MỘT SỐ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG
THƯ VIỆN THÂN THIỆN TRONG ĐIỀU KIỆN DẠY HỌC HAI
BUỔI TRÊN NGÀY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1- LÍ DO VIẾT SÁNG KIẾN:
Sách báo có vị trí đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội như Lê Nin đã
nói: “Không có sách thì không có tri thức, không có tri thức” . Có người đã ví “
Thư viện chính là linh hồn của trường học”.
Đúng vậy thư viện trường học là một bộ phận trọng yếu, là trung tâm sinh
họat văn hóa và khoa học của nhà trường. Thư viện góp phần nâng cao chất lượng
giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học và xây dựng thói
quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp
dạy và học. Đồng thời, thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng
chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên nhà trường” (Tài
liệu bồi dưỡng nghiệp vụ thư viện trường phổ thông- Vũ Bá Hòa chủ biên).
Với nhà trường, sách báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người bạn gần gũi
nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò. Học sinh cần có sách giáo khoa, sách
bài tập, sách tham khảo để học tập và rèn luyện. Giáo viên cần có sách giáo khoa,
sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn, không
ngừng nâng cao kiến thức .
Nhiệm vụ của thư viện trường học là phục vụ cho việc giảng dạy và học tập
góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục. Để việc giảng dạy và học
tập được tốt, công tác phục vụ bạn đọc trong thư viện trường học phải được thường
xuyên, liên tục, phải luôn luôn thay đổi cách phục vụ để thu hút bạn đến với thư
viện ngày càng nhiều.
Thời kinh tế thị trường làm cho quỹ thời gian của mỗi người như bị rút ngắn
lại, không dành cho việc đọc sách, có chăng chỉ dành cho văn hóa nghe nhìn đang
“lấn át” văn hóa đọc. Và khi được hỏi về thư viện trường mình, nhiều bạn học sinh
cấp TH ngạc nhiên: “Trong trường cũng có thư viện à?”. Thực tế đó cho thấy, thư
viện trường học là nhân tố góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, thay lối đọc –


Trong điều kiện dạy học hai buổi trên ngày hiện nay, gần như phần lớn thời
gian học sinh học ở trường, nếu thư viện không thật sự thân thiện để cuốn hút các
em thì quỹ thời gian đến với thư viện của các em chỉ bó hẹp vào những giờ ra chơi.

2


Với đối tượng học sinh tiểu học do đặc điểm tâm sinh lí: luôn thích những
điều mới lạ, ưa khám phá nên những sách, truyện có nội dung hay, hình ảnh đẹp
luôn kích thích và tạo sự hứng thú mạnh mẽ cho các em. Việc hình thành thói quen
đọc sách nếu được quan tâm ngay từ độ tuổi này thì sẽ có tác động to lớn đối với
cuộc đời của mỗi con người. Việc xây dựng thư viện thân thiện là cầu nối đưa sách
đến với học sinh, để các em yêu sách, cùng với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo
dục con người. Làm thế nào để thư viện phát huy tối đa vai trò và nhiệm vụ của
mình? người thủ thư cần làm gì để đưa sách tới bạn đọc một cách thân thiện nhất và
cần làm những việc cụ thể nào để xây dựng thành công mô hình thư viện thân
thiện? Xuất phát từ nhận thức trên cũng như thực tiễn công tác thư viện của trường
tôi mà tôi đã lựa chọn sáng kiến này: Một số kinh nghiệm xây dựng thư viện thân
thiện trong điều kiện dạy học hai buổi trên ngày ở trường tiểu học.
1.2- MỤC ĐÍCH VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Sáng kiến được thực hiện nhằm rút ra những kinh nghiệm, cách thức để lôi
cuốn bạn đọc đến với thư viện- phát huy tối đa vốn tài liệu của thư viện. Thực hiện
việc luân chuyển sách thường xuyên giúp học sinh và giáo viên được tiếp cận sách
mọi lúc, mọi nơi…khơi dậy niềm ham mê đọc sách của bạn đọc.
1.3- PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG:
Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến này là tập thể cán bộ giáo viên và toàn
bộ các em học sinh trong trường tiểu học , với thời gian nghiên cứu và triển khai
sáng kiến là 1 năm( Từ năm học 2012-2013)
1.4- THỰC TRẠNG:
1.4.1 Thuận lợi:

nhà trường, không phải dành cho học sinh.
Đứng trước yêu cầu đặt ra của người làm công tác thư viện và trước những
thuận lợi khó khăn trên, tôi luôn băn khoăn trăn trở làm thế nào để những quyển
sách hay, sách quý đến tay bạn đọc một cách gần gũi, thích thú và mang lại lợi ích,
góp phần nâng cao chất lượng dạy học.

4


PHẦN 2: NỘI DUNG
2.1- MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN XÂY DỰNG THƯ VIỆN THÂN
THIỆN:
2.1.1 Biện pháp thứ nhất: Làm tốt công tác tuyên truyền.
Cán bộ thư viện lập kế hoạch chi tiết cho từng hoạt động, kết hợp với ban
Giám hiệu duyệt kế hoạch để đảm bảo tính khả thi.
Tuyên truyền đến giáo viên về tác dụng của việc xây dựng thư viện thân
thiện, sẽ giúp giáo viên trong công tác giáo dục học sinh, để từ đó giáo viên chủ
nhiệm tích cực phối hợp với cán bộ thư viện trong công tác luân chuyển sách, giới
thiệu sách và kiểm soát việc đọc sách của học sinh.
Tuyên truyền đến học sinh một cách sáng tạo để các em thấy được tác dụng
của việc đọc sách với các hình thức tuyên truyền như: giới thiệu sách dưới cờ, tăng
cường giới thiệu sách qua bảng tin, qua hệ thống phát thanh của trường, huấn luyện
học sinh có năng khiếu để học sinh đó tuyên truyền cùng với cán bộ thư viện.
Tổ chức cho học sinh thi kể chuyện theo sách, theo chủ điểm tháng thông
qua sinh hoạt ngoài giờ lên lớp.
Kết hợp với giáo viên dạy đội tuyển nêu gương những em học sinh giỏi- nhờ
em học sinh đó giới thiệu những quyển sách hay với các bạn học sinh khác sẽ đạt
hiệu quả nhanh và cao.
Thông qua hội nghị cha mẹ học sinh để giới thiệu, kêu gọi sự phối hợp.
2.1.2 Biện pháp thứ hai: Xây dựng vốn tài liệu của thư viện ngày càng phong

thư viện xanh, thư viện túi sách, thư viện giỏ sách…Tổ chức phục vụ bạn đọc trong
những buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp, học phụ đạo, …trong những lần đọc sách
như thế này cán bộ thư viện tập hợp những câu đố vui cho bạn đọc giải với mục
đích tạo cho bạn đọc có thêm khả năng tư duy.
Tủ sách ngoài trời( thư viện xanh) sách ở các tủ này được để riêng theo từng
chủ đề: Với mỗi tủ sách xanh cần lựa chọn vốn sách có cùng một chủ đề (ví dụ
6


như: chủ đề Em yêu văn học; Em khám phá khoa học; An toàn giao thông…) để
giúp học sinh dễ tìm đúng chủng loại sách mà các em yêu thích, bên cạnh đó cần
xây dựng ban cộng tác viên thư viện, để ban cộng tác viên giới thiệu sách tới các
bạn, hướng dẫn việc tìm sách, phát sách và thu sách sau mỗi giờ đọc.
Tăng cường hoạt động luân chuyển sách ở các lớp trong tuần, cứ vào đầu
tuần cán bộ thư viện đưa sách xuống từng lớp .
Ví dụ: Sáng thứ hai tuần I của tháng cán bộ thư viện cho cộng tác viên lớp 1A, 2A,
3A, 4A, 5A lên phòng thư viện nhận sách về phát cho các bạn đọc trong một tuần.
Hết tuần các lớp A thu sách nộp lại cho thư viện . Qua tuần II là đến lịch mượn của
các lớp B, tuần III các lớp C, tuần IV các lớp D. Hết 1 tháng số sách đó lại được
luân chuyển chéo giữa các khối với nhau.
2.1.4 Biện pháp thứ tư: Thành lập các câu lạc bộ đọc sách:
Tập hợp tất cả các em có chung sở thích, chung thể loại sách tìm hiểu…vào
sinh hoạt tại một câu lạc bộ nhất như câu lạc bộ em yêu khoa học, em yêu văn học,
… mỗi tháng câu lạc bộ được thành lập đó tổ chức sinh hoạt, giao lưu một lần vào
các buổi chiều thứ 6 theo lịch cụ thể đề ra. Tại buổi sinh hoạt cán bộ thư viện là
người hướng dẫn nội dung sinh hoạt: cung cấp sách theo chủ đề, giới thiệu kịp thời
sách mới (nếu có), cung cấp hệ thống câu hỏi thảo luận cho các thành viên trong
câu lạc bộ,…Hướng dẫn học sinh tham gia tập viết, trải nghiệm các bài để gửi báo,
tạp chí. Cán bộ thư viện có sổ theo dõi việc sử dụng sách, tuyên dương kịp thời
những học sinh tích cực đọc sách, có biện pháp động viên, khen thưởng (qua bảng

2.1.6 Biện pháp thứ sáu: Làm mới các hình thức tuyên truyền, giới thiệu sách
dến bạn đọc.
Trong nhiều năm học trước, thư viện nhà trường đã rất chú ý đến công tác
giới thiệu sách thông qua một số hình thức như: giới thiệu dưới cờ về sách theo chủ
điểm tháng, tin vắn về sách trên bảng tin cùng với việc biên soạn các thư mục
chuyên đề, thư mục danh nhân… Qua các hình thức như vậy , việc thông tin tuyên
truyền sách đến độc giả trong trường cũng đã gặt hái được những thành công nhất
8


định. Nhiều thầy cô giáo tâm huyết với sách, các em học sinh say mê sách đã
thường xuyên tìm đến thư viện .
Ngoài ra nhà trường đã hình thành nhóm “ Cùng giới thiệu sách” gồm các
thầy cô giáo và các em học sinh là những người yêu sách , muốn chia sẻ những cái
hay cái đẹp của sách, đồng thời là những “ cây bút” có năng lực và giàu nhiệt
huyết. Các bài giới thiệu của nhóm được đăng tải trên 1 góc bảng tin, đã thực sự
thu hút được một lượng lớn độc giả đến đọc bài giới thiệu và tìm đọc cuốn sách
được giới thiệu tại thư viện. Bên cạnh các biện pháp nêu trên thư viện trường tôi
còn áp dụng các phương pháp tuyên truyền khác như: Điểm sách; Kể chuyện theo
sách; Thi vui đọc sách; Đọc to nghe chung…
Vận động các lực lượng trong và ngoài nhà trường cùng làm công tác thư
viện: Chi bộ Đảng giám sát chỉ đạo công tác thư viện cho phù hợp với nội dung
nhiệm vụ năm học. Đoàn thanh niên, Ban phụ trách Đội giúp thư viện phát huy tinh
thần năng động, sáng tạo nhiều hình thức phục vụ bạn đọc hấp dẫn. Nhắc nhở đôn
đốc các em thực hiện tốt lịch mượn- trả sách.
2.1.7 Biện pháp thứ bảy: Tổ chức sắp xếp kho tài liệu khoa học, hướng dẫn
bạn đọc cách tra tìm tài liệu, nâng cao tinh thần làm việc của cán bộ thư viện.
Có thể nói việc sắp xếp kho tài liệu khoa học sẽ mang lại rất nhiều tiện ích
cho công tác quản lí vốn tài liệu và việc phục vụ bạn đọc được nhanh chóng, chính
xác. Cuốn tài liệu được nằm đúng vị trí của nó sẽ phát huy cao nhất hiệu quả sử

Ghế đá
Phòng đọc giáo viên
Huy động từ nguồn ngân sách
Huy động từ nguồn xã hội hoá
Kho sách
Câu lạc bộ yêu sách
Tỉ lệ giáo viên mượn- đọc sách

Tỉ lệ học sinh mượn – đọc sách

Năm học
2011-2012
10 cuốn

Năm học
2012-2013
30 cuốn

10 cuốn

40 cuốn

2 lần

10 lần

5 cái
20 cái
3 cái
7 cái

việc đọc sách. Thói quen đọc sách phải được hình thành từ tuổi ấu thơ thì mới vững
bền nhất. Trong nhà trường để sách đến với học sinh đó là nhiệm vụ cao cả của thư
viện, để sách đến với học sinh một cách gần gũi, thiết thực thì phải xây dựng Thư
viện thân thiện. Thư viện thân thiện là thư viện có đầy đủ cơ sở vật chất, lượng
sách, báo phong phú, các hoạt động đa dạng, phù hợp với từng lứa tuổi và được học
sinh đón nhận một cách chủ động, hứng thú, được sự đồng tình ủng hộ của các lực
lượng xã hội. Thư viện thân thiện là thư viện mà người cán bộ thư viện phải yêu
nghề, tích cực trong mọi hoạt động, hoạt động sáng tạo, yêu sách, hiểu sách, có
biện pháp đưa sách đến với học sinh một cách tự nhiên mà gần gũi, hiệu quả.
Người cán bộ thư viện như một người đưa đò trên dòng sông tri thức, chở
sách đến với tâm hồn người đọc, góp phần bồi dưỡng những tâm hồn trẻ thơ thành
con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, phát triển toàn diện đức, trí, thể, mĩ.
*

Với những kết quả đạt được sau khi triển khai sáng kiến là rất ưu việt như

trên, bên cạnh đó tôi có một số kiến nghị như sau:
Ngay mỗi đầu năm học Ban giám hiệu chỉ đạo cán bộ thư viện rà soát thực
trạng số lượng sách- báo hiện có và lên dự trù kinh phí mua sắm theo đúng hướng
dẫn thông tư 30.
Phân công cán bộ thư viện làm chuyên trách một công tác thư viện( thay cho
việc phải kiêm nhiệm cả công tác thiết bị).
11


Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo, giám sát chặt chẽ hơn nữa mọi hoạt động
của thư viện.
Các tổ chức đoàn ,đội, đoàn thanh niên, các thầy cô giáo chủ nhiệm phối hợp
tích cực với mọi hoạt động của thư viện một cách thường xuyên và kịp thời.



4.Hãy nêu những lí do vì sao em không thích đọc sách?
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
...
5.Em mong muốn điều gì nhất ở thư viện nhà
trường?

................................................................................................................

................................................................................................................................
................................................................................................................................
...................

14


MỤC LỤC

Trang
Phần 1
PHẦN MỞ ĐẦU
1.1.LÝ DO VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.............................................1
1.2.MỤC ĐÍCH VIẾT SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM ...............................................................................................................
............3
1.3.PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG....................................................3
1.4- THỰC TRẠNG...........................................................................................3
Phần 2

- Cơ sở vật chất: Nguồn kinh phí nhất định, hệ thống phòng kho, tủ giá, vốn
tài liệu thư viện…
- 6. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2012-2013.
HỌ TÊN TÁC GIẢ

XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Nguyệt

16


TÓM TẮT SÁNG KIẾN
Kính thưa hội đồng thẩm định!
Mỗi ngành nghề hoạt động đều có những vướng mắc nhất định và cách tháo gỡ
chúng cũng vậy. Sáng tạo, sáng kiến là tìm ra những cái mớ, i tốt hơn cái cũ, cái
đang có để sao cho mọi hoạt động phải có tính mới và mang lại giá trị thực
tiễn.Trong công việc của người cán bộ thư viện cũng không nằm ngoài phạm vi đó,
thậm chí còn càng rất cần có sáng kiến để phát huy vai trò của thư viện rõ rệt hơn.
Với sáng kiến:Một số kinh nghiệm xây dựng thư viện thân thiện trong điều kiện
dạy học hai buổi trên ngày ở trường tiểu học” đã thực sự đưa thư viện từ chỗ còn là
khái niệm xa lạ với học sinh, với phụ huynh các em, với một số lực lượng trong xã
hội thì giờ đây thư viện của nhà trường chúng tôi đã trở thành điểm đến yêu thích
và quen thuộc của cô và trò, điểm giúp đỡ của các nhà hảo tâm.
Nội dung sáng kiến chỉ ra 7 hiện trạng cơ bản của hoạt động thư viện trong trường
tiểu học và đề ra 11 biện pháp khắc phục các vướng mắc đó.Với những kết quả đạt
được đã đưa thư viện nhà trường trở thành thư viện thực sự thân thiện.
* Về bố cục thư viện gồm 3 phần chính:
Phần 1-Phần mở đầu: Nêu lí do viết sáng kiến; mục đích viết, phạm vi đối

Phần 3
KẾT LUẬN
PHẦN KẾT LUẬN..................................................................... .........................11
MỤC LỤC........................................................................................................... 13
PHỤ LỤC ............................................................................................................14

19