Trang
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

2- 3
2

2. Mục đích nghiên cứu:

3

3. Đối tượng nghiên cứu:

3

4. Phương pháp nghiên cứu:
PHẦN II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

3
3-20
3

2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

4

3. Kỹ thuật chạy 60m:

6


thể cũng như chuẩn bị chưa tốt thì hiệu quả sẽ không cao.
Với nhiều năm kinh nghiệm trong dạy - học môn thể dục lớp 9 ở bậc THCS. và qua
các lần tham gia huấn luyện đội thi cấp Tỉnh, Hội khỏe Phù Đổng các cấp và là trọng
tài điền kinh cho khu vực Bắc Miền Trung, tôi thấy khi thực hiện chạy 60m một cách
chính xác nhuần nhuyễn các giai đoạn tốt thì sẽ có thành tích tốt. Trong 4 giai đoạn

2


đó có sự quan hệ mật thiết, móc xích với nhau, thúc đẩy cho nhau, ngược lại nếu
trong khi thực hiện nếu sai một giai đoạn sẽ dẫn đến phá vỡ kỹ thuật, thành tích đạt
được sẽ thấp. Từ kết quả của quá trình giảng dạy và những thành tích đã đạt được nên
tôi đã mạnh dạn áp dụng sáng kiến vào giảng dạy nên tôi chọn sáng kiến:
“Các giai đoạn và bài tập trong huấn luyện chạy 60m cho học sinh lớp 9”
2. Mục đích nghiên cứu:
- Nhằm nâng cao thành tích tập luyện Thể dục thể thao trong trường THCS
nói chung và để bồi dưỡng học sinh giỏi nói riêng.
- Đẩy mạnh phong trào tập luyện TDTT hướng tới các cuộc thi HSG các cấp
- Nghiên cứu lựa chọn các bài tập của các bước để tập luyện cụ thể trong khi
huấn luyện chạy 60m cho HS THCS lứa tuổi 15 (khối 9).
3. Đối tượng nghiên cứu:
Sau khi xác định được mục đích nghiên cứu, căn cứ vào thời gian và chương
trình học tập của Bộ GD& ĐT; tôi tiến hành nghiên cứu các giai đoạn và bài tập
trong huấn luyện chạy 60m ở học sinh khối 9 Trường THCS Thị Trấn Cành Nàng
trong 2 năm 2014-2016
4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp tổng hợp tài liệu: Tìm hiểu các nguyên nhân tìm ra các bài tập có
hiệu quả tốt nhất để sửa chữa, tôi đã sử dụng phương pháp này để nghiên cứu và tổng
hợp tư liệu liên quan đến đề tài nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy điền kinh nói
chung và chạy 60m trong trường THCS Thị Trấn Cành Nàng nói riêng, nhằm giải

thể lực phát triển khác, tức là trong cùng một lứa tuổi tố chất thể lực khác phát triển
thay đổi cũng không giống nhau.
Tố chất thể lực từ giai đoạn tăng trưởng chuyển qua giai đoạn ổn định theo thứ tự
phát triển sau: Tố chất nhanh phát triển đầu tiên, sau đó là tố chất bền và tố chất sức
mạnh.
* Tố chất sức nhanh:
Tố chất nhanh phát triển sớm hơn sự phát triển tố chất mạnh, thời kì phát triển
tố chất nhanh quan trọng nhất ở tuổi học sinh Tiểu học và Trung học cơ sở.
* Tố chất sức mạnh:
Sức mạnh là năng lực chống đỡ hoặc khắc phục sức cản bên ngoài nhờ những
nỗ lực của cơ bắp.
Đối với môn điền kinh chúng ta cần quan tâm đến sự phát triển sức mạnh tốc độ và
sức bền của người tập. Để phát triển sức mạnh tốc độ cần xen kẽ tập luyện đúng mức
với phương pháp dùng sức lớn nhất. Như vậy, trong quá trình cho học sinh tập luyện
môn điền kinh chúng ta cần đưa vào các bài tập phát triển sức mạnh bột phát của các
nhóm chi dưới, giúp cho việc về đích nhanh nhất.
* Tố chất sức bền
Sức bền là khả năng của cơ thể chống lại sự mệt mỏi trong một hoạt động nào
đó. Để phát triển sức bền cần cho HS luyện tập các bài tập từ nhỏ đến lớn theo hình
thức tăng dần và thông qua các môn thể thao như cầu lông, bóng chuyền , bóng rổ ..
Tóm lại, trong quá trình giảng dạy và huấn luyện thể thao nói chung và điền kinh
nói riêng, chúng ta cần căn cứ vào đặc điểm phát triển tố chất, đồng thời dùng các
phương pháp huấn luyện khoa học, xúc tiến cho việc phát triển tố chất thể lực của
người tập nói chung và học sinh nói riêng.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Về tâm lý học sinh lớp 9 đã hình thành thế giới quan tự ý thức, hình thành tính
cách, đó là tuổi lãng mạn ước mơ độc đáo và mong cho cuộc sống tốt đẹp hơn đây là
tuổi thích được khen trước tập thể không thích chê trước tập thể, trí tuệ của học sinh
mang tính nhạy bén và phát triển đến mức độ tương đối tư duy nhất quán các em đã
có thái độ tự giác, tích cực, sáng tạo trong hoạt động, nhanh nhạy với cái mới, nhưng

võ não tăng lên, tư duy trừu tượng đã hình thành tốt, tạo điều kiện thuận lợi cho việc
hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện.
+ Hệ vận động: Lứa tuổi 14 - 15 hệ xương của các em đã cứng song vẫn đang
trong giai đoạn phát triển về chiều dài, xương ở giai đoạn này có tính đàn hồi rất tốt
vì chất keo trong xương chiếm tỷ lệ cao bắp thịt chiếm tỷ lệ nước nhiều, cơ bắp mạnh
dẻ chủ yếu phát triển về chiều dài cơ, do cơ bắp phát triển nên lực cơ tăng. Các nhóm
cơ nhỏ đã bắt đầu phát triển, các cơ co phát triển hơn các cơ duỗi. Do vậy ở lứa tuổi
này cần tập trung vào phát triển sức mạnh cho các em.
+ Hệ tuần hoàn: Tim của các em lứa tuổi này phát triển chậm hơn so với mạch
máu. Do đó cơ năng của tim chưa được vững vàng, cơ năng điều tiết hoạt động của
tim chưa được ổn định, sức co bóp còn yếu. Nếu hoạt động quá nhiều quá căng thẳng
sẽ dẫn đến nhanh mệt mỏi. Tập thể dục thường xuyên sẽ ảnh hưởng rõ ràng đến hệ
thống tuần hoàn, tim dần dần thích ứng và có khả năng chịu đựng với khối lượng làm
việc nặng nhọc. Nhưng trong quá trình tập luyện cần tôn trọng các nguyên tắc tăng
dần từ nhẹ đến nặng, không nên để các em hoạt động quá sức chịu đựng quá đột ngột.
+ Hệ hô hấp: Ở lứa tuổi 14 - 15 phổi các em phát triển chưa đầy đủ các ngăn
các buồng, túi phổi đang còn nhỏ, các cơ thở còn chưa phát triển dung lượng phổi
còn nhỏ. Vì vậy khi hoạt động tần số thở của các em phải tăng lên nhiều dẫn đến
chóng mệt mỏi. Cho nên việc rèn luyện của các em không những phải phát triển toàn
diện mà còn chú ý tới phát triển các cơ thở, đồng thời dạy cho các em biết cách thở
sâu thở đúng như vậy mới có thể làm việc, hoạt động dược lâu bền.
Trong quá trình dạy học môn thể dục thực chất là rèn luyện kỹ năng sống, thái
độ, hành vi, phát triển thể lực, nâng cao sức khỏe phát huy thế mạnh của bản thân về
thể dục thể thao, biết vận dụng những cái đã học vào các hoạt động trong và ngoài

5


nhà trường. Để tìm và bồi dưỡng nhân tài cho địa phương, cho ngành GD Huyện Bá
Thước về nhân tài chạy cự li ngắn mà cụ thể là chạy 60m, muốn làm được điều đó


Nội dung

Thích tập

Không thích
tập

Bình
thường

Khó tập

1

Phiếu hỏi ý kiến

15,3%

33,9%

32,2%

18,6%

2

Trò chuyện

20,3%

Chạy cự ly 60m được chia một cách quy ước thành 4 giai đoạn: xuất phát, chạy
lao sau xuất phát, chạy giữa quãng và về đích.
3. 1. Xuất phát .
Giai đoạn này bắt đầu từ khi vận động viên vào bàn đạp đến khi rời khỏi bàn
đạp. Nhiệm vụ của giai đoạn này là tận dụng mọi khả năng để xuất phát nhanh và
đúng luật. Trong chạy 60m, để xuất phát được nhanh, phải dùng kỹ thuật xuất phát
thấp với bàn đạp. Xuất phát thấp giúp ta tận dụng được lực đạp sau để cơ thể xuất
phát nhanh.
Cách đóng bàn đạp

Hinhf

Hình 2

7


Trong thi đấu, kiểm tra sau khi đóng bàn đạp và thử xuất phát. Có 3 lệnh, kỹ
thuật sau mỗi lệnh như sau:

Hình 3
Theo hiệu lệnh “vào chỗ”, vận động viên chạy tiến ra trước hai bàn đạp, ngồi
xuống và chống tay về phía trước vạch xuất phát. Từ thư thế này, vận động viên
chuyển chân từ phía trước ra phía sau, lần lượt tỳ bàn chân lên mặt tựa bàn đạp trước
rồi đến bàn đạp sau. Hai mũi giầy chạy chạm mặt đường hoặc hai đinh đầu tiên tỳ
xuống mặt đường. Sau khi hạ gối sau xuống, vận động viên thu hai tay về và đặt
xuống sát sau vạch xuất phát (Hình3). Lúc này giữa ngón cái và các ngón còn lại để
sát nhau tạo thành vòm. Hai tay duỗi thẳng tự nhiên, chống tỳ trên đất ở độ rộng bằng
vai. Thân trên thẳng, đầu duỗi thẳng so với thân trên và trọng lượng cơ thể được phân
đều giữa hai tay, chân chống trước và đầu gối chân sau. Ở tư thế đó người chạy chú ý

chạy đầu tiên.
3. 2. Giai đoạn chạy lao:
Giai đoạn này bắt đầu từ khi vận động viên rời khỏi bàn đạp tới khi chạy đạt tốc
độ cao nhất của mình. Nhiệm vụ của giai đoạn này là mau chóng đạt được tốc độ tối
đa để chuyển sang chạy giữa quãng.

9


Hình7
Tốc độ chạy lao sau xuất phát được tăng lên chủ yếu do tăng độ dài bước chạy
và một phần không nhiều do tăng tần số bước. Việc tăng độ dài bước chủ yếu đến
bước thứ tám – thứ mười (bướ c sau dài hơn bước trước từ 10 – 15cm), sau đó thì độ
dài bước được tăng ít hơn (4 – 8cm). Việc thay đổi độ dài bước đột ngột dưới hình
thức nhảy là không tốt vì làm mất đi nhịp điệu chạy.
Cùng với việc tăng tốc độ di chuyển của cơ thể, thời gian bay trên không tăng
lên và thời gian tiếp đất giảm đi (Hình 8)

Hình 8
3. 3. Giai đoạn chạy giữa quãng:
Tiếp sau chạy lao là chạy giữa quãng. Nhiệm vụ chủ yếu của chạy giữa quãng là
duy trì tốc độ cao đã đạt được ở kết thúc chạy lao (mà không phải tiếp tục tăng tốc độ
chạy). Trong giai đoạn này kỹ thuật chạy khá ổn định.

10


Khi chạy giữa quãng (cũng như chạy trên toàn cự li) việc thở vẫn tiến hành,
thậm chí cần thở tích cực hơn lúc bình thường. Tuy nhiên phải đảm bảo rằng việc thở
đó không làm rối loạn kỹ thuật và nhịp điệu chạy. Để tăng tốc độ chạy, có nhiều

4.1.Thực trạng.
- Thực trạng ở trường THCS Thị Trấn:
Trường THCS Thị Trấn Cành Nàng là một trường trung tâm Huyện Bá Thước và
cũng là trường chất lượng cao về văn hóa của Huyện. Là một trường còn gặp rất
nhiều khó khăn nhưng luôn phấn đấu là trường có phong trào thi đua dạy tốt – học
tốt, phong trào cải tiến nâng cao chất lượng giáo dục, cơ sở vật chất phục vụ giảng
dạy, học tập ngày càng được áp dụng đầy đủ hơn.
Đặc biệt trong lĩnh vực thể dục thể thao: Đây là một mặt rất quan trọng của
giáo dục toàn diện của nhà trường. Trong nhiều năm gần đây thành tích thi đấu các
giải thể thao Hội khỏe Phù đổng cấp Huyện, nhà trường luôn có H/S đạt giải. Có
được điều đó là do nhà trường đã đầu tư cơ sở vật chất.
Bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế:
+ Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho việc học giáo dục thể chất còn nhiều
thiếu thốn, kích thước sân bãi chưa đảm bảo cho việc giảng dạy và huấn luyện thể
dục thể thao nên không gây được hứng thú tập luyện cho học sinh, các tiết học, các
nội dung thường bị ngắt quãng bởi điều kiện thời tiết.
+ Việc bố trí các tiết học Thể Dục xen kẽ cùng với các môn học khác cũng làm
ảnh hưởng đến quá trình rèn luyện, học tập của học sinh. Vì học chung buổi với các

12


môn văn hóa khác, nên trang phục của các em học sinh chưa đúng với quy định. Học
xong tiết Thể Dục sau đó tiếp tục vào học các môn văn hóa khác, do đó không đảm
bảo vệ sinh thân thể. Bên cạnh đó là sự mệt mỏi do không đảm bảo thời gian nghỉ
ngơi hợp lý sau vận động, dẫn đến một số em vì lý do đó nên chưa nhiệt tình học tập
do vậy thành tích chưa cao.
+ Học sinh của trường phần lớn là học sinh thị trấn, các em thậm chí là phụ
huynh không quan tâm đến việc học các môn như Thể Dục, Nhạc, Họa...mà chỉ tập
trung vào các môn văn hóa như Toán, Lý, Văn ..... Vì vậy mà chất lượng ở bộ môn

Chạy tốc độ 50m :
Chạy xuất phát thấp.
Chạy xuất phát thấp có dây chun 30m.
Chạy xuất phát thấp 120m :
Chạy 200m
Chạy 400m
Chạy đạp sau 60m.
Bật cóc 25m.

13


Bài tập về cơ lưng, cơ bụng, cơ gấp bàn chân, cơ gấp và duỗi cẳng chân, cơ
gấp và duỗi đùi .
Chạy việt dã 1500m.
Bước 4. Giai đoạn hoàn thiện thể thao.
Chạy 30m,50m, 100m xuất phát thấp:
Chạy 50m,100m, 200m, 400m:
Qua những bước với bài tập đó tôi và đồng nghiệp, nhóm chuyên môn gồm
có 3 người và nhờ 3 đồng nghiệp trường khác đã có cuộc vấn đáp cũng như phiếu
điều tra cho thấy kết quả như sau:
Bảng 02
T

Bước và bài tập của tường bước

Số người

TT


Chạy xuất phát thấp.
3 Chạy xuất phát thấp có dây chun 30m.
Chạy xuất phát thấp 120m :
Chạy 200m
Chạy 400m
Chạy đạp sau 60m.
Bật cóc 25m.
Bài tập về cơ lưng, cơ bụng, cơ gấp bàn chân, cơ gấp
và duỗi cẳng chân, cơ gấp và duỗi đùi .
Chạy việt dã 1500m.
Bước 4. Giai đoạn hoàn thiện thể thao.
4 Chạy 30m,50m, 100m xuất phát thấp:
Chạy 50m,100m, 200m, 400m:

6

Tỉ lệ
%

100%

100%

6

100%

6

100%

- Chưa nắm được yêu cầu về nội dung dạy.
- Khi huấn luyện giáo viên chưa chú ý mà chỉ ăn may vào năng khiếu của học
sinh.
- Chưa mang tính kế thừa lâu dài.
- Phương pháp lên lớp chưa phù hợp.
- Chưa có kinh nghiệm chọn vận động viên.
- Cách tiến hành chưa bài bản.
- Chưa phân biệt cần hình thành cho học sinh những cái gì trước.
- Chưa có kinh nghiệm trong huấn luyện.
4.2.2: Về phía học sinh:
- Học sinh THCS bắt đầu và đang bước vào thời kỳ dậy thì nên cơ thể các em
phát triển với tốc độ rất nhanh cả về hình thái, tố chất thể lực cũng như chức phận
của các hệ cơ quan trong cơ thể. Vì thế một số em đặc biệt là nữ thường e thẹn, rụt rè
khi luyện tập ảnh hưởng đến quá trình dạy – học.
- Đặc biệt chạy cự ly ngắn nói chung và chạy 60m nói riêng là nội dung luyện
tập tương đối đơn điệu mà đòi hỏi người học phải vận động nhiều làm học sinh dễ
nhàm chán và đôi lúc không đảm bảo lượng vận động cần thiết để phát triển các tố
chất thể lực.
- Đa số các em còn coi nhẹ việc luyện tập dẫn đến tình trạng học sinh không
đáp ứng được yêu cầu thể lực ngày càng tăng. Một phần do việc học các môn văn hóa
chiếm khá nhiều thời gian đặc biệt với trường THCS Thị Trấn là trường chất lượng
cao về văn hóa của Huyện thì việc luyện tập rất khó khăn.
4.3. Giải pháp:

15


4.3.1. Cơ sở để chọn các bước và bài tập trong huấn luyện chạy 60m :
+ Quy luật hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động: Đặc điểm của kỹ năng kỹ
xảo vận động là điều kiện tự động hóa đối với các động tác, kỹ năng là bước đầu hình

phát triển tổng hợp các tố chất thể lực của học sinh. Tần số động tác là một trong
những chỉ số chủ yếu của tốc độ, vì vậy trong các buổi tập cần ưu tiên phát triển sức
nhanh, sức bền.
Cụ thể là các bài tập:
Bảng 03
TT
1

Tên bài tập
Xuất phát cao chạy 30m

Chỉ tiêu (giây)
Nam
5'0 – 4,5

Nữ
5,5 – 5,0

16


2

Chạy tốc độ cao 30m

4,5 – 4,0

5,0 – 4,5

3

Nữ

1

Chạy tăng tốc 30m

3,8 – 4,0

4,4 – 4,6

2

Chạy biến tốc 200m

4,4 – 4,0

5,2 – 4,5

3

100m nhanh, 100m chậm

9,0 – 8,8

9,3 - 125

4

Chạy bền:



3

Bài tập bật nhảy đổi chân

30 lần

20 lần

4

Tập cơ bụng

30 lần

20 lần

5

Tập cơ lưng

30 lần

20 lần

20 lần

15 lần

6

30m – 35m

2 Chạy trong các điều kiện dễ dàng hơn 35m – 45m
(chạy xuống dốc, chạy có sử dụng sức
2
kéo nhân tạo ).

30m – 35m

3

Chạy trên cát.

35m – 45m

30m – 35m

4

Chạy tăng tốc 30m

3’’30 - 3’’35

l4’’35 – 4’’40

5

Chạy tốc độ 50m

5’’40 – 5’’45


25’’ – 25’’2

27’’ – 28’’2

10

Chạy 400m

60’’ – 63’’

67’’ – 69’’

4. 3.2.3.2. Huấn luyện thể lực.
Bảng 07
TT

Tên bài tập

Chỉ tiêu
Nam

Nữ

1

Chạy đạp sau 60m

3L x 15m


chạy cự ly ngắn để chuẩn bị cho vận động viên thi đấu.
Đặc điểm của giai đoạn này là trình độ chuyên môn của các vận động viên chạy
ngắn càng cao, lượng vận động trong huấn luyện tương ứng với thi đấu càng lớn và
việc tuân theo nguyên tắc thích hợp cùng nghiêm ngặt. Vì vậy chúng ta cần đặc biệt
thận trọng điều hoà mối quan hệ giữa khối lượng và cường độ của lượng vận động
trong huấn luyện.
Khối lượng chủ yếu của các bài tập trong giai đoạn này là nhằm nâng cao tốc
độ chạy cực đại và hoàn thiện chạy lao sau xuất phát được thể hiện trong giai đoạn
huấn luyện chuyên môn. Áp dụng các bài chạy đủ khối lượng, đủ cự ly như: Chạy
100m, 200m, 400m với toàn bộ kỹ thuật.
Bảng 08

TT

Tên bài tập

Chỉ tiêu
Nam

Nữ

1

Chạy 30m xuất phát thấp

3’’13 - 3’’18

3’’18 - 3’’22

2


* Với đặc thù đơn vị tôi là trường trung tâm Huyện, có cả học sinh con em thị
trấn và các xã lân cận nên tôi có dịp áp dụng vào hai đối tượng khác nhau. Trong
sáng kiến này tôi đã tiến hành thực nghiệm tại đơn vị qua thi đấu HKPĐ năm học
2014 - 2015 cũng như các lần HKPĐ các cấp trước đó tôi nhận thấy thành tích của
đơn vị tôi về chạy 60m không có nên tôi ấp ủ sáng kiến với đội tuyển điền kinh đặc
biệt là nội dung chạy 60m. năm học 2015 - 2016 ( tôi tìm hiểu và nêu cách giải
quyết) và tham gia HKPĐ cấp huyện thì cho thấy một số kết quả như sau.
5. Những kết quả đạt được:
*Kết giáo quả điều tra dục:
Bảng 9
STT
1
2

Nội dung
Phiếu hỏi ý kiến
Trò chuyện

Thích tập
30,5%
30,5%

Không thích
tập
15,3%
16,9%

Bình
thường

Giải

Nội dung

1

Trịnh Thái Sơn

Giải nhì

60m

2

Bùi Thị Lụa

Giải nhì

60m

HKPĐ toàn Tỉnh năm học 2015-2016:
Bảng 11
TT

Họ và tên

Giải

Nội dung


luyện kỹ thuật chaỵ 60m, tôi còn áp dụng cho kỹ thuật chạy đà của nhảy xa.
Các bước và bài tập mà tôi đã nêu như ở trên để huấn luyện cho học sinh
trong khi tập luyện chạy 60m cho học sinh khối 9 ở bậc THCS theo ý kiến bản thân
là cần thiết hợp lý mang lại hiệu quả cao cho dạy học cũng như huấn luyện nội dung
chạy 60m cho học sinh lớp 9 ở bậc THCS hiện nay.
+ Kiến nghị đề xuất.
* Về phía giáo viên:
- Giáo viên khi dạy cần chú ý đến sự học tập của học sinh để phát hiện những
học sinh có năng khiếu .

20


- GV gần gũi học sinh hơn nắm bắt được tâm tư nguyện vọng của các em.
* Đối với các nhà quản lý giáo dục cần tham mưu với cơ quan cấp trên để tạo
điều kiện cho cơ sở vật chất đầy đủ hơn, chất lượng tốt hơn.
* Với Sở GD&ĐT:
- Thường xuyên tổ chức các chuyên đề để GV có dịp trao đổi, học hỏi kinh
nghiệm lẫn nhau.
- Mỗi năm một lần nên có kế hoạch thi HSG Thể Dục Thể Thao để tìm và huấn
luyện các tài năng về Thể Thao nói chung và các môn điền kinh nói riêng cho Tỉnh
nhà.
Trên đây là sáng kiến của tôi nhằm góp phần nâng cao được hiệu quả huấn
luyện chạy 60m cho học sinh lớp 9. Tôi hy vọng sẽ được đón nhận nhiều ý kiến góp ý
từ các đồng ngiệp và Hội đồng khoa học các cấp để sáng kiến thêm hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Bá Thước, ngày 25 tháng 3 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,

trường THCS Thị Trấn Cành Nàng -Giải B cấp Huyện , giải C cấp Tỉnh năm học
2013-2014

22