PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CỦA TRẺ THÔNG QUA TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
NGOÀI TRỜI CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI.
I.
PHẦN MỞ ĐẦU.
1. Lý do chọn đề tài.
Vui chơi là hoạt động chủ đạo ở lứa tuổi mầm non, trong đó vui chơi ngoài trời là một hoạt
động mang lại nhiều bổ ích cho trẻ. Qua đó, không chỉ được quan sát ở thế giới xung
quanh, phám phá những điều mới lại từ thiên nhiên, phát triển nhận thức, vốn hiểu biết mà
còn giúp trẻ phát triển cảm xúc.
Hoạt động ngoài trời là loại hình hoạt động hàng ngày của trẻ ở trường mầm non. Đây là
một trong những loại hình hoạt động đem lại cho nhiều cơ hội tiếp xúc với thiên nhiên, ở
đó trẻ có thể tìm tòi khám phá thiên nhiên và thỏa mãn nhu cầu vận động của mình, tạo cho
trẻ sự hứng thú nhanh nhẹn với môi trường tự nhiên đồng thời giúp trẻ luôn mạnh dạn tự
tin trong cuộc sống. Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời sẽ là môi trường sẽ là môi
trường lôi cuốn và hấp dẫn nếu chúng ta biết nắm bắt và tập trung vận dụng tất cả yếu tố có
sẵn trong tự nhiên, tác động qua các trò chơi, quan sát tìm hiểu các sự vật xung quanh trong
các tình huống. Những câu hỏi vì sao và làm như thế nào?... và sự tò ham hiểu biết của trẻ,
ta giáo dục trẻ hình thành thói quen đẹp, hành vi tốt, góp phần phát triển nhân cách trẻ. Tuy
nhiên, trong thực tế giáo dục ở Việt Nam loại hình hoạt động này vẫn chưa được quan tâm
đúng mức so với vị trí và tầm quan trong vốn có của nó. Người ta quan niệm rằng, hoạt
động ngoài trời là để trẻ được chơi tự do, là môi trường tự do để khám phá thế giới xung
quanh, mặc dù các nhà khoa học có chú ý đến việc lập kế hoạch cho loại hình hoạt động
này, nhưng lại không tiến hành đánh giá kết quả của loai hình hoạt động rất đặc trưng
này của trẻ.
Phát triển thể chất của trẻ thông qua tổ chức các hoạt động ngoài trời là một bộ phận quan
trọng của giáo dục phát triển toàn diện. Tổ chức các hoạt động ngoài trời để phát triển thể
chất cho trẻ càng có ý nghĩa quan trọng hơn bởi cơ thể trẻ đang phát triển mạnh mẽ, hệ
thần kinh cơ xương hình thành nhanh, bộ máy hô hấp đang hoàn thiện, cơ thể trẻ còn non
yếu dễ bị phát triển lệch lạc mất cân đối nếu như trẻ nếu không được chăm sóc giáo dục
đúng đắn thì có thể gây nên những thiếu sót trong sự phát triển cơ thể trẻ mà không thể
khắc phục được. Nhận thức được điều đó Đảng và Nhà nước ta trong những năm gần đây

1. Cơ sở lý luận của phát triển thể chất của trẻ thông qua tổ chức các hoạt động
ngoài trời.
1.1. Khái niệm phát triển thể chất.
Giáo dục thể chất là một loại hình giáo dục mà nội dung chuyên biệt là dạy học vận động
(động tác) và phát triển có chủ định các tố chất vận động của con người. Tổng hợp quá
trình đó xác định khả năng thích nghi thể lực của con người. Giáo dục thể chất được chia
thành hai mặt riêng biệt, dạy học động tác và giáo dục các tố chất vận động.
1.2.

Khái niêm giáo dục.

Giáo dục là một quá trình đào tạo con người một cách có mục đích, nhằm chuẩn bị cho họ
tham gia vào đời sông xã hội, lao động sản xuất, bằng cách tổ chức việc truyền thụ và lĩnh
hộiinh nghiệm lịch sử xã hội của loài người. Giáo dục được hiểu dưới hai góc độ:
+ Giáo dục được xem như là tập hợp các tác động sư phạm đến người học với tư cách là
một đối tượng đơn nhất.
+ Giáo dục được như là một hoạt động xã hội, dạng tái sản xuất ra lực lượng lao động mới.
Ở đây, đối tượng là thế hệ trẽ, là tập hợp các đối tượng đơn nhất. Giáo dục là đào tạo và bồi
dưỡng đội ngũ lao động.
1.3.

Giáo dục thể chất.

Giáo dục thể chất gọi tắt là thể dục, hiểu theo nghĩa rộng của thể dục.
Giáo dục thể chất là một bộ phận hợp thành của văn hoá thể chất, bao gồm ba lĩnh vực cơ
bản của một quá trình sư phạm và một lĩnh vực đặc biệt:
-

Chuẩn bị thể lực chung;


hành bằng các phương pháp giáo dục thê chất dưới các hình 1 thức giáo dục thể chất. Dưới
tác dụng của quá trình giáo dục thể chất, cơ thể con người phát triển cân đối, khoẻ mạnh,
được rèn luyện, có khả năng chống lại những ảnh hưởng xấu của môi trường.
Theo nghĩa hẹp, giáo dục thể chất cho trẻ mầm non là quá trình tổ chức hoạt động vận
động cho trẻ.
Theo nghĩa rộng, giáo dục thể chất chọ trẻ mầm non là quá trình tác động nhiều mặt vào cơ
thể trẻ, tổ chức cho trẻ vận động và sinh hoạt hợp lí nhằm làm cho cơ thể trẻ phát triển đều
đặn, sức khỏe được tăng cường, tạo cơ sở cho sự phát triển toàn diện.
Phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ mầm non là tổ hợp các cách thức tổ chức quá trình
giáo dục thể chất của giáo viên, trong đó giáo viên giữ vai trò chủ đạo, trẻ em giữ vai trò
chủ động, tích cực nhằm tiếp thu những tri thức, hình thành năng lực vận động, thói quen
sinh hoạt hợp lí để phát triển thể chất và tâm lí cho các em.
1.4.

Hoạt động ngoài trời.

Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng thú nhất, mang lại
cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanh trẻ. Trẻ nhận thức
được thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá và quan tâm đến những
gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình. Qua hoạt động ngoài trời trẻ thỏa mãn nhu cầu


hoạt động, nhu cầu tìm hiểu, khám phá của bản thân. Hoạt động vui chơi ngoài trời tạo cho
trẻ sự nhanh nhẹn và hứng thú với môi trường tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong
cuộc sống.
Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời là một môi trường hấp dẫn và lôi cuốn trẻ nếu
chúng ta biết nắm bắt và tận dụng tất cả những yếu tố có sẵn trong thiên nhiên, tác động
vào chúng qua các trò chơi, quan sát, tìm hiểu sự vật xung quanh trẻ trong các tình huống.
Những câu hỏi như: Vì sao? Làm thế nào?… và sự tò mò ham hiểu biết của trẻ, sẽ giúp
giáo viên hình thành hành vi đẹp, thói quen tốt cho trẻ.

động ngoài trời.

Tại trường mầm non việc thực hiện hoạt động phát triển thể chất được đưa vào chương
trình học của trẻ thực hiên theo chủ đề, chủ điểm. Nó là hoạt động chủ đạo trong các giờ
hoạt động học tập, hoạt động ngoài trười, hoạt động giao lưu, hoạt động ngoại khóa của trẻ
mà các cô giáo thường xuyên áp dụng cho trẻ khám phá, tìm hiểu và rèn luyện kỹ năng.
Có sân trường thoáng mát phục vụ việc học thể dục cho trẻ. Tại sân trường thì trẻ có đầy
đủ đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động đi, chạy, bật, nhảy… được diễn ra thuận lợi và
hấp dẫn trẻ. Nhiều sân trường được trang trí bắt mắt gây sự chú ý giúp trẻ tập trung vào tiết
học và học tốt hơn.
Bên cạnh đó nhiều trường cũng thường xuyên tổ chức các buổi thăm quan dã ngoại các
khu du lịch sinh thái, công viên, bảo tàng, khu trò chơi liên hoàn,… để đưa trẻ tham gia
trực tiếp các trò chơi vận động dân gian, các trò chơi phối hợp nhiều vận động, trò chơi liên
hoàn cho trẻ.

2.3.

Một số điểm cần lưu ý khi tổ chức việc phát triển thể chất của trẻ thông qua
tổ chức các hoạt động ngoài trời.

Sân chơi, thiết bị đồ chơi ngoài trời được trang bị phù hợp với độ tuổi nhà trẻ và sắp xếp ở
khu vực gần phòng nhóm/lớp.
Có vườn cây, bồn hoa, cây cảnh, khu vực nuôi các con vật.
- Diện tích sân vườn được quy hoạch, thiết kế phù hợp, đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, an toàn,
tạo môi trường xanh, thoáng đãng để trẻ chơi, luyện tập phát triển vận động.
- Đảm bảo số lượng và chủng loại thiết bị, đồ chơi đáp ứng yêu cầu cho trẻ vận động ngoài
trời theo các độ tuổi.
- Khai thác sử dụng có hiệu quả.
- Thiết bị, đồ chơi ngoài trời đa dạng, giúp trẻ luyện tập các kỹ năng vận động cơ bản và
phát triển tố chất trong vận động: các kiểu đi, đứng, chạy, nhảy; bò, trườn, trèo; tung, ném,

- Trẻ cần được tự do chơi, song vẫn cần sự có mặt của cô giáo khi trẻ chơi.
- Giáo viên có thể tham gia bằng giao tiếp phi ngôn ngữ (mỉm cười, gật đầu tán thưởng,
xoa đầu trẻ, chạm vào người trẻ….) hoặc giao tiếp bằng ngôn ngữ (nhận xét, gợi ý, câu
hỏi…) hoặc chơi cùng trẻ như một thành viên.
- Cần chuẩn bị môi trường thật tốt và an toàn để mọi trẻ có cơ hội được tham gia hoạt động
như nhau.


3. Một số thuận lợi và hạn chế khi tổ chức việc phát triển thể chất của trẻ thông
qua tổ chức các hoạt động ngoài trời.
3.1. Thuận lợi.
- Sân trường rộng rãi, thoáng mát, cơ sở vật chất được trang bị hiện đại.
- Có phòng luyện tập diện tích rộng và phù hợp với vận động của trẻ.
- Phụ huynh nhiệt tình ủng hộ các nguyên vật liệu cho các hoạt động của trẻ.
- Trẻ rất hào hứng, thích thú, tích cực tham gia hoạt động tạo hình cùng cô.
- Nhà trường có môi trường cảnh quan sư phạm đẹp góp phần rất lớn cho trẻ quan sát, từ
đó cung cấp cho trẻ những biểu tượng thể hiện sự hiểu biết của mình về thế giới xung
quanh.
3.2.

Hạn chế.

- Hoạt động ngoài trời cho trẻ thật sự chưa được tổ chức tốt lý do về trình độ và sự linh
hoạt của giáo viên khi giải quyết các tình huống...
- Do giáo viên chưa thực sự nhận thức được hết vai trò của môi trường
thiên nhiên đem lại cho trẻ, một phần giáo viên còn ngại tổ chức, ít có sự thay
đổi.
- Giáo viên chưa thật sự chủ động còn phụ thuộc vào sự đầu tư của nhà
trường.
- Giáo viên chưa coi trọng việc cho trẻ rèn luyện kĩ năng vận động để phát

học, sắp xếp xen kẽ những trẻ kỹ năng còn yếu, những trẻ nhút nhát chưa mạnh dạn, tự tin
với những trẻ có kỹ năng vận động tốt, mạnh dạn để còn giúp nhắc nhở, hướng dẫn cho
bạn.
- Luôn cởi mở tạo tâm thế vào giờ học cho trẻ, không để trẻ nói chuyện riêng, nói leo, rèn
cho trẻ mạnh dạn trả lời và nêu ý tưởng rõ ràng, dễ hiểu.
- Tạo môi trường học tập mở, gần gũi thân thiện, cho trẻ được tự mình trải nghiệm, khám
phá với các đồ dùng vận động, tự trẻ tìm hiểu và đưa ra những cách thức vận động khác
nhau theo khả năng của mình, nêu lên lý do vì sao trẻ lại chọn cách vận động đó. Từ đó trẻ
cùng trao đổi về các cách vận động với đồ dùng cô đưa ra và thực hiện kỹ năng vận động
đó.
- Sắp đặt các đồ dùng vận động phù hợp, gần gũi, dễ cho trẻ hoạt động bất cứ lúc nào, và
để trẻ tự mình lấy, sắp xếp đô dùng chơi thuận tiện.
VD: Tạo góc vận động của lớp có sẵn các nguyên vật liệu cho trẻ tìm hiểu, có đồ dùng
phong phú và không gian cho trẻ vận động.
4.2.2. Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên .


- Để giáo viên nắm được mục đích, ý nghĩa, yêu cầu, nội dung, phương pháp về việc nâng
cao chất lượng hoạt động ngoài trời để phát triển thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi. Tích cực tham
gia vào các chuyên đề về hoạt động ngoài trời để phát triển thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi, do
nhà trường, các đơn vị bạn, phòng giáo dục tổ chức. Ngoài ra để nắm vững nội dung kiến
thức và các yêu cầu về kỹ năng hoạt động ngoài trời để phát triển thể chất một cách nhẹ
nhàng, sinh động, tham gia vào các hình thức do nhà trường tổ chức như:
- Thảo luận kiến thức: Bản thân tự nghiên cứu tài liệu, tự đặt ra những
câu hỏi có liên quan đến chuyên đề để hỏi các đồng chí chuyên môn và giáo viên về vấn đề
mình con băn khoăn, chưa hiểu…
Giáo viên tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động tích cực, tích cực vận
động, tích cực vận dụng những kĩ năng vận động cơ bản mà trẻ học được vào hoàn cảnh
mới ở ngoài trời, hình thành cho trẻ khả năng làm việc theo nhóm, tập thể. Tăng cường rèn
luyện sức khỏe để tăng khả năng thích nghi của cơ thể với môi trường. Và như thế, nhiệm

VD: Mỗi trẻ tự lựa chọn cho mình đồ dùng vận động và tự khám phá cách thức vận động
cho mình, cách chơi cho mình trong giờ học.
+ Với quả bóng trẻ có thể tung bóng, ném bóng, đá bóng, chuyển bóng…
4.2.3.2.

Phương pháp đàm thoại

- Cô và trẻ cùng trò chuyện về những trò chơi vận động mà trẻ thấy, trẻ biết qua các giờ
đón trả trẻ, giờ hoạt động ngoài trời…
- Cô đưa ra những câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và áp dụng những kinh nghiệm đã lĩnh
hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm dò, tìm cách giải quyết
vấn đề của trẻ. Và để cho trẻ tự nói ra, miêu tả những gì trẻ biết và trẻ có thể làm.
- VD:
+ Các con đã tham gia những trò chơi vận động nào?
+ Con có cách vận động nào khác không?
+ Nếu là con thì con sẽ làm như thế nào?
+ Với đồ vật đó vận động nào sẽ phù hợp?
- Đồng thời cô đưa ra những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ có ý tưởng
rất tốt, sáng tạo và thú vị.
- VD:
+ Cô thấy đây là một các chơi vận động rất nhiều điều thú vị.
+ Cô rất thích ý tưởng này của con, nó thật sáng tạo…
4.2.3.3.

Phương pháp quan sát

- Sử dụng phương pháp này cho trẻ xem những video, hình ảnh của các bạn nhỏ trên thế
giới tham gia vào các giờ hoạt động thể chất, hay những chương trình thử thách tài năng.



+ Thể dục giữa giờ
Thể dục giữa giờ làm thay đổi tính chất hoạt động và tư thế của các em
bằng cách vận động tích cực vận động tất cả bộ phận của cơ thể để loại trừ sự
mệt mỏi, hồi phục trạng thái tâm lý.
Thể dục giữa giờ sẽ làm hồi phục sự chú ý, trạng thái hoạt động của toàn bộ cơ thể, thúc
đẩy chức năng tuần hoàn, hô hấp và hoạt động tích cực của hệ


thần kinh giao cảm, cung cấp máu lên não đầy đủ, đến sự hồi phục, tăng thêm sự chú ý,
hoạt động trí óc và các trạng thái thể lực nói chung. Nhờ đó, mệt mỏi sẽ tiêu tan, các em sẽ
tiếp thu bài học tốt hơn.
Các hình thức thể dục giữa giờ:
Khi đang học tập cơ thể tiến hành tập thể dục giữa giờ ngay tại chỗ, bài
tập chỉ gồm 2 – 3 động tác như: vươn duỗi thân trên, các động tác tay, giậm
chân tại chỗ với thời gian từ 1 – 2 phút.
Giữa các tiết của tôi có thể tiến hành tập thể dục giữa giờ theo hình thức
trò chơi vận động hoặc thực hiện các bài tập phát triển chung.
4.2.5. Phương tiện tổ chức các hoạt động ngoài trời để phát triển
cho trẻ 5 - 6 tuổi
- Để giải quyết các nhiệm vụ của giáo dục thể chất đối với trẻ lứa tuổi mẫu
giáo, người ta cần sử dụng nhiều phương tiện lành mạnh của thiên nhiên và môi
trường. Trong đó phương tiện cơ bản luôn là các bài tập thể chất. Bởi vì thông
qua các bài tập thể chất sẽ giải quyết được các nhiệm vụ cơ bản của giáo dục thể
chất. Ngoài ra, một số hình thức hoạt động khác cũng có ảnh hưởng đến giáo
dục thể chất đối với trẻ như: lao động, nặn, vẽ, múa, xếp hình…
* Các bài tập thể chất
Các bài tập thể chất là phương tiện chuyên môn cơ bản của Giáo dục thể chất đối
với trẻ mẫu giáo. Chúng bao gồm:
- Bài tập thể dục cơ bản
- Bài tập thở và thể dục vệ sinh.

chất.
- Ánh nắng mặt trời, không khí, nước còn được sử dụng như một phương tiện độc lập để
rèn luyện cơ thể con người, qua đó cơ thể thích ứng được với sự thay đổi đột ngột của các
yếu tố đó. Song, quá trình sử dụng các yếu tố tự nhiên phải thích hợp. Cho nên tắm nắng
kết hợp với các trò chơi vận động và các bài tập thể dục thể thao khác là cần thiết, nhưng
phải phù hợp với lứa tuổi, tình trạng sức khỏe của trẻ và phải xác định đúng định lượng cần
thiết mới nâng cao được
sức khỏe cho trẻ.
* Yếu tố vệ sinh
- Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, chế độ hoạt động nghỉ ngơi, chế độ dinh
dưỡng theo từng chế độ tuổi tương ứng, phù hợp với khoa học sẽ tạo cho trẻ
phát triển tốt.
- Trước tiên là sự hoạt động của các cơ quan, các hệ thống chức năng và
sức khỏe của trẻ được tăng lên.
- Yếu tố vệ sinh là điều kiện để các bài tập thể chất tác động lên cơ thể trẻ
tham gia tập luyện có hiệu quả hơn. Yếu tố vệ sinh không lành mạnh sẽ làm cho
trẻ dễ nhiễm bệnh và ảnh hưởng tới việc phát triển thể chất của trẻ.
4.2.6. Sưu tầm, cải biên, sáng tạo, hò vè, câu đố... và ứng dụng
một số trò chơi.
- Đối với trẻ thơ, hoạt động ngoài trời thông qua các trò chơi là một biện pháp hữu hiệu
nhất. Trò chơi đã trở thành phương tịên để đem đến cho trẻ các yếu tố sinh động, tính năng
động, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoả mái.


- Hiện nay, trò chơi được coi là một trong các hình thức vận động khác nhau ở trường Mầm
non. Nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện thân thể khỏe mạnh. Các yếu tố đó góp phần
làm cho trẻ phát triển vận động. Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ,
tạo cho trẻ có những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu
những nội dung giáo dục. Chính vì vậy bản thân đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò
chơi nhằm làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ. Những câu hò có tác dụng kích


động ngoài trời để phát triển thể chất ở trường.
VD: Qua chủ đề mới, giáo viên kịp thời nhắc phụ huynh: Chủ đề thế giới
động vật nhắc nhở phụ huynh mua những bài hát về các con vật để tập luyện thể
chất.
III.

KẾT THÚC.

Tổ chức các giáo dục hoạt động ngoài trời để phát triển thể chất cho trẻ là một trong những
nội dung trọng yếu để trẻ có một cơ thể khỏe mạnh. Nhận thức được tầm quan trọng đó
chúng tôi đi sâu nghiên cứu:“phát triển thể chất của trẻ thông qua tổ chức các hoạt động
ngoài trời cho trẻ 5 – 6 tuổi.” Sau quá trình nghiên cứu và triển khai đề tài chúng tôi rút ra
một số kết luận:
Tổ chức các hoạt động ngoài trời để phát triển thể chất cho trẻ 5 – 6 tuổi là vô cùng cần
thiết và cấp bách. Hoạt động đó làm thỏa mãn nhu cầu hoạt động của trẻ, tăng cường thêm
sức khỏe, cơ thể phát triển cân đối hài hòa, tạo điều kiện phát triển ở trẻ sự cứng cáp của cơ
bắp và niềm vui trong hoạt động Thực tế hiện nay ở các trường Mầm giáo viên đã nhận
thức được sự cần thiết tổ chức các hoạt động ngoài trời để phát triển thể chất cho trẻ 5- 6
tuổi. Tuy nhiên sự tổ chức các hình thức còn hạn chế, chưa hệ thống, còn áp đạt trẻ vì vậy
trẻ thụ động, thiếu tự tin chưa phát huy được sự phát triển thể chất của trẻ trong hoạt động
ngoài trời. Học sinh ở lớp theo đề tài bước đầu hình thành tri thức kĩ năng cũng như thái
độ. Hơn nữa các em còn được rèn luyện tính tích cực, chủ dộng và sáng tạo
ham học hỏi của mình Tập cho các em có thói quen sẵn sàng, hứng thú trước khi bước vào
hoạt
động.
Để tổ chức các hoạt động ngoài trời để phát triển thể chất cho trẻ tốt hơn mỗi GV luôn
nâng cao tinh thần trách nhiệm, tự nghiên cứu tài liệu nâng cao trình độ chuyên môn, luôn
có ý thức rèn luyện tu dưỡng phẩm chất đạo đức cho bản thân. Biết tạo môi trường cho trẻ
hoạt động một các tích cực, biết phối hợp Tổ chức các hoạt động ngoài trời để phát triển