BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
-----

-----

VÕ THỊ THÙY TRANG

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
MỨC ĐỘ CÔNG BỐ THÔNG TIN TRONG BÁO
CÁO THƯỜNG NIÊN CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM
YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP. HỒ
CHÍ MINH (HOSE)

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Đà Nẵng, Năm 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
-----

-----

VÕ THỊ THÙY TRANG

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
MỨC ĐỘ CÔNG BỐ THÔNG TIN TRONG BÁO
CÁO THƯỜNG NIÊN CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM
YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP. HỒ


BỐ THÔNG TIN.......................................................................................................................... 7
2.1. Khái niệm, mục đích và lợi ích của công bố thông tin.......................... 7
2.1.1 Khái niệm, mục đích của công bố thông tin ......................................... 7
2.1.2. Lợi ích của công bố thông tin...................................................................... 9
2.2. Các lý thuyết có liên quan................................................................................... 12
2.2.1 Lý thuyết đại diện (Agency theory).......................................................... 12
2.2.2 Lý thuyết thông tin bất cân xứng (asymetric information) .........14
2.2.3 Lý thuyết tín hiệu (signaling theory)....................................................... 16
2.2.4 Lý thuyết chi phí sở hữu (Propritary cost theory)........................... 17
2.3. Hướng dẫn công bố thông tin trong báo cáo thường niên ở Việt Nam
..................................................................................................................................................... 18
2.3.1 Lịch sử hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán tại Việt

Nam....................................................................................................................................... 18


ii

2.3.2. Hướng dẫn công bố thông tin theo Thông tư 52/2012/TT-BTC .............. 21
2.3.3. Những thay đổi về công bố thông tin từ năm 2013 ................................. 22
2.4. Tổng quan nghiên cứu ................................................................................. 22
2.4.1 Xây dựng các chỉ mục công bố thông tin ................................................ 23
2.4.2 Đo lường mức độ công bố thông tin ....................................................... 24
2.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin ............................. 25
2.4.4 Kết quả đạt được của các nghiên cứu trước đây ..................................... 28
2.4.5 Khoảng trống từ các nghiên cứu trước đây ............................................ 29
Kết luận chương 2 ................................................................................................. 31
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................... 32
3.1 Quy trình nghiên cứu .................................................................................... 32

4.3.7 Mức độ công bố thông tin thuộc nội dung dự báo và kế hoạch phát triển79

4.4 Phân tích các chỉ mục có mức công bố thông tin thấp .......................81
4.5. Phân tích các chỉ mục có mức công bố thông tin cao........................ 83
4.6. So sánh kết quả nghiên cứu theo hướng dẫn công bố thông tin . 85
4.6.1 So sánh với nghiên cứu Kelly Bao Anh Huynh Vu (2012)...........85
4.6.2 So sánh mức độ CBTT theo thông tư 155/2015/TT-BTC..............86
Kết luận chương 4............................................................................................................ 88
CHƯƠNG 5: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ CÔNG BỐ THÔNG

TIN TRONG BCTN.................................................................................................................. 89
5.1. Thống kê mô tả các biến độc lập.................................................................... 89
5.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin chung 93

5.2.1 Phân tích sự tương quan giữa các biến trong mô hình ...............93
5.2.2. Phân tích hồi quy đa biến............................................................................ 97
5.3 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin thành phần.. 102

5.4 Bàn luận kết quả nghiên cứu........................................................................... 114
Kết luận chương 5......................................................................................................... 121
CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH............................................. 122
6.1 Tóm tắt kết quả nghiên cứu.............................................................................. 122
6.1.1 Mức độ công bố thông tin.......................................................................... 125
6.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin..............126
6.2 Hàm ý............................................................................................................................. 128
Nâng cao ý thức, trách nhiệm của doanh nghiệp về CBTT................. 128
Đối với nhà đầu tư hay người sử dụng thông tin báo cáo thường niên
............................................................................................................................................... 132



Mẫu nghiên cứu phân theo ngành kinh tế

59

Bảng 4.1

Mức độ công bố thông tin

65

Bảng 4.2

Mức độ công bố thông tin theo ngành

68

Bảng 2.1

Mức độ công bố thông tin theo nội dung công bố
Bảng 4.3

thông tin chung về doanh nghiệp

70

Bảng 4.4 Mức độ công bố thông tin thuộc khoản mục
Bảng 4.4

tình hình tài chính


Bảng 4.9

Mức độ công bố thông tin thuộc nội dung dự báo và
kế hoạch phát triển

80

Bảng 4.10

Các chỉ mục có mức độ công bố thông tin thấp

81


vi

Bảng 4.11

Các chỉ mục có mức độ công bố thông tin cao

84

Bảng 4.12

So sánh kết quả nghiên cứu mức độ CBTT với kết
quả nghiên cứu Kelly Bao Anh Huynh Vu (2012)
So sánh kết quả nghiên cứu mức độ CBTT năm 2013

85


Bảng 5.5

Bảng phân tích ANOVA

Bảng 5.6

Kết quả bảy mô hình hồi quy theo bảy loại thông
tin công bố

105

Bảng 5.7

Tổng hợp kết quả bảy mô hình hồi quy

107

Bảng 5.8

Kết quả phân tích tám mô hình hồi quy

117

Bảng 5.9

Tổng hợp kết quả tám mô hình hồi quy

117

Bảng 5.10

34

Sơ đồ 3.2

Quy trình đo lường mức độ CBTT trong BCTN

47

Mô hình 1

Mức độ công bố thông tin (VnDI)

103

Mô hình 2

Biến phụ thuộc thành phần Mức độ công bố thông tin
chung của doanh nghiệp (VnDI_1)

112

Mô hình 3

Biến phụ thuộc thành phần Mức độ công bố thông tin
tình hình tài chính (VnDI_2)

108

Mô hình 4


113


viii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BCTN: Báo cáo thường niên
BCTC: Báo cáo tài chính
CBTT: Công bố thông tin
CTNY: Công ty niêm yết
CK: Chứng khoán
HĐQT: Hội đồng quản trị
HOSE: Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh
IFC: Tổ chức hợp tác tài chính quốc tế (International Finance Corporation)

OECD: Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (Organization for
Economic Co-operation and Development )
MCK: Mã chứng khoán
TPHCM: Thành phố Hồ Chí Minh
TTCK: Thị trường chứng khoán
VCSH: Vốn chủ sở hữu
VnDI: Mức độ công bố thông tin chung trong báo cáo thường niêm của
các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán TPHCM
VnDI_1: Mức độ công bố thông tin thuộc thành phần công bố thông tin
chung của doanh nghiệp
VnDI_2: Mức độ công bố thông tin thuộc thành phần tình hình tài chính
VnDI_3: Mức độ công bố thông tin thuộc thành phần quản trị công ty
VnDI_4: Mức độ công bố thông tin thuộc thành phần tình hình đầu tư và
thực hiện dự án

1.1 Sự cần thiết
Báo cáo thường niên là một phương tiện công bố thông tin của các công ty
niên yết, theo sổ tay CBTT trên sở giao dịch chứng khoán Hà Nội thì: “Báo cáo
thường niên là ấn phẩm thường niên cung cấp thông tin toàn diện về tình hình
hoạt động kinh doanh và tài chính của công ty trong năm liền trước ”[38]. Do vậy,
thông tin cung cấp trong báo cáo thường niên sẽ giúp cho các bên có liên quan
đánh giá để đưa ra quyết định kinh tế. Do vậy, công bố thông tin trong BCTN
nhằm hướng tới tính minh bạch, công khai thông tin hữu ích cho Nhà đầu tư và
cho quản lý Nhà nước[22]. Thực tế, việc công bố thông tin trong BCTN theo các
văn bản hướng dẫn chỉ gợi ý các đề mục, chưa hướng dẫn chuyên sâu về nội
dung công bố, do vậy mức độ công bố thông tin sẽ phụ thuộc vào tính tự nguyện
của các công ty niêm yết [31]. Vì vậy, luận án được thực hiện xuất phát từ lý do
thứ nhất đó là: tầm quan trọng của công bố thông tin nói chung và CBTT trong
BCTN nói riêng đối với người sử dụng thông tin.
Thứ hai, thực hiện luận án xuất phát từ lý do: sự thay đổi quy chế hướng dẫn
CBTT của Nhà nước ảnh hưởng đến hành vi công bố thông tin của các công ty niêm
yết. Thực vậy, vấn đề công bố thông tin được các tác giả trên thế giới bắt đầu nghiên
cứu ở đầu thập niên những năm 70 và phát triển mạnh mẽ ở thập niên những năm 90.
Các nhà nghiên cứu ở các quốc gia khác nhau đã thực hiện nhiều nghiên cứu ở nhiều
quốc gia khác nhau như Mỹ, Anh, Nhật, UK,[24]…. và ở nhiều thời
điểm khác nhau. Ở Việt Nam chủ đề này mới được quan tâm trong những năm gần
đây. Cụ thể, để minh bạch thông tin, Bộ Tài chính đã xây dựng và ban hành thông tư
hướng dẫn về công bố thông tin của công ty niêm yết từ năm 2007 (Thông tư số
38/2007/TT-BTC). Ba năm sau đó, Bộ Tài chính ban hành thông tư mới thay thế (Thông
tư số 09/2010/TT-BTC) nhằm mục đích tăng cường công bố thông tin của các công ty.
Ở giai đoạn này, có một số nghiên cứu về công bố thông tin của các công ty niêm yết
như nghiên cứu Kelly Bao Anh Huynh Vu (năm 2012), nghiên cứu của Nguyễn Công
Phương và cộng sự (2013), nghiên cứu của Lê Thị Trúc Loan




1.3 Câu hỏi nghiên cứu
Các câu hỏi cần giải đáp trong luận án là:


3

(1) Thực trạng mức độ công bố thông tin trong BCTN của các công
ty niêm yết ngay sau thời điểm ban hành thông tư hướng dẫn
công bố thông tin theo thông tư 52/2012/TT-BTC như thế nào ?
(2) Nhận diện và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến mức độ công
bố thông tin trong báo cáo thường niên của các công ty niêm yết ?

1.4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là công bố thông tin trong báo cáo thường
niên của các công ty niêm yết. Công bố thông tin được đánh giá theo hai khía cạnh:

i) Mức độ công bố thông tin, và ii) các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ
công bố thông tin.

1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung, luận án đánh giá công bố thông tin trong báo cáo thường
niên, gồm tất các loại thông tin định tính, định lượng; bắt buộc và tự nguyện.
Trong đó, nhấn mạnh đến thông tin tự nguyện. Đánh giá công bố thông tin bắt
buộc chỉ xem xét những mục tin lớn theo gợi ý của Quy chế về hướng dẫn CBTT
trong khi thông tin tự nguyện là các nội dung thông tin trong các mục tin này. Báo
cáo thường niên năm 2013 được lựa chọn do đó là năm đầu tiên sau khi có
hướng dẫn CBTT áp dụng cho công ty niêm yết (TT 52/2012/TT-BTC). Bên cạnh
đó, nhằm đánh giá sự thay đổi về mức độ CBTT của các công ty theo thời gian,

BCTN của các CTNY trên HOSE bằng phương pháp tự đo lường, định
lượng theo phương pháp không có trọng số.
Định lượng và phân tích cách yếu tố ảnh hưởng bằng cách dựa vào
các lý thuyết và các bằng chứng khoa học, các giả thuyết được xây dựng.
Mô hình hồi quy các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin
được thiết lập để kiểm định dữ liệu thu thập. Các kỹ phân tích như thống
kê mô tả, phân tích tương quan, phân tích hồi quy đa biến được vận dụng
để tìm kiếm bằng chứng về các yếu tố giải thích mức độ công bố thông tin.

1.6. Ý nghĩa của nghiên cứu và những đóng góp của luận án
1.6.1. Ý nghĩa khoa học


5

Nghiên cứu này đánh giá công bố thông tin của các công ty niêm yết trên thị
trường chứng khoán sau thời điểm có sự thay đổi về quy chế hướng dẫn CBTT của
Nhà nước. Trên gốc độ này, kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng khoa học về
công bố thông tin của các công ty có liên quan đến sự quản lý của nhà nước; qua đó
bổ sung vào cơ sở lý thuyết về công bố thông tin về hành vi công bố thông tin của các
công ty dưới ảnh hưởng của các quy định có tính hướng dẫn của Nhà nước. Điều này
khác biệt ít nhiều so với các nghiên cứu ở nước ngoài trước đây: nhấn mạnh đánh giá
công bố thông tin của các công ty dưới áp lực của thị trường.

1.6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận án
Do mục tiêu nghiên cứu của luận án không phải đánh giá công bố thông tin
của các công ty dưới áp lực và dẫn dắt của thị trường mà là xem xét liệu thay đổi
về quy chế CBTT có ảnh hưởng đến hành vi CBTT của các công ty nên tính thực
tiễn của luận án chỉ ở giới hạn nhất định. Theo đó, kết quả nghiên cứu sẽ cung
cấp thông tin hữu ích cho quản lý nhà nước xem xét đánh giá tính hữu hiệu của

cáo thường niên của các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán
TPHCM. Kết quả nghiên cứu của chương này cũng nhằm mục đích trả lời
câu hỏi nghiên cứu thứ 1 của luận án và làm căn cứ để phân tích các yếu
tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin ở chương tiếp theo.

Chương 5: Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin
Chương này trình bày kết quả phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến
mức độ công bố thông tin của các công ty trong mẫu nghiên cứu. Nội
dung đầu tiên của chương trình bày kết quả phân tích mô tả các biến độc
lập, nội dung tiếp theo phân tích điều kiện và các yếu tố của mô hình hồi
quy OLS các yếu tố ảnh hưởng và cuối cùng là kết luận chương.

Chương 6: Kết luận và hàm ý
Chương này luận án đã đưa ra những nhận xét chung và trên cơ
sở kết quả nghiên cứu ở chương 4 và chương 5 đề xuất một số kiến
nghị đối với đối tượng lập, sử dụng và quản lý báo cáo thường niên
của các công ty niêm yết trên HOSE. Từ đó, cũng nêu lên hạn chế của
luận án và hướng phát triển nghiên cứu trong tương lai.


7

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN
NGHIÊN CỨU VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN
Để làm cơ sở cho việc giải thích kết quả công bố thông tin của
các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán TPHCM, chương
này trình bày khái niệm, mục đích và lợi ích của công bố thông tin, các
lý thuyết giải thích và tổng quan nghiên cứu về công bố thông tin. Từ
đó, tìm ra các khe trống trong nghiên cứu. Góp phần quan trọng cho
việc giải thích và bàn luận kết quả nghiên cứu ở các chương sau.

chức phát hành, tổ chức niêm yết và khái niệm thông tin thị trường để chỉ các
thông tin liên quan đến tình hình thị trường thường do Sở Giao dịch chứng khoán
chịu trách nhiệm công bố. Ngoài ra, các thành phần tham gia vào hoạt động của
thị trường như công ty chứng khoán, Ủy ban chứng khoán, phương tiện truyền
thông cũng cực kỳ quan trọng. Nói tóm lại, thông tin đóng vai trò quan trọng trong
quá trình hoạt động và phát triển của TTCK và công khai thông tin, chính là nghĩa
vụ của các bên đóng góp vào sự phát triển của thị trường [40].

Theo “sổ tay công bố thông tin dành cho các công ty niêm yết”
dành cho các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội,
công bố thông tin là “Phương thức để thực hiện quy trình minh bạch
của doanh nghiệp nhằm đảm bảo các cổ đông và công chúng đầu tư có
thể tiếp cận thông tin một cách công bằng và kịp thời” [38].
Theo nguyên tắc quản trị công ty của OECD thì: “Khuôn khổ quản trị công ty
phải đảm bảo việc công bố thông tin kịp thời và chính xác về mọi vấn đề quan trọng
liên quan đến công ty, bao gồm tình hình tài chính, tình hình hoạt động, sở hữu và
quản trị công ty”[4]. Theo đó, việc công bố thông tin được định nghĩa như là một cách
thức để đảm bảo rằng tất cả các bên liên quan đều có thể tiếp cận thông tin thông qua
một quy trình minh bạch để đảm bảo cho việc tìm kiếm và thu thập thông tin được dễ
dàng, bất kể mục đích tiếp cận thông tin là gì [40]. Dựa vào tính pháp lý, công bố
thông tin bao gồm hai loại: công bố bắt buộc và công bố tự nguyện. Công bố bắt buộc
(mandatory disclosure) là những thông tin phải công bố theo quy định của các văn
bản có tính pháp lý ở mỗi quốc gia. Công bố tự nguyện


9

(voluntary disclosure) là công bố thông tin theo cách tự nguyện của công ty, không có
tính bắt buộc. Có nghĩa là một công ty có thể hoặc không cần phải công bố các thông
tin mà luật pháp không yêu cầu, nhằm thỏa mãn nhu cầu của những người sử dụng


thông tin tình hình kinh tế - xã hội, pháp luật, chính trị, đối ngoại[31].… Thông tin

không những có tác động đến đối tượng đầu tư trên TTCK mà còn ảnh hưởng
trở lại đến đối tượng thực hiện công bố thông tin (tổ chức niêm yết) và cơ
quan quản lý thị trường (Ủy ban chứng khoán hay Sở giao dịch)[40].
Chính vì vậy, vấn đề công khai thông tin quyết định sự tồn tại và phát
triển của thị trường chứng khoán. Một TTCK mà thông tin không được công khai hay
thiếu minh bạch sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng mất lòng tin từ nhà đầu tư [40]. .
Việc thực hiện công bố thông tin đóng góp không nhỏ cho mục tiêu phát triển thị
trường[3]. Do vậy, việc xây dựng và thiết lập một hệ thống phục vụ hoạt động công bố
thông tin trên TTCK là một trong những khâu quan trọng của việc hình thành thị
trường. Hệ thống công bố thông tin trong sự vận hành của TTCK đóng vai trò như
chiếc cầu nối về thông tin giữa các tổ chức phát hành với công chúng đầu tư, giúp
nhà đầu tư đề ra và thực hiện các quyết sách đầu tư của chính mình [31].

Đối với nhà đầu tư, thông tin chính là cơ sở hình thành nên quyết định
đầu tư. Từ những thông tin đa dạng thu thập được trên thị trường, nhà đầu tư bắt
buộc phải có sự theo dõi, nhận định và phân tích thông tin để đi đến quyết định
đầu tư của riêng mình. Một thị trường với hệ thống công bố thông tin từ tổ chức
niêm yết được tổ chức chặt chẽ và hiệu quả sẽ thu hút nhiều nhà đầu tư, nhất là
các nhà đầu tư nước ngoài. Điều này cho thấy, hệ thống công bố thông tin từ tổ
chức niêm yết và thông tin thị trường từ Sở giao dịch là một trong những yếu tố
quan trọng để đánh giá tính cạnh tranh của thị trường.
Mặt khác, việc công bố thông tin chính xác và kịp thời có ý nghĩa hết sức
quan trọng đối với các cổ đông, các nhà đầu tư tiềm năng, các cơ quan pháp luật và
các bên có quyền lợi liên quan khác. Việc tiếp cận các thông tin trọng yếu giúp các cổ
đông bảo vệ quyền lợi của mình và giúp các đối tượng tham gia thị trường cải thiện
khả năng đưa ra những quyết định kinh tế hợp lý hơn. Việc công bố thông tin cho
phép đánh giá và giám sát các hoạt động của Ban giám đốc điều hành, đồng thời

kinh doanh vì cổ đông và những người có quyền lợi liên quan đến công ty cần được
thông tin kịp thời và chính xác về tình hình tài chính, hoạt động sản xuất kinh doanh
và tình hình quản lý, điều hành công ty. Những thông tin này phải đáng tin cậy và
được phổ biến rộng rãi cho công chúng một cách kịp thời và nhanh chóng. Đó là điều
kiện để những người sử dụng thông tin ra quyết định đúng đắn về công ty, trong đó
có việc mua, bán chứng khoán. TTCK là nơi thực hiện việc xã hội hóa đầu tư, qua đó
thể hiện sự đánh giá của xã hội đối với giá trị công ty, nên chất lượng


12

công bố thông tin sẽ ảnh hưởng đến sự hình thành giá cả chứng khoán
một cách chính xác hay lệch lạc [22].
Từ đó, có thể thấy rằng, thông tin càng nhanh nhạy, chính xác càng thúc
đẩy TTCK hoạt động có hiệu quả, giảm thiểu rủi ro do sự sai lệch thông tin gây
nên. Chính vì tầm quan trọng đó, hiện nay, hầu hết các TTCK trên thế giới đều chú
trọng đến hoạt động công bố thông tin thị trường. Ngoài việc xây dựng các chuẩn
mực trong hoạt động công bố thông tin, đưa ra hàng loạt các dữ liệu thống kê,
các chỉ số quan trọng và phân chia theo nhiều tiêu thức phục vụ nhiều nhóm
người sử dụng khác nhau, mỗi TTCK đều có một hệ thống CBTT thị trường tương
xứng đi kèm. Hệ thống thông tin thị trường hữu hiệu phải đảm bảo việc cung cấp
thông tin công bằng và hiệu quả cho người đầu tư, đáp ứng nhu cầu thông tin cho
toàn thị trường và phải phù hợp với đặc trưng của từng giai đoạn phát triển cụ
thể của TTCK nói riêng cũng như của toàn bộ nền kinh tế nói chung [4].

Do vậy, công bố thông tin đóng vai trò quan trọng và mang lại lợi
ích đáng kể cho công ty, tuy nhiên thông tin tài chính và hoạt động của
công ty rất nhạy cảm và do vậy việc CBTT được các công ty chú ý và
công bố thận trọng, đặc biệt là những thông tin tự nguyện [31].


là hướng tới cổ đông để đảm bảo tối đa hóa lợi ích cổ đông [22].
Trọng tâm của lý thuyết đại diện trên mối quan hệ giữa ông chủ và người
đại diện (ví dụ là cổ đông và nhà quản lý công ty) đã tạo ra sự bất ổn do sự bất đối
xứng về thông tin khác nhau [19]. Sự tách biệt giữa sở hữu và quản lý có thể dẫn
tới các nhà quản lý của công ty hành động không vì lợi ích của cổ đông, do kĩ
năng và kiến thức chuyên biệt của họ về công ty. Điều này sẽ đem lại lợi ích cho
các nhà quản lý mà không phải các chủ sở hữu, vì vậy một cơ chế giám sát được
thiết kế để bảo vệ lợi ích cổ đông[28]. Cơ chế giám sát nhấn mạnh tới vai trò của
kế toán trong việc giảm chi phí đại diện trong một tổ chức, bởi vì nếu một nhà
quản lý được tặng thưởng vì đóng góp của họ, ví dụ như lợi nhuận tài chính, họ
sẽ nỗ lực tăng lợi nhuận, điều mà sẽ dẫn đến tăng phần thưởng hoặc đãi ngộ
thông qua việc lựa chọn một phương pháp kế toán nhất định [11].
Xuất phát từ những lập luận trên, vấn đề đại diện chính là làm thế nào để khiến
đại diện hành động vì lợi ích tốt nhất của cổ đông. Điều này dẫn đến phát sinh chi phí
đại diện như chí phí giám sát [18]. Jensen và Meckling (1976) định nghĩa chi phí đại
diện là tổng chi phí giám sát để hạn chế những hoạt động khác thường