt chương trình đổi mới căn
bản toàn diện giáo dục theo hướng chuẩn hóa, chất lượng cao, hội nhập
quốc tế, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên mầm non
đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo. Những
năm gần đây các trường mầm non công lập được xây dựng mới nhiều
trường tăng về quy mô, chất lượng trường học để đáp ứng nhu cầu học
của con em trên địa bàn đến lớp, đảm bảo số trẻ, số cô/ lớp thực hiện
theo Thông tư 06/2015/TTLT-BGD&ĐT-BNV ngày 16/3/2015. Vì vậy,
đội ngũ cán bộ quản lý được bổ nhiệm diện rộng nhưng đảm bảo đúng
quy trình bổ nhiệm cán bộ từ các nguồn quy hoạch chức danh Hiệu
trưởng và Phó hiệu trưởng, đa phần các cán bộ quản lý là trẻ nên công
tác đào tạo bổi dưỡng của cán bộ quản lý được quan tâm nhằm đẩy mạnh
công tác quản lý giáo dục. Đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất
lượng chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ mầm non.
Công tác phát triển Đảng đối với cán bộ giáo viên nhân viên được
quan tâm. Phấn đấu 35% cán bộ giáo viên nhân viên là Đảng viên. Mỗi
năm phấn đấu kết nạp từ 2 đến 3 đảng viên.
Tiếp tục thực hiện kỷ cương hành chính và thực hiện năm nâng cao
hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị, UBND Quận đã chỉ đạo phòng
GD&ĐT, các trường học mầm non trong Quận xây dựng và thực hiện
nghiêm túc kế hoạch năm học, kế hoạch công tác tháng và lịch công tác
tuần; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong thực thi nhiệm
vụ. Tiếp tục thực hiện đánh giá, xếp loại hàng tháng đối với CBQL-GVNV các trường MN, TH, THCS thuộc Quận. Việc đánh giá này tạo sự
chuyển biến trong nhận thức, hiệu quả điều hành công việc của cán bộ
quản lý và giáo viên các trường học của Quận. Đội ngũ CBGV tích cực
trưởng trường mầm non và đánh giá của giáo viên về năng lực chuyên
môn của Hiệu trưởng trường mầm non.
Khảo sát đánh giá thực trạng phát triển năng lực chuyên môn cho
Hiệu trưởng trường mầm non dựa vào cộng đồng nghề nghiệp giáo viên
ở Quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
- Đối tượng khảo sát
Khảo sát 5 cán bộ quản lý Phòng Giáo dục Quận Long Biên,
thành phổ Hà Nội 40 cán bộ quản lý trường mầm non (gồm Hiệu trưởng
và Phó Hiệu trưởng) và 120 giáo viên mầm non của 15 trường mầm non
thuộc Quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
- Phương pháp khảo sát
Dùng phiếu hỏi để tiến hành khảo sát trên 45 cán bộ quản lý cấp
phòng và cấp trường cùng với 120 giáo viên của 15 trường mầm non
trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
Ngoài ra tác giả luận văn tổ chức phỏng vấn trực tiếp một số cán
bộ quản lý và giáo viên ở một số trường mầm non trên diện khảo sát.
Nghiên cứu sản phẩm hoạt động của Hiệu trưởng trường mầm non
và cộng đồng giáo viên mầm non ở Quận Long Biên, thành phố Hà Nội.
Cách quy ước điểm số cho bảng hỏi: Mỗi item đều có các lựa chọn
và được quy ước bằng các mức điểm khác nhau:
Chuẩn cho điểm kết quả khảo sát thực trạng:
1 điểm
Còn hạn chế về
năng lực
Năng
4 điểm
lực
đạt mức khá
Có nhu cầu
phát
triển
năng
lực
nhưng
mức
ở
trung
bình
ảnh
5 điểm
Năng
Nhu
cầu
phát triển
năng
nhưng
mức
lực
ở
rất
cao
Rất
ảnh
hưởng
Cách đánh giá:
Việc xử lý kết quả các phiếu trưng cầu dựa vào phương pháp toán
thống kê định lượng kết quả nghiên cứu. Đề tài sử dụng hai phương
pháp đánh giá là: định lượng theo tỷ lệ % và phương pháp cho điểm. Cụ
thể:
Chuẩn đánh giá (theo điểm):
Câu hỏi 5 mức độ trả lời, đánh giá theo các mức sau:
∑X K
i
i=n
n
i
.
Ki: Số người tham gia đánh giá ở mức độ Xi.
n: Số người tham gia đánh giá.
- Thực trạng về phát triển năng lực chuyên môn cho Hiệu
trưởng trường mầm non dựa vào cộng đồng nghề nghiệp ở Quận
Long Biên
- Thực trạng về năng lực chuyên môn của Hiệu trưởng trường
mầm non ở Quận Long Biên
Để đánh giá về năng lực chuyên môn của Hiệu trưởng trường mầm
non, tác giả luận văn sử dụng câu hỏi số 1 phần phụ lục 1 để đánh giá và
kết quả thu được ở bảng 2.1.
- Đánh giá của CBQLGD về năng lực chuyên môn của Hiệu trưởng
trường mầm non
Mức độ đạt được
Năng lực chuyên môn
TB
1
6
4
2.62
0
18
10
10
7
3.13
3. Chăm sóc phát triển
thể lực
4.Chăm lo dinh dưỡng
0
5.Chăm sóc giấc ngủ
0
12
10
9
3.31
8
18
12
7
3.08
0
10
10
13
12
3.60
3.42
8. Tổ chức cho trẻ làm
quen với môi trường 0
xung quanh
9. Tổ chức ngày hội
ngày lễ cho trẻ
10. Giáo dục KNS cho
trẻ
11. Phát triển chương
trình nhà trường
12. Quản lý trẻ theo
nhóm lớp
13. Các nội dung khác
Nhìn trên kết quả thống kê về tự đánh giá năng lực chuyên môn
của Hiệu trưởng kết quả cho thấy như sau:
Các năng lực được Hiệu trưởng và CBQLGD cấp phòng Giáo dục
đánh giá ở mức khá gồm có các năng lực sau đây:
Quản lý trẻ theo nhóm lớp đạt điểm trung bình là 3.42
Tổ chức ngày hội ngày lễ cho trẻ đạt điểm trung bình là 3.60
Tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ đạt điểm trung bình là 3.31
Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ đạt điểm trung bình là 3.37
Chăm lo dinh dưỡng đạt điểm trung bình là 3.24
Các năng lực chuyên môn được Hiệu trưởng tự đánh giá ở mức
trung bình và trung bình khá bao gồm các năng lực sau đây:
Chăm sóc sức khỏe đạt điểm trung bình là 2.44
Chăm sóc tâm lý đạt điểm trung bình là 2.62
Để làm rõ hơn về năng lực chuyên môn của Hiệu trưởng trường
mầm non, tác giả luận văn sử dụng câu hỏi số 1 ở phụ lục 2 về kênh thông
tin đánh giá của giáo viên để đánh năng lực của Hiệu trưởng, kết quả thu
được ở bảng
- Đánh giá của giáo viên trường mầm non về năng lực chuyên môn
của Hiệu trưởng
Mức độ đạt được
TB
Năng lực chuyên môn
1
2
3
4
5
1. Chăm sóc sức khỏe
0
70
28
22
4.Chăm lo dinh dưỡng
0
46
25
29
20
3.19
5.Chăm sóc giấc ngủ
0
49
36
25
12
3.05
0
8. Tổ chức cho trẻ làm
quen với môi trường xung 0
49
36
25
12
3.05
42
37
26
15
3.12
39
38
35
8
0
10. Giáo dục KNS cho trẻ
11. Phát triển chương
trình nhà trường
12. Quản lý trẻ theo
nhóm lớp
13. Các nội dung khác
Nhìn vào kết quả thống kê ở bảng cho thấy kết quả đánh giá của
giáo viên về năng lực chuyên môn của Hiệu trưởng có nét tương đồng,
mức độ chênh lệch không đáng kể cụ thể như sau:
Theo đánh giá của giáo viên thì các năng lực chuyên môn sau đây
của Hiệu trưởng đạt mức khá trở lên:
Năng lực quản lý trẻ theo nhóm lớp đạt điểm trung bình là 3.39
trong khi đó Hiệu trưởng tự đánh giá là 3.42 như vậy kết quả tự đánh giá
của Hiệu trưởng cao hơn giáo viên đánh giá Hiệu trưởng. Đây là một
năng lực quan trọng của giáo viên mầm non và của Hiệu trưởng, tuy
nhiên trong quá trình thường xuyên kiểm tra, giám sát giáo viên thực
hiện hoạt động này nên Hiệu trưởng đạt được ở mức tốt.
Năng lực tổ chức ngày hội ngày lễ cho trẻ giáo viên đánh giá Hiệu
trưởng đạt điểm trung bình là 3.12 trong khi đó Hiệu trưởng tự đánh giá
là 3.60. Đây là năng lực Hiệu trưởng có cơ hội để trải nghiệm một năm ít
nhất là 4- 6 lần vào các dịp như kỷ niệm 8.3; ngày quốc tế thiếu nhi 1.6;
ngày tết trung thu; ngày 20.11 hay chuẩn bị đón tết nguyên đán do đó
năng lực của Hiệu trưởng đã không ngừng được hoàn thiện.
Năng lực tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ đạt điểm trung bình là
tương đồng và mức độ chênh lệch không đáng kể, trong đó đánh giá của
giáo viên về năng lực chuyên môn của Hiệu trưởng có thấp hơn một chút
so với tự đánh giá của Hiệu trưởng. Theo tự đánh giá của Hiệu trưởng và
đánh giá của giáo viên thì nhiều năng lực chuyên môn của Hiệu trưởng
đạt mức khá trở lên bao gồm các năng lực: Năng lực quản lý trẻ theo
nhóm lớp; Năng lực tổ chức ngày hội ngày lễ cho trẻ; Năng lực tổ chức
hoạt động vui chơi cho trẻ;Năng lực phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho
trẻ; Năng lực chăm lo dinh dưỡng cho trẻ.
Một số năng lực còn ở mức trung bình và trung bình khá đó là:
Năng lực chăm sóc sức khỏe cho trẻ; Chăm sóc tâm lý cho trẻ; Phát triển
chương trình giáo dục nhà trường mầm non.
- Nhu cầu về nội dung phát triển năng lực chuyên môn của
Hiệu trưởng các trường mầm non ở Quận Long Biên
Sử dụng câu hỏi số 2 ở phụ lục 1 và phụ lục 2 khảo sát trên 120
giáo viên và 45 cán bộ quản lý trường mầm non của Quận Long Biên,
Thành phố Hà Nội, kết quả thu được ở bảng 2.3.
- Nhu cầu bồi dưỡng kiến thức chuyên môn của Hiệu trưởng trường
mầm non
Nhu cầu cập nhật nội Mức độ mong muốn
dung kiến thức chuyên
TB
1
2
3
3.96
3. Chăm sóc phát triển 0
0
69
51
45
3.85
môn
thể lực
4.Chăm lo dinh dưỡng
0
0
72
65
28
15
51
59
45
3.90
quen với môi trường 0
18
52
59
36
3.68
0
22
47
51
23
37
61
44
3.39
6.Phát triển ngôn ngữ
mạch lạc cho trẻ
7. Tổ chức hoạt động vui
chơi cho trẻ
8. Tổ chức cho trẻ làm
xung quanh
9. Tổ chức ngày hội
ngày lễ cho trẻ
10. Giáo dục KNS cho
trẻ
11. Phát triển chương
trình nhà trường
12. Quản lý trẻ theo
nhóm lớp
13. Các nội dung khác
vững và chỉ đạo giáo viên thực hiện đúng, có chất lượng, hiệu quả.
Đánh giá chung theo ý kiến đánh giá của giáo viên và cán bộ quản
lý, Hiệu trưởng trường mầm non có nhu cầu bồi dưỡng để phát triển
chuyên môn là rất cao nhằm đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý, tư
vấn hướng dẫn giáo viên phát triển nghề nghiệp.
Vậy làm thế nào để Hiệu trưởng có thể bồi dưỡng và cập nhật
được kiến thức một cách tốt nhất trước tiên chúng tôi khảo sát nhận thức
của Hiệu trưởng, cán bộ quản lý và giáo viên ở các trường mầm non về
vai trò của cộng đồng nghề nghiệp giáo viên đối với sự phát triển năng
lực chuyên môn của hiệu trưởng được thể hiện ở mục 2.2.3.
- Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai
trò của cộng đồng nghề nghiệp đối với sự phát triển năng lực chuyên
môn cho Hiệu trưởng
Sử dụng câu hỏi số 3 ở phần phụ lục 1 và phụ lục 2 để đánh giá
nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về vai trò của cộng đồng nghề
nghiệp giáo viên trong bồi dưỡng phát triển năng lực chuyên môn cho
Hiệu trưởng, tác giả luận văn thu được kết quả ở bảng 2.4.
- Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên trường mầm non về vai
trò của cộng đồng nghề nghiệp trong phát triển chuyên môn cho
Hiệu trưởng
Nội dung nhận thức
Đối tượng Số lượng
1.Cộng đồng nghề nghiệp là nơi cán CBQL
Tỷ lệ %
thức, kinh nghiệm nghề nghiệp
GV
2.Là môi trường, phương tiện để CBQL
giúp giáo viên, cán bộ quản lý tự
nhà trường về kiến thức, chuyên môn,
GV
nghiệp vụ
4. Là nơi giáo viên, CBQL nhà CBQL
21/45
46.7
57/120
47.5
5. Là nơi Hiệu trưởng, giáo viên tự CBQL
29/45
64.4
học để hoàn thiện năng lực
thiện hơn khi đặt vị trí mình vào đồng nghiệp để thực hiện và câu hỏi luôn
luôn đặt ra đối với Hiệu trưởng và giáo viên là: “ Nếu mình thực hiện có
được kết quả như vậy không?, đồng nghiệp có những ưu điểm gì mình cần
phải học hỏi và chia sẻ?”.
Có 72.2% CBQL giáo dục mầm non và 73.5% giáo viên mầm non
đánh giá rằng cộng đồng nghề nghiệp giáo viên mầm non là nơi cán bộ
quản lý và giáo viên chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm nghề nghiệp, điều
này hoàn toàn đúng nhưng chưa đủ mà còn là nơi Hiệu trưởng, giáo viên
tự học, tự bồi dưỡng và tư vấn, hướng dẫn đồng nghiệp phát triển
chuyên môn.
Nhận xét đánh giá chung: Về cơ bản hầu hết CBQL giáo dục và
giáo viên mầm non đã có nhận thức đúng về vai trò của cộng đồng nghề
nghiệp giáo viên đối với sự phát triển năng lực chuyên môn cho Hiệu
trưởng, tuy nhiên nhận thức chưa đầy đủ, do vậy Hiệu trưởng và giáo
viên mầm non cần hiểu rõ hơn về vai trò của cộng đồng nghề nghiệp
giáo viên và sử dụng cộng đồng nghề nghiệp giáo viên như là môi
trường, phương tiện để phát triển năng lực chuyên môn cho bản thân là
đồng nghiệp.
-Thực trạng thực hiện nội dung phát triển năng lực chuyên môn
cho hiệu trưởng trường mầm non dựa vào cộng đồng nghề nghiệp ở
Quận Long Biên
Khảo sát trên 45 cán bộ quản lý của các trường mầm non và cán bộ
phụ trách giáo dục mầm non của phòng giáo dục, tác giả luận văn thu được
kết quả ghi ở bảng . Phân tích kết quả ghi ở bảng cho thấy các thông số sau
đây:
Nội dung phát triển năng lực chuyên môn cho Hiệu trưởng dựa
vào cộng đồng nghề nghiệp giáo viên chưa được thực hiện tốt.
- Nội dung phát triển năng lực chuyên môn cho Hiệu trưởng trường
4
0
2.18
1. Đánh giá và tự đánh giá
đúng năng lực chuyên môn 7
theo chuẩn Hiệu trưởng
2. Xác định khoảng cách
giữa thực trạng năng lực và
Chuẩn năng lực, năng lực
của giáo viên giỏi
13