Giáo án Ngữ văn 11
BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT
(Sa hành đoản ca) - Cao Bá Quát
A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh hiểu:
- Quan điểm của CBQ: chán ghét con đường mưu cầu danh lợi tầm thường
nhưng vẫn đi thi để có cơ hội được cống hiến cho đất nước.
- Qua đó thấy được tâm trạng bi phẫn của kẻ sĩ chưa tìm thấy lối thoát trên
đường đời.
- Tư tưởng phê phán của ông đối với học thuật, sự bảo thủ trì trệ của chế độ
nhà Nguyễn nói chung, khát khao đổi mới cuộc sống, góp phần lí giải hành động
khởi nghĩa của ông về sau(1854).
- Hiểu được mối quan hệ nôị dung – hình thức của bài thơ.
B. Phương pháp thực hiện:
Gợi mở , thảo luận, so sánh, tích hợp lịch sử và văn hoá.
C. Các bước tiến hành:
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
Cảm nhận của em về phong cách sống ngất ngưởng của Nguyễn Công Trứ?
3. Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1:
Hs đọc tiểu dẫn và trả lời
câu hỏi
Bài ca ngắn đi trên bãi cát

Nội dung cần đạt
I. khái quát
1. Tác giả CBQ (1809-1855)
-Tài giỏi, lận đận , luôn trăn trở với đời. Ông làm
Page 1

con đường đi ở đâu? gợi
điều gì?
+ Không gian: Sa mạc cát dài, rộng, mênh mông
+ Thời gian: Mặt trời lặn
Một mình giữa xa mạc + Con người : 1 mình vẫn đi, vừa đi vừa “lệ tuôn
mênh mông gợi nên điều đầy”
Bài ca ngắn đi trên bãi cát

Page 2


Giáo án Ngữ văn 11
gì?

=>Con đường đi trên cát đầy chông gai, thử thách,
sợ hãi=> đó là biểu tượng cho đường đời, con
đường hành đạo của kẻ sĩ. Con người muốn thành
Hoạt động 4: Thảo luận công phải vượt qua muôn ngàn khó khăn, gian
khổ, chọn hướng đi đúng cho mình.
theo nhóm:
Nhóm 1. Tại sao tg giận
mình?

b. Chín câu thơ tiếp:

Người đi đường khẳng định: Cuộc đời đầy bọn
Em hiểu gì về câu “ danh lợi chen chúc, chúng mưu sinh, hưởng lợi say
người say vô số tỉnh bao sưa.
người”?.
Người say vô số tỉnh bao người.

quan giống phường danh lợi.
c. Bốn câu cuối: Sự bế tắc:
- Đường cùng: không lối thoát
Nhóm 4: Vì sao tg nói con
đường mình đang đi là con
đường cùng?
-Tg quyết định thế nào?

+ Bắc : núi non trùng điệp .ở phía trước
+ Nam : núi sau lưng, sông chắn trước mặt.
=>Con đường danh lợi vô nghĩa, phê phán khoa cử
theo lối cũ. Đi hay dừng đều khó khăn, nên người
lữ khách
=> Quyết định : chôn chân trên bãi cát.

-Đánh giá của em về q.định
đó?

"Anh đứng làm chi trên bãi cát"
-> Cần thoát khỏi cơn say danh lợi.
3. Tổng kết

Hoạt động5: tổng kết

- Nội dung: Hình ảnh bãi cát trở thành biểu
tượng nghệ thuật độc đáo, sáng tạo của tác giả về
- ý nghĩa biểu trưng của
con đường công danh chông gai, cám dỗ và vô
hình tượng "bãi cát"?
nghĩa.