Hệ thống câu hỏi TNKQNLC chơng V: Chất khí- Vật lí 10
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Trong tiến trình lịch sử mỗi xã hội có cách riêng để chuẩn bị cho thanh thiếu niên vào
đời, tuỳ những quan niệm về quá khứ, hiện tại, tơng lai của xã hội đó.
Nền kinh tế nớc ta đợc chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch tập trung sang cơ chế thị trờng
có sự quản lý của Nhà nớc đợc nhiều năm. Công cuộc đổi mới này đề ra những yêu cầu mới
đối vơí hệ thống giáo dục, Nghị quyết lần thứ 4 của BCH TW Đảng khẳng định: " Tiếp tục
đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo".
Đảng, nhà nớc và ngành giáo dục không ngừng đổi mới nội dung, chơng trình, phơng
pháp dạy học. Trong đó đổi mới về kiểm tra , đánh giá đóng một vai trò quan trọng, vì
thông qua kiểm tra cho phép ngời làm giáo dục hình thành những nhận định, phán đoán về
kết quả dạy học đối chiếu với mục tiêu dạy học đã đề ra, nhằm đề xuất những quyết định
thích hợp để điều chỉnh, cải thiện, nâng cao chất lợng và hiệu quả của quá trình dạy học.
Kiểm tra không chỉ đơn thuần là nguồn cung cấp thông tin phản hồi về quá trình dạy
học mà còn là một cơ chế điều khiển hữu hiệu quá trình này. Thi thế nào, học thế ấy là sự
biểu hiện cụ thể của chức năng này của đánh giá kết quả học tập nói chung và kiểm tra nói
riêng.
Trong những năm gần đây, bộ giáo dục đã đổi mới hình thức kiểm tra ở một số môn
trong đó có Vật lí. Việc chuyển từ thi theo kiểu truyền thống sang thi theo hình thức trắc
nghiệm sử dụng các câu trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn đã mang lại những chuyển
biến tích cực từ việc ra đề tới việc chấm bài và xử lí kết quả kiểm tra.
Tuy vậy ở một số nhà trờng hiện nay việc kiểm tra đánh giá vẫn còn nhiều tồn tại nh:
không bám sát đợc mục tiêu dạy học, các câu trắc nghiệm khách quan thờng không đảm bảo
yêu cầu
Với những lí do nêu trên nên tôi chọn đề tài: Xây dựng hệ thống câu hỏi trắc
nghiệm khách quan nhiều lựa chọn, nhằm kiểm tra đánh giá mức độ nắm vững kiến thức của
học sinh về phần chất khí Vật lí lớp 10
2. Mục tiêu của đề tài:
Nghiên cứu xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn( TNKQNLC)
dùng đề kiểm tra, đánh giá mức độ nắm vững kiến thức phần chất khí Vật lí 10 cơ bản.

1.1 Cơ sở lí luận của việc soạn thảo câu hỏi TNKQNLC dùng để kiểm tra, đánh giá mức độ
nắm vững kiến thức của học sinh trong dạy học.
1.1.1: Trắc nghiệm là gì?
Trắc nghiệm theo nghĩa rộng là phép lợng giá cụ thể mức độ, khả năng thể hiện hành
vi của một cá nhân trong một lĩnh vực nào đó.
Trắc nghiệm dùng trong hoạt động dạy học là phép lợng giá cụ thể để đo lờng mức độ
nắm vững kiến thức của học sinh.
1.1.2: Các hình thức kiểm tra, đánh giá trong dạy học
Ngô Văn Yến Lớp Vật lí K2. Tỉnh Hà Tây 3
Các hình
thức kiểm
tra, đánh
giá trong
dạy học
Trắc
nghiệm tự
luận
Trắc
nghiệm
khách
quan
Quan sát
sư phạm
Viết Vấn đáp
Bài viết
ngắn
Tiểu luận
hoặc báo
cáo khoa
học

quan.
- Có thể sử dụng các phơng tiện hiện
đại trong chấm bài và phân tích kết
quả kiểm tra.
- Sự phân phối điểm trải trên một phổ
rộng nên có thể phân biệt rõ ràng các
trình độ của học sinh.
- Tạo điều kiện để học sinh tự đánh
giá kết quả học tập của mình một cách
chính xác.
Nhợc điểm - Mất nhiều thời gian để kiểm tra trên
diện rộng.
- Bài kiểm tra chỉ có một số ít câu hỏi
nên chỉ có thể kiểm tra đợc một phần
kiến thức và kỹ năng dễ gây ra tình
trạng dạy tủ, học tủ.
- Chấm bài mất nhiều thời gian, khó
chính xác và khách quan.
- Không thể sử dụng các phơng tiện
hiện đại trong chấm bài, đánh giá.
- Sự phân phối điểm trên khổ hẹp nên
khó có thể phân biệt rõ ràng trình độ
của học sinh.
- Học sinh khó có thể đánh giá kết quả
- Biên soạn khó, tốn nhiều thời gian.
- Không hoặc rất khó đánh giá khả
năng diễn đạt, sử dụng ngôn ngữ và
quá trình t duy của học sinh để đi đến
câu trả lời.
- Không góp phần rèn luyện cho học

c. 6 quy tắc biên soạn câu hỏi ( câu dẫn)
Câu hỏi cần tuân thủ đúng quy tắc cho trớc.
Cần đa ra các mệnh đề chính xác về mặt ngữ pháp.
Không đợc đa ra các thuật ngữ không rõ ràng.
Tránh các hình thức câu phủ định và việc đặt nhiều mệnh đề phủ định trong các câu
hỏi.
Cần tách biệt rõ ràng phần dữ kiện và phần hỏi trong câu dẫn.
Trớc khi đa ra các giải pháp trả lời phải nhóm các yếu tố chung của câu trả lời.
d. 8 quy tắc trong việc biên soạn các giải pháp trả lời.
Độc lập về mặt ngữ pháp.
Ngô Văn Yến Lớp Vật lí K2. Tỉnh Hà Tây 5
Hệ thống câu hỏi TNKQNLC chơng V: Chất khí- Vật lí 10
Các quy tắc đa ra phải độc lập với nhau về mặt ngữ nghĩa.
Tránh dùng các từ chung cho phần câu hỏi và giải pháp trả lời.
Không đợc đa ra những từ không có khái niệm để đánh lạc ngời trả lời.
Không đợc biên soạn các câu trả lời đúng với phần giải thích đợc mô tả chi tiết hơn so
với các giải pháp trả lời khác.
Các giải pháp trả lời phải có mức độ phức tạp nh nhau.
Các dữ kiện trong phần câu hỏi phải có cùng mức độ tổng quát.
Nếu phải đa ra các từ kĩ thuật, hoặc các từ chuyên môn ở các giải pháp lựa chọn thì
mức độ chuyên môn phải đồng đều trong các giải pháp đó.
1.1.5 Quy trình soạn thảo hệ thống câu hỏi TNKQNLC, sử dụng đánh giá mức độ nắm
vững kiến thức của học sinh.
Xây dựng mục tiêu dạy học
Xây dựng mục tiêu kiểm tra, đánh giá.
Lập bảng ma trận hai chiều giữa nội dung kiến thức và mức độ nhận thức của phần
kiến thức cần kiểm tra, đánh giá.
Mức độ
Nội dung kiến thức
Nhận biết Thông hiểu Vận động

Vận dụng đợc các đặc điểm về khoảng cách giữa các phân tử, về chuyển động phân
tử, tơng tác phân tử, để giải thich các đặc điểm về thể tích và hình dạng của vật chất ở
thể khí, thể lỏng, thể rắn.
Vận dụng đợc phơng pháp xử lí các số liệu thu đợc bằng thí nghiệm vào việc xác định
mối liên hệ giữa P và V trong quá trình đẳng nhiệt.
Vận dụng đợc định luật Bôi lơ-Ma ri ốt để giải các bài tập trong bài và các bài tập t-
ơng tự
Xử lí đợc các số liệu ghi trong bảng kết quả thí nghiệm để rút ra kết luận về mối quan
hệ giữa p và T trong quá trình đẳng tích. Vận dụng đợc định luật Sác-lơ để giải các
bài tập trong bài và các bài tập tơng tự.
Vận dụng đợc phơng trình Clapêrôn để giả đợc các bài tập ra trong bài và bài tập tơng
tự.
2.2 Mục tiêu kiểm tra, đánh giá mức độ nắm vững kiến thức của học sinh chơng V:
Chất khí Vật lí 10 ( cơ bản)
Nắm vững kiến thức toàn chơng
Vận dụng thành thạo các định luật cơ bản của chất khí và phơng trình Clapêrôn để
giả đợc các bài tập, lựa chọn phơng án trắc nghiệm thành thạo
2.3 Bảng ma trận hai chiều về mối liên hệ giữa nội dung kiến thức chơng V: Chất khí
Vật lí 10 và mức độ nhận thức.
Ngô Văn Yến Lớp Vật lí K2. Tỉnh Hà Tây 7