Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở LỚP 5

I . PHẦN MỞ ĐẦU
1.

Lý do chọn đề tài
Trong xã hội hiện đại có nhiều chuyển biến liên tục. Giáo dục giữ một vai trò rất

quan trọng nó góp phần xây dựng đất nước theo hướng công nghiệp hóa-hiện đại
hóa. Nó cần thiết hơn cả là khi đất nước ta đang bước vào thời kì hội nhập quốc tế.
Do đó yêu cầu con người cũng cần phát triển toàn diện về tri thức và đạo đức. Vì
vậy những người làm công tác giáo dục phải không ngừng học tập trau dồi kinh
nghiệm cho bản thân để tìm ra các biện pháp giáo dục phù hợp áp dụng vào công
tác giảng dạy nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong bậc học tiểu học vai trò của giáo viên càng trở nên quan trọng hơn bao giờ
hết. Mọi hoạt động của lớp mình chủ nhiệm giáo viên chủ nhiệm là người chịu
trách nhiệm. Vì chính vì vậy bậc học này là nền tảng trong việc hình thành cho các
em sự phát triển về đạo đức, nhân cách và các kĩ năng cơ bản giúp các em học tốt ở
các bậc học tiếp theo.
Là người đứng ra tổ chức, điều khiển quá trình hình thành nhân các của trẻ. Họ
còn là người chịu trách nhiệm về công tác giáo dục học sinh trước nhà trường, phụ
huynh và toàn xã hội
Giáo viên chủ nhiệm ngoài việc hướng dẫn, tổ chức hàng loạt các hoạt động
học tập trong quá trình dạy học thì người giáo viên chủ nhiệm còn theo dõi sát sao
các hoạt động trong giờ vui chơi, các buổi sinh hoạt ngoại khóa, hoạt động giao lưu
tập thể ,…Không những thế nề nếp sinh hoạt và học tập ở nhà cũng được giáo viên
cập nhật thường xuyên bằng nhiều hình thức.
Trong các năm học, cùng một trường, một khối lớp, trình độ học sinh cũng

- Nghiên cứu những giải pháp giúp làm tốt công tác chủ nhiệm mà giáo viên
của nhà trường đã thực hiện trong quá trình giảng dạy

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

2


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

4. Phạm vi nghiên cứu
Sáng kiến kinh nghiệm của tôi chỉ hướng vào công tác chủ nhiệm lớp với các
nội dung cơ bản sau đây:
- Xây dựng nề nếp lớp học.
- Hướng dẫn học sinh thực hiện tốt các phong trào của trường, lớp.
- Hướng dẫn học sinh tự học ở lớp, Ôn tập ở nhà.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Tổng hợp số liệu về thực trạng công tác chủ nhiệm của trường tiểu học Y Jut
- Phân tích, so sánh chất lượng, hiệu quả làm công tác chủ nhiệm trước khi chưa
thực hiện giải pháp và sau khi áp dụng những giải pháp.

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

3


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.




Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

học các em phải tuân thủ những nội qui, qui định của nhà trường là việc các em
cảm thấy không thoải mái, không muốn tuân theo. Vậy nên muốn các em tự giác
tham gia các hoạt động học tập ở trường với tâm lí thoải mái, thích thú hơn là bị ép
buộc là điều rất khó khăn. Để làm được điều này một trong những yếu tố quan
trọng đó là giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt công tác chủ nhiệm lớp.
Do vậy nên việc nâng cao chất lượng trong công tác chủ nhiệm để giáo dục
học sinh vừa nâng cao tri thức vừa rèn luyện phẩm chất đạo đức là rất cần thiết đối
với người thực hiện nhiệm vụ giáo dục.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
a. Thuận lợi, khó khăn.
* Thuận lợi
- Được Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo thực hiện công tác hàng tháng, hàng
tuần.
- Được nhà trường đủ cơ sở vật chất bàn ghế học đủ chỗ , trang thiết bị tương
đối và động viên tinh thần.
- Luôn nhận được sự quan tâm của cấp trên, chính quyền địa phương và Hội
cha mẹ học sinh.
- Được phân công chủ nhiệm lớp 4 nhiều năm liền và năm nay thêm thuận lợi
nữa được tiếp tục theo chủ nhiệm lên lớp 5 nên cũng hiểu được khá rõ tâm sinh lí
của các em.
* Khó khăn
Số học sinh là con em dân tộc thiểu số có 15 em chiếm 65% cư trú tại khắp
các buôn Ea Sang, buôn Jôc, buôn Trắp,buôn Tar trình độ dân trí thấp không đồng
đều, kinh tế của các hộ gia đình nói chung còn nghèo một số phụ huynh còn mang
tư tưởng khoán trắng cho cô,trường dẫn đến ý thức học tập của các em chưa tốt, tỉ

c. Mặt mạnh - mặt yếu
- Mặt mạnh: Trong quá trình giảng dạy bản thân tôi luôn có sự nhiệt tình,
thường xuyên quan tâm đến học sinh, yêu nghề mến trẻ, có ý thức cống hiến hết
mình cho sự nghiệp giáo dục mà mình đã lựa chọn.
- Mặt yếu: Số đông phụ huynh trong lớp chưa thực sự quan tâm đến việc học
của con em mình. Mỗi khi họp phụ huynh thường những em cá biệt trong lớp thì

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

6


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

phụ huynh lại không đi họp. Sau mỗi cuộc họp, mỗi lần trao đổi với phụ huynh thì
lại nhận được ý kiến “trăm sự nhờ cô”. Hoặc ‘‘mình không biết, mình nhờ cô thôi”
d. Các nguyên nhân – các yếu tố tác động.
- Sự bùng nổ của các phương tiện thông tin đã tác động không nhỏ đến không
nhỏ đến đời sống xã hội. Không thể phủ nhận nó mang lại lợi ích lớn cho con
người, nhưng bên cạnh đó nó cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập và rèn
luyện của các em
- Tiết sinh hoạt lớp tổ chức chưa được chất lượng thường xuyên vì thường là
dành thời gian đó cho việc ôn Toán và Tiếng việt cho các em. Hoặc có tổ chức thì
cũng chỉ là hình thức.
- Do giáo viên chưa chú trọng đứng mức về các hoạt động ngoại khóa.
- Một số gia đình do điều kiện kinh tế khó khăn phải bươn trải để lo cho cuộc
sống đã chưa quan tâm đúng mức đến việc học của các em, còn khoán trắng cho
nhà trường, chưa tạo điều kiện cho các em học tập.
* Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng của việc cần thiết nâng cao

nhiệm lớp. Nhằm giáo dục các em về nề nếp học tập ở lớp, ở nhà, ý thức tham gia
các hoạt động giáo dục ở trường .
Giúp các em có ý thức tốt trong việc học việc chơi, lôi cuốn các em thích tham
gia học tập, và thực sự coi trường học là ngôi nhà thứ hai như câu nói Mỗi ngày
đến trường là một ngày vui.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
b1. Giải pháp 1 : Xây dựng nề nếp lớp học:
* Nắm bắt tình hình của lớp:
- Ngay từ đầu năm học khi được phân công chủ nhiệm rất thuận lợi tôi được
dạy các em một năm nữa nên đã khá hiểu về các em. Tôi tiếp tục phát huy các mặt
mạnh của những em có thành tích tốt, những em còn hạn chế ở điểm nào năm trước
tôi nghiên cứu tìm ra biện pháp khắc phục.
- Ngay buổi đầu nhận lớp tôi đã có kế hoạch kiểm tra tất cả các loại đồ dùng
học tập chuẩn bị cho năm học mới. Việc làm này nhằm nắm bắt được những học
sinh vì điều kiện gia đình khó khăn chưa mua được thì giáo viên chủ nhiệm liên hệ
với nhà trường để tìm ra phương án giúp đỡ các em.

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

8


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

* Nắm thông tin về học sinh
Để hoàn thành tốt công việc chủ nhiệm trong năm học mỗi giáo viên luôn
có những biện pháp giáo dục phù hợp với từng học sinh. Muốn làm được điều đó
thì trước tiên tôi tiếp tục năm thêm thông tin , tâm sinh lí của các em sau 3 tháng
nghỉ hè phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ thông tin cần thiết về từng em.

Tôi luôn coi trọng việc bầu chọn Ban cán sự lớp, xem đây là một công việc
quan trọng mà giáo viên chủ nhiệm nào cũng phải làm ngay sau khi nhận lớp. Vì
Ban cán sự lớp được ví như cánh tay đắc lực của giáo viên. Các thành viên này sẽ
quản lớp khi giáo viên vắng mặt. Ngoài ra còn kiểm tra đôn đốc, điều khiển các
hoạt động học tập vui chơi của lớp
Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban Cán sự lớp là một công việc rất quan
trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi nhận lớp
mới. Là học sinh lớp 5 đã có ý thức khá tốt ban cán sự cũ làm việc rất hiệu quả
nhưng tôi vẫn để tập thể lớp bầu chọn ban cán sự lớp. Từ việc làm này tôi đã tạo
dựng và rèn cho các em thể hiện tinh thần dân chủ và ý thức trách nhiệm đối với
tập thể. Vậy nên tôi tiến hành cho các em tự ứng cử và bầu cử để lựa chọn ban cán
sự của lớp. Công việc này được diễn ra như sau:
- Đầu tiên tôi đưa ra các tiêu chuẩn mà lớp trưởng, lớp phó cần đạt được để các
em bình chọn những bạn có đủ điều kiện làm ban cán sự lớp.
Tôi chuẩn bị cho mỗi em một cuốn sổ, tôi in nhiệm vụ của từng em dán vào
trang đầu cuốn sổ phát cho từng em. Sau đó hướng dẫn các em cách ghi chép sổ
khoa học, cụ thể, rõ ràng. Ngoài ra tôi còn họp riêng lớp trưởng và hai lớp phó quán
triệt các em phải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau khi thực hiện nhiệm vụ.
b.2. Giải pháp 2: Tổ chức xây dựng các nề nếp cho học sinh.
* Triển khai nội qui lớp
- Từ buổi tựu trường đầu tiên của năm học tôi đã phô tô cho mỗi em một bản
nội qui lớp học và yêu cầu các em học thuộc. Đồng thời trong buổi họp phụ huynh
tôi cũng thông qua bản nội qui này để phụ huynh nắm được để kết hợp cùng giáo
viên nhắc nhở con em mình thực hiện tốt.
* Thực hiện có hiệu quả tiết sinh hoạt 15 phút đầu giờ.

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

10



Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

11


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

tiết học cần phải nhịp nhàng, làm sao không được lãng phí quĩ thời gian.Yêu cầu
các em làm theo hiệu lệnh của mình.
- Sắp xếp đồ dùng cho mỗi môn học tôi cũng hướng dẫn tỉ mỉ môn gì đồ dùng
gì để tiện sử dụng. Nếu không hướng dẫn, nhắc nhở các em sẽ để hết đồ dùng lên
bàn khi sử dụng mất công tìm kiếm. Tôi còn hướng dẫn các em để vở theo bàn đôi
tiện cho việc thu và trả vở.
Ví dụ: Tôi đưa ra một số qui định trong tiết học bằng các kí hiệu như: giáo
viên chỉ B- học sinh làm bảng con; S- học sinh mở sách; V- học sinh viết vào vở ...
Tôi còn qui định lại cả nề nếp giơ tay phát biểu, giơ bảng đúng tư thế để khi nhìn
vào lớp học không bị lộn xộn. Tạo cho học sinh thói quen giờ nào việc ấy ngay từ
đầu năm học.
+ Xây dựng nề nếp học tập ở nhà.
Các kiến thức các em được học trên lớp cần được các em luyện tập thực hành
ở nhà để các em ghi nhớ lâu. Vì thế việc rèn nề nếp học ở nhà là việc làm quan
trọng trong việc hình thành ý thức học tập cho các em.
Ttrường tiểu học Y Jut là trường chỉ mới học một buổi/ngày, hầu hết các kiến
thức của các môn học được hoàn thành trên lớp chỉ là cơ bản nhất còn thời gian ở
nhà cho các em rất nhiều ,các bài ôn luyện cũng như nâng cao kiens thức là rất cần
thiết nhưng tôi không hề ép buộc mà nói rõ trách nhiệm của học sinh để các em
hiểu và tự giác thực hiện . Vì thế ngay buổi họp phụ huynh đầu năm giáo viên
hướng dẫn phụ huynh cách hướng dẫn con học và chuẩn bị bài ở nhà.

sức quan trọng, nó chi phối và điều hành cac hoạt động về thái độ học tập và hành
vi đạo đức của các em.
- Thông qua tiết học này các em nhận ra được những ưu, khuyết điểm của tập
thể và cá nhân qua một tuần học. Nếu giáo viên chủ nhiệm sinh hoạt lớp một cách
sơ sài thì không những các em không có ý thức sửa sai mà cũng không có ý chí
vươn lên trong tuần kế tiếp. Từ đó tăng tính kỉ luật và ý thức học tập cũng tăng lên,
Bên cạnh đó tính kỉ luật, nề nếp và ý thức học tập của lớp cũng tăng lên rõ rệt .
b.4.Giải pháp 4: Tổ chức các hoạt động tập thể và các trò chơi vui tươi lành
mạnh.Giáo dục giới tính thông qua môn khoa học và thực tế đời sống xung
quanh.

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

13


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

- Nắm bắt được đặc điểm tâm lí lứa tuổi tiểu học là thích tham gia trò chơi, vì
thế tôi thường xuyên tổ chức cho các em sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi.
Thích kể về những sự việc xung quanh mình,Không những giúp các em giảm bớt
căng thẳng sau mỗi tiết học mà quan trọng hơn các em được vừa chơi vừa học. Bổ
sung thêm kiếm thức, kĩ năng,từ đó hiểu thêm về tâm tư , sở thích của các em,
không khí lớp học luôn thoải mái, gây hứng thú tư tin cho các em, giúp các em phát
triển và hình thành nhân cách. Ngoài ra, việc tổ chức các hoạt động tập thể còn là
sợi dây gắn bó, kết nối, đoàn kết các em lại với nhau.
- Việc tổ chức trò chơi cho các em còn được tôi tổ
b.5. Giải pháp 5: Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các nề nếp.
Không chỉ đánh giá trong giờ sinh hoạt lớp mà tôi tiến hành đánh giá thường

thành bài tập cô giao.
- Chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con đúng đủ theo thời khoá biểu để
các em tự tin trong học tập. Nếu các em không mang đủ đồ dung học tập các em sẽ
sợ cô, phải loay hoay mượn bạn mất nhiều thời gian. Nhưng cũng không để cho
con em mang quá nhiều sách vở đi học các em phải còng lưng cõng sách, tìm đồ
dung cho môn học cũng lâu.
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp.
- Để các giải pháp trên mang lại hiệu quả cao thì cần phối hợp chặt chẽ giữa 3
môi trường giáo dục gia đình – nhà trường – xã hội. Một trong 3 mắt xích này tách
rời thì mọi nỗ lực của hai môi trường còn lại sẽ không thành công.
- Giáo viên chủ nhiệm phải nhiệt tình trong công việc, luôn yêu thương trẻ, tạo
niềm tin và là chỗ dựa tinh thần khi các em có lỗi lầm. Tuyệt đối không nóng vội
khi giáo dục các em. Luôn tìm hiểu kĩ nguyên nhân từng sự việc, lựa chọn phương
pháp phù hợp khi xử lí các tình huống.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp.
- Những biện pháp tôi đưa ra có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, nó tác động
qua lại với nhau đề hướng đến giáo dục học sinh một cách toàn diện về đức – trí thể - mĩ. Nhưng bên cạnh đó mỗi giải pháp mang lại hiệu quả nhất định. Qua những
giải pháp này giáo viên chủ nhiệm phần nào hình dung ra những công việc chủ yếu
mà giáo viên chủ nhiệm cần làm khi được phân công làm công tác chủ nhiệm.

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

15


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

e. Kết quả khảo nghiệm,giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi hiệu
quả ứng dụng


Chưa tốt

19hs
21
25

22hs
24
26

6hs
4
2

9hs
7
3

Nhìn chung các em đều rất ngoan, sạch sẽ gọn gàng, ý thức học tập tốt.
Trong các đợt kiểm tra của nhà trường, huyện, lớp tôi đều được khen là lớp có nề
nếp tốt.Kết quả năm học trước lớp tôi đứng trong tốp đầu của nhà trường hoàn
thành 100% tất cả các mặt. Đạt Lớp Tiên tiến xuất sắc, chi đội vững mạnh xuất sắc,
e .2. Phạm vi và hiệu quả ứng dụng
Sáng kiến được giới hạn áp dụng cho công tác chủ nhiệm lớp 5A nói riêng và
lớp 4,5 ở trường Y JUT nói chung để đạt được chất lượng cao hơn về các mặt .Với
kinh nghiệm chủ nhiệm đã khá nhiều năm với các giải pháp này mang tính rất thực
tiễn ở lớp tôi,
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN

Để giáo viên đứng lớp làm tốt công tác chủ nhiệm đề nghị các cấp cần có
những hình thức để khuyến khích giáo viên như sau:
- Thường xuyên tuyên truyền, vận động phụ huynh coi việc giáo dục con em
mình là công việc quan trọng, phải kết hợp tốt cả ba môi trường giáo dục: gia đình nhà trường - xã hội, không phó mặc cho thầy cô giáo.
- Phòng giáo dục và các cấp lãnh đạo thường xuyên tổ chức các buổi hội thảo
về công tác chủ nhiệm để giáo viên trao đổi học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.
Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

17


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi. Tôi rất mong nhận được sự góp ý
của ban lãnh đạo các cấp để sáng kiến của tôi thêm phong phú.

LỜI CẢM ƠN
Trên đây là một vài kinh nghiệm của bản thân qua nhiều năm làm công tác
chủ nhiệm ở trường tiểu học Y Jut và thực tế áp dụng đối với học sinh đã đem lại
được một số kết quả khả quan trong việc nâng cao công tác chủ nhiệm lớp. Những

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

18


Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.



Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số biện pháp nâng cao công tác chủ nhiệm ở lớp 5.

1

ĐIỀU LỆ
Trường tiểu học
(Ban hành kèm theo Quyết định
số 51/2007/QĐ-BGDĐT

2
3

4
5
6

Bộ trưởng Bộ Giáo năm 2007
dục và Đào tạo)

Quy chế hoạt động của trường
Những điều giáo viên chủ nhiệm
cần biết

NXBLao động

Tạp chí

Dạy học ngày nay

II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
a. Thuận lợi, khó khăn
b. Thành công, hạn chế
d. Các nguyên nhân tác động
.3 Nội dung thưc hiên biện pháp, giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
b. Nội dung và cách thức thực hiện các biện pháp
c. Điều kiện thực hiện giải pháp
d. Mối quan hệ giữa các biện pháp
e. Kết quả khảo nghiệm của vấn đề nghiên cứu
III.PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
III.1 Kết luận
III.2 Kiến nghị - Lời cảm ơn
TÀI LIỆU THAM KHẢO
MỤC LỤC

1-2
2
3
3
4-5
5
5-6
6-7
7
8
8-15
15

......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................

Người thực hiện: Bùi Thị Thắm

22