BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT TP.HỒ CHÍ MINH
--------  --------

NGÔ HỮU PHÚC

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG VÀ ỨNG DỤNG
CÁC BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC NHANH CHO
VẬN ĐỘNG VIÊN NAM CÂU LẠC BỘ FUTSAL
THÁI SƠN NAM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT TP.HỒ CHÍ MINH
--------  --------

NGÔ HỮU PHÚC

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG VÀ ỨNG DỤNG
CÁC BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC NHANH CHO
VẬN ĐỘNG VIÊN NAM CÂU LẠC BỘ FUTSAL

ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1


DANH MỤC NHỮNG TỪ, THUẬT NGỮ VIẾT TẮT
VIẾT TẮT
AFC
ATP
CP
CLB
CMJ
CT
ĐH
ĐNA
FIFA
HCV
HCB
HLV
HL
KT
LVĐ
QK
RSA
SB
SN
SM
SBTĐ
SMTĐ
TDTT
TL
TLý

Thể dục thể thao
Thể lực
Tâm lý
Thành phố Hồ Chí Minh
Thái Sơn Nam
Vận động viên
Liên đoàn Bóng đá Việt Nam
Very Important Person
Xuất phát cao


KÝ HIỆU ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG
VIẾT TẮT
cm
m
s
Kg
Kcal
Km
Kg/m2

TỪ, THUẬT NGỮ TIẾNG VIỆT
Centimet
Mét
Giây
Kilogam
Ki lô calo
Ki lô mét
Kilogam/mét vuông


Referenc
e source
not
found

Bảng 1.4

Error:
Khoảng cách chạy tốc độ của 15 - 40m x 3 - 15 lần lặp lại Referenc
đã được sử dụng trong bóng đá nhà nghề hay chuyên e source
nghiệp và đa số các bài kiểm tra bao gồm 15 - 30 giây
not
cho thời gian phục hồi giữa cuộc chạy tốc độ
found

Bảng 3.1

Error:
Referenc
Đặc điểm khách thể tham gia khảo sát thực trạng công
e source
tác huấn luyện sức nhanh cho VĐV Futsal (n = 24)
not
found

Bảng 3.2

Error:
Đặc điểm HLV CLB Futsal Thái Sơn Nam tham gia khảo Referenc
sát thực trạng công tác huấn luyện sức nhanh cho VĐV e source

Error:
Referenc
Giáo án có nội dung huấn luyện sức nhanh trong chu kỳ
e source
tuần theo các giai đoạn huấn luyện
not
found

Bảng 3.6

Error:
Thực trạng thời điểm huấn luyện, phân loại bài tập, sử Referenc
dụng các bài tập sức nhanh, số lượng bài tập, dụng cụ và e source
cường độ vận động
not
found

Bảng 3.7

Các nhân tố ảnh hưởng đến sức nhanh

Error:
Referenc
e source
not
found

Bảng 3.8

Kết quả lựa chọn các test đánh giá

Referenc
Phân chia số tuần, số buổi và thời gian cho buổi huấn
e source
luyện trong chu kỳ huấn luyện (năm 2015)
not
found

Bảng 3.12

Error:
Referenc
Thực trạng cơ sở vật chất và trang thiết bị tập luyện năm
e source
2015
not
found

Bảng 3.13

Error:
Referenc
Thống kê nội dung kiểm tra đánh giá trình độ VĐV nam
e source
CLB Futsal Thái Sơn Nam
not
found

Bảng 3.14

Error:

nam CLB Futsal Thái Sơn Nam thành phố Hồ Chí Minh Referenc
(n=20)
e source


not
found

Bảng 3.18

Error:
Referenc
Kết quả tham chiếu một số nghiên cứu sức nhanh trong
e source
Futsal
not
found

Bảng 3.19

Error:
Referenc
Kết quả kiểm định Wilcoxon qua hai lần phỏng vấn các
e source
bài tập sức nhanh phản ứng
not
found

Bảng 3.20


trang
103

Bảng 3.23

Bảng 3.24

Kế hoạch huấn luyện lượt đi

Bảng 3.25

Cường độ và khối lượng theo bài tập giai đoạn trước mùa

Error:
Referenc
e source
not
found
Error:


giải
Sau
trang
110

Bảng 3.26

Phân bố bài tập sức nhanh trong huấn luyện ở giai đoạn
chuẩn bị chung


Bảng 3.31

Error:
Referenc
Tham chiếu một vài kết quả nghiên cứu về các chỉ số
e source
hình thái
not
found

Bảng 3.32

Error:
Kết quả kiểm tra Thần kinh – Phản xạ của VĐV nam câu Referenc
lạc bộ Futsal Thái Sơn Nam thành phố Hồ Chí Minh sau e source
giai đoạn chuẩn bị
not
found

Bảng 3.33

Sau
trang
111

119

Bảng tham chiếu kết quả về phản xạ của VĐV các môn
Error:


135


DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
HÌNH

TÊN HÌNH ẢNH

TRANG

Mô tả kết quả đánh giá thành phần cơ thể

Error:
Referenc
e source
not found

Thiết bị đo các test phản xạ ánh sáng

Error:
Referenc
e source
not found

Thiết bị Batak – Pro đo phản xạ vận động

Error:
Referenc
e source

BIỂU ĐỒ

TÊN BIỂU ĐỒ

TRANG

3.1

Sự thay đổi các chỉ số hình thái của VĐV nam CLB Futsal
Thái Sơn Nam TPHCM sau giai đoạn chuẩn bị chung và
chuyên môn

Error:
Referenc
e source
not found

3.2

Sự thay đổi các giá trị Thần kinh – Phản xạ của VĐV nam
CLB Futsal Thái Sơn Nam TPHCM sau giai đoạn chuẩn bị
chung và chuyên môn

Error:
Referenc
e source
not found


3.3

Tuy nhiên, do mới hình thành và phát triển, nên Futsal Việt Nam còn gặp
những khó khăn nhất định, các tài liệu về huấn luyện Futsal còn rất hạn chế, các
công trình nghiên cứu về Futsal ở Việt Nam chưa có và hệ thống tổ chức thi đấu cấp
quốc gia hàng năm còn quá ít (giải Vô địch quốc gia và Cúp quốc gia). Vì vậy, quá
trình tuyển chọn, kiểm tra, đánh giá và huấn luyện thể lực của VĐV Futsal ít được
các chuyên gia, huấn luyện viên quan tâm đúng mức và thực tế cho thấy việc đánh
giá thể lực đặc biệt là tố chất sức nhanh của VĐV Futsal chủ yếu vận dụng kinh
nghiệm của các chuyên gia nước ngoài và huấn luyện viên trong nước. Ngược lại,
đối với các VĐV năng khiếu, tuyến kế cận hầu như không được quan tâm việc này
đã gây nên những khó khăn trong điều khiển và điều chỉnh quá trình huấn luyện,
làm hạn chế hiệu quả đào tạo VĐV trong quá trình đào tạo nhiều năm.


2

Huấn luyện thể thao và đào tạo VĐV là quá trình điều khiển, điều chỉnh và
tác động có định hướng của huấn luyện viên lên VĐV nhằm đạt thành tích thể thao
cao nhất. Một trong những khâu đặc biệt quan trọng của huấn luyện là điều khiển
quá trình huấn luyện nhiều năm bằng cách kiểm tra, đánh giá trình độ thể lực, kỹ
thuật, chiến thuật của VĐV trong tất cả các giai đoạn huấn luyện. Hệ thống kiểm
tra, đánh giá tổng hợp càng chặt chẽ sẽ giúp cho huấn luyện viên đánh giá khách
quan, chính xác nhiệm vụ huấn luyện, theo dõi thường xuyên tình trạng và khả năng
phát triển của VĐV từ đó kịp thời điều chỉnh quá trình huấn luyện hướng đến việc
đạt thành tích cao. Đánh giá thể lực của VĐV cần được tiến hành một cách đồng bộ
và thống nhất bằng các phương pháp nghiên cứu sư phạm (giúp đánh giá mức độ
phát triển của các tố chất thể lực, năng lực phối hợp vận động, trình độ kỹ thuật thể
thao); y sinh (nhằm phát hiện những đặc điểm về hình thái, chức năng tim mạch, hô
hấp và quá trình trao đổi chất, chuyển hóa năng lượng); tâm lý (xác định những đặc
điểm, trạng thái của VĐV ảnh hưởng đến quá trình tập luyện và thi đấu). Ngoài ra,
việc đánh giá thể lực của VĐV nhằm giúp cho các huấn luyện viên có những thông

góp phần làm giảm sút về mặt thể lực của VĐV trong quá trình tập luyện cũng như
trong thi đấu. Thực trạng này là một vấn đề cần được quan tâm và nghiên cứu nhằm
tìm ra hệ thống các bài tập sức nhanh giúp cải thiện thể lực và góp phần nâng cao
hiệu quả huấn luyện và thành tích thi đấu.
Hiện nay đã có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu môn bóng đá 11
người (sân cỏ) nhưng với Futsal chưa có công trình nghiên cứu nhằm xây dựng và
ứng dụng các bài tập phát triển sức nhanh cho VĐV Futsal. Do đặc thù của môn
Futsal là môn thi đấu có tính đối kháng trực tiếp, kỹ - chiến thuật biến hóa, đa dạng
và tốc độ nhanh, chính xác, khéo léo, đòi hỏi các VĐV phải có trình độ kỹ thuật cơ
bản vững chắc, nền tảng thể lực sung mãn đặc biệt là tố chất sức nhanh. Vì vậy để
có cơ sở, phương tiện và biện pháp khoa học hữu hiệu nhằm cải thiện sức nhanh và
đảm bảo thể lực cho các VĐV nam câu lạc bộ Futsal Thái Sơn Nam thi đấu trong
các giải hệ thống quốc gia và quốc tế là vấn đề cần thiết và cấp bách. Xuất phát từ
những vấn đề trên, chúng tôi chọn đề tài: “Nghiên cứu xây dựng và ứng dụng các
bài tập phát triển sức nhanh cho vận động viên nam câu lạc bộ Futsal Thái Sơn
Nam thành phố Hồ Chí Minh”.


4

Mục đích nghiên cứu:
Nhằm xây dựng và đánh giá hiệu quả ứng dụng các bài tập phát triển sức
nhanh cho VĐV nam câu lạc bộ Futsal Thái Sơn Nam thành phố Hồ Chí Minh. Từ
đó cung cấp cho các huấn luyện viên những tư liệu, cơ sở khoa học về sức nhanh
của vận động viên, để xây dựng kế hoạch huấn luyện một cách khoa học và hợp lý
từng bước góp phần nâng cao hiệu quả công tác huấn luyện và thành tích thi đấu
của câu lạc bộ Futsal Thái Sơn Nam.
Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu 1: Nghiên cứu thực trạng huấn luyện sức nhanh và xác định các chỉ
tiêu đánh giá sức nhanh của vận động viên nam câu lạc bộ Futsal Thái Sơn Nam

VĐV nam Futsal Thái Sơn Nam thành phố Hồ Chí Minh có liên quan trực tiếp đến
công tác huấn luyện và thành tích thi đấu của câu lạc bộ. Để nâng cao thành tích thi
đấu của câu lạc bộ chúng ta cần xác định được các chỉ số, thực trạng và lựa chọn
các bài tập sức nhanh nhằm nâng cao trình độ thể lực nói chung và sức nhanh nói
riêng của VĐV nam câu lạc bộ Futsal Thái Sơn Nam thành phố Hồ Chí Minh.


6

Chương 1
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Khái quát chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam
1.1.1. Quan điểm của Đảng về Thể dục thể thao trong tình
hình mới [233]
Phát triển thể dục thể thao là một yêu cầu khách quan, là một mặt quan trọng
của chính sách xã hội, một biện pháp tích cực để giữ gìn và nâng cao sức khoẻ nhân
dân, phục vụ nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng của
đất nước, đáp ứng nhu cầu văn hóa, tinh thần của nhân dân. Ngoài ra, thể dục thể
thao phải mang tính dân tộc, khoa học và nhân dân. Phát huy vốn văn hóa cổ truyền
dân tộc, đảm bảo tính khoa học trong tập luyện và thi đấu. Tăng cường mở rộng hợp
tác quốc tế về thể dục thể thao, phục vụ đường lối đối ngoại đa phương, đa dạng của
Đảng và Nhà nước.
1.1.2. Phát triển thể dục thể thao Việt Nam trong tình hình
mới
Chiến lược phát triển thể dục thể thao đến năm 2020 đã đề ra những chỉ tiêu
phát triển cụ thể cho thể dục thể thao Việt Nam. Theo đó, nền thể dục thể thao nước ta
phấn đấu đến năm 2020 đạt từ 55 - 60% tổng số trường học; 90% học sinh, sinh viên
đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể; các trường học, xã, phường, thị trấn, khu công
nghiệp có đủ cơ sở vật chất thể dục, thể thao phục vụ nhu cầu tập luyện của nhân dân.
Về thể thao thành tích cao, chỉ tiêu đề ra là thể thao Việt Nam giữ vững vị trí trong

với vận động viên, huấn luyện viên còn chưa được quan tâm đúng mức. Vẫn còn
hiện tượng giảm sút lòng yêu nghề trong một bộ phận không nhỏ cán bộ làm công
tác Futsal, ít chịu học tập nâng cao trình độ chính trị và chuyên môn nghiệp vụ.
- Đội ngũ quản lý, huấn luyện viên, VĐV và cộng tác viên chưa đáp ứng
theo yêu cầu đào tạo tài năng trẻ và nâng cao thành tích Futsal.
- Quan hệ, hợp tác, giao lưu quốc tế chưa được chú trọng, hệ thống tuyển
chọn và kiểm tra đánh giá chất lượng đào tạo chưa thống nhất, đồng bộ.


8

- Ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ trong công tác huấn luyện
và đào tạo còn hạn chế, quy trình đào tạo còn thiếu khoa học, chất lượng đào tạo
không ổn định và hầu như không có.
- Thành tích thi đấu của phong trào Futsal phát triển không đồng đều, chỉ
tập trung vào một số địa phương như thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Khánh
Hòa và Đà Nẵng. Tuy nhiên việc phát triển vẫn thiếu bền vững do không đảm bảo
được các yêu cầu phát triển, thiếu sự phối giữa các ngành hữu quan ở địa phương
trong quản lý.
- Các giải đấu chưa nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo và giới
truyền thông cũng như người hâm mộ (do nhận thức về Futsal của người hâm mộ
còn hạn chế) công tác tuyên truyền chưa tốt, chưa thu hút được các nhà tài trợ.
- Hầu hết các câu lạc bộ Futsal tại Việt Nam hiện nay đa phần hoạt động theo
hình thức phát sinh, tự phát, phong trào và không có tính bền vững nhằm phát triển
lâu dài. Ngoài câu lạc bộ Thái Sơn Nam có mô hình hoạt động chuyên nghiệp (đội
một và đội trẻ với các lứa tuổi) được đầu tư cơ sở vật chất tốt đáp ứng nhu cầu tập
luyện và thi đấu ở Việt Nam.
- Phần lớn các câu lạc bộ còn lại về hình thức tổ chức và mô hình hoạt động
vẫn còn nghiệp dư, hầu hết các VĐV đều có công việc khác ngoài tham gia tập
luyện và thi đấu Futsal.

- Công tác đào tạo hầu như bị bỏ quên ở các câu lạc bộ do vướng phải cơ chế
và kinh phí hoạt động. Ngay cả những địa phương đang có hệ thống đào tạo vận
hành tương đối ổn định như Đà Nẵng, Khánh Hòa cũng gặp nhiều khó khăn.
- Hiện tại, Thái Sơn Nam là câu lạc bộ duy nhất tại Việt Nam duy trì thường
xuyên đội một và đội trẻ với các lứa tuổi. Cách tổ chức, mô hình hoạt động và quy
trình đào tạo theo hướng chuyên nghiệp và khoa học nhất. Ở các tuyến đều có các
chuyên gia nước ngoài hỗ trợ công tác chuyên môn. Do được đầu tư tốt và có định
hướng phát triển lâu dài (tuyển sinh nhiều tỉnh, có đội trẻ riêng tại Buôn Ma Thuột
và Hà Nội) nên chất lượng đào tạo của câu lạc bộ Thái Sơn Nam vẫn tốt nhất so với
mặt bằng chung của cả nước.
- Gần đây, tỉnh Khánh Hòa với hai câu lạc bộ Futsal (Sanna Khánh Hòa và
Sanatech) cũng mới tuyển chọn và thành lập đội trẻ tham dự giải vô địch quốc gia


10

năm 2017, nhưng chưa rõ tương lai các đội bóng này như thế nào? (năm 2015 họ
cũng thành lập một đội trẻ sau đó tuyển chọn được vài VĐV lên đội một và giải tán
đội trẻ).
- Các câu lạc bộ khác chỉ có đội một không có đội trẻ để chuẩn bị lực lượng
kế cận nên chủ yếu tuyển chọn VĐV từ phong trào dẫn đến chất lượng chuyên môn
không cao thậm chí là kém.
Để khắc phục những mặt yếu kém vừa nêu trên cần gấp rút thực hiện các
công việc sau:
- Tập trung cao độ cho việc đào tạo một cách có hệ thống, toàn diện và hợp
lý nhất (kể cả Futsal nữ).
- Tiếp tục nghiên cứu, hình thành và kiện toàn hệ thống thi đấu cho các lứa
tuổi, các hạng, các đối tượng một cách hiệu quả và hợp lý hơn.
- Liên tục cập nhật ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến của thế giới vào
công tác huấn luyện nâng cao thành tích.