HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG MỀM CHO SINH VIÊN CÁC
TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG Ở ĐÀ NẴNG HIỆN NAY – THỰC
TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
ThS. Lê Đức Thọ
Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng
[email protected]
0911 733 407
(Kỷ yếu Hội thảo khoa học: “Đào tạo kỹ năng mềm đáp ứng nhu cầu nhân
lực cho cuộc cách mạng công nghiệp 4.0”, Đại học Tài chính – Marketing, Đại
học Công nghiệp Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh. ISBN 978-604-67-11520, tr.257-264. Năm 2018)
TÓM TẮT
Đà Nẵng là một trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương, là thành phố
năng động và phát triển bậc nhất khu vực miền Trung Tây Nguyên, nơi tập trung
nhiều trường Đại học, Cao đẳng với số lượng sinh viên theo học rất lớn. Bài viết
nghiên cứu thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên các
trường Đại học, Cao đẳng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng; đánh giá những kết
quả và những hạn chế, tồn tại trong hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh
viên. Đồng thời, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
giáo dục kỹ năng mềm cho sinh ở Đà Nẵng hiện nay nhằm đào tạo nguồn nhân
lực chất lượng cao cho xã hội.
Từ khóa: Kỹ năng mềm; giáo dục kỹ năng mềm; sinh viên Đà Nẵng.
1. Đặt vấn đề
Kỹ năng mềm là một tiêu chí giúp nhà tuyển dụng đánh giá chính xác năng
lực thực sự của một người lao động và được nhà tuyển dụng dùng để kiểm tra,
đánh giá khả năng của người lao động khi muốn tuyển họ vào làm việc cũng như
nhận xét về năng lực làm việc của người lao động. Theo thống kê của Bộ Lao
1


động, Thương binh và Xã hội, khoảng 60% sinh viên ra trường làm trái ngành
và tính đến năm 2017 có hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp. Trong khi thực tế, thị

Thực tế đào tạo ở nhiều nước phát triển cho thấy, sinh viên nước ngoài
thường chủ động, chuyên nghiệp và hết sức tự tin trong những hoạt động học
tập, hoạt động xã hội cũng như các hoạt động ngoại khóa. Trong khi đó, các
trường Đại học, Cao đẳng ở Việt Nam chủ yếu chú trọng đào tạo kiến thức
chuyên ngành, tập trung quá sâu về chuyên môn, còn đối với mảng kỹ năng
mềm – mảng mà các nhà tuyển dụng rất mong đợi, lại hết sức hạn chế. Chính vì
vậy mà rất nhiều sinh viên tốt nghiệp ra trường với số điểm rất cao nhưng họ
vẫn chưa thuyết phục được nhà tuyển dụng bởi thiếu những kỹ năng mềm cần
thiết.
Đà Nẵng là thành phố sôi động, là trung tâm phát triển kinh tế - xã hội của
các tỉnh miền Trung Tây Nguyên, là nơi tập trung gần 30 trường Đại học, Cao
đẳng với số lượng sinh viên theo học lớn. Đây là nơi đào tạo nguồn nhân lực
không chỉ cho khu vực miền Trung Tây Nguyên mà trên cả nước, phục vụ cho
sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Ngoài nhiệm vụ đào tạo chuyên môn nghề nghiệp cho sinh viên, trong
những năm qua, các trường Đại học, Cao đẳng trên địa bàn thành phố cũng đã
chú trọng công tác đào tạo, phát triển các kỹ năng mềm cho sinh viên đáp ứng
nhu cầu ngày càng cao của các nhà tuyển dụng. Công tác đào tạo kỹ năng mềm
cho sinh viên đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, 100% sinh viên khi ra
trường đều được làm quen với các kỹ năng mềm cần thiết để có thể tự tham gia
phỏng vấn xin việc làm.
Hiện nay, hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh viên tại các trường
Đại học, Cao đẳng ở Đà Nẵng đã được đưa vào chương trình đào tạo chính khóa
cho sinh viên. Nhận thức của cán bộ quản lý, đội ngũ giảng viên của các trường
Đại học, Cao đẳng về ý nghĩa của hoạt động giáo dục kỹ năng mềm cho sinh
viên được nâng lên. Tác giả đã tiến hành điều tra khảo sát bằng phiếu theo các
mức độ từ 1 đến 4 điểm, được ghi trên phiếu với hai đối tượng là cán bộ quản lý
và đội ngũ giảng viên của nhà trường. Số lượng khảo sát là 78 người (22 cán bộ
quản lý và 56 giảng viên), kết quả được tổng hợp điểm trung bình và xếp hạng
3


23

10

0

3.45

2

47

22

9

0

3.48

1

36

21

13

8


Xếp

đẳng Nghề Đà Nẵng
Điều kiện tốt nhất để nâng
cao tính tích cực hoạt động,

3

Nhậ

ĐT

Bộ phận gắn bó hữu cơ,
thống nhất, toàn diện của quá

2

78)

Ý nghĩa hoạt động giáo dục

học tập, rèn luyện toàn diện
Vừa củng cố, mở rộng kiến
thức, vừa phát triển các kỹ
năng mềm cơ bản theo mục

tiêu giáo dục nghề nghiệp
(Nguồn: Kết quả do tác giả điều tra tổng hợp)
Với số điểm trung bình từ 3.09 đến 3.48 cho thấy, hầu hết cán bộ quản lý

2

thực hiện công việc
Kỹ năng làm việc nhóm

3
4

92

Kỹ năng thích ứng với sự thay đổi
Kỹ năng quản lý thời gian

91
62

5

Kỹ năng giao tiếp, thuyết trình

6

hiệu quả
Kỹ năng phỏng vấn, tìm việc

7

94

81

72.
4
83.

0

0

7

2

1.88

6

3

2.82

5

32
13
17

30.0
8
12.2
2

Giảng viên

Sinh viên

85.3
77.4
79.6
30.8

87.4
90

88.6

89.2

89.3

88.7

88.5

90.3

Biểu đồ 1. Những khó khăn trong đào tạo kỹ năng mềm tại các trường Đại
học, Cao đẳng ở Đà Nẵng hiện nay(Nguồn: Kết quả do tác giả điều tra tổng
hợp)
Chưa có chương trình khung thống nhất về đào tạo kỹ năng mềm cho tất cả
các trường Đại học, Cao đẳng, thời lượng đào tạo kỹ năng mềm còn quá ít.
Thống kê cho thấy, các trường chủ yếu đưa môn Kỹ năng giao tiếp vào giảng

học Kỹ năng mềm là môn học chính khóa và là môn bắt buộc đối với một số
chuyên ngành đào tạo. Nội dung của môn học Kỹ năng mềm đảm bảo trang bị
cho sinh viên những kỹ năng cơ bản đáp ứng yêu cầu tính chất công việc sau
này; ngoài ra, cần kết hợp giáo dục và phát triển kỹ năng mềm cho sinh viên
trong các môn học chuyên môn và được lồng ghép trong từng giờ lên lớp của
7


giảng viên. Vì dụ như, tăng thời lượng cho sinh viên thuyết trình trước lớp, làm
việc nhóm, làm đồ án môn học,…
Tăng cường thời lượng thực tập, thực tế cho sinh viên: Không phải trường
Đại học nào cũng mở ra cánh cửa việc làm cho sinh viên sau khi ra trường. Việc
thực tập tại các công ty, doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên hiểu thêm về thực tiễn
hoạt động các ngành nghề, tích lũy kinh nghiệm và làm đẹp thêm hồ sơ xin việc.
Điều này rút ngắn đáng kể khoảng cách giữa đào tạo và thực tế, đáp ứng được
yêu cầu của nhà tuyển dụng.
Các trường Đại học, Cao đẳng có thể mời các diễn giả, các chuyên gia về
kỹ năng mềm, cựu sinh viên thành đạt của trường hoặc đại diện của các doanh
nghiệp, nơi có khả năng tuyển dụng nghề nghiệp của sinh viên sau khi ra trường,
đến để chia sẻ những yêu cầu thực tế của nghề nghiệp, những kỹ năng mềm có
thể được đòi hỏi với sinh viên khi đi thực tập và làm việc sau khi ra trường. Qua
đó, sinh viên có cơ hội tiếp xúc thực tế hoặc học tập từ chính các diễn giả, từ đó
nhận thức sâu sắc sự cần thiết của việc phải trang bị kỹ năng mềm và có thêm
động cơ để tự mình trau dồi, học tập những kỹ năng mềm bản thân còn thiếu,
còn yếu.
3.2. Đối với giảng viên
Tăng cường hiểu biết và trình độ cho các giảng viên về giảng dạy kỹ năng
mềm. Để tiến hành trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên được tốt, trước hết phải
nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên. Cần tiến hành tập huấn, bồi dưỡng về
chuyên môn, nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy môn học kỹ năng mềm cho

tiếp,thuyết trình trước nhiều người, bởi đây là một trong những kỹ năng quan
trọng nhất đối với hầu hết các công việc. Bên cạnh đó, sinh viên cũng nên tích
cực thảo luận và làm việc nhóm theo yêu cầu của giảng viên, tích cực phát biểu
và trình bày ý kiến, có quan điểm phản biện trong quá trình thảo luận.
3.4. Tăng cường mối liên kết giữa nhà trường, nhà tuyển dụng và sinh viên
Việc nắm bắt những thông tin từ nhà tuyển dụng không những cung cấp
thông tin hữu ích cho nhà trường mà còn cả cho sinh viên trong việc định hướng
và cải thiện tính phù hợp của các kỹ năng. Vì vậy, tăng cường mối quan hệ chặt
chẽ giữa nhà trường và nhà tuyển dụng luôn là một bước đi quan trọng để tạo ra
9


những sản phẩm giáo dục chất lượng cao và đáp ứng được yêu cầu của thị
trường lao động. Các hình thức liên kết, hợp tác giữa nhà trường và nhà tuyển
dụng có thể là: trao đổi về yêu cầu tuyển dụng, phản hồi – đánh giá chất lượng
đào tạo thông qua các cuộc khảo sát, thu thập ý kiến, ngày hội việc làm; tạo điều
kiện cho sinh viên thực tậ, góp ý cho chương trình đào tạo của nhà trường, tham
gia giảng dạy một số chuyên đề chuyên môn,… hoặc các buổi tọa đàm giữa nhà
trường và nhà tuyển dụng. Đồng thời, các thông tin có liên quan cần được phổ
biến sâu rộng cho tất cả các sinh viên, để họ có thể tham gia cũng như có những
định hướng cụ thể cho việc tích lũy kiến thức và kỹ năng trong quá trình học.
Ngoài ra, nhu cầu của thị trường lao động là một yếu tố động, thay đổi và
chuyển biến theo thời gian và tình hình thực tế nên nhà trường cũng cần có sự
thay đổi thích hợp nhằm đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng trên cơ sở xây
dựng chuẩn đầu ra về kỹ năng mềm phù hợp làm nền tảng cho chất lượng giáo
dục trong thời gian tới.
4. Kết luận
Khi nền kinh tê ngày càng cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp đòi hỏi
nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn và kỹ năng cao để đứng vững trên thị
trường. Do đó, các trường Đại học, Cao đẳng phải chú tâm đào tạo vững về