BỘ GIÁO DỤC
VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN ĐỨC QUYỀN

ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA VĂN BẢN QUY
PHẠM PHÁP LUẬT CỦA
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH

Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 9.34.04.03

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI, 2020


Công trình được hoàn thành tại: ………………………..

Người hướng dẫn khoa học:
1. GS.TSKH Nguyễn Văn Thâm
2. TS. Hà Quang Thanh

Phản biện 1: ……………………………………………

Phản biện 2: ……………………………………………




MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Lý do đầu tiên là xuất phát từ vai trò quan trọng của văn bản quy
phạm pháp luật. Văn bản quy phạm pháp luật là một công cụ quan trọng
trong hoạt động quản lý của chính quyền địa phương, trong đó có Hội
đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh.
Thứ hai xuất phát từ thực tiễn hoạt động đánh giá tác động văn
bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh. Khi ban
hành, chưa có sự đánh giá tác động hoặc đánh giá qua loa đại khái. Các
chủ thể tham gia vào hoạt động đánh giá chưa được hướng dẫn một cách
bài bản; chưa công khai đầy đủ kết quả báo cáo đánh giá tác động văn
bản quy phạm pháp luật để cho các tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp
và giám sát; trách nhiệm giải trình của cơ quan đánh giá văn bản quy
phạm pháp luật còn hạn chế là những nguyên tạo nên các hạn chế trong
hoạt động đánh giá tác động VBQPPL. Không những vậy, vấn đề quan
trọng là tác động của văn bản chưa được xem xét một cách thấu đáo,
chưa tạo ra những chuẩn mực mang giá trị tham khảo cho hoạt động ban
hành văn bản quy phạm pháp luật. Hoạt động đánh giá tác động văn bản
của chính quyền địa phươg cấp tỉnh chưa được chú trọng đúng mức nên
chất lượng chưa cao.
Thứ ba xuất phát từ thực trạng nghiên cứu về đánh giá tác động
văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh; chưa
có nhiều công trình nghiên cứu về đánh giá tác động của văn bản quy
phạm pháp luật do chính quyền địa phương ban hành.
Bản thân hoạt động đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp
luật vừa quan trọng lại vừa phức tạp. Thế nhưng hiện nay tại Việt Nam
ít có công trình nghiên cứu vấn đề đánh giá tác động văn bản quy phạm
pháp luật của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh. Đặc biệt

nước liên quan đến hoạt động đánh giá tác động trước của văn bản quy
phạm pháp luật. Thứ ba, phân tích thực trạng hoạt động đánh giá tác
động của văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp
tỉnh từ đó đưa ra các kiến nghị, giải pháp nâng cao chất lượng của hoạt
động này. Theo đó:
- Tiến hành khảo sát hoạt động đánh giá tác động băn bản quy
phạm pháp luật do chính quyền địa phương ban hành.
- Nhận định thực trạng hoạt động đánh giá tác động của văn
bản quy phạm pháp luật địa phương cấp tỉnh.
- Phân tích tìm ra nguyên nhân đã dẫn đến những hạn chế trong
việc thực hiện hoạt động đánh giá tác văn bản quy phạm pháp luật của
chính quyền địa phương cấp tỉnh.
Thứ tư, tìm kiếm những giải pháp để cải thiện hoạt động đánh giá
tác động của chính quyền cấp tỉnh để góp phần nâng cao chất lượng của
văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp tỉnh.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
2


Trong phạm vi nghiên cứu của Luận án này, tác giả tập trung
làm rõ hoạt động đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp luật
của chính quyền địa phương cấp tỉnh ban hành.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi về không gian: Chính quyền địa phương cấp tỉnh. Phạm
vi về nội dung: tập trung phân tích làm rõ hoạt động đánh giá tác động
trước văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp
tỉnh. Phạm vi về thời gian: tiến hành khảo sát từ tháng 3 năm 2016 đến
tháng 9 năm 2016. Số liệu thứ cấp được thu thập từ năm 2015 đến nay.
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Hoạt động đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật của
chính quyền địa phương ở Việt Nam hiện nay chưa được đảm bảo, gián
tiếp làm cho chất lượng văn bản quy phạm pháp luật được ban hành
chưa tốt. Theo đó, cần có các giải pháp cải thiện chất lượng hoạt động
đánh giá này.
Từ giả thuyết chung ở trên, Luận án đưa ra các giả thuyết cụ thể
như sau:
(1) Hoạt động đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp
luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh chủ yếu tập trung vào khía
cạnh phù hợp với hệ thống pháp luật, hệ thống thủ tục hành chính mà
xem nhẹ hoặc bỏ qua những khía cạnh khác như khía cạnh kinh tế, xã
hội và giới. (2) Chính quyền địa phương cấp tỉnh chủ yếu sử dụng
phương pháp định tính trong đánh giá tác động văn bản. (3) Hoạt động
đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền
cấp tỉnh chưa được thực hiện theo một quy trình khoa học và thống
nhất. (4) Vấn đề kiểm soát đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp
luật chưa thật sự được xem xét trong hoạt động đánh giá tác động của
chính quyền cấp tỉnh.
5.2. Câu hỏi nghiên cứu
Câu hỏi nghiên cứu bao quát nhất là: Hoạt động đánh giá tác
động trước văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương
cấp tỉnh hiện nay như thế nào?
Theo đó, có những câu hỏi nghiên cứu cụ thể như sau: (1) Nội
dung của đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp luật của
chính quyền địa phương cấp tỉnh hiện có được đảm bảo? (2) Việc đánh
giá tác động trước văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa
phương cấp tỉnh có diễn ra theo quy trình như thế nào? (3) Chủ thể
đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền
địa phương cấp tỉnh có đảm bảo? (4) Phương pháp đánh giá tác động
trước văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh

trình thực hiện đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp luật.
Khung lý thuyết này vừa giúp Luận án phân tích, đánh giá thực trạng
của hoạt động này, vừa mang lại những giá trị mới cho việc xây dựng
tiêu chuẩn đánh giá quá trình thực hiện RIA của chính quyền địa
phương cấp tỉnh.
Thứ ba, Luận án còn đề cập đến một vấn đề rất mới của quá trình
thực hiện đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp luật của
chính quyền địa phương cấp tỉnh, đó là vấn đề kiểm soát hoạt động
đánh giá.
Cấu trúc của Luận án
Ngoài phần mở đầu mang tính chất giới thiệu, nội dung chính
của Luận án được kết cấu với bốn chương. Chương 1. Tổng quan về đề
tài nghiên cứu. Chương 2. Cơ sở lý luận về đánh giá tác động trước của
5


văn bản quy phạm pháp luật do chính quyền địa phương cấp tỉnh.
Chương 3. Thực trạng hoạt động đánh giá tác động trước văn bản quy
phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh. Chương 4. Hoàn
thiện hoạt động đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp luật
của chính quyền địa phương cấp tỉnh.
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ TIẾP TỤC
NGHIÊN CỨU
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Luận án này tổng thuật tình hình nghiên cứu liên quan đế đề tài
theo hai nhóm là các nghiên cứu liên quan đến ban hành văn bản quy
phạp pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh và nhóm những
nghiên cứu liên quan đến đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp
luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh.

- Nhóm nghiên cứu liên quan đến đánh giá tác động văn bản có
nhiều nội dung hay và có thể được kế thừa nhiều nhất cho Luận án này.
Đó là quy trình đánh giá tác động, phương pháp đánh giá, yêu cầu đánh
giá và những vấn đề cần lưu tâm khi thực hiện đánh giá tác động.
Bên cạnh những kiến thức có thể tiếp thu vừa trình bày ở trên,
vẫn còn nhiều vấn đề liên quan đến đề tài luận án cần tiếp tục nghiên
cứu. Có thể nêu ra như sau:
Thứ nhất, hoạt động đánh giá tác động trước văn bản quy phạm
pháp luật của chính quyền cấp tỉnh còn ít được nghiên cứu. Các nghiên
cứu chưa tập trung làm rõ thực trạng của hoạt động này. Phần lớn các
nghiên cứu chỉ tập trung vào đánh giá RIA chứ không tập trong vào
công tác tổ chức hoạt động đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp
luật của chính quyền địa phương.
Thứ hai, nhiều vấn đề lý thuyết về đánh giá tác động văn bản quy
phạm pháp luật, nhưng rất ít nghiên cứu về lý thuyết liên quan đến tổ
chức hoạt động đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật. Theo
đó, luận án cần tiếp tục nghiên cứu để từ đó đưa ra các nội dung liên
quan đến lý thuyết đánh giá hoạt động đánh giá tác động trước văn bản
quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh.
Thứ ba, vấn đề kiểm soát hoạt động đánh giá tác động vẫn còn là
vấn đề mới, chưa được nghiên cứu bởi các nhà nghiên cứu trong nước.
Kiểm soát hoạt động đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật giữ
vai trò quan trọng làm cho hoạt động đánh giá được khoa học, công
khai, minh bạch và chất lượng. Thế nhưng hiện nay ở Việt Nam, vấn đề
quan trọng này chưa được quan tâm và nghiên cứu một cách thoả đáng.
Thứ tư, một vấn đề khác còn bỏ ngõ trong các nghiên cứu là giải
pháp hoàn thiện hoạt động đánh giá tác động trước văn bản quy phạm
pháp luật. Các nghiên cứu được đề cập ở phần tổng quan tập trung hoặc
vào hoàn thiện hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của
chính quyền địa phương hoặc cải thiện RIA chứ ít quan tâm đến bản

địa phương, Chính quyền địa phương ở tỉnh là cấp chính quyền địa
phương gồm có Hội đồng nhân dân tỉnh và Ủy ban nhân dân tỉnh.
Nhiệm vụ và quyền hạn của chính quyền địa phương cấp tỉnh,
thể hiện qua nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và
Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh.

8


2.1.4. Văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương
2.1.4.1. Khái niệm và đặc trưng của văn bản quy phạm pháp luật
Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản có chứa quy phạm pháp
luật, được ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục
quy định theo Luật’. Văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa
phương cấp tỉnh là văn bản có chứa quy phạm pháp luật do Hội đồng
nhân dân và Uỷ bân nhân dân cấp tỉnh ban hành theo đúng thẩm quyền,
hình thức, trình tự, thủ tục quy định theo Luật’.
Một số đặc điểm chung của văn bản quy phạm pháp luật. Thứ
nhất, văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do Hội đồng nhân dân và
UBND cấp tỉnh ban hành theo thủ tục, trình tự luật định. Thứ hai, văn
bản quy phạm pháp luật là văn bản có chứa đựng quy tắc xử sự chung,
được áp dụng đối với mọi chủ thể trong xã hội. Thứ ba, văn bản quy
phạm pháp luật được áp dụng nhiều lần trong đời sống, được áp dụng
trong mọi trường hợp khi có sự kiện pháp lý xảy ra. Thứ tư, văn bản
quy phạm pháp luật có nhiều loại, mỗi loại từ tên gọi, nội dung, phạm
vi điều chỉnh, giá trị pháp lý, thủ tục, trình tự ban hành đều do luật
định. Thứ năm, văn bản quy phạm pháp luật được nhà nước bảo đảm
thi hành bằng các biện pháp như: tuyên truyền, giáo dục thuyết phục;
các biện pháp về tổ chức hành chính, kinh tế. Thứ sáu, văn bản quy
phạm pháp luật phải được ban hành theo đúng trình tự quy định của

cao chất lượng văn bản quy phạm pháp luật được ban hành
2.2.1.2. Vai trò và ý nghĩa của đánh giá tác động văn bản quy phạm
pháp luật
Đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật được quy định là
một khâu bắt buộc ngay từ khâu đề xuất ý tưởng xây dựng luật. Đánh
giá tác động giúp lường trước được những biện pháp cần thiết để hạn
chế những tác động tiêu cực. Xét theo khía cạnh này, hoạt động đánh
giá tác động pháp luật góp phần tuyên truyền chính sách và pháp luật
của nhà nước. Đánh giá tác động pháp luật vì thu hút được sự tham gia
của các bên cho nên các bên cảm thấy vai trò của mình trong chính
sách, pháp luật đó. Nhờ đó việc huy động sự tham gia của họ vào thực
thi chính sách, pháp luật của nhà nước sẽ trở nên dễ dàng và hiệu quả
hơn. Nhờ hoạt động đánh giá tác động chính sách trong ban hành văn
bản quy phạm pháp luật mà cải thiện tình hình lạm phát về văn bản quy
phạm pháp luật vì văn bản chỉ được ban hành sau khi đã cân nhắc
tương đối đầy đủ các tác động kinh tế - xã hội và thấy lợi ích của việc
thi hành lớn hơn chi phí.
2.2.2. Nội dung đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật
Theo Nguyễn Văn Cương, nội dung cần quan tâm trong đánh giá
tác động chính sách bao gồm một số nội dung cơ bản sau: Đánh giá tác
động về kinh tế; Tác động về xã hội của chính sách; Tác động về giới
của chính sách;Tác động của thủ tục hành chính (nếu có); Tác động đối
với hệ thống pháp luật.

10


2.2.3. Quy trình đánh giá văn bản quy phạm pháp luật
Theo tác giả Nguyễn Văn Cương, có thể đưa ra quy trình đánh
giá tác động văn bản (cái mà tác giả gọi là quy trình đánh giá tác động

pháp luật của chính quyền cấp tỉnh nhằm đảm bảo hoạt động đánh giá
văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh
nhằm đảm bảo thông tin đánh giá, nội dung đánh giá được công khai,
11


minh bạch, nhận được sự chấp thuận của công chúng. Thứ tư, mục đích
là làm tăng tính trách nhiệm, và trách nhiệm giải trình của cơ quan thực
hiện đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật đối với kết quả
đánh giá tác động.
2.3.2. Nội dung kiểm soát đánh giá tác động văn bản quy phạm
pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh
2.3.2.1. Sự minh bạch trong quá trình tham vấn đánh giá chính sách
Có nhiều cách thức để đảm bảo tính minh bạch trong đánh giá
như: Công bố đánh giá tác động cho công chúng càng sớm càng tốt so
với thời điểm xem xét để thông qua của cơ quan có thẩm quyền; Trình
bày một cách rõ ràng, khoa học các ý kiến đóng góp của các bên vào
bản báo cáo đánh giá tác động; Thông báo cho các bên tham gia, các
bên quan tâm về kế hoạch, bản thảo đánh giá tác động; Xác định thời
gian cụ thể cho quá trình tham vấn và có tài liệu hướng dẫn rõ ràng, chi
tiết giúp cho các bên tham vấn tham gia tham vấn hiệu quả.
2.3.2.2. Trách nhiệm giải trình và kiểm soát chất lượng của báo cáo
đánh giá
Trách nhiệm giải trình được hiểu là việc bắt buộc cung cấp thông
tin, giải thích và sẵn sàng đối diện với những hậu quả có thể xảy ra
trong quá trình thực hiện đánh giá. Về đánh giá tác động chính sách,
trách nhiệm giải trình cần phải được xác định một cách rõ ràng: Cơ
quan thực hiện đánh giá chịu trách nhiệm về chất lượng của quy trình
chính sách mà họ phát triển và các văn bản đánh giá mà họ tạo ra; Cơ
quan kiểm soát đánh giá tác động chịu trách nhiệm về chất lượng kiểm

lượng của hoạt động đánh giá tác động chính sách ở Úc cho thấy một
bài học quan trọng là cần phải kiểm soát quá trình này ở các địa
phương để đảm bảo rằng hoạt động đánh giá có hiệu quả và chất lượng.
Chương 3. THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG VĂN
BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH
3.1. Thực tiễn hoạt động đánh giá tác động văn bản quy phạm
pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh ở Việt Nam hiện
nay
3.1.1. Về nội dung đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật
của chính quyền địa phương cấp tỉnh
Về nội dung đánh giá tác động trước văn bản quy phạm pháp
luật của chính quyền cấp tỉnh, kết quả khảo sát thể hiện ở Bảng sau:
Bảng 3.1: Nội dung đánh giá trước văn bản quy phạm pháp luật
Tên tiêu chí
Số trả lời
Số trả lời có
không
SL
%
SL
%
Đánh giá tác động về kinh tế
208
80,6
50
19,4
(Chi phí và lợi ích)
Tác động về xã hội
182

193
246

56,59
29,07
74,81
95,35

112
183
65
12

43.41
70.93
25.19
4.65

(Nguồn: Kết quả khảo sát của Luận án)
3.1.2. Về phương pháp đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp
luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh
Về phương pháp thu thập thông tin, kết quả khảo sát thể hiện ở
Bảng 3.2 như sau:
Bảng 3 2. Phương pháp thu thập thông tin
Phương pháp thu
Số trả lời không
Số trả lời có
thập thông tin
Phỏng vấn tại chỗ
228



Các bước

Hoạt động

Cơ quan thực

Điền biểu mẫu đánh giá TTHC

Cơ quan chủ trì
soạn thảo

Lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp

Cơ quan chủ trì
soạn thảo

Hoàn thiện các quy định về TTHC nhằm bảo đảm
các nội dung dự thảo thực sự cần thiết, hợp lý và
hợp pháp

Cơ quan chủ trì
soạn thảo

Tính toán chi phí tuân thủ thủ tục hành chính

Cơ quan chủ trì
soạn thảo


Cơ quan
chủ trì
soạn thảo
đánh giá
tác động

Bước 2
Cơ quan,
đơn vị
kiểm soát
văn bản
quy phạm
pháp luật
đánh giá
độc lập

Gửi văn bản tham gia ý kiến cho cơ quan chủ trì
soạn thảo

Cơ quan, đơn vị
kiểm soát

Sơ đồ 3 1. Quy trình đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật của
chính quyền địa phương trước khi ban hành
(Nguồn: Bộ tư pháp 2010)
3.1.4. Về chủ thể đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật
của chính quyền địa phương cấp tỉnh
Bảng 3 3. Chủ thể đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật
Cơ quan phụ trách
Sở Tư pháp

17%
và nội dung
Đóng vai trò phản biện, góp ý
151
58.5%
Đóng vai trò là người xem xét cuối
19
7.4%
cùng
(Nguồn: Khảo sát của Luận án)
Để làm rõ hơn nữa vai trò của các tổ chức phi chính phủ trong
hoạt động đánh giá văn bản quy phạm pháp luật, Luận án đưa ra câu
hỏi: ” Xin ông/bà cho biết các tổ chức phi chính phủ có tham gia vào
hoạt động đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật của chính
quyền địa phương cấp tỉnh hay không?”. Kết quả thu được thể hiện ở
Bảng 3.5 dưới đây.
Bảng 3.5. Sự tham gia của Tổ chức phi chính phủ vào đánh giá tác động

Không tham gia
Số trả lời
%
226
87.94

Có tham gia
Số trả lời
%
31
12.06
(Nguồn: Khảo sát của Luận án)

Số lượng
Tỷ lệ
Số
Tỷ lệ
lượng
Trong nội bộ lãnh đạo 227
89.98 31
12.02
Trong nội bộ cơ quan
220
85.27 38
14.73
Phương tiện đại chúng 235
91.09 23
8.91
Website của cơ quan
227
89.98 31
12.02
(Nguồn: Khảo sát của đề tài)
Một nội dung khác liên quan đến sự minh bạch trong quá trình
tham vấn, khảo sát cho kết quả ở Bảng 3.8 dưới đây.
Bảng 3 8. Tài liệu hướng dẫn cho các bên tham gia
Có

Không có

Số lượng

Tỷ lệ %


18

6.98

240

93.02

(Nguồn: Khảo sát của Luận án)
17


Để xem xét thêm về trách nhiệm giải trình của chủ thể đánh giá
tác động văn bản quy phạm pháp luật, Luận án tiếp tục đặt câu hỏi,
”Xin ông/bà cho biết cơ quan đánh giá tác động có tổ chức những buổi
trả lời chất vấn về những thắc mắc của các bên có liên quan về báo cáo
tác động văn bản quy phạm pháp luật không?”.
Bảng 3 10. Tổ chức buổi trả lời chất vấn
Có

Không có

Số lượng

Tỷ lệ %

Số lượng

Tỷ lệ %

đến việc hướng dẫn cho các chủ thể khác tham gia vào hoạt động đánh
giá tác động văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương
cấp tỉnh. Ít cơ quan có ban hành sổ tay hướng dẫn các chủ thể tham gia
18


vào hoạt động đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật của chính
quyền địa phương cấp tỉnh. Thứ ba, vấn đề công khai kết quả báo cáo
đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật chưa được chú trọng
đúng mức. Thứ tư, việc công bố kết quả đánh giá tác động văn bản quy
phạm pháp luật không những ít được chú trọng mà kênh công bố cũng
còn đơn điệu và chưa được khai thác một cách triệt để. Thứ năm, trách
nhiệm giải trình của cơ quan đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp
luật còn hạn chế. Thứ sáu, nội dung đánh giá tác động của văn bản
chưa bao quát và chỉ chú trọng vào một khía cạnh là “sự phù hợp với
thực tế” mà ít tập trung vào các khía cạnh khác như khía cạnh “chi phí
và lợi ích”. Thứ bảy, quy trình đánh giá còn chung chung thiếu chi tiết.
3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
Thứ nhất, kỹ năng xây dựng và ban hành văn bản QPPL của
chính quyền cấp tỉnh chưa được đảm bảo. Thứ hai, thiếu hướng dẫn cụ
thể và chi tiết cho hoạt động đánh giá VB QPPL của chính quyền cấp
tỉnh. Thứ ba, quy trình đánh giá cũng chưa được hướng dẫn một cách
cụ thể và chi tiết. Thứ tư, quy định về trách nhiệm giải trình đối với
hoạt động đánh giá tác động văn bản chưa cụ thể, chi tiết và rõ ràng đã
tạo ra nhiều bất cập. Thứ năm, hành lang pháp lý cho hoạt động đánh
giá văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương cấp tỉnh
tuy có nhưng chưa được đầy đủ và chi tiết.
Chương 4. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ĐÁNH GIÁ
TÁC ĐỘNG VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA CHÍNH
QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

pháp luật. Tiến hành tăng cường tập huấn cho cán bộ công chức thực
hiện đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật để họ hiểu được
tầm quan trọng của hoạt động này.
4.2.1.3. Nâng cao năng lực của chủ thể thực hiện đánh giá tác động
văn bản quy phạm pháp luật của của chính quyền đia phương cấp
tỉnh
4.2.1.3.1. Giải pháp trang bị kiến thức về đánh giá tác động văn
bản quy phạm pháp luật cho cán bộ, công chức có liên quan, trong
đó, đặt biệt là cán bộ, công chức lĩnh vực tư pháp
Để làm được điều này, cần thiết phải có các khoá học hiệu quả
và được tiến hành một cách thường xuyên, liên tục nhằm củng cố và
bồi đắp kiến thức về đánh giá nhằm tạo ra một nền tảng hiểu biết vững
vàng cho chủ thể thực hiện đánh giá tác động.
4.2.1.3.2. Giải pháp giúp đỡ chủ thể đánh giá hình thành kỹ năng
đánh giá tác động văn bản
Cần thiết hình thành nên những nhóm chuyên phụ trách đánh giá
tác động. Những nhóm hoặc cán bộ, công chức chuyên trách này chỉ
nên đảm nhiệm đánh giá tác động trong một hoặc một số lĩnh vực nhất
định. Đối với những văn bản quan trọng, có thể mời thêm chuyên gia
bên ngoài cùng làm việc để giúp cán bộ, công chức tăng cường kỹ năng
đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật.
20


4.2.1.3.3. Thúc đẩy việc xây dựng thái độ phù hợp cho chủ thể thực
hiện đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật
Trong thời gian tới, chính quyền địa phương của các tỉnh cần
giải quyết một cách triệt để những vấn đề. Nếu là kiêm nhiệm thì cần
trả công cho chủ thể thực hiện. Theo đó, cần dành kinh phí cho hoạt
động này, và kinh phí này cũng đề cập đến mục chi trả cho chủ thể thực

21


4.2.3. Giải pháp về hành lang pháp lý
Về phương pháp đánh giá, chỉ nên sử dụng cụm từ ‘‘phương
pháp phù hợp”. Còn phương pháp phù hợp như thế nào, phương pháp
nào là phương pháp phù hợp do cơ quan thẩm định độc lập cố vấn và
phản biện. Cần quy định chi tiết hơn quy trình và chủ thể (cơ quan
kiểm soát hoạt động đánh giá. Kiểm soát tập trung vào một số nội dung
như: kiểm soát nội dung đánh giá, phương pháp đánh giá, tính công
khai, minh bạch trong đánh giá, vấn đề khoa học và hợp lý của báo cáo
đánh giá. Cần đưa ra quy định khoa học hơn về những văn bản quy
phạm pháp luật nào cần phải được thực hiện đánh giá tác động. Câu hỏi
đặt ra là văn bản quy phạm pháp luật nào cần được đánh giá? Để trả
lời cho câu hỏi này, Luận án tiếp thu quy trình chọn lọc của Bang
Western Australia.
KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN
1. Kiến nghị
Xuất phát từ những phân tích ở trên, Luận án có một số kiến nghị
cần thiết để giúp cải thiện chất lượng của văn bản quy phạm pháp luật
do chính quyền địa phương cấp tỉnh ban hành.
1.1. Kiến nghị đối với Trung ương
Trước hết, Quốc hội cần xem xét việc ban hành một Luật về Ban
hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương, tách
bạch với Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật nói chung. Thứ
hai, Quốc hội và Chính phủ cần đưa ra quy định chặt chẽ hơn về đánh
giá tác động của văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa
phương. Thứ ba, cần quy định chặt chẽ hơn nữa quá trình công khai kết
quả đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa
phương trên các phương tiện thông tin đại chúng để nhiều chủ thể trong