1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Trong sự nghiệp phát triển của đất nước, giáo dục được coi là quốc sách
hàng đầu. Trong đó giáo dục Mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống
giáo dục quốc dân có nhiệm vụ xây dựng cơ sở ban đầu đặt nền móng cho
việc hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa. Việc giáo dục
một số thói quen trong sinh hoạt hàng ngày cho trẻ 24 - 36 tháng có ý nghĩa
hết sức quan trọng đối với độ tuổi này, nhằm giúp trẻ có thói quen trong học,
chơi, ăn, ngủ, vệ sinh, lễ giáo nhằm hình thành cho trẻ một số thói quen ban
đầu như đi vệ sinh đúng nơi quy định, ngủ đúng giờ đủ giấc, khi ăn biết mời
cô, mời bạn, biết nhặt cơm rơi bỏ vào dĩa, lấy khăn lau tay, khi chơi không
tranh giành đồ chơi của bạn, ngồi học ngay ngắn, không nói quá to, biết chào
cô, chào bạn, biết xin lỗi khi có lỗi... góp phần trang bị cho trẻ một số kinh
nghiệm quý báu đồng thời hình thành ở trẻ một số thói quen cơ bản ban đầu
tạo tiền đề cho trẻ phát triển một cách toàn diện sau này.
Đặc biệt ở lứa tuổi này, trẻ chưa tách rời vòng tay bố mẹ gia đình nên khi
nhập lớp, nhập trường trẻ thường có thái độ sợ hải, mọi thứ đều lạ lẫm, trẻ
không chấp nhận sự giúp đỡ của cô giáo, hay là khóc không ăn, không ngủ,
không tham gia vào các hoạt động. Vậy làm thế nào để sớm đưa trẻ vào nề
nếp thói quen của lớp. Bản thân tôi luôn trăn trở suy nghĩ, bằng việc tự học
tự nghiên cứu tài liệu để bổ sung kiến thức cho bản thân trong việc giáo dục
thói quen sinh hoạt cho trẻ và tìm ra "Một số biện pháp giáo dục thói quen
sinh hoạt hàng ngày cho trẻ 24-36 tháng" đây cũng là lý do để tôi lựa
chọn đề tài này.
1.2. Điểm mới của đề tài:
Hình thành hành vi và thói quen ban đầu đối với trẻ ở độ tuổi nhà trẻ
khi đến trường lớp mầm non. Giáo dục trẻ thích nghi dần với môi trường
sống, môi trường học tập ở Trường mầm non.
* Phạm vi áp dụng đề tài:
- Bản thân nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Luôn gần gũi
yêu thương và tôn trọng trẻ.
- Phụ huynh nhiệt tình quan tâm đến việc chăm sóc - giáo dục trẻ tại
nhóm lớp thường xuyên hỗ trợ vật chất, tinh thần đối với các hoạt động của
nhà trường và ở lớp.
- Bản thân tham gia đầy đủ các chuyên đề về đổi mới của ngành học
mầm non trong đó có chuyên đề lễ giáo, chuyên đề vệ sinh dinh dưỡng; lĩnh
vực phát triển thể chất…;
- Giáo viên trong lớp có tinh thần đoàn kết, có sự phối hợp với nhau
trong công tác giảng dạy đặc biệt chú ý đến giáo dục thói quen hàng ngày
cho trẻ.
* Khó khăn:
- Các cháu đang trong vòng tay âu yếm của bố mẹ nay phải đến trường
đa số các cháu chưa thích nghi với điều kiện sinh hoạt và các hoạt động ở
lớp, các cháu không cùng tháng tuổi, mỗi cháu có một sở thích, tính cách
khác nhau. Do trẻ đang sống trong môi trường gia đình, được ông bà, bố mẹ
yêu thương chăm sóc, khi đến trường là nơi hoàn toàn mới mẽ, xa lạ với trẻ,
do đó trẻ chưa quen với thói quen nề nếp của lớp, nhút nhát, rụt rè; có trẻ
khóc nhè…;
- Khả năng tiếp thu của trẻ không đồng đều. Đa số trẻ chưa có các thói
quen trong sinh hoạt hàng ngày như học, chơi, ăn, ngủ và vệ sinh. Cụ thể:
- 70% trẻ chưa có thói quen trong sinh hoạt như đi vệ sinh, trong giờ
ăn, giờ ngủ, giờ học.
- 20% trẻ có thói quen tiểu tiện, biết xúc cơm ăn, biết đi ngủ
- 10% trẻ có thói quen tiểu tiện, vệ sinh, biết xúc cơm ăn, lấy gối đi
ngủ, thích tham gia vào các hoạt động của lớp, biết chào cô chào bạn.
- 80% trẻ tiếp xúc với người lạ chưa mạnh dạn.
trong ngày.
+ Qua giờ đón, trả trẻ:
Ví dụ: Cô bế trẻ vào và nhắc trẻ con chào bố mẹ, chào cô, chào các
bạn đi nào. Khi trẻ chào xong cô nhắc trẻ để dép lên giá dép cho ngay ngắn,
khi trẻ ra về cô cũng nhắc trẻ các con đến lớp chào cô chào các bạn về nhà
các con nhớ chào ông bà, bố mẹ nhé, hàng ngày cô đều nhắc trẻ để dần hình
thành cá thói quen lễ giáo.
- Tập cho trẻ làm quen mở rộng dần sự tiếp xúc của trẻ với mọi người
xung quanh, dạy trẻ biết chào hỏi, biết xin và cảm ơn.
Ví dụ: Khi cô cho trẻ một món quà gì đó cô nhắc trẻ nói cho con xin,
con cảm ơn cô. Cô nói với trẻ không những cô mà với người lớn, bố mẹ, khi
các con nhận quà các con đều phải biết xin và nói cảm ơn.
+ Thông qua hoạt động ngoài trời:
Các bé lớp 24-36 thángTT đang chăm sóc vườn cây.
Khi cô cho trẻ ra quan sát ngoài trời cô nhắc trẻ cùng nhặt những chiến
lá vàng rơi, và cô nói khi các con thấy những chiếc lá vàng rơi các con nhặt
bỏ vào nơi quy định. Hoặc khi cho trẻ vẽ phấn xếp que, cô nhắc trẻ không
được vẽ lung tung, khi chơi xong nhắc trẻ thu dọn đồ chơi cùng cô. Những
hành động tuy rất nhỏ nhưng đã tạo được cho trẻ những thói quen cần thiết.
+ Qua hoạt động vui chơi:
Giờ hoạt động với đồ vật của các bé Nhà trẻ- TT
Hoạt động với đồ vật đóng vai trò chủ đạo trong việc hình thành thói
quen đạo đức cho trẻ ở lứa tuổi 24-36 tháng. Thông qua hoạt động vui chơi
trẻ thường bộc lộ hành vi thói quen như thích chơi một mình, thường tranh
Khi trẻ chơi đồ chơi xong cô nhắc trẻ rửa tay để đôi bàn tay sạch sẽ
khỏi bẩn như vậy mới ngoan.
+ Trong giờ ăn:
Giờ ăn ở trường của các bé NT-TT
Ví dụ: Trong giờ ăn có những trẻ chưa chịu ngồi vào bàn ăn đi lại và
khóc tôi cho trẻ ngồi xuống cạnh bạn, tôi cùng ngồi bên trẻ và dỗ dành trẻ ăn
để chiều ba mẹ đến đón về như vậy mới ngoan cuối tuần được nhận bé
ngoan về khoe với bố mẹ, anh chị... Đối với những trẻ không khóc cho trẻ
ngồi vào bàn ăn ngay ngắn, cô xới cơm cho trẻ, cô nhắc trẻ bưng 2 tay và
nói cho con xin, con cảm ơn cô. Khi trẻ ăn cơm cô giáo dục trẻ, các con phải
mời cô và các bạn ăn cơm, khi ăn các con không được nói chuyện, khi cơm
rơi xuống bàn các con nhặt cơm rơi bỏ vào đĩa lấy khăn lau tay, khi ăn các
con ăn từ tốn không để cơm rơi vãi.
+ Trong giờ ngủ:
Giờ ngủ trưa của các bé NT- TT
Tôi cho trẻ nằm lên sạp ngay ngắn. Sau đó trẻ đọc bài thơ "Vào
giường đi ngủ" không ngịch đồ chơi, không gọi bạn, không cười khúc
khích.. Hoặc tôi hát ru cho trẻ ngủ những bài hát mang làn điệu dân ca mượt
sâu lắng, hay những bài hát ru có tình cảm mẹ con như khúc hát ru của
người mẹ trẻ, ru con...
2.2.4. Giáo dục thói quen trong sinh hoạt qua bài thơ, bài hát.
* Lòng ghép tích hợp các bài thơ câu chuyện bài hát có nội dung giáo
dục phù hợp với các thời điểm trong ngày.
Ví dụ: Rèn cho trẻ thói quen biết chào hỏi thông qua các bài hát Bé
Tham gia vào
Thói quen
Nề hếp
Hành vi
các hoạt
động
Đầu năm
2015- 2016
Cuối năm
2015 - 2016
15%
10%
17%
25%
95%
98%
87%
96%
- Giáo dục cho trẻ thái độ quan hệ lành mạnh gần gũi với mọi người
xung quanh như biết yêu thương, gắn bó với người lớn, biết chào hỏi người
lớn thực hiện những yêu cầu của người lớn, thân thiện với bạn bè cùng lứa
tuổi.
- Giáo dục thói quen kỷ luật, thật thà, vệ sinh, ngăn nắp.
- Giáo dục trẻ tính chăm chỉ, có tinh thần tự lập và một số quy tắc xã
hội đơn giản ban đầu như biết giữ gìn, bảo quản đồ chơi, biết cắt đồ chơi ở
góc quy định, biết cảm ơn và xin lỗi, tiến hành công việc được giao đến
cùng...;
- Phải biết phối hợp chặt chẽ các nội dung trên để góp phần tạo điều
kiện cho trẻ lĩnh hội
- Luôn tạo không khí vui tươi thoải mái cho trẻ, động viên trẻ đi học
đều, quan tâm đến trẻ nhút nhát, đặc biệt trẻ cá biệt, dành nhiều thời gian
quan tâm gần gũi trò chuyện để trẻ mạnh dạn tự tin tham gia vào các hoạt
động tập thể giúp trẻ hình thành thói quen trong sinh hoạt tốt hơn.
- Tận dụng mọi cơ hội giáo dục thói quen trong sinh hoạt cho trẻ, cho
trẻ làm quen ở mọi lúc, mọi nơi như hoạt động nghệ thuật, hoạt động góc,
hoạt động chung, giờ đón, trả trẻ, giờ ngủ, giờ ăn, giờ vệ sinh, cho trẻ làm
quen với các bài hát, bài thơ nói về giáo dục thói quen sinh hoạt...
- Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường để giáo viên,
phụ huynh biết được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ từ đó giáo viên cũng như
phụ huynh giáo dục thói quen trong sinh hoạt hàng ngày cho trẻ ở trường
cũng như ở nhà.
- Để giáo dục thói quen trong sinh hoạt hàng ngày cho trẻ, vai trò của
nhà trường và cô giáo rất quan trọng. Cô giáo là người luôn gần gũi trẻ, trò
chuyện nắm bắt đặc điểm nhận thức của trẻ để giáo dục trẻ có hiệu quả, giúp
trẻ hình thành thói quen sinh hoạt một cách dễ dàng.
Tóm lại: Trong tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ cô giáo phải tích
phương pháp mới để đưa ra biện pháp giáo dục thói quen sinh hoạt hàng
ngày cho trẻ được tốt hơn.
Trên đây là một số kinh nghiệm tôi đã áp dụng trong việc "giáo dục
thói quen sinh hoạt cho trẻ 24 - 36 tháng". mà tôi đã thực hiện trong thời
gian qua. Bản thân rất mong được sự góp ý, bổ sung của hội đồng khoa học
Rất mong sáng kiến kinh nghiệm của tôi góp phần nâng cao hiệu quả trong
công tác chăm sóc giáo dục trẻ có chất lượng và hiệu quả tốt hơn.