BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

……………./………………

……./……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ MAI LAM

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN KRÔNG BUK, TỈNH ĐĂK LĂK

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG

ĐĂK LĂK – NĂM 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

……………./………………IÁO

……./……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIAỤC

LÊ THỊ MAI LAM



LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng Luận văn “Quản lý nhà nước về giáo dục tiểu
học trên địa bàn huyện Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk” là do bản thân tôi viết và
chưa được công bố. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn đảm bảo tin cậy,
chính xác và trung thực. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan của
mình.
Tác giả luận văn

Lê Thị Mai Lam


MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU....................................................................................1
1.

Lý do chọn đề tài:......................................................................... 1

2.

Tình hình nghiên cứu đề tài.........................................................3

3.

Mục đích và nhiệm vụ của luận văn............................................4

4.




2.3. Kết quả, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế trong thực hiện quản

lý nhà nước về giáo dục tiểu học trên địa bàn huyện Krông Buk, tỉnh Đăk
Lăk..................................................................................................................77
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2..................................................................... 83
Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN
LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ GIÁO DỤC TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN KRÔNG BUK, TỈNH ĐĂK LĂK.................................................84
3.1. Nhiệm vụ chủ yếu của giáo dục tiểu học trên địa bàn huyện
Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk.............................................................................84
3.2. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về giáo dục Tiểu
học trên địa bàn huyện Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk.................................... 88
3.4. Một số kiến nghị.........................................................................102
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3................................................................... 109
PHẦN KẾT LUẬN............................................................................110
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................113


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Stt

Chữ cái ghi tắt

Chữ ghi đầy đủ


6

UBND

Ủy ban nhân dân

7

TTHTCĐ

Trung tâm học tập cộng đồng

8

TCQG

Trường chuẩn quốc gia

Ghi chú


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2. 1. Cơ cấu đội ngũ Cán bộ quản lý các trường tiểu học Huyện
Krông Buk.......................................................................................................48
Bảng 2.2. Cơ cấu đội ngũ giáo viên các trường tiểu học huyện Krông
Buk..................................................................................................................50
Bảng 2.3. Mạng lưới trường, lớp, học sinh bậc tiểu học huyện Krông
Buk..................................................................................................................51
Bảng 2.4. Quy mô trường lớp các cấp học Huyện Krông Buk năm học

quan trọng, nhưng việc khơi dậy và bồi dưỡng tình cảm, đạo đức càng hết sức
cần thiết và không kém phần quan trọng. Qua đây giúp các em trở

1


thành những người con có hiếu với cha mẹ, biết yêu thương bạn bè và những
người xung quanh, yêu quê hương đất nước, sống hòa bình hữu nghị với mọi
đất nước trên thế giới.
Từ khi hai miền thống nhất, non sông quy về một mối, đặc biệt là trong
gần một thập kỷ qua, sự nghiệp giáo dục phổ thông đã có những thành tựu vô
cùng to lớn: Quy mô giáo dục không ngừng được mở rộng, chất lượng ngày
một được nâng cao và từng bước đáp ứng với yêu cầu công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước.
Nhận thức được tầm quan trọng không nhỏ của giáo dục tiểu học trong
hệ thống giáo dục quốc dân, trong những năm qua Đảng và Nhà nước ta đã
thường xuyên chăm lo, tạo điều kiện để giáo dục bậc tiểu học có được sự đổi
mới và phát triển vững chắc. Trên địa bàn huyện Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk
trong thời gian 5 năm từ 2011 – 2016, ngành giáo dục nói chung và giáo dục
tiểu học nói riêng đã thường xuyên được quan tâm, tạo điều kiện để phát triển.
Đội ngũ giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất trường lớp có sự phát triển đáng
kể, chất lượng về chuyên môn tốt, trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy và
học được đầu tư thích đáng, tạo ra những điều kiện thuận lợi để giáo dục tiểu
học phát huy thế mạnh tiềm năng của mình.
Tuy nhiên bên cạnh những kết quả tích cực, sự nghiệp giáo dục bậc tiểu
học ở huyện Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk vẫn còn tồn tại những yếu kém, bất cập,
thể hiện ở những điểm như: chất lượng giáo dục ở các trường còn chưa đồng
đều, dạy và học ở vùng kinh tế - xã hội khó khăn còn nhiều hạn chế, cơ sở vật
chất ở một số đơn vị trường còn thiếu, lạc hậu. Bên cạnh đó, năng lực trình độ tổ
chức quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đáp ứng còn chậm so với yêu

hoàn thiện QLNN về nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học trên địa bàn thành
phố Hà Nội [31].

3


"Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông Tỉnh Bắc Giang trong giai
đoạn hiện nay” của tác giả Nguyễn Duy Dương (2011). Luận văn đã nêu các
vấn đề lý luận về giáo dục và đào tạo, nói lên thực trạng giáo dục Việt Nam
nói chúng và tỉnh Bắc Giang nói riêng. Đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm
hoàn thiện GD&ĐT tại địa phương [27].
"Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo– Thực trạng và giải pháp
hoàn thiện" của tác giả Hoàng Thị Tú Oanh (Luận văn thạc sĩ quản lý Hành
chính công, 2007). Luận văn đã nêu các vấn đề lý luận về giáo dục và đào tạo,
nói lên thực trạng giáo dục Việt Nam. Sau đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn
thiện GD&ĐT nước ta [32].
Ngoài ra cũng có nhiều luận văn, đề tài nghiên cứu khoa học khác,
nghiên cứu về giáo dục tiểu học, nhưng tập trung chủ yếu vào các nội dung về
phương pháp giảng dạy và các hoạt động quản lý khác.
Tuy nhiên chưa có đề tài nào nghiên cứu một cách đầy đủ và hệ thống nội
dung QLNN về giáo dục Tiểu học trên địa bàn huyện Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk.
Vì vậy, tác giả chọn đề tài “Quản lý nhà nước về giáo dục tiểu học trên

địa bàn huyện Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk” là đề tài mới và không trùng lặp
với các đề tài đã được công bố.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích:
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực trạng, xác định những thành tựu và
hạn chế trong QLNN về giáo dục Tiểu học trên địa bàn huyện Krông Buk,
tỉnh Đăk Lăk, luận văn đề xuất những giải pháp nhằm đổi mới và hoàn thiện



Cơ sở lý luận của Tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng và
Nhà nước về vai trò của giáo dục, chính sách của Nhà nước với sự nghiệp
phát triển đất nước.
Dựa trên hệ thống lý luận về QLNN đối với GD&ĐT nói chung, giáo
dục tiểu học nói riêng.
- Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp sau:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp: thông qua việc phân tích số liệu,
các thông tin đã được thu thập có liên quan đến đề tài nghiên cứu. Từ đó tổng
hợp, xác định nguyên nhân của thực trạng để tìm ra các giải pháp phù hợp.

Phương pháp chuyên gia: tận dụng các thông tin của các chuyên gia
trong lĩnh vực QLNN về giáo dục, giáo dục bậc tiểu học, để làm phong phú
thêm thông tin trong đề tài.
Ngoài ra còn sử dụng thêm các phương pháp như:
- Phương pháp tổng hợp;
- Phương pháp thống kê;
- Phương pháp phân tích;
- Phương pháp so sánh.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của đề tài một mặt hệ thống hóa lý luận cơ bản
QLNN về giáo dục tiểu học trên địa bàn cấp huyện, bước đầu gợi mở một số
vấn đề lý luận về giáo dục tiểu học và QLNN về giáo dục bậc tiểu học gắn với
địa bàn các huyện thuộc Tây Nguyên như Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk.
6



nhu cầu tất yếu của xã hội loài người, một lịch sử khách quan không thể tách
rời của lịch sử loài người. Những kinh nghiệm mà loài người tích lũy trong
quá trình phát triển lịch sử được lưu giữ từ thế hệ này sang thế hệ khác, nhằm
duy trì và phát triển xã hội loài người. Sự truyền thụ lại kiến thức đó được gọi
là giáo dục.
Suốt quá trình lịch sử phát triển của xã hội loài người, sự phát triển nào
cũng cần đến các yếu tố, như tài nguyên, vốn, con người… Song, tất cả các
nguồn tài nguyên đều nhờ đến bàn tay và khối óc của con người mới phát huy
được tác dụng. Chỉ nhờ có con người, các nguyên vật liệu mới được khai thác,
chế biến và sản xuất thành hàng hoá. Với sự sáng tạo của con người mà khoa
học và kỹ thuật mới phát triển, các phát minh, sáng chế mới ra đời và năng
suất lao động được cải thiện. Ngay cả khi khoa học hiện đại, cùng sự xuất
hiện của rôbốt thay thế con người trong một số công việc, nhưng nó cũng
chính do con người phát minh ra. Để có thể làm được tất cả những điều kể
trên thì con người phải biết cách khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên sẵn
có, và sáng chế ra những phương tiện phục vụ cho cuộc sống của mình, thì tất
yếu họ phải có tri thức, và cần được đào tạo, giáo dục.

8


Có nhiều khái niệm khác nhau về giáo dục tùy theo những góc nhìn mà
chúng ta tìm hiểu. Dưới đây là một số khái niệm về giáo dục mà chúng ta
thường gặp.
Giáo dục theo nghĩa rộng: “là sự hình thành nhân cách được tổ chức
một cách có mục đích, có tổ chức thông qua các hoạt động, và giữa các quan
hệ giữa nhà giáo dục với người được giáo dục nhằm giúp người được giáo
dục chiếm lĩnh những kinh nghiệm của xã hội loài người”[46].
Giáo dục theo nghĩa hẹp: “Đó là một bộ phận của quá trình hình thành
những cơ sở khoa học của thế giới quan, niềm tin, lý tưởng, động cơ, thái độ,

trình tái sản xuất mở rộng sức lao động xã hội, là một trong những nhân tố
quan trọng trong việc tái sản xuất mở rộng sức lao động xã hội. Giáo dục
mang tính lịch sử, cụ thể, tính chất, mục đích, nhiệm vụ, nội dung, phương
pháp và tổ chức giáo dục biến đổi theo các giai đoạn phát triển của xã hội,
theo mỗi hình thức chế độ chính trị, hay kinh tế của xã hội ấy.
Với rất nhiều cách hiểu và khái niệm khác nhau, tuy vậy tất cả chúng ta
đều thừa nhận vai trò vô cùng to lớn của giáo dục đối với con người và sự
phát triển của xã hội.
1.1.2. Khái niệm giáo dục tiểu học
Giáo dục phổ thông là quá trình trang bị kiến thức cơ bản, thông thường
cần nhất cần có về khoa học xã hội, khoa học tự nhiên…đối với mỗi con
người. Tuy là kiến thức phổ thông nhưng nó lại bao gồm trong đó nhiều lĩnh
vực khác nhau xuất hiện trong đời sống xã hội, do đó kiến thức phổ thông là
một kho kiến thức vô cùng to lớn mà không ai có thể nắm bắt được, nhất là
trong giai đoạn hiện nay với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ.

10


Hệ thống giáo dục quốc dân gồm giáo dục chính quy và giáo dục
thường xuyên. Các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc
dân bao gồm:
- Giáo dục mầm non có nhà trẻ và mẫu giáo;
- Giáo dục phổ thông có tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông;
- Giáo dục nghề nghiệp có trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề;
- Giáo dục đại học và sau đại học đào tạo trình độ cao đẳng, trình độ
đại học, trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ.
Giáo dục phổ thông dành cho lứa tuổi từ 6 đến 18 tuổi. Mục tiêu của
giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ,
thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính

1.1.3. Khái niệm quản lý nhà nước về giáo dục
QLNN về giáo dục là sự tác động có tổ chức và có sự điều chỉnh bằng
quyền lực Nhà nước đối với các hoạt động giáo dục do các cơ quan quản lý
giáo dục của Nhà nước từ Trung ương đến cơ sở để tiến hành thực hiện chức
năng, nhiệm vụ do Nhà nước trao quyền nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục,
duy trì kỷ cương, thỏa mãn nhu cầu giáo dục của nhân dân, thực hiện mục tiêu
giáo dục của Nhà nước.
Cần lưu ý rằng, QLNN là việc thực thi ba quyền : Lập pháp - Hành pháp

- Tư pháp để điều chỉnh mọi quan hệ xã hội và hành vi của công dân. Còn
QLNN về Giáo dục – đào tạo thực chất là thực thi quyền hành pháp để tổ chức,
điều hành và điều chỉnh mọi hoạt động giáo dục trong phạm vi toàn xã hội. Tuy
nhiên, để quản lý có hiệu lực và hiệu quả, việc sử dụng quyền hành pháp phải

12


kết hợp với quyền lập pháp, lập qui và hoạt động thanh tra, kiểm tra trong các
hoạt động của toàn bộ hệ thống.
1.1.4. Khái niệm quản lý nhà nước về giáo dục tiểu học
Trong hệ thống giáo dục nước ta, bậc tiểu học có một vị trí hết sức quan
trọng, bởi đây là bậc giáo dục “nền móng” để xây dựng một “con người mới”.
Là những trẻ em mới chập chững cắp sách tới trường để học những lễ nghi,
phép tắc, những cách ứng xử ở nhà trường, trong gia đình và ra ngoài xã hội;
những kiến thức văn hoá và khoa học cơ bản đầu tiên. Độ tuổi này, các em
đến trường với tràn đầy sức sống và tâm hồn trong sáng.
QLNN về giáo dục tiểu học là xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến
lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển giáo dục tiểu học, ban hành
và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục tiểu học; ban
hành điều lệ nhà trường tiểu học, cùng với nó là các quy định về tổ chức và

Theo quan điểm của C. Mác, con người không chỉ là lực lượng làm chủ
tự nhiên một cách thực sự và có ý nghĩa, không chỉ là chủ thể của hoạt động
sản xuất vật chất mà còn là yếu tố hàng đầu, yếu tố đóng vai trò quyết định
trong lực lượng sản xuất của xã hội. Khi nguồn lực con người được coi là yếu
tố quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia thì phát triển giáo dục và đào tạo
là phương tiện chủ yếu để quyết định chất lượng con người, là nền tảng của
chiến lược con người. Con người vừa là trung tâm của mọi sự phát triển, vừa
là mục tiêu, động lực của sự phát triển. Với tư cách là động lực cho sự phát
triển, GD&ĐT chuẩn bị cho con người sự phát triển bền vững trên tất cả các
lĩnh vực, cho lợi ích hiện tại và tương lai của đất nước [13].

14


Bên cạnh đó, từ thực tiễn hiện nay, trên cơ sở kinh tế thị trường, các
nền kinh tế tiên tiến trên thế giới đang trong quá trình thực hiện bước chuyển
tiếp trình độ phát triển từ kinh tế công nghiệp sang hậu công nghiệp và kinh tế
tri thức. Những thành tựu của cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại đã
biến tri thức thành yếu tố quan trọng bên trong quá trình sản xuất và quyết
định sự phát triển của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, giáo dục đã trở thành
nhân tố quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.
Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 được
thông qua tại Đại hội XI, vai trò của GD&ĐT lại được làm rõ: “GD&ĐT cần
tập trung vào việc phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực
chất lượng cao” [25].
Văn kiện Đại hội XII khẳng định, kế thừa quan điểm chỉ đạo của nhiệm kỳ
trước, Đảng ta đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo,
phát triển nguồn nhân lực. Đồng thời, khẳng định: Giáo dục, đào tạo và khoa
học, công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục, đào tạo và khoa học,
công nghệ là đầu tư cho phát triển. Phát triển GD&ĐT nhằm nâng cao dân trí,

dạy chữ, tính toán còn phải rèn các em về "lời ăn, tiếng nói", dạy cách làm
quen và đối mặt với cuộc sống cùng những kỹ năng sống cơ bản... Tiếp sau
chương trình phổ cập giáo dục tiểu học là phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ
tuổi và phổ cập giáo dục THCS.
Đối với hệ thống giáo dục Việt Nam, giáo dục tiểu học được xem là nền
tảng. Bác Hồ trước đây ví trẻ em như búp trên cành cần được nâng niu, chăm
sóc, dạy dỗ một cách đặc biệt. Đến nay, giáo dục tiểu học vẫn nhận được
nhiều sự quan tâm của xã hội, với những sự đổi mới về chương trình, phương
pháp giảng dạy… Từ các cơ quan chủ quản của Bộ giáo dục đến các cơ sở
giáo dục đều cố gắng làm mới mình, thầy cô giáo tự học tập nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ để đạt chất lượng hơn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao
của xã hội.
16


Với chương trình học và hoạt động ngoại khóa của bậc tiểu học sẽ giúp
học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu
dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và nhiều những kỹ năng cơ bản
khác. Qua đây hình thành và phát triển những cơ sở nền tảng nhân cách con
người. Sản phẩm của giáo dục tiểu học có giá trị rất lâu dài, có tính chất quyết
định đối với cuộc đời mỗi con người. Những điều học được từ bậc tiểu học sẽ
được mỗi người sử dụng hằng ngày, trong sinh hoạt, lao động.
Nhiệm vụ cơ bản của giáo dục tiểu học là:
- Tổ chức các hoạt động giảng dạy, học tập và hoạt động theo mục tiêu,
chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban
hành;
- Thực hiện phổ cập giáo dục theo quy định của Nhà nước;
- Xây dựng, phát triển nhà trường, thực hiện kiểm định chất lượng theo
các quy định của Bộ GD&ĐT và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương;