SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI LÀM QUEN VỚI VĂN HỌC
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN Ở TRƯỜNG MẦM
NON NGA TÂN - HUYỆN NGA SƠN - TỈNH THANH HÓA

Người thực hiện: Mai Thị Cúc
Chức vụ: Giáo Viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Tân
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn


THANH HÓA, NĂM 2019
MỤC LỤC
NỘI DUNG
1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận
2.2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
2.2.1 Thuận lợi
2.2.2 khó khăn
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1. Xây dựng môi trường phong phú cho trẻ làm quen tác phẩm

2
3
3
4
4
4
8
8
9
12
13
14
16
18
19
19
19
20


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Văn học là loại hình nghệ thuật là một kho tàng tri thức vô giá, luôn giữ vai
trò quan trọng đối với con người nói chung và đặc biệt là đối với trẻ mầm non
nói riêng. Như nhà văn M.Gorki đã từng viết “Văn học giúp con người hiểu
được bản thân mình, nâng cao niềm tin vào bản thân mình và làm nảy nở ở
con người khát vọng hướng tới chân lý” [1]. Văn học là món ăn tinh thần
không thể thiếu đối với mỗi chúng ta hướng con người đến vẻ đẹp hoàn thiện cả
về tri thức lẫn tâm hồn, hướng con người đến cái chân, thiện, mỹ. Như thi hào
Charles Dubos nhận định “Văn học, đó là tư tưởng đi tìm cái đẹp trong ánh

Với tất cả những lý do trên đã thôi thúc tôi chọn đề tài Một giải pháp
nâng cao chất lượng cho trẻ Mẫu giáo 4 - 5 làm quen với văn học thông
qua hoạt động kể chuyện ở Trường Mầm non Nga Tân - Huyện Nga Sơn 1


Tỉnh Thanh Hóa. Làm đề tài nghiên cứu với mong muốn cải tiến, nâng cao
chất lượng cho trẻ cảm thụ văn học thông qua thể loại truyện.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
- Phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động làm quen với văn học
cho trẻ 4 - 5 tuổi 5 làm quen với văn học thông qua hoạt động kể chuyện ở
Trường Mầm non Nga Tân - Huyện Nga Sơn - Tỉnh Thanh Hóa. Nhằm đề xuất
một số biện pháp cải tiến nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi cảm
thụ tốt tác phẩm văn học thông qua hoạt động kể chuyện .
1. 3. Đối tượng nghiên cứu.
- Đối tượng nghiên cứu: Trẻ mẫu giáo 4 - 5 làm quen với văn học thông
qua hoạt động kể chuyện ở Trường Mầm non Nga Tân - Huyện Nga Sơn - Tỉnh
Thanh Hóa.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Thu thập và phân tích tư liệu, sách báo,
tạp chí... có liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xây dựng cơ sở lí luận cho đề
tài.
- Phương pháp khảo sát bằng phiếu: Nhằm tìm hiểu thực trạng về việc dạy
ngôn ngữ cho trẻ Mẫu giáo nhỡ (4 - 5 tuổi) thông hoạt động kể chuyện có tranh
minh họa, thực trạng hiệu quả của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua
các biện pháp này.
- Phương pháp quan sát: quan sát và ghi chép việc sử dụng các biện pháp
phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4 - 5 tuổi qua kể chuyện có tranh minh họa.
- Phương pháp thống kê toán học.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

một công trình nghệ thuật, giu hỡnh nh mà trẻ thơ đợc tiếp
xúc rất sớm.Hot ng vn hc ó dn dt, hng dn tr cm nhn nhng giỏ
tr ni dung, ngh thut phong phỳ trong tỏc phm, khi gi tr s rung ng,
hng thỳ i vi vn hc, cú n tng v nhng hỡnh tng ngh thut, cỏi hay
cỏi p ca tỏc phm v th hin s cm nhn ú qua cỏc hot ng mang tớnh
cht vn hc ngh thut nh: c th, k chuyn, chi trũ chi úng kch gúp
phn hỡnh thnh v phỏt trin ton din nhõn cỏch tr. ng thi qua cỏc tỏc
phm vn hc gúp phn m rng nhn thc, phỏt trin trớ tu, giỏo dc o c,
giỏo dc thm m, phỏt trin ngụn ng, phỏt trin tr hng thỳ c v k tỏc
phm.
Thụng qua hot ng K chuyn to iu kin cho vic phỏt trin kh
nng sỏng to, trớ tng tng ngi nghe v t ú, dn n phỏt trin t
duy hỡnh nh vi nhng yu t thn tiờn, huyn thoi khụng cú thc trong
truyn c tớch. Vỡ th cú th núi rng, truyn c tớch tỏc ng n tt c cỏc
giỏc quan ca ngi nghe nh th giỏc, khu giỏc, thớnh giỏc, xỳc giỏc v c
kh nng nh hng trong khụng gian [5].
Vi tm quan trng nh vy tụi ó nghiờn cu v chn ti ny nhm
giỳp tr cm th tt cỏc tỏc phm vn hc thụng qua hot ng k chuyn.
2.2 Thc trng ca vn nghiờn cu
2.2.1.Thun li.
Nm hc: 2018 - 2019 tụi c phõn cụng ch nhim nhúm lp 4 - 5 tui
ti Trng Mm Non Nga Tõn - Huyn Nga Sn - Tnh Thanh Húa. Tr lp tụi
rt ham hc hi. Cỏc con chm ngoan, nhanh nhn thớch khỏm phỏ iu thỳ v
mi l. tui ng u cỏc chỏu ngoan ngoón, mnh dn, hn nhiờn, t yờu
cu v phỏt trin th cht, nhn thc, ngụn ng v tỡnh cm xó hi, cm th cỏi
hay cỏi p trong cuc sng xung quanh tr. ú l mt thun li ln tụi rốn
luyn vic phỏt trin ngụn ng mch lc thụng qua cỏc tỏc phm vn hc cho tr.
Tụi c ban giỏm hiu nh trng to mi iu kin giỳp tụi xõy dng
mụi trng vn hc phong phỳ v cú ni dung a dng v hỡnh thc, hi ho v
thm m, phự hp vi kh nng nhn thc v c im tõm sinh lý ca tr.

( Bảng khảo sát kết quả trẻ đầu năm kèm theo phụ lục 1 )
Với kết quả trên tôi băn khoăn trăn trở để tìm ra các giải pháp khắc phục
thực trạng trên và cải tiến chất lượng để trẻ cảm thụ tác phẩm văn học, cũng như
phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ đạt kết quả cao. Tôi đã mạnh dạn áp dụng
và thực hiện đồng bộ các giải pháp.
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Khi tổ chức hoạt động kể chuyện cho trẻ nghe, để hoạt động kể chuyện ở lớp
mình đạt được kết quả cao, tôi đã tìm ra một số giải pháp, hình thức để giúp trẻ
hứng thú nghe cô kể chuyện một cách tích cực như sau:
2.3.1. Xây dựng môi trường phong phú cho trẻ làm
quen tác phẩm văn học thông qua hoạt động kể chuyện.
Môi trường giáo dục có vai trò hết sức to lớn đối với công tác chăm sóc
giáo dục trẻ, đặc biệt môi trường văn học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng hơn bởi
tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật, cần giúp trẻ nhận ra các mối quan
hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái tình cảm, tình huống truyện và nhân vật,
giữa lời kể, lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật, giữa không khí, âm
sắc, giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động của nhân vật. Chưa
yêu cầu trẻ phải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt
4


được chính, phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốt
truyện trong mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm.
Để giúp trẻ cảm thụ tốt tác phẩm văn học thì việc tạo cơ hội cho trẻ tiếp
xúc với tác phẩm văn học phải thường xuyên vì vậy xây dựng môi trường văn
học trong và ngoài lớp học là điều tôi luôn chú trọng.
*Xây dựng môi trường trong lớp học.
Ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng một góc thư viện mang nội dung văn
học bằng cách đưa các hình ảnh bài thơ, câu chuyện nổi bật vào góc văn học.
Trang bị cho góc các loại truyện tranh trong chương trình, sưu tầm các loại sách

ảnh nhân vật mà trẻ đã chọn
Ví dụ 2: ở chủ đề; “Thế giới động vật” tôi yêu cầu trẻ về nhà sưu tầm các
loại tranh ảnh động vật, mà các con yêu thích, sau đó mang đến lớp làm thành
bộ siêu tập thế giới động vật, có thể cắt và phân loại theo từng nhóm, động vật
5


sống trong gia đình, động vật sống dưới nước, để làm thành quyển cho trẻ làm
quen với tác phẩm văn học
Ví dụ: chủ đề: “Quê hương, đất nước, con người” tôi đã sưu tầm những
bài thơ câu truyện kèm tranh minh hoạ nói về quê hương Nga sơn, viết về truyền
thuyết Mai An Tiêm trồng dưa, cấy lúa, chiếu cói Nga Sơn, Về Từ Thức, Giáng
Hương, tôi treo tranh ở góc thư viện cho trẻ quan sát thông qua đó trẻ cảm nhận
được vẻ đẹp của quê mình đang sinh sống có truyền thuyết đáng tự hào. Từ đó
giáo dục trẻ biết yêu quê hương, đất nước trong đó có quê hương Nga Sơn, và
yêu các nghề truyền thống của địa phương, quý trọng và biết bảo vệ các sản
phẩm truyền thống nơi trẻ sinh ra.

(Hình ảnh minh họa chuyện: “Sự tích dưa hấu” )
Tôi chuẩn bị hình ảnh có trong câu chuyện “Sự tích dưa hấu”, “Từ Thức
Giáng Hương”. Đây là những câu chuyện của quê hương Nga Sơn ca ngợi
những con người cần cù, sáng tạo trong lao động, yêu quê hương đất nước. Tôi
còn vẽ các hình ảnh về các nhân vật trong câu chuyện sau đó đóng thành từng
cuốn sách truyện tranh treo ở góc thư viện để trẻ hứng thú xem sách truyện tranh
và có thể tự kể lại câu chuyện theo trí nhớ.
6


Góc thư viện tôi trang trí có tên gọi “Góc thư viện” cùng xem sách, kể
chuyện, đọc thơ. Tạo cho trẻ thói quen thích xem sách tranh chuyện.

khi trẻ được thăm quan vườn cổ tích, trẻ được thư giãn, ngắm nhìn, giải trí mỗi
khi hoạt động mệt mỏi. Bằng những hình ảnh trực quan sinh động, diễn ra trước
mắt trẻ, trẻ có thể nhìn vào đó mà nói được tên truyện và kể cho bạn nghe về nội
dung câu truyện. Từ đó chúng ta cũng phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách nhẹ
nhàng khắc sâu mà không hề gò bó chút nào.

(Hình ảnh minh họa: Môi trường cho trẻ làm quen với văn học ngoài lớp)
Kết quả: Tôi đã làm được bộ tranh thơ, mô hình về rối dẹt phục vụ cho
truyện kể, tranh về câu chuyện sáng tạo.
Như vậy việc tạo môi trường văn học cho trẻ làm quen là việc làm vô cùng
quan trọng bởi đó là chỗ dựa là cơ sở gợi mở cho trẻ có cảm xúc về tác phẩm
văn học.
2.3.2. Tạo hứng thú cho trẻ tích cực tham gia hoạt động làm quen với
văn học qua các câu chuyện.
2.3.2.1. Tạo hứng thú cho trẻ thông qua giọng đọc, kể diễn cảm
8


Để kể một câu chuyện một cách diễn cảm cho trẻ nghe không như cách đọc
chuyện bình thường thì việc tạo hứng thú để dẫn dắt vào các tác phẩm văn học
là một phần rất cần thiết. Tôi luôn đưa ra tình huống bất ngờ để trẻ có tâm thế
cảm thụ tốt hơn tôi đã tạo hứng thú cho trẻ trong các tác phẩm văn học như
trong truyện “Tiếng gà cục tác”.
Giọng cô đọc hùng hồn trong lời thơ: “Cục ta cục tác
Mai đẻ trứng khác
Cục ta cục tác
Nay đẻ trứng này.
Đó là lời nói trong tác phẩm nào?
Hay trong truyện “Bông hoa cúc trắng”. Giọng yếu ớt, của bà mẹ khi bị
ốm: “Con ơi! Con hãy mời thầy thuốc vào đây”.

gấu mặc quần áo, đi băng 2 chân. Khi tôi dạy, tôi điều khiển con rối bằng ba
9


ngón tay: Ngón cái, trỏ, giữa sao cho những cử chỉ phù hợp với lời thoại trong
truyện.Nhờ vào việc sử dụng nghệ thuật rối trong hoạt động văn học số trẻ có
khả năng cảm thụ tác phẩm văn học đạt hiệu quả cao, đa số trẻ nhớ được nội
dung câu truyện và qua đó trẻ biết nhận xét đánh giá tính cách của nhân vật
trong truyện như ai là người xấu? Ai là người tốt?

Hình ảnh minh họa nghệ thuật rối trong câu chuyện
“Bác gấu đen và hai chú thỏ”
Hay ở trong các câu chuyện tôi có thể sử dụng bộ rối dẹt khi kể chuyện cho
trẻ nghe
Ví dụ 1: Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện: “Chim sÎ, cµo cµo, Õch, l¸
hoa sóng” trong chủ đề “Thế giới động vật” tôi làm bộ rối dẹt: Chim sÎ cµo
cµo, Õch.
Tôi tạo hứng thú cho trẻ bằng cách: Cho trẻ xem các hình rối: Chim sẻ, cào
cào, ếch, và gọi tên các hình rối này, sau đó trò chuyện với trẻ về môi trường
sống và cách di chuyển của chúng. Tôi kích thích tính tò mò của trẻ bằng cách
đề nghị trẻ nghĩ làm cách nào để cả ba con vật đều cùng nhau sang bên kia bờ ao
cùng một lúc. Trẻ tự đưa ra các cách khác nhau. Sau đó tôi đề nghị trẻ im lặng
để nghe cô kể tiếp và điều khiển con rối minh họa xem các con vật sang bờ ao
bên kia bằng cách nào. Từ đó làm cho trẻ hứng thú và hiểu nội dung câu chuyện
một cách dễ dàng hơn.
Bên cạnh đó khi cho trẻ làm quen tác phẩm văn học tôi còn sử dụng sa bàn
chọn những nhân vật mà trẻ thích kết hợp di chuyển nhân vật đó trên sa bàn, nói
đến đâu đưa nhân vật ra đến đó, lời kể đi theo nhân vật sử dụng
Ví dụ: Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Cô bé quàng khăn đỏ” tôi làm sa
bàn về câu chuyện có nhân vật mẹ, cô bé quàng khăn đỏ, bà ngoại, chó sói và


11


nhớ nội dung truyện và thấy được nét đặc trưng của các nhân vật. Xem và đoán
đó là gà hay vịt là nhân vật có trong câu chuyện nào….

(Hình ảnh minh họa cho trẻ xem phim: “Cáo thỏ và gà trống” )
Nhờ việc ứng dụng công nghệ thông tin đã thu hút 100% trẻ tích cực tham
gia hoạt động, giúp trẻ khắc sâu kiến thức và thích thú khi được làm quen với
các câu chuyện.
2.3.3 . Kể chuyện diễn cảm tác phẩm văn học
Kể chuyện diễn cảm cho trẻ nghe là một trong những cách tốt nhất để
khuyến khích trẻ ham đọc sách, phát triển ngôn ngữ trí tưởng tượng và cách
sáng tạo ở trẻ. Trẻ mẫu giáo luôn thích tìm tòi khám phá về thế giới xung quanh
bằng đôi mắt ngạc nhiên, thích thú qua các tác phẩm văn học để giúp trẻ cảm thụ
tác phẩm văn học đạt hiệu quả và làm thỏa mãn nhu cầu ham hiểu biết, thì người
đọc kể tác phẩm cần phải thể hiện giọng điệu một cách mượt mà, truyền cảm có
khi du dương ướt át nhưng có khi cao giọng chua cay phù hợp với tính cách
từng nhân vật hoặc giọng điệu của từng tác phẩm.
Chính giọng điệu, cử chỉ, nét mặt là phương tiện hỗ trợ chơ lời kể, giọng
đọc thêm sinh động, hấp dẫn. Phương pháp đọc kể diễn cảm cô cần tách biệt
giữa đọc và kể . Do đó kể chuyện cho trẻ nghe cần chú ý đến ngữ điệu giọng kể.
Kể chuyện một cách diễn cảm cho trẻ nghe không như cách đọc truyện
bình thường chỉ dùng giọng điệu của mình thành giọng điệu của tác phẩm mà trẻ
nghe, cảm nhận như có sự hiện hữu của các nhân vật trong truyện, biến nhân vật
trong truyện thành hình ảnh sống động có cá tính.
Ví dụ: Truyện “Bác Gấu đen và hai chú thỏ”
- Giọng của bác Gấu trầm ấm
- Giọng của thỏ nâu gắt gỏng

diễn cảm giáo viên cần chú ý các bước luyện tập cho trẻ kể truyện đó là: Trò
chuyện với trẻ để giúp trẻ hiểu được nội dung câu truyện. Đàm thoại để khơi gợi
các hình ảnh liên quan đến nội dung câu truyện. Với hình thức kể truyện theo ý
thích, cho thấy trẻ có sức tưởng tượng vô cùng phong phú, với kinh nghiệm mà
có lẽ trẻ được nghe ở các câu truyện nào đó nên đã nghĩ ra chuyện mang tính
chất hư cấu hãy tạo cho trẻ sự mạnh dạn tự tin trong giáo tiếp khi nói chuyện thì
trẻ sẽ kể truyện mạch lạc hơn.
Ví dụ: Trong câu chuyện “Tích Chu”. Tôi cho trẻ kể lại câu chuyện bằng
cách. Khơi gọi ở trẻ những cảm nhận sâu sắc để trẻ hồi tưởng, nhớ lại nội dung
câu chuyện. Tôi thể hiện giọng bà tiên. “…nếu cháu muốn bà cháu trở lại
thành người, thì cháu phải đi lấy nước suối tiên cho bà cháu uống, đường lên
suối tiên xa lắm cháu có đi được không…”. Đó là giọng nói của ai trong câu
chuyện nào?. Tôi đàm thoại với trẻ nội dung câu chuyện theo hệ thống để trẻ tự
kể lại câu chuyện hay cùng các bạn kể lại hoàn chỉnh câu chuyện, mỗi bạn đóng
một nhân vật trong câu chuyện, dùng những lời đối thoại của từng nhân vật để
cùng kể lại chuyện
13


Khi trẻ kể thạo trẻ tự kể mà không cần cô dẫn chuyện. Khi trẻ kể tôi thường
nhắc trẻ đứng quay mặt về phía các bạn, thể hiện cử chỉ điệu bộ kết hợp với
giọng kể rõ ràng tốc độ vừa phải tư thế tự nhiên thoải mái. Nếu trẻ kể chưa đúng
tôi để cho trẻ kể xong rồi mới sửa sai nếu trẻ quên tôi đặt câu hỏi gợi ý và dẫn
chuyện cho trẻ kể lại.
2.3.5. Sử dụng hệ thống câu hỏi đàm thoại phù hợp theo nội dung từng
câu chuyện.
Sử dụng hệ thống câu hỏi đàm thoại cho trẻ khi tổ chức hoạt động làm quen
với văn học là một quá trình hỏi đáp, trao đổi giữa cô và trẻ, trong đó cô giữ vai
trò chủ đạo giúp trẻ hiểu sâu và nhớ lại tác phẩm văn học. Đàm thoại là cơ hội
tốt để trẻ sử dụng từ và diễn đạt một cách chính xác biểu cảm, từ đó phát triển

+ Khi bà ốm thì bà mong muốn điều gì?

14


+ Con thử tưởng tượng xem Tích Chu như thế nào khi biết bà hóa thành
chim?
Bên cạnh đó tôi dùng dạng câu hỏi vận dụng kinh nghiệm nâng cao để giúp
trẻ phát triển ngôn ngữ, kích thích tư duy trẻ phát triển:
+ Nếu Tích Chu về kịp thời khi bà gọi thì sẽ như thế nào?
+ Con sẽ làm gì khi bà bị ốm?

(Hình ảnh minh họa chuyện “Tích Chu” )
* Dạng câu hỏi giải thích và phỏng đoán suy luận.
Đây là loại câu hỏi đòi hỏi trẻ phải sử dụng nhiều mẫu câu để trả lời. Dạng
câu hỏi này giúp trẻ tăng vốn từ, phát triển trí tưởng tượng phong phú, kích thích
tư duy phát triển, loại câu hỏi này thường dùng cho những cháu giỏi trong lớp.
Ví dụ: Truyện “Bác Gấu đen và hai chú thỏ”
+ Hành động nào giúp con biết Thỏ Nâu không giúp bác Gấu?
+ Nếu Thỏ Nâu mở cửa ngay khi bác Gấu gọi thì chuyện gì sẽ xảy ra?
Ngoài những câu hỏi trên, tôi còn đưa ra những câu hỏi giúp trẻ suy nghĩ về
nội dung tư tưởng của tác phẩm bằng cách tôi hướng trẻ suy nghĩ vào nhân vật
chính, phát hiện ra những phẩm chất của nhân vật, đưa ra nhận xét về hình
tượng nhân vật và xác định thái độ đối với nhân vật.
Ví dụ: Tôi đặt ra câu hỏi:
+ Con thấy Tích Chu là người như thế nào? (trong truyện “Tích Chu”)
+ Các con có nhận xét gì về người anh và người em? (trong truyện “Hai
anh em”).
Để giúp trẻ hiểu sâu sắc về nội dung tư tưởng của tác phẩm, tôi thường đặt
câu hỏi để tạo cơ hội cho trẻ tự bày tỏ thái độ của mình đối với nhân vật. Trẻ tự

đạt. Sau đó giáo viên hướng cho trẻ vào nội dung nhất định
Do nhận thức các cháu trong lớp không đều, khi đưa ra hệ thống câu hỏi,
tôi sẽ đưa ra cả 3 dạng câu hỏi, từ câu hỏi nhận biết, đến câu hỏi vận dụng kinh
nghiệm, rồi đến câu hỏi giải thích và phỏng đoán suy luận. Làm sao cho tất cả
trẻ trong lớp đều có thể trả lời câu hỏi tùy theo khả năng trẻ.
Tuy nhiên nếu các cháu trong lớp đều khá, tôi sẽ chọn những câu hỏi khó
có tính chất suy luận và nâng cao, cần sử dụng các câu hỏi một cách linh hoạt
tùy thuộc vào khả năng nhận biết, để tất cả trẻ đều trả lời câu hỏi đúng nội dung
và hiểu tác phẩm văn học hơn.
Kết quả: Qua việc sử dụng hệ thống câu hỏi đã giúp 95% trẻ hiểu được
nội dung tác phẩm. Trẻ ghi nhớ câu chuyện theo hệ thống câu hỏi đàm thoại.
2.3.6. Tạo cơ hội để hướng dẫn trẻ đóng kịch thường xuyên:
Tổ chức cho trẻ đóng kịch là một phương pháp tốt nhất giúp trẻ nhớ lâu tác
phẩm. Đồng thời, là hoạt động giúp trẻ phát triển trí nhớ và giáo dục trẻ tinh
thần tập thể. Qua hoạt động đóng kịch trẻ truyền đạt lại nội dung câu truyện, làm
sống lại tâm trạng, hành động ngôn ngữ hội thoại của các nhân vật trong truyện,
đồng thời trẻ biết thể hiện tình cảm và đánh giá các nhân vật trong truyện. Khi
đóng kịch trẻ dễ dàng nắm được nội dung, ý nghĩa của tác phẩm, nắm được tính
liên tục của câu truyện, điều này góp phần đẩy mạnh sự phát triển tư duy, cảm
thụ tác phẩm một cách sâu sắc ở trẻ. Nhằm giúp trẻ phân biệt được giọng điệu,
lời nói của các nhân vật. Qua đó trẻ khắc hoạ được tính cách nhân vật. Giúp trẻ
nhớ được ngôn ngữ, lời thoại của các nhân vật trong truyện để đóng kịch thì
trước hết cho trẻ nhắc lại lời thoại của nhân vật sau đó cho trẻ đóng vai theo tổ
hoặc nhóm.

16


Ví dụ: Trong truyện: “Gấu con đau răng” cho tổ 1 làm Gấu mẹ, tổ 2 làm
Gấu con để trẻ tự thể hiện hành động, điệu bộ của nhân vật cho quen và thành

(Hình ảnh minh họa trẻ đóng kịch “Cáo thỏ và gà trống”)
17


Qua cách làm này tôi đã giúp trẻ phát triển khả năng ghi nhớ, rèn luyện
ngôn ngữ mạch lạc, làm tăng sự cảm thụ hiểu biết tác phẩm văn học của trẻ làm
cho hoạt động học sinh động hứng thú trong các hoạt động tiếp theo.
Kết quả: 100% trẻ thích thú với các đồ dùng trực quan và chăm chú xem
các hình ảnh phim hoạt hình được chuyển thể từ các câu chuyện trong chương
trình. Nhờ đó trẻ cảm thụ tốt tác phẩm văn học, ghi nhớ tên và lời thoại, cử chỉ
điệu bộ từng nhân vật.
2.3.7. Phối kết hợp với phụ huynh nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm
văn học đạt hiệu quả.
Đây là một giải pháp vô cùng quan trọng. Nó không chỉ đơn thuần lôi cuốn
sự quan tâm của các bậc phụ huynh để họ cùng tham gia thực hiện như mua sắm
đầy đủ đồ dùng học tập cho trẻ, đặc biệt là đồ dùng phục vụ cho môn làm quen
với tác phẩm văn học, mà còn tạo cơ hội để các bậc phụ huynh hiểu được công
tác chăm sóc giáo dục trẻ vất vả như thế nào. Từ đó thực hiện tốt lượng thông tin
hai chiều để phối kết hợp chặt chẽ hơn bằng nhiều hình thức như:
- Tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức và tầm quan
trọng của trẻ làm quen với tác phẩm văn học.
- Trò chuyện, trao đổi với các bậc phụ huynh, thông qua giờ đón trả trẻ hàng
ngày để họ nắm bắt được tình hình sức khoẻ và khả năng nhận thức của trẻ.
- Tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức về tầm quan
trọng cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học tới các bậc phụ huynh.
- Tổ chức họp phụ huynh theo định kỳ.
Tuyên truyền và phối hợp cho các bậc phụ huynh là việc làm quan trọng
mà giáo viên cần nắm bắt được. Ngoài thời gian ở trường thì thời gian ở nhà của
trẻ cũng góp phần tích cực giúp trẻ hiểu và cảm nhận tác phẩm tốt hơn.
Thời gian trẻ ở nhà thì buổi tối trước khi đi ngủ trẻ được nghe bố mẹ đọc

quả đáng phấn khởi cụ thể là:
- Đối với hoạt động giáo dục: Qua bảng khảo sát cho thấy khả năng cảm
thụ với tác phẩm văn học thông qua thể loại truyện của trẻ đã được nâng lên rõ
rệt. Thông qua các hoạt động của hoạt động kể chuyện tôi đã khắc phục đáng kể
tình trạng nói ngọng, làm cho trẻ có khả năng diễn đạt mạch lạc và kể được một
số câu chuyện ngắn đơn giản có sự hướng dẫn của cô và cảm thụ tốt các tác
phẩm văn học. Góp phần nâng cao và quyết định đến chất lượng giáo dục toàn
diện của nhà trường.
- Đối với bản thân: Có nhiều kinh nghiệm, vững vàng, tự tin, thường
xuyên tổ chức hoạt động kể chuyện cho trẻ và không còn lúng túng như trước.
Đặc biệt được nhà trường giao trọng trách thiết kế dạy mẫu tổ chức hoạt động kể
chuyện và nhân ra diện rộng.
- Đối với đồng nghiệp: Thành công của sáng kiến kinh nghiệm của tôi đã
được hội đồng khoa học nhà trường đánh giá cao, được các đồng nghiệp ở
trường áp dụng rộng rãi trong quá trình tổ chức hoạt động kể chuyện cho trẻ và
thu được kết quả rất tốt.
- Đối với nhà trường: Chất lượng tổ chức hoạt động làm quen với văn học
cho trẻ có nhiều chuyển biến mạnh mẽ, không ngừng được củng cố, nâng cao và
duy trì thường xuyên, theo hệ thống.
Kết quả khảo sát tháng 4 năm 2019 như sau:
(Bảng khảo sát kết quả trẻ cuối năm phụ lục 2)
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
3.1. Kết luận.
Từ những kết quả đã đạt được tôi rút ra kinh nghiệm tối ưu nhằm nâng cao chất
lượng giúp trẻ cảm thụ tốt các tác phẩm văn học thông qua hoạt động kể chuyện.
- Muốn dạy trẻ làm quen với văn học đạt kết quả cao thì giáo viên luôn phải
trau dồi kiến thức, luôn tìm tòi sáng tạo, rèn luyện giọng đọc, giọng kể…cách phát
âm của mình, tự sửa sang cho mình về ngôn ngữ và tìm hiểu sâu hơn về cách phát
âm, ý nghĩa của từ. Từ đó mới đề ra một số biện pháp tốt để hướng dẫn cho trẻ.
- Để giúp trẻ đi vào tác phẩm và tạo sự hứng thú thì đồ dùng trực quan là

- BGH cần tham mưu tốt với lãnh đạo địa phương cũng như tuyên truyền
vận động sự ủng hộ của phụ huynh để bổ xung thêm cơ sở vật chất và các trang
thiết bị phục vụ cho việc học tập của trẻ (Trang bị máy vi tính để trẻ được xem
các câu truyện, bài thơ trực tiếp).
Trên đây là Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ Mẫu giáo 4 - 5
làm quen với văn học thông qua hoạt động kể chuyện ở Trường Mầm non Nga
Tân - Huyện Nga Sơn - Tỉnh Thanh Hóa. Tôi đã áp dụng thành công trên trẻ.
Trong quá trình thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong
nhận được sự góp ý của hội đồng khoa học để đề tài của tôi được hoàn chỉnh hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Nga Sơn, ngày 10 tháng 5 năm 2019
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
ĐƠN VỊ
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
Người thực hiện

Mai Thị Phú

Mai Thị Cúc

20


* TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trích câu nói của nhà văn Thi Hào M. Gorki. Trong tác phẩm văn học.
2. Nhận định về văn của thi hào Charles Dubos, trong tác phẩm Văn học là
ánh sáng tâm hồn. Bản dịch của Mai Chi.
3. Trích câu nói của nhà thơ nước Nga RaxunGamzatôp viết trong tác phẩm

động cho trẻ 5 - 6 tuổi.
Một số biện pháp giúp trẻ
5 - 6 tuổi hứng thú với
việc làm quen với toán ở
trường mầm non Nga
Tân
Một số biện pháp cho trẻ
mẫu giáo 4 - 5 tuổi học
tốt hoạt động làm quen
với toán ở trường mầm
non Nga Tân
Một số biện pháp cho trẻ
mẫu giáo 4 - 5 tuổi học
tốt hoạt động làm quen
với toán ở trường mầm
non Nga Tân
( Bảo lưu)

Cấp đánh giá
xếp loại

Kết quả
đánh giá
xếp loại

Năm đánh
giá xếp loại

Phòng giáo
dục Nga Sơn

2
3
4

5

Nội dung
Khả năng hứng thú nghe các tác
phẩm văn học thông qua hoạt
động kể chuyện.
Khả năng trả lời câu hỏi đàm
thoại. Trẻ sử dụng từ ngữ linh
hoạt, phong phú trong giao tiếp.
Khả năng cảm thụ tác phẩm văn
học thông qua hoạt động kể
chuyện
Trẻ tự tin trong giao tiếp với mọi
người xung quanh
Khả năng đọc kể diễn cảm tác
phẩm văn học thông qua hoạt
động kể chuyện. Trẻ biết thể hiện
ngôn ngữ, giọng điệu trong kể
chuyện sáng tạo và kể chuyện theo
trí nhớ

Tổng

Đạt
ST %


10

30,3

33

23

69,7

10

30,3

33

23

69,7

10

30,3

Phụ lục 2: Kết quả khảo sát cuối năm
TT
1
2
3
4

33

33

97

0

0

33

32

94

1

3

33

31

97

2

6