BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------

PHAN THANH NHỰT

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN KẾT QUẢ ĐẤU THẦU CÔNG TRÌNH XÂY
DỰNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN
ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN
TP. HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã ngành: 60 34 01 02
TP. HỒ CHÍ MINH, Tháng 01 năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

PHAN THANH NHỰT

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN KẾT QUẢ ĐẤU THẦU CÔNG TRÌNH XÂY
DỰNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN
ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN
TP. HỒ CHÍ MINH

2

T
Tr

3

PG
T

4

T
Ngu

5

T Ủy
Maiv
Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn sau khi Luận văn đã

được sửa chữa (nếu có)
Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn


TRƯỜNG ĐHCÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT

NAM PHÒNGQLKH–ĐTSĐH

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 16/01/2016
V- Cán bộ hướng dẫn: TS. NGUYỄN HẢI QUANG
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH

(Họ tên và chữ ký)

(Họ tên và chữ ký)


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết
quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Học viên thực hiện Luận văn

PHAN THANH NHỰT


ii

LỜI CẢM ƠN
Trong cuộc sống không có sự thành công nào mà không gắn liền với những sự
hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp của người khác. Trong
suốt thời gian từ khi bắt đầu học tập ở giảng đường Hutech đến nay, tôi đã nhận

là yếu tố sống còn. Nhưng để có được công trình thi công thì DN cần phải thắng
thầu, ngoài một số công trình chỉ định thầu không qua đấu thầu, nhưng đó là những
công trình có quy mô nhỏ không đáng kể. Muốn vậy, các DN cần phải nghiên cứu
thị trường, nghiên cứu quá trình chọn thầu của chủ đầu tư, các yếu tố ảnh hưởng đến
quá trình xét duyệt hồ sơ thầu, giá đấu thầu, lợi thế so sánh của DN mình so với DN
khác. Để có thể đáp ứng tốt nhất nhu cầu của chủ đầu tư, nhiều chuyên gia, nhiều
CEO của DN trong quá trình đấu thầu thực tiễn cũng rút ra được nhiều bài học
xương máu cho DN mình nhưng chưa có công trình nghiên cứu nào về các yếu tố
ảnh hưởng đến kết quả đấu thầu được thực hiện.
Là một người có nhiều năm làm trong lĩnh vực đấu thầu xây dựng, tôi nhận
thấy có nhiều nét tương đồng giữa hành vi chọn thầu và hành vi mua của tổ chức
nhưng cũng có những khác biệt nhất định. Tôi đã tìm kiếm tài liệu, công trình
nghiên cứu trước đó về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua của khách hàng tổ
chức để bổ sung cho những vấn đề nói trên. Tôi mới tìm được một số giáo trình viết
về quyết định mua của khách hàng tổ chức, còn những công trình nghiên cứu đến
quyết định chọn nhà thầu xây dựng thì tôi chưa tìm thấy.
Trước thực tế đó đề tài: “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả đấu
thầu công trình xây dựng trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên
địa bàn Tp.HCM” được tác giả lựa chọn nghiên cứu.
Với mục đích nghiên cứu nhằm làm cơ sở để nhận diện các nhân tố ảnh hưởng
đến kết quả đấu, tác giả đã lần lượt giới thiệu các khái niệm về khách hàng tổ chức,
hành vi mua của tổ chức, quá trình thông qua quyết định lựa chọn của tổ chức và
mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua của tổ chức. Qua đó, tác giả đã
xây dựng các giả thuyết và đề nghị mô hình nghiên cứu cho đề tài của luận văn.
Theo đó, tác giả xây dựng mô hình và các thang đo để nghiên cứu các yếu tố ảnh


4

hưởng đến kết quả đấu thầu công trình xây dựng trong các doanh nghiệp có vốn đầu

businesses. In order to best meet the needs of investors, many experts and CEOs of
companies also learned many valuable lessons for their businesses in the process of
bidding projects in real life but that there is still no research about factors affecting
to the results of the bidding is done.
I, who has many working years in the field of construction bidding, have
realized many similarities in both selecting contractor’sbehavior and purchasing
behavior of the organization, besides the certain differences. To complement the
above-mentioned matters, I have still being searched for documents and previous
studies on the factors affecting to the purchasing decisions of organization
customers. I have just found some textbooks written about the decisions of
purchasing. For the study of decision in selecting the contractor, it has not been
public.
In consideration of theory and reality, the author decides to choose the thesis
topic: “Research of factors affecting to the bidding results for building
constructions of foreign investors in HCMC area”.
With the purpose to be the basic foundation to reveal the problem, author has
serially introduced notions of group or organization, buying behavior of the
organization; process of passing the decision and model of factors affecting to the
purchasing decision of the organization.
Based on the definitions, the author has built up supposition and suggested a
study design for the thesis. Thereby, author designs studying model and scales to
measure all listed factors.


6

From initial purpose, studying model is clearly written from basic scale,
quantitative research to determine elements effecting to decide tenders, steps to
make the questionnaire, methods to collect and analyze data.
According to the discussion result, author has edited scales from basic to

1.2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................. 2
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 3
1.4 Phương pháp nghiên cứu .............................................................................. 3
1.5 Kết cấu đề tài ................................................................................................ 5
Tóm tắt chương 1 ................................................................................................ 5
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ................. 7
2.1 Cơ sở lý thuyết về đề tài nghiên cứu .............................................................. 7
2.1.1 Khái quát về công tác đấu thầu chung ...................................................... 7
2.1.1.1 Các văn bản luật, nghị định................................................................ 7
2.1.1.2 Các khái niệm.................................................................................... 8
2.1.2 Lý luận về quyết định mua hàng của tổ chức......................................... 11
2.1.2.1 Tổng quan về khách hàng tổ chức.................................................... 11
2.1.2.2 Mô hình hành vi mua của khách hàng tổ chức ................................. 12
2.1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua của DN sản xuất ........... 16
2.1.3 Những đặc điểm của đấu thầu xây dựng................................................. 17
2.1.3.1 Trình tự thực hiện đấu thầu.............................................................. 17


8

2.1.3.2 Các hình thức đấu thầu .................................................................... 20
2.1.3.3 Các công cụ cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng ............................. 22
2.1.3.4 Các yếu tố đánh giá kết quả đấu thầu xây dựng trong DN ................ 31
2.2 Các nghiên cứu trước liên quan................................................................... 34
2.2.1 Các nghiên cứu ngoài nước .................................................................... 34
2.2.2 Các nghiên cứu trong nước ................................................................... 34
2.3 Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết.............................................. 36
2.3.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất................................................................... 36
2. 3.2 Các yếu tố ảnh hưởng ........................................................................... 37
2.3.2.1 Giá cả (giá dự thầu) ......................................................................... 37

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .......................................................... 62
4.1 Đánh giá thang đo ........................................................................................ 62
4.1.1 Cronbach Alpha của thang đo nhân tố giá cả.......................................... 62
4.1.2 Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Sản phẩm ................................... 63
4.1.3 Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Công nghệ .................................. 64
4.1.4 Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Tổ chức ...................................... 64
4.1.5 Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Môi trường ................................. 65
4.1.6 Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Cá nhân ...................................... 66
4.1.7 Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Kết quả đấu thầu ........................ 67
4.2 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) và kiểm định mô hình nghiên cứu ......... 68
4.2.1 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) ........................................................ 69
4.2.1.1 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) biến độc lập.................................. 69
4.2.1.2 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) biến phụ thuộc.............................. 72
4.2.2 Kiểm định mô hình nghiên cứu .............................................................. 73
4.3 Phân tích mô hình hồi qui tuyến tính đa biến ............................................... 74
4.3.1 Xây dựng mô hình ................................................................................. 74
4.3.2 Kiểm tra các giả định mô hình hồi quy................................................... 74
4.3.2.1 Kiểm định giả định phương sai của sai số (phần dư) không đổi ..... 75
4.3.2.2 Kiểm tra giả định các phần dư có phân phối chuẩn ........................ 75
4.3.2.3 Ma trận tương quan (Correlation) .................................................. 77
4.3.3 Kiểm định sự phù hợp của mô hình........................................................ 78
4.3.3.1 Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình............................................ 78


10

4.3.3.2 Kiểm định độ phù hợp của mô hình hồi qui tuyến tính đa biến ........ 80
4.3.4 Kiểm định đa cộng tuyến và tự tương quan ............................................ 80
4.3.5 Đánh giá mức độ quan trọng của từng nhân tố ảnh hưởng...................... 81
4.4 Đánh giá mức độ cảm nhận của đối tượng được khảo sát ............................. 82

TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 103
PHỤ LỤC.......................................................................................................... 106


xii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ANOVA : Phân tích phương sai (analysis of variance)
DN

: Doanh nghiệp

DN XD

: Doanh nghiệp xây dựng

DN SX

: Doanh nghiệp sản xuất

ĐTNN

: Đầu tư nước ngoài

EFA

: Phân tích nhân tố khám phá

FDI


Bảng 2.3. Dự án đầu tư nước ngoài từ đầu năm đến 15/11/ 2015 .......................... 46
Bảng 3.1. Tình hình thu thập dữ liệu nghiên cứu định lượng ................................. 59
Bảng 3.2. Thống kê mẫu về đặc điểm cơ quan công tác ......................................... 59
Bảng 3.3. Thống kê mẫu dựa trên số năm kinh nghiệm thi công ............................ 60
Bảng 3.4. Thống kê mẫu về đặc điểm khách hàng của DN .................................... 60
Bảng 4.1. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố giá cả ......................................... 63
Bảng 4.2. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Sản phẩm ................................... 63
Bảng 4.3. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Công nghệ.................................. 64
Bảng 4.4. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Tổ chức...................................... 65
Bảng 4.5. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Môi trường................................. 66
Bảng 4.6. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Cá nhân...................................... 67
Bảng 4.7. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Kết quả đấu thầu ........................ 68
Bảng 4.8. Hệ số KMO và kiểm định Barlett các thành phần biến độc lập .............. 70
Bảng 4.9. Bảng phương sai trích biến độc lập ........................................................ 70
Bảng 4.10. Kết quả phân tích nhân tố EFA ............................................................ 71
Bảng 4.11. Hệ số KMO và kiểm định Barlett các thành phần biến phụ thuộc ........ 72
Bảng 4.12. Bảng phương sai trích biến phụ thuộc .................................................. 73
Bảng 4.13. Ma trận tương quan giữa biến phụ thuộc và các biến độc lập ............... 78
Bảng 4.14. Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình................................................ 79
Bảng 4.15. Kiểm định tính phù hợp của mô hình hồi quy tuyến tính đa biến ......... 80
Bảng 4.16. Thông số thống kê trong mô hình hồi quy bằng phuong pháp Enter ..... 81
Bảng 4.17. Mức độ cảm nhận về nhân tố Giá thầu ................................................. 83
Bảng 4.18. Mức độ cảm nhận về nhân tố Sản phẩm............................................... 84
Bảng 4.19. Mức độ cảm nhận về nhân tố Công nghệ ............................................. 85


Bảng 4.20. Mức độ cảm nhận về nhân tố Tổ chức ................................................. 86
Bảng 4.21. Mức độ cảm nhận về nhân tố Môi trường ............................................ 87
Bảng 4.22. Mức độ cảm nhận về nhân tố Cá nhân ................................................. 88
Bảng 4.23. Kiểm định sự bằng nhau phương sai các nhóm số năm kinh nghiệm.... 88

Kể từ khi đất nước ta mở cửa hội nhập với thế giới, các nhà đầu tư nước
ngoài ồ ạt đầu tư vào Việt Nam vì họ nhận thấy đây là thị trường đầy tiềm năng với
nền chính trị ổn định. Cùng với đó là các công trình xây dựng dân dụng và công
nghiệp mọc lên rất nhiều, tạo nên nhiều cơ hội và thách thức cho các công ty, các
nhà thầu xây dựng. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, ảnh hưởng cuộc khủng hoảng
kinh tế thế giới, tình hình kinh tế gặp rất nhiều khó khăn, nhiều dự án đầu tư bị đình
trệ, nguồn vốn FDI bị thắt chặt. Những đối tượng khách hàng lớn nhất của thị
trường xây dựng gặp khó khăn, hiển nhiên thị trường sẽ bị giảm sút, thu hẹp lại,
ngành xây dựng vẫn chưa thoát khỏi vòng xoáy này.
Mặt khác, tình trạng thi công ẩu, không đúng chất lượng, tiến độ đã ảnh
hưởng đến uy tín ngành rất nhiều, nhất là trong những doanh nghiệp xây dựng Việt
Nam, tình trạng quản lý thi công lỏng lẻo, tạo điều kiện cho một số cá nhân rút ruột
công trình. Năng lực thi công, năng lực tài chính còn nhiều hạn chế. Từ đó, các
doanh nghiệp xây dựng Việt Nam dần mất đi uy tín trong mắt các đối tác nước
ngoài, nơi mà lẽ ra chúng ta có nhiều lợi thế cạnh tranh nhất. Vậy làm thế nào để
chúng ta không phải thua ngay trên “sân nhà” như vậy? Làm thế nào để vừa phát
huy nội lực của các nhà thầu trong nước, vừa tích lũy thêm được kinh nghiệm từ đối
tác ngoại. Thực hiện được bài toán này cần một sự sàng lọc, các nhà thầu dù ngoại
hay nội nếu không đủ năng lực sẽ bị đào thải.
Ngày càng nhiều công ty xây dựng mới được thành lập nhưng cũng không ít
công ty quá khó khăn phải giải thể vì không có công trình. Đối với công ty xây
dựng, mục tiêu khi tham gia đấu thầu là phải giành được chiến thắng nên việc hiểu
được các yếu tố quyết định đến kết quả đấu thầu để xây dựng năng lực cạnh tranh
trong đấu thầu cho công ty mình có ý nghĩa rất quan trọng. Chính mục tiêu này sẽ
là động lực để doanh nghiệp biết mình phải làm gì để giành phần thắng, đồng thời


2

phát huy được tính đột phá trong đấu thầu, tích cực tìm kiếm thông tin đối tác, xây

3

Để thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu sau:
 Hệ thống cơ sở lý luận về đấu thầu và cạnh tranh trong đấu thầu.
 Khảo sát để tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả đấu thầu.


Phân tích để tìm ra các yếu tố nào là quan trọng nhất

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những yếu tố ảnh
hưởng đến kết quả đấu thầu .
Phạm vi nghiên cứu: Giới hạn các doanh nghiệp có công trình xây dựng có
vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện thông qua hai giai đoạn chính là: nghiên cứu định
tính và nghiên cứu định lượng.
 Nghiên cứu định tính được sử dụng trong giai đoạn nghiên cứu sơ
bộ
thông qua thông tin thứ cấp được thu thập trên báo, tạp chí, internet,…thông tin sơ
cấp được thu thập thông qua kỹ thuật thảo luận nhóm với một số lãnh đạo và nhân
viên đang làm việc tại các công ty xây dựng có công trình thuộc vốn đầu tư nước
ngoài tại khu vực TP.HCM nhằm khám phá, điều chỉnh, bổ sung các nhân tố ảnh
hưởng đến kết quả đấu thầu đồng thời phát triển thang đo những nhân tố này làm cơ
sở để phân tích định lượng với mô hình phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi
quy (RA).
 Nghiên cứu định lượng được thực hiện nhằm kiểm định và nhận diện
các nhân tố thông qua các giá trị, độ tin cậy và mức độ phù hợp của các thang đo,
kiểm
định mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu, xác định mức độ ảnh hưởng

hơn nữa, yếu tố nào là điểm mạnh để làm điểm sáng trong hồ sơ dự thầu. Từ đó, các
công ty, tập đoàn có thể nắm bắt được từng yếu tố cũng như mức độ ảnh hưởng của
chúng. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tập trung vào các yếu tố quan trọng để đáp ứng
và làm thỏa mãn nhu cầu của từng chủ đầu tư cụ thể. Vì có thể mỗi chủ đầu tư đề
cao những yếu tố khác nhau. Điều này sẽ góp phần giúp cho các doanh nghiệp trong
việc hoạch định, nâng cao hiệu quả đấu thầu.
Thứ hai, kết quả của nghiên cứu này sẽ giúp cho chủ đầu tư có được những
tiêu chí cơ bản nhất trong việc lựa chọn đúng nhà thầu đạt hiệu quả cao nhất. Tùy
từng tính chất công trình của doanh nghiệp mình mà có những tiêu chí lựa chọn nhà


5

thầu phù hợp. Cũng như hiểu được việc tìm một nhà thầu giỏi, uy tín để “trao tiền
gởi công trình” an tâm nhất.
1.5 Kết cấu đề tài
Ngoài phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được
kết cấu thành 5 chương có nội dung cụ thể như sau:
 Chương 1: Tổng quan về nghiên cứu: Trình bày lý do lựa chọn đề
tài;
mục tiêu; đối tượng; phương pháp và kết cấu của đề tài.
 Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu: Trình bày lý
thuyết và mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả đấu thầu công trình
xây dựng. Khái quát về các DN có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn Tp.Hồ Chí
Minh.
 Chương 3: Phương pháp nghiên cứu: Trình bày phương pháp nghiên
cứu gồm định tính và định lượng; giới thiệu các thang đo; thực hiện nghiên cứu
định
lượng.
 Chương 4: Kết quả nghiên cứu: Trình bày phương pháp phân tích,