Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN
XU HƯỚNG CHỌN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỦA HỌC SINH
LỚP 12 Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BẾN TRE
Võ Thành Khởi *
TÓM TẮT
Bài viết trình bày kết quả nghiên cứu các yếu tố tác động đến xu hướng chọn Trường Đại học
của học sinh lớp 12 ở các trường trung học phổ thông (THPT) trên địa bàn thành phố Bến Tre. Số
liệu điều tra tực tiếp từ 237 học sinh lớp 12 đang học tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn
Thành phố Bến Tre. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích
nhân tố khám phá (EFA) kết hợp với hồi quy tuyến tính đa biến. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có 4
nhân tố được xác định là có tác động đến xu hướng chọn trường Đại học của học sinh lớp 12 là: Sự
định hướng của cá nhân, Cơ hội trúng tuyển và tác động của các cá nhân; Đặc điểm của trường Đại
học; Nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Đại học; Danh tiếng của trường Đại học. Bên cạnh đó,
bài viết còn đề cập đến một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao công tác tư vấn tuyển sinh cho các
bạn học sinh lớp 12 trong thời gian tới.
Từ khóa: yếu tố tác động, chọn trường Đại học, học sinh lớp 12, Thành phố Bến Tre

STUDY THE FACTORS AFFECTING TO TENDENCY
TO CHOOSE THE UNIVERSITY OF 12TH GRADE STUDENTS
IN SECONDARY SCHOOLS IN THE AREA OF BEN TRE CITY
ABSTRACT
This article presented the result of the study the factors affecting to tendency to choose the
University of 12th grade students in secondary schools in the area of Ben Tre city. Survey data
of directed investigation from 237 students, studying in grade 12 high school in the area of Ben
Tre City The study used analysis methods Cronbach’s alpha coefficient, factor analysis discovered
(EFA) combined with multivariate linear regression. The study results showed that four factors were
identified as having an impact on the tendency to choose the University of 12th grade students are:
The orientation of the individual, the chance of successful candidates and the impact of the individual;

đang có nhiều thay đổi thì các bạn học sinh sẽ
phải cân nhắc rất kỹ lưỡng khi quyết định chọn
trường Đại học cho mình.
Sở Giáo dục và Đào tạo Bến Tre công bố
kết quả xét tốt nghiệp THPT năm 2018, theo
đó, toàn tỉnh có 10.363/10.418 thí sinh đỗ tốt
nghiệp THPT, đạt tỷ lệ 98,47%, giảm 0,59% so
với năm 2017. Hệ giáo dục THPT đỗ 99.47%,
có 15/43 trường có tỷ lệ đậu tốt nghiệp 100%.
Hệ giáo dục thường xuyên đỗ trên 90%, Trung
tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường
xuyên huyện Ba Tri có tỷ lệ học sinh đỗ tốt
nghiệp cao nhất 97.48%.

2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu
Nghiên cứu của D.W. Chapman (1984) đã
chỉ ra 2 nhóm yếu tố tác động đến quyết định
chọn trường Đại học của học sinh bao gồm: (1)
Đặc điểm của học sinh và gia đình (đặc điểm
cá nhân và đặc điểm gia đình); (2) Các ảnh
hưởng bên ngoài (các cá nhân có ảnh hưởng,
đặc điểm cố định của trường đại học, nổ lực
giao tiếp của trường Đại học với học sinh). Dựa
trên mô hình nghiên cứu của D.W. Chapman
(1984) đã được rất nhiều nghiên cứu trong và
ngoài nước áp dụng như Cabrera et al (2000);
Marvin J. Burns (2006); Cao Hào Thi và Trần
Văn Quí (2009); Nguyễn Phương Nguyễn
Phương Toàn (2011), Nguyễn Hoàng Minh và

sinh dự thi tốt nghiệp THPT là 304 và số học
sinh đậu là 303 đạt tỷ lệ 99. 67 %1.
Tuy nhiên, các bạn học sinh sẽ gặp rất nhiều
khó khăn trong việc chọn trường Đại học nhằm
đạt được ước mơ của mình khi ngồi trên ghế
giảng đường Đại học. Từ việc các bạn học sinh

1

Tác giả thu thập thông qua phỏng vấn lãnh đạo các trường THPT trên địa bàn thành phố Bến Tre
35


Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật

Nguyễn Hoàng Minh và cộng sự, 2015). Nhóm
yếu tố của thuộc về đặc điểm của học sinh về
năng lực và sở thích cá nhân có ảnh hưởng
lớn đến quyết định lựa chọn trường Đại học
của học sinh (Champan, 1984; Hayden, 2000;
Fizer, 2013; Thi và Quí, 2007; Nguyễn Phương
Toàn, 2011; Kallio, 1995; Burns, 2006; Tereza,
2013, Nguyễn Hoàng Minh và cộng sự, 2015).
Điểm chuẩn đầu vào của các trường Đại học
thể hiện cơ hội trúng tuyển càng cao ảnh
hưởng đến quyết định chọn trường Đại học
của học sinh (Champan, 1984; Thi và Quí,
2007; Nguyễn Phương Toàn, 2011; Wajeeh &
Micceri, 1997; Cabrera et al, 2000, Nguyễn
Hoàng Minh và cộng sự, 2015). Sự ảnh hưởng

các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn
trường Đại học của học sinh trên địa bàn Thành
phố Bến Tre bao gồm 6 yếu tố: (1) Yếu tố cơ
hội việc làm trong tương lai; (2) Yếu tố về đặc
điểm của trường Đại học; (3) Yếu tố về cơ hội
trúng tuyển; (4) Yếu tố về nỗ lực giao tiếp với
học sinh của các trường Đại học; (5) Yếu tố về
sự định hướng của các cá nhân có ảnh hưởng;
(6) Yếu tố sự đa dạng và hấp dẫn của ngành
nghề đào tạo. Từ 6 yếu tố ảnh hưởng đến quyết
định chọn trường Đại học của học sinh được
diễn giải thông qua bảng 1 như sau:

Bảng 1: Diễn giải các biến thành phần
KÝ
HIỆU

CÁC BIẾN ĐO LƯỜNG

(1) Yếu tố cơ hội việc làm trong tương lai
CHVL1 Cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp ra trường.
CHVL2 Cơ hội có thu nhập cao sau khi tốt nghiệp ra trường.
CHVL3 Cơ hội có vị trí, địa vị cao trong xã hội.
CHVL4 Cơ hội được tiếp tục học tập lên cao trong tương lai.

36

Nguồn tác giả
Cabrera & La Nasa, 2000; Lee
& Chatfield, 2010; Wajeed &


DDT6

Trường có danh tiếng, thương hiệu.

DDT7

Trường có đội ngũ giảng viên nổi tiếng.

(3) Yếu tố về cơ hội trúng tuyển
CHTT1 Trường có “tỉ lệ chọi” các năm gần đây thấp
CHTT2 Trường có điểm tuyển sinh thấp.
CHTT3 Trường có tỷ lệ đăng ký thấp.
(4) Yếu tố về nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Đại học
NLGT1 Được mời đến tham quan trực tiếp trường.
NLGT2 Tổ chức hướng dẫn tư vấn tuyển sinh.
NLGT3 Tìm hiểu thông tin thông qua website của trường.

Champan, 1984; Thi và Quí,
2007; Nguyễn Phương Toàn,
2011; Wajeeh & Micceri, 1997;
Cabrera et al, 2000; Nguyễn
Hoàng Minh và cộng sự, 2015.
Champan, 1984; Thi và Quí,
2007; Nguyễn Phương Toàn,
2011; Nguyễn Hoàng Minh và
cộng sự, 2015.

NLGT4 Sự kiện, thể thao, văn hóa của trường.
NLGT5 Thông tin về trường trên phương tiện truyền thông (Radio,

(6) Yếu tố về sự đa dạng và hấp dẫn của ngành nghề đào tạo
DDHD1 Trường có các ngành đào tạo đa dạng.
DDHD2 Trường có ngành đào tạo hấp dẫn.
DDHD3 Tự hào khi học ngành đó.

Champan, 1984; Sabir et al,
2013; Fizer, 2013; Burns,
2006; Nguyễn Phương Toàn,
2011; Nguyễn Hoàng Minh và
cộng sự, 2015.

Burns, 2006; Nguyễn Phương
Toàn, 2011; Cabrera et al,
2000; Nguyễn Hoàng Minh và
cộng sự, 2015.

DDHD4 Trường có ngành đào tạo phù hợp với sở thích cá nhân
DDHD5 Trường có ngành đào tạo phù hợp với năng lực bản thân
Nguồn: Tổng hợp từ các nghiên cứu trước đó, 2018.
37


Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật

2.2. Phương pháp thu thập số liệu

trường Đại học, Cao đẳng của các bạn học sinh
tương ứng sử dụng thang đo Likert 5 mức độ).
Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng thang đo
Likert cho điểm từ 1: Rất không đồng ý đến 5:

Cronbach alpha khá cao. Cụ thể, hệ số Cronbach
alpha của thành phần cơ hội việc làm trong
tương lai là 0,754; thành phần đặc điểm Trường
Đại học là 0,847; thành phần cơ hội trúng tuyển
là 0,888; thành phần nỗ lực giao tiếp với học
sinh là 0,844; thành phần sự định hướng của các
cá nhân có ảnh hưởng là 0,840; thành phần sự
đa dạng và hấp dẫn của ngành nghề đào tạo là
0,834. Hơn nữa, phần lớn các hệ số tương quan
biến tổng đều lớn hơn 0,4. Tóm lại, do tương
quan biến-tổng đều đạt yêu cầu cho nên tất cả
các biến thành phần sẽ được đưa vào phân tích
EFA tiếp theo.

2.3. Phương pháp phân tích số liệu
Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả sử dụng
phương pháp kiểm định thang đo ảnh hưởng đến
quyết định lựa chọn trường Đại học của các bạn
học sinh lớp 12 ở các trường THPT tại Thành
phố Bến Tre bằng hệ số Cronbach’s Alpha;
phân tích nhân tố khám phá (EFA) kết hợp với
hồi quy đa biến (với biến Y là quyết định chọn

3.2. Đánh giá thang đo bằng phân tích nhân tố khám phá EFA
Bảng 3: Kết quả phân tích EFA các thang đo lần 7
Biến quan sát

Yếu tố
1


4

5


Tác động của các yếu tố Văn hóa...

CHTT2

0,626

NLGT1

0,542

DDT1

0,807

DDT2

0,799

DDHD2

0,732

DDHD4

0,710


0,608

DDT7

0,848

DDT6

0,825

KMO

0,829

Sig

0,000

Phương sai trích

70,038%
Nguồn: Kết quả xử lý số liệu điều tra năm 2018.

“Đặc điểm của trường Đại học”; F3: “Nỗ lực
giao tiếp với học sinh của trường Đại học”; F4:
“Cơ hội việc làm trong tương lai”; F5: “Danh
tiếng của trường Đại học”.

Kết quả phân tích EFA sau 7 lần cho thấy, có

Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật

Bảng 4: Kết quả phân tích hồi quy tuyến tính đa biến
Nhân tố
Hằng số
Sự định hướng của cá nhân và cơ
hội trúng tuyển
Đặc điểm của trường Đại học
Nỗ lực giao tiếp với học sinh của
trường Đại học
Cơ hội việc làm trong tương lai
Danh tiếng của trường Đại học

Hệ số B Std. Error
3,688
0,047

t
78,977***

VIF

0,498

0,047

10,633***

1,000


Hệ số Sig.F
Hệ số Durbin-Watson

Ghi chú: ***: mức ý nghĩa 1%; **: mức ý nghĩa 5%; *: mức ý nghĩa 10%; ns: không có ý nghĩa
Nguồn: Kết quả xử lý số liệu điều tra năm 2018.

Dựa vào kết quả phân tích ở bảng 4 ta thấy,
hệ số Sig.F của mô hình = 0,000 nhỏ hơn rất
nhiều so với mức ý nghĩa 1% nên mô hình hồi
quy có ý nghĩa thống kê, phù hợp với tập dự
liệu và có thể sử dụng được, tức là các biến
độc lập có ảnh hưởng đến biến phụ thuộc Y
(quyết định chọn trường). Hệ số R2 hiệu chỉnh
của mô hình là 44.8%, tức là sự biến thiên của
xu hướng lựa chọn trường Đại học, Cao đẳng
được giải thích bởi các yếu tố được đưa vào
mô hình là 46%. Hệ số Durbin-Watson của
mô hình là 2,055 chứng tỏ mô hình không có
hiện tượng tự tương quan (Hoàng Trọng & Chu
Nguyễn Mộng Ngọc, 2008). Bên cạnh đó, độ
phóng đại phương sai (VIF) của các biến trong
mô hình đều nhỏ hơn 10 nên ta kết luận rằng
các biến đưa vào mô hình không có hiện tượng
đa cộng tuyến (Hoàng Trọng & Chu Nguyễn
Mộng Ngọc, 2008).

(NLGT); Danh tiếng của trường Đại học có ý
nghĩa thống kê ở mức 1%; biến Cơ hội việc làm
trong tương lai không có ý nghĩa thống kê ở
mức 10%. Kết quả này cho thấy, mức đánh giá



Tác động của các yếu tố Văn hóa...

4.2. Hàm ý chính sách
4.2.1. Đối với nhân tố “Đặc điểm của trường
Đại học” và “Danh tiếng của trường Đại học”
1. Các trường Đại học nên nâng cấp các
website giới thiệu nhiều thông tin hơn cho các
bạn học sinh muốn dự thi, phát triển các tập
san giới thiệu về các ngành nghề mà trường
đào tạo, giới thiệu các cơ hội học bổng cũng
như điều kiện ký túc xá và các chính sách học
bổng, … đồng thời cũng thống kê những năm
qua về tỷ lệ chọi, điểm chuẩn hay các tỷ lệ khác
về đầu ra như tỷ lệ tốt nghiệp, tỷ lệ các bạn sinh
viên tốt nghiệp ra trường có việc làm sau khi
tốt nghiệp.

thương hiệu thì các bạn sinh viên sẽ ưu tiên lựa
chọn hơn, kết quả nghiên cứu trên là phù hợp
với thực tế.
Nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Đại
học (NLGT), khi các trường Đại học, Cao đẳng
có nhiều hoạt động quảng bá hình ảnh, thương
hiệu, đẩy mạnh công tác tuyển sinh để các bạn
nắm được nhiều nguồn thông tin thì các bạn sinh
viên sẽ ưu tiên lựa chọn hơn.
Như vậy, các hệ số hồi quy tìm được có ý
nghĩa và mô hình được sử dụng tốt và nhân tố

điểm của trường Đại học; Nỗ lực giao tiếp với
học sinh của trường Đại học; Danh tiếng của
trường Đại học.

3. Các trường Đại học nên quan tâm hơn
công tác xây dựng thương hiệu vì nó sẽ tác động
rất lớn đến quyết định lựa chọn trường Đại học
của các bạn học sinh lớp 12. Đặc biệt, tập trung
vào chất lượng và số lượng các ngành nghề đào
tạo nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra đầu vào
một cách tốt nhất.
4.2.2. Đối với nhân tố “Nỗ lực giao tiếp với
học sinh của trường Đại học”
1. Đưa công tác hướng nghiệp vào trong
chương trình giảng dạy, tốt nhất là bắt đầu từ
năm lớp 10 như là một môn học ngoại khóa vì
trong lứa tuổi này các bạn học sinh đã có đủ tư
duy để nhận biết vấn đề ngành nghề quan trọng
như thế nào trong tương lai sau này và các giáo
viên ở trường THPT cũng nên hướng dẫn cho
các bạn học sinh tìm hiểu rõ hơn về các nghề,
trường mà sau này mình lựa chọn và tìm hiểu
những thông tin đó từ nguồn nào... từ đó, các
bạn học sinh sẽ có những định hướng cho mình

Dựa trên cơ sở đó, tác giả đưa ra một số hàm
ý chính sách giúp nâng cao hiệu quả công tác
tư vấn tuyển sinh đối với các bên có liên quan
bao gồm: (1) Đối với nhân tố “Đặc điểm của
trường Đại học” và “Danh tiếng của trường Đại

trong kỳ thi sắp tới.

3. Các trường THPT nên cung cấp thông tin
về các trường Đại học hiện nay để các thầy cô
có thể trực tiếp tư vấn cho các bạn học sinh mỗi
khi cần thiết, nhà trường cũng nên thành lập một
tổ tư vấn hướng nghiệp để cập nhật những thông
tin tuyển sinh của các trường Đại học và giải đáp
thắc mắc cho các bạn học sinh một cách tốt nhất.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Burns M. J. 2006.Factors influencing the
college choice of African-American students
admitted to the college of agriculture, food
and natural resources. Athesis presented
to the Faculty of the Graduate School.
University of Missouri-Columbia, USA.

4.2.3. Đối với nhân tố “Sự định hướng của
cá nhân, cơ hội trúng tuyển và tác động của các
cá nhân”
1. Gia đình người thân nên quan tâm các bạn
học sinh bằng cách nói chuyện với các bạn nhiều
hơn về việc thi Đại học nhằm tìm hiểu những
khó khăn từ đó tạo mọi điều kiện để giúp đỡ các
bạn học sinh vững vàng tâm trí để tập trung học
tập. Đặc biệt, trong việc lựa chọn trường Đại
học của các bạn học sinh vì lời khuyên của gia
đình, người thân sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quyết
định lựa chọn trường của các bạn học sinh.

quá yếu mà chọn trường đòi hỏi quá cao thì sẽ

[6] Nguyễn, Phương Nguyễn Phương Nguyễn
Phương Toàn. 2011. Khảo sát các yếu tố tác
động đến việc chọn trường của học sinh lớp
42


Tác động của các yếu tố Văn hóa...

12 trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh
Tiền Giang.Luận văn thạc sỹ, Đại học Quốc
gia Hà Nội.

dergraduate Engineering and Business Students in Central Punjab, Pakistan”. Journal
of Basic and Applied Scientific Research, 3
(10), pp 298-305.
[9] Tereza, N. 2013. Analysis and Comparison
of Factors influencing University choice.
Journal of Competitiveness, Volume 5, Issue
3, papes 90–100.

[7] Nguyễn, Hoàng Minh, Lương, Văn Út, Lê,
Trường Khanh, Trần, Đăng Khoa, Nguyễn,
Minh Thắng. 2015. Nghiên cứu các yếu tố
tác động đến việc chọn trường Đại học của
học sinh lớp 12 ở các trường trung học phổ
thông trên địa bàn Thành phố Vĩnh Long. Đề
tài khoa học trường Đại học Cửu Long.