I. Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Sinh thời Hồ Chủ Tịch đã viết: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây
đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công” và “mỗi một người
dân mạnh khỏe, tức là góp phần cho cả nước mạnh khỏe”. Theo Bác: “Dân
cường thì quốc thịnh”. Bởi, có sức khỏe là có tất cả, chỉ có sức khỏe mới đem lại
cho con người có cuộc sống hạnh phúc, có sức lao động, công tác, chiến đấu và
học tập tốt [1].
Lời dạy của Bác thật đúng đắn, việc phát triển vận động, đảm bảo sức khỏe
luôn được đề cao và thực hiện ở từng thời kỳ, từng giai đoạn. Khi một đứa trẻ
sinh ra có cơ thể khỏe mạnh thì nó sẽ tạo tiền đề để phát triển toàn diện sau này,
khi trẻ phát triển về thể lực đồng nghĩa với việc trẻ “khỏe” từ đó trẻ sẽ thích thú
tham gia các hoạt động, tăng nhu cầu khám phá, tìm tòi, sáng tạo và có được
khả năng tư duy nhất định tạo điều kiện để trẻ lĩnh hội tiếp thu những tri thức
môi trường xung quanh, đồng thời tích lũy kinh nghiệm từ người lớn, tạo vốn
sống cho bản thân làm bước đệm cho cuộc sống thực tiễn và phát triển toàn
diện.
Tuy nhiên đối với cuộc sống hiện đại, xã hội ngày càng văn minh kéo theo
những tiện ích đáp ứng đòi hỏi của con người. Trẻ em hiện đại lãng quên trò
chơi vận động, trò chơi dân gian mà thay vào đó là những trò chơi giải trí bằng
các thiết bị điện tử như: Điện thoại, tivi, latop, máy tính bảng,….với hình ảnh
sống động, bắt mắt, mới lạ, thu hút trẻ. Trẻ chỉ cần ngồi và nằm cũng thỏa mãn
nhu cầu chơi, dẫn đến nhiều hệ lụy ảnh hưởng đến đạo đức, thẩm mỹ, ngăn cản
quá trình phát triển thể lực cho trẻ. Thấy rõ vấn đề đó, những năm gần đây xã
hội - giáo dục - gia đình đã tăng cường phát triển vận động cho trẻ bằng nhiều
hình thức, phù hợp với giai đoạn phát triển của trẻ.
Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục thể chất là một trong
những lĩnh vực giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ. Giáo dục phát triển vận
động cho trẻ không phải chỉ đơn thuần dạy múa hay vận động mà mục đích để
phát triển cơ, bắp, xương, khớp…thông qua các động tác là cơ hội phát huy
năng lực vận động tiềm ẩn của trẻ. Trẻ được vận động phù hợp sẽ tạo điều kiện
Phúc, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh hóa".
2. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu tìm ra những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng phát triển
vận động cho trẻ 5-6 tuổi trường mầm non Tân Phúc.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Trẻ lớp 5-6 tuổi Khu Tân Thành Trường Mầm non Tân Phúc.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin
Phương pháp quan sát: Quan sát khả năng vận động của trẻ
Phương pháp khảo sát thực tế
Phương pháp thông kê xử lý số liệu
II. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến:
Trong những năm gần đây thể lực của trẻ được các cấp lãnh đạo, nhà
trường, gia đình chú trọng, quan tâm hơn. Phòng giáo dục, nhà trường đã phối
hợp với trung tâm y tế huyện thực hiện chương trình sữa học đường cải thiện
tình trạng dinh dưỡng nâng cao tầm vóc trẻ thông qua hoạt động cho trẻ uống
sữa hàng ngày, giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng, nâng cao tầm vóc, thể lực góp phần
phát triển nguồn nhân lực trong tương lai. Bên cạnh đó việc chú trọng giáo dục
phát triển vận động là một nhân tố hết sức quan trọng nó thúc đẩy và giúp cho
các chức năng sinh lý của cơ thể phát triển một cách nhịp nhàng. Đối với trẻ
mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo lớn 5- 6 tuổi nói riêng thì việc giáo dục phát
2
triển vận động cho trẻ là một yếu tố quan trọng và cần thiết vì thông qua giáo
dục phát triển vận động thì trẻ được phát triển toàn diện và cân đối con người,
rèn luyện nâng cao sức đề kháng của cơ thể trẻ trước tác động của những điều
kiện môi trường xung quanh. Cơ thể trẻ giai đoạn này cũng đang trên đà phát triển
mạnh mẽ, hệ thần kinh, cơ xương hình thành nhanh, bộ máy hô hấp đang hoàn
phổ thông. Đến tuổi này trẻ có khả năng thực hiện tốt tất cả các vận động cơ bản.
Trẻ có ý thức đối với những lời chỉ dẫn của cô, trẻ có khả năng quan sát tốt và nhớ
lại các động tác được nhiều hơn, đồng thời trẻ cũng tự tin trong vận động và phối
hợp vận động tốt hơn, nhịp nhàng uyển chuyển hơn. Ngoài việc trẻ có khả năng
thực hiện thành thạo các vận động trẻ còn có khả năng giữ thăng bằng, có thể thực
3
hiện được các động tác khó với những yêu cầu cao hơn và phối hợp vận động một
cách chính xác. Ví dụ: Trẻ có thể đứng co một chân trong khoảng 10 giây; vừa đi
vừa đập bóng và có thể dùng kéo cắt các hình theo đường thẳng, đường tròn, thậm
chí đến cuối độ tuổi trẻ có thể cắt theo đường viền của hình vẽ [3]
Chính vì vậy trong những năm học gần đây giáo dục thể chất cho trẻ được
quan tâm trong nhà trường. Chuyên đề giáo dục phát triển vận động đã được chú
trọng triển khai từ năm 2013 với mục đích trẻ được phát triển khỏe mạnh, cân
đối cả về thể chất tinh thần lẫn trí tuệ.
Đối với giáo viên mầm non, để lĩnh vực giáo dục thể chất đạt hiệu quả và
chất lượng tốt, ngoài việc sử dụng các bài tập đầy đủ và phù hợp với sự phát
triển của trẻ thì việc đổi mới hình thức là điều vô cùng cần thiết. Vì vậy, nâng
cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ mầm non cần được quan
tâm hàng đầu, cần được sự ủng hộ của toàn xã hội để trẻ được phát triển tốt nhất
vì trẻ em hôm nay là tương lai của đất nước, là thế giới mai sau.
2. Thực trạng
Năm học 2018-2019 tiếp tục thực hiện chuyên đề “Phát triển vận động cho
trẻ trong trường mầm non” và chuyên đề lấy trẻ làm trung tâm với mục đích
nhằm nâng cao sức khỏe, kỹ năng tự vận động cho trẻ trong mọi hoạt động.
Công tác giáo dục phát triển vận động cho trẻ trường mầm non Tân Phúc
đã được thực hiện thường xuyên. Nhưng trên thực tế trong trường mầm non nói
chung và lớp mẫu giáo lớn nói riêng việc xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động
phát triển vận động còn chưa phong phú, đa dạng, sáng tạo mà vẫn đơn điệu,
Bảng khảo sát:
STT
1
2
3
4
Nội dung
Trẻ phát triển khỏe mạnh,
nhanh nhẹn, cân đối, hài
hòa
Trẻ thực hiện được các
động tác phát triển các
nhóm cơ và hô hấp
Trẻ có kỹ năng vận động
cơ bản và tố chất trong
vận động
Trẻ hứng thú, mạnh dạn
tự tin tham gia hoạt động
Tổng số
trẻ được
khảo sát
Mức độ % trên trẻ
Đạt
Chưa đạt
44
14
56
25
8
32
17
68
25
Từ kết quả khảo sát ta nhận thấy tỷ lệ trẻ phát triển khỏe mạnh, nhanh
nhẹn, cân đối, hài hòa mới chỉ đạt 88%, số trẻ chưa đảm bảo sức khỏe, cân đối
chiếm tỉ lệ 12%. Trẻ chưa chưa có kỹ năng và tố chất trong vận động còn chiếm
tỷ lệ cao (56%). Số trẻ hứng thú, mạnh dạn tự tin tham gia hoạt động rất thấp
(32%). Trẻ chưa đạt ở các nội dung còn chiếm tỷ lệ (43%).
Trước thực trạng này bản thân tôi luôn suy nghĩ phải tìm cách đưa ra những
biện pháp như thế nào để để sớm khắc phục những hạn chế của của trẻ nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động.
3. Biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Lập kế hoạch phát triển vận động cho trẻ 5-6 tuổi
Ngay từ đầu năm học tôi lên kế hoạch phát triển vận động cho trẻ ở lớp, tôi
căn cứ vào kế hoạch phát triển vận động của nhà trường và nghiên cứu các tài
vòng, cờ,…để tập
thể dục sáng, chơi
trò chơi; thang
leo, bập bênh,…ở
góc vận động
ngoài trời; cổng
thể dục, vòng,…
- Trẻ thực hiện được - Tập các động tác - Hoạt động học, thể
đúng, thuần thục phát triển các
dục buổi sáng
các động tác của bài nhóm cơ hô hấp:
- Hoạt động học
thể dục theo hiệu Tay, lưng, bụng,
“Đập và bắt bóng”
lệnh. Bắt đầu và kết lườn, chân.
- Hoạt động chơi
thúc động tác đúng - Bắt và ném bóng ngoài trời, Trò chơi
nhịp.
với người đối diện “Ném và bắt bóng”
- Trẻ phối hợp tốt - Đập và bắt bóng - Hoạt động học
tay mắt trong bắt - Chạy liên tục
“Chạy liên tục theo
ném bóng.
theo hướng thẳng hướng thẳng”
- Trẻ vận động - Bò vòng qua
- Hoạt động chơi
nhanh nhẹn, khéo điểm dích dắc.
ngoài trời
léo trong chạy, - Nhảy erobic, bò - Hoạt động lao
cào cào” “Chú gà trống” “ đu quay”…nhằm giúp trẻ hít thở sâu, điều hòa nhịp
thở, tăng cường quá trình trao đổi chất và tuần hoàn trong cơ thể; giúp các khớp,
dây chằng được mềm dẻo, linh hoạt; đồng thời hỗ trợ cho những hoạt động trong
ngày của trẻ thêm nhịp nhàng, nhanh nhẹn, giảm động tác thừa và tạo cho trẻ
tâm trạng sảng khoái, vui tươi đón ngày hoạt động mới.
Hình ảnh: trẻ tập thể dục sáng
b) Phát triển vận động qua hoạt động ngoài trời
Tổ chức cho trẻ chơi ngoài trời theo kế hoạch giáo dục mà tôi đề ra theo
tuần. Thông qua các trò chơi vận động như: “mèo đuổi chuột”, “bịt mắt bắt dê”,
… nhằm giúp trẻ rèn luyện kĩ năng vận động, hoàn thiện kĩ xảo của các hình
thức vận động cơ bản. Bên cạnh đó kết hợp với dạo chơi ngoài trời cho trẻ đi bộ
xung quanh vườn trường hoặc cho trẻ đi dạo ngoài khuôn viên nhà trường, chơi
vận động tự do, chơi với bóng, gậy, vòng, chơi với đồ chơi ngoài trời,…có tác
dụng hình thành kĩ năng, kĩ xảo vận động cho trẻ như: Đi, nhảy, chạy, ném,....
giúp trẻ nghỉ ngơi tích cực, củng cố kĩ năng vận động, phát triển các tố chất vận
động trong những điều kiện tự nhiên. Ngoài ra, giáo dục cho trẻ ý thức chấp
hành tính kỉ luật, tính tập thể.
7
Hình ảnh trẻ chơi trò chơi: Mèo đuổi chuột
c) Phát triển vận động qua hoạt động góc
Trẻ được hoạt động với đồ dùng, đồ chơi ở các góc, trẻ thực hiện tích cực
các vận động: Cầm, nắm, sờ, kéo, đi phát triển hệ cơ tay, chân. Bên cạnh đó, tổ
chức cho trẻ chơi ở các góc giúp trẻ phát triển tư duy logic, sáng tạo, củng cố và
hình thành vốn tri thức cuộc sống xung quanh.
Ví dụ: góc xây dựng: Trẻ vận động cơ tay một cách linh hoạt: Lắp ghép,
xếp hàng rào, đi mua vật liệu như gạch, sử dụng vật liệu xây lắp các công trình
Đội 4: Lựa chọn nhóm thực phẩm chứa vitamin và chất khoáng.
Luật chơi: Đội nào vận chọn được nhiều và đúng với nhóm thực phẩm
nhất đội đó sẽ chiến thắng.
Với trò chơi này, trẻ vừa được vận động vừa cũng cố lại kiến thức về các
nhóm thực phẩm, nhớ được giá trị dinh dưỡng của chúng, trẻ có ý thức ăn uống
đủ chất, vận động thường xuyên để cơ thể phát triển cân đối và khỏe mạnh.
Tổ chức “tuần lễ sức khỏe” ở mỗi tháng vừa tạo ra cho trẻ tâm thế thoải
mái vừa rèn luyện cơ thể cho trẻ, phát triển các tố chất nhanh, mạnh, bền, khéo,
tăng cường tính độc lập, tự chủ, mạnh dạn, tự tin, tích cực; rèn luyện kỹ năng
phối hợp hoạt động tập thể. Khích lệ sự yêu thích thể dục, thể thao. Từ đó củng
cố và hoàn thiện kĩ năng vận động của trẻ.
f) Phát triển vận động thông qua các hội thi và lễ hội: Như hội thi: “Bé
khỏe, bé tài năng”, “ngày hội đến trường”, “tết trung thu”, “tết thiếu nhi”, được
tổ chức trong năm học, tôi tạo điều kiện cho nhiều trẻ được tham gia nhất là
những trẻ nhút nhát, tham gia với các nội dung như: Nhảy erobic, các tiết mục
biểu diễn thời trang, múa hát và các trò chơi vận động,…Các hội thi, ngày hội,
ngày lễ những sân chơi bổ ích giúp trẻ phát triển vận động một cách có hiệu quả,
không những giáo dục cho trẻ hiểu được ý nghĩa của từng ngày lễ mà còn giúp
trẻ cũng cố kiến thức, kỹ năng đã học, rèn luyện ý thức tổ chức kỉ luật, sự hợp
tác và chia sẻ cùng bạn bè.
9
Biện pháp3: Phát triển vận động thông qua hoạt động học thể dục:
Giờ hoạt động học thể dục là hoạt động chính giúp trẻ vận động một cách tích
cực nhất, thường được tổ chức 1 lần/tuần. Tổ chức tốt giờ thể dục cũng chính là
giúp trẻ phát triển thể lực. Vì thế việc lựa chọn nội dung phù hợp, vừa sức, trẻ sẽ
phát huy được tố chất vận động và phát triển kỹ năng vận động, giúp các hệ cơ,
bắp, xương, khớp hoàn thiện. Và việc tổ chức hoạt động tôi sử dụng phối hợp
các phương pháp một cách khéo léo, hợp lí sẽ phát huy tối đa hoạt động tích
Hoạt động của cô
Hoạt động của trẻ
10
1. Ổn định tổ chức.
Loa!Loa!Loa!Loa
Hỡi các bạn nhỏ lớp A2
Hãy mau mau ra sân dự hội!
- Các bạn ơi! Các bạn có muốn đi dự hội “ngày mùa”
của thôn Tân Phong cùng với cô không?
Để chúng ta tham gia ngày mùa đạt kết quả tốt, chúng
ta hãy cùng kiểm tra sức khỏe của các thành viên xem
có ai bị mệt không nhé? (Cô kiểm tra sức khỏe và trang
phục của trẻ)
Bây giờ xin mời các bạn hãy đi lấy thúng và tập hợp
thành 2 hàng dọc và cùng cô đi dự hội “ngày mùa” nào!
2. Nội dung bài mới:
a) Khởi động:
Bây giờ cô mời các bạn hãy cùng nhau khởi động trước
khi bước vào ngày hội nhé. Cho trẻ nối nhau đi thành
vòng tròn kết hợp các kiểu đi, chạy nhanh, chậm và về
đội hình 2 hàng dọc. Cho trẻ điểm số, tách thành 4
hàng ngang.
b) Trọng động:
* Bài tập PTC:
Ngày hội hôm nay, ban tổ chức xin mời các bạn đến
với những thử thách vô cùng thú vị!
- Đầu tiên là màn đồng diễn. Xin mời!
11
- Lần 1: Không phân tích
- Lần 2: Cô kết hợp phân tích động tác: Cô đứng trước
vạch xuất phát. Ở TTCB, hai tay cô chống hông, hai
chân khép, đầu không cúi. Khi có hiệu lệnh “Bật”, cô
bật khép hai chân vào ô số 1, bật tách hai chân vào ô số
2, bật khép hai chân vào ô số 3…tiếp tục bật tách, khép
chân như vậy cho tới hết. Sau đó bật ra ngoài bằng hai
chân. Các bạn chú ý phải bật lien tục và không được
giẫm vào vạch kẻ của ô. Khi bật xong thì đi về cuối
hàng.
* Trẻ thực hiện:
- Cô mời 2 trẻ ở 2 đội lên thực hiện. Cho trẻ nhận xét. Cô
nhận xét lại, nhấn mạnh động tác khó. Cho trẻ thực hiện.
+ Cho lần lượt từng thành viên của mỗi đội lên thực hiện.
+ Tổ chức cho trẻ tập luyện theo nhóm: Bây giờ các
bạn hãy chia thành 5 nhóm, mỗi nhóm 5 bạn tập luyện
nhé! Cô sẽ mời 5 bạn làm đội trưởng để hô cho cả đội.
Hai cô giáo quan sát, sửa sai cho các nhóm trong khi
trẻ tập.
* Trò chơi vận động:
Còn một thử thách nữa trong ngày hội hôm nay mà các
bạn vẫn chưa trải qua. Xin giới thiệu thử thách “gắp hạt
bỏ giỏ. Thử thách này chúng ta sẽ thực hiện giống trò
chơi “Gắp cua bỏ giỏ”. Ai giỏi nhắc lại cách chơi và
luật chơi của trò chơi này?
- Cho trẻ xem và gọi tên hạt đậu, củ lạc.
- Cô khái quát lại cách chơi: Ở đây cô đã chuẩn bị 4 cái
trẻ có chăm ngoan khỏe mạnh cha mẹ mới tin tưởng và yên tâm với công việc.
12
Hàng ngày trẻ tới trường cô chăm sóc cho từ bữa ăn giấc ngủ tới các hoạt động
vui chơi. Với quãng 2/3 thời gian ở cùng với cô, việc trẻ được tập luyện phát
triển thể chất là vấn đề không thể thiếu trong hoạt động học tập của trẻ và cha
mẹ cũng đã nhận thức thấy rõ tầm quan trọng của việc này.
Trường mầm non Tân Phúc nằm trong vùng 135 – Vùng đặc biệt khó khăn.
Mặc dù nhà trường trang bị đồ dùng đồ chơi nhưng vẫn không đủ cho trẻ hoạt động.
Hiểu được nhu cầu mong muốn được tham gia hoạt động thể chất của trẻ, và sự quan
tâm của phụ huynh học sinh trong việc chăm sóc giáo dục thể chất tôi đã phối hợp
với phụ huynh xây dựng môi trường phát triển vận động cho trẻ:
Để giúp trẻ phát triển các kĩ năng vận động trước tiên chúng ta cần phải
chuẩn bị tốt các điều kiện về môi trường vật chất và môi trường tinh thần. Môi
trường vật chất bao gồm phòng học, sân, bãi, các dụng cụ như vòng, gậy, bóng,
ghế thể dục, hố cát…. đồ chơi ngoài trời như xích đu, bập bênh, cầu trượt, cầu khỉ
vv.. và một số trang thiết bị đáp ứng nhu cầu hoạt động của trẻ. Đối với môi
trường tinh thần giáo viên luôn tạo bầu không khi vui vẻ, ấm áp, lành mạnh, gần
gủi, thân thiện thương yêu tôn trọng trẻ, khi trẻ tham các hoạt động cô luôn tạo
tình huống và khuyến khích, gây hứng thú để thu hút trẻ tích cực tham gia vào các
hoạt động, việc xây dựng môi trường hoạt động cần phải đa dạng, phong phú và
đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ cả về thể chất và tinh thần cho trẻ khi tham gia
hoạt động, không sử dụng các loại đồ dùng, đồ chơi nguy hại đến tính mạng trẻ.
Môi trường trong lớp ngay từ khi được phân công tôi đã xây dựng kế
hoạch nội dung các vận động luyện tập cho trẻ, xác định độ khó của từng bài tập
và sắp xếp theo trình tự để đưa vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp đi từ dễ đến khó
đảm bảo củng cố, phát triển những vận động trẻ đã biết, đồng thời chuẩn bị cho
trẻ những kỹ năng vận động cao hơn. Xây dựng góc vận động là một phần quan
trọng trong môi trường phát triển của trẻ, đây là môi trường vận động thu nhỏ
tưởng và an tâm khi trẻ được đến trường tham gia các hoạt động
Môi trường ngoài lớp học, từ nhu cầu hoạt động vận động của trẻ đòi hỏi cao
hơn tuy nhiên các đồ dùng, đồ chơi có thiết bị hiện đại lại có chí phí khá cao. Với đặc
thù trường tại địa bàn vùng cao có sẵn các nguyên vật liệu từ: tre, luồng, nứa, gỗ…vì
thế để có được khu vận động vừa đẹp mắt, vừa hấp dẫn tiện dụng, bản thân cùng các
giáo viên và nhà trường phối hợp với phụ huynh cùng đóng góp ngày công, vật liệu có
tại địa phương xây dựng khu vận động phục vụ cho hoạt động học – chơi và làm đồ
dùng cho trẻ hoạt động như: làm cầu khỉ, trèo lên xuống thang, bập bênh, xà
đơn….Ngoài ra phụ huynh còn làm ra một số dụng cụ phục vụ cho hoạt động
học thể dục của trẻ như vòng, gậy thể dục và cả những đôi cà kheo cho trẻ chơi
trò chơi dân gian nữa. Ngoài những đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động vận
động của trẻ, phụ huynh còn cùng các cô làm những bộ đồ chơi theo chủ đề,
phục vụ cho hoạt động dạy và học của cô, trò trường mầm non Tân Phúc. Bản
thân cùng giáo viên và phụ huynh cùng phối hợp bố trí thời gian, không gian hợp lý
làm đồ dùng trang trí để vừa đạt tính thẩm mỹ cho trường, tạo cảnh quan thu hút sự
quan tâm của trẻ vừa đạt hiệu quả cao qua các hoạt động vận động ngoài trời.…. Tổ
chức hoạt động giáo dục thể chất nhằm củng cố rèn luyện kĩ năng cho trẻ như bật sâu,
bật xa, chạy, nhảy, ném, bắt, leo trèo….. chú trọng tổ chức cho trẻ chơi ngoài trời như
leo lên bước xuống qua các bậc thang , chơi xích đu, bập bênh…cho trẻ chơi các trò
chơi dân gian. Qua đó giúp trẻ phát triển tố chất nhanh nhẹn, dẻo dai, linh hoạt, khéo
léo và bền bỉ, mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạt động. Bên cạnh đó, tổ chức cho trẻ tham
gia hoạt động lao động ngoài trời như chăm sóc cây, hoa, tưới nước, nhặt lá… đó cũng
là hoạt động giúp cho trẻ được vận động một cách tích cực và giúp trẻ phát triển và
14
nắm được các kiến thức kĩ năng theo yêu cầu của chương trình đảm bảo cho trẻ có
đủ tố chất về sức khỏe cho trẻ chuẩn bị bước vào lớp 1
Hình ảnh: Trẻ chơi ở khu vận động
giáo viên vào thời điểm kết thúc hoạt động hoặc mở đầu hoạt động giúp trẻ phát
triên sự khéo léo, nhanh nhẹn, tính dẻo dai, bền bỉ và tính đoàn kết.
Hình ảnh: trẻ tham gia trò chơi toán học
Khi trẻ hoạt động tạo hình như: tô, vẽ, xé dán, cắt dán, nặn, thông qua
hoạt động giúp trẻ phát triển kỹ năng vận động tinh: các cơ ngón tay, bàn
tay….khả năng phối hợp tay- mắt và tư duy. Sự tỉ mỉ trong từng bức tranh còn
giúp trẻ rèn luyện tính cẩn thận và lòng kiên trì
Hình ảnh trẻ vẽ tranh: quê hương em
Khi trẻ hoạt động âm nhạc: vận động theo nhạc không chỉ giúp trẻ phát
triển trí tuệ mà giúp trẻ phát triển thể lực một cách tích cực: nhún và thể hiện các
động tác minh họa như múa, sử dụng xắc xô, phách tre, trống, vỗ tay theo nhịp.
16
Ngoài ra, giúp trẻ tinh thần thoải mái, linh hoạt nhanh nhẹn, tự tin tiếp tục tham
gia các hoạt động tiếp theo.
Hình ảnh: trẻ sử dụng các dụng cụ âm nhạc minh họa bài hát
* Phát triển vận động qua “Phút thể dục”:
Tổ chức cho trẻ “ phút thể dục” trong hoạt động học hoặc giữa hai hoạt
động (khi tôi nhận thấy dấu hiệu giảm sự tập trung chú ý ở đa số trẻ) bằng cách
sử dụng các trò chơi, các động tác co duỗi các ngón tay, thả lòng bàn tay,
ngồi xuống, đứng lên, xoay người sang hai bên….Phút thể dục đó nhằm tăng
khả năng làm việc của hệ thần kinh, cơ bắp, tăng tuần hoàn máu, thay đổi hoạt
động của trẻ, chống lại sự mệt mỏi, giúp trẻ tập trung chú ý vào hoạt động tiếp
theo….hoặc sau khi trẻ ngủ trưa dậy giúp thay đổi trạng thái cơ thể, trẻ trở nên
tỉnh táo hơn.
Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động toán “ So sánh chiều dài của 3 đối tượng
Ví dụ: Đối với hoạt động phát triển thể chất: cho trẻ chơi các trò chơi dân
gian rèn sự khéo léo linh hoạt phối hợp giữa các bộ phận trên cơ thể như trò
chơi “ nhảy dây”, “ cướp cờ”, “ nu na nu nống”. Đối với hoạt động góc: với
không gian hẹp cho trẻ chơi các trò chơi theo nhóm, trẻ phát triển vận động hệ
cơ bàn tay, ngón tay như: “dung dăng dung dẻ” “ Chi chi chành chành”, “ kéo
cưa lừa xẻ”. Đối với hoạt động ngoài trời với không gian rộng rãi, thoáng mát
lựa chọn trò chơi có tính vận động cao, phát triển các hệ cơ, xương, khớp tay,
chân như: “đi cà kheo”, “ném còn”, “nhảy bao bố”, “ Chồng nụ chồng hoa”.
Để trẻ được đảm bảo nhu cầu vận động qua trò chơi dân gian tôi đã tận
dụng nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương, và phế liệu để tiến hành làm các đồ
dùng, đồ chơi với phong phú, đa dạng chủng loại, đảm bảo kích thước, trọng
lượng phù hợp độ tuổi, màu sắc hài hòa và đảm bảo vệ sinh an toàn cho trẻ.
* Trò chơi địa phương:
Mỗi địa phương có những nét văn hóa truyền thống bản sắc riêng như
ngôn ngữ, phong tục tập quán đặc biệt là những trò chơi đậm nét văn hóa địa
phương. Cụ thể như khu vực xã Tân Phúc huyện Lang Chánh là nơi mà mà tôi
đang công tác là một địa phương với đặc thù chủ yếu là dân tộc thái, mường…
với những trò chơi như: nhảy sạp, ném còn, tọ lẹ……được lưu truyền từ thế hệ
này sang thế hệ khác. Đặc biệt là đối với trẻ mầm non, khi sinh ra các cháu đã
được hưởng những tinh hoa của ông cha để lại. Nhưng trong thực tế các trò chơi
địa phương chưa được chú trọng đưa vào các hoạt động trong trường mầm non
mà chỉ thường được tổ chức vào các ngày lễ hội lớn của địa phương. Chính vì
thế tôi đã nghiên cứu và đưa các trò chơi địa phương vào các hoạt động trong
trường mầm non. Với mục đích giúp trẻ phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ,
thể lực, thẩm mỹ và lao động. Thông qua trò chơi địa phương còn giúp trẻ giữ
gìn bản sắc văn hóa, thỏa mãn nhu cầu chơi của trẻ, chơi một cách tự nhiên,
thoải mái.
18
động tác phát triển các
nhóm cơ và hô hấp
Trẻ có kỹ năng vận động
cơ bản và tố chất trong
vận động
Trẻ hứng thú, mạnh dạn
tự tin tham gia hoạt động
25
100
0
0
25
23
92
2
8
25
23
(4%) giảm 39% so với đầu năm.
III. Kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
Tổ chức cho trẻ, đặc biệt trẻ 5-6 tuổi hoạt động phát triển vận động là điều
kiện cần để giúp trẻ phát triển toàn diện. Do đó việc thực hiện một số biện pháp
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động là vô cùng cần thiết.
Muốn thực hiện tốt đòi hỏi giáo viên phải không ngừng học tập qua tài liệu, học
hỏi đồng nghiệp, để nâng cao kiến thức về giáo dục nâng cao phát triển vận
động áp dụng vào thực tiễn giúp trẻ phát triển toàn diện. Tiến hành khảo sát để
nắm được đặc điểm tâm sinh lý cũng như tìm hiểu sức khỏe, cân nặng, chiều cao
của mỗi cá nhân trẻ để có hướng giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện. Ngoài ra, luôn
tìm tòi, sáng tạo những hình thức tổ chức mới phù hợp với trẻ, đồ dùng mới lạ
thu hút quan tâm của trẻ xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động đảm bảo an
toàn, đồ dùng, đồ chơi phong phú và đa dạng nhiều chủng loại.
Hiểu được tầm quan trọng phát triển vận động cho trẻ tôi tập trung chú
trọng nâng cao hơn nữa nhận thức của học sinh, phụ huynh về vấn đề thể chất
cũng như giáo dục vệ sinh - dinh dưỡng để trẻ hiểu rằng vệ sinh- dinh dưỡng là
yếu tố không thể thiếu cho thể lực khỏe mạnh, hình thành và phát triển các hệ
cơ, thần kinh, hệ xương, hệ tiêu hóa, hệ vận động…. giúp cho quá trình phát
triển vận động.
Thực hiện vận động hợp lý, vừa sức để tăng cường sự dẻo dai, bền bỉ, rèn
luyện tính chịu khó, khắc phục khó khăn, biết lao động tự phục vụ của mỗi trẻ.
Tuy nhiên không phải chỉ có nhà trường, giáo viên, học sinh thực hiện là đủ mà
phải có sự vào cuộc của phụ huynh, cộng đồng cùng phối kết hợp giáo dục trẻ,
cùng chăm lo cho trẻ thì mới tạo ra một thế hệ trẻ tương lai có một thân hình cân
đối, nâng tầm vóc chiều cao người Việt Nam (nữ 1,6m, nam từ 1,7m) trở lên
theo yêu cầu phát triển của nhân loại. Có Như vậy mới nâng sự phát triển trí lực
của người Việt Nam lên một bước mới sánh cùng các nước bạn trên thế giới.
2. Kiến nghị:
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, bản thân tôi mạnh dạn đề
[1] Tài liệu bồi dưỡng hè cho cán bộ quản lí và giáo viên mầm non năm học
2011 - 2012
Chủ biên: Hoàng Đức Minh – Trần Thị Ngọc Trâm. Nhà xuất bản giáo
dục Việt Nam
[2] Tạp chí giáo dục mầm non số 4/2010
[3] Tổ chức các hoạt động phát triển vận động cho trẻ mầm non theo hướng
tích hợp. Trang 11. Nhà xuất bản Giáo dục.
[4] Tạp chí giáo dục mầm non
* Tham khảo tài liệu bồi dưỡng thường xuyên: module 1: đặc điểm phát
triển thể chất- những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về thể
chất
* Tham khảo tài liệu chuyên đề phát triển vận động năm học 2016-2017
22