A/ ĐẶT VẤN ĐỀ

I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Muốn duy trì và phát triển sự sống, con người phải lao động, trong quá trình
lao động sản xuất con người nảy sinh nhu cầu đoàn kết để tạo ra sức mạnh, nhu
cầu đúc rút kinh nghiệm để truyền cho thế hệ sau. Xuất phát từ đó văn học đã ra
đời và phát triển gắn liên với ự đi lên của cuọc sống xã hội con người, vì thế văn
học rất cần thiết đối với con người.
Ở lứa tuổi Mầm non. Cái tuổi mà kiến thức của trẻ cịn rất ít oỉ, sơ đẳng, tuổi
ít được trải nghiệm trong cuộc sống, vốn kinh nghiệm sống của trẻ còn hạn chế,
tuổi những rung cảm, cảm xúc của trẻ trước cái đại cịn ít, còn phụ thuộc vào
người lớn. Như vậy văn học lại càng cần thiết hơn với trẻ. Bởi văn học mở rộng
tầm nhận thức cho trẻ về cuộc sóng xưa bằng những câu chuyện cổ, về thế giới
thiên nhiên cỏ cây hoa lá, những con vật gần gũi quen thuộc về các hiện tượng tự
nhiên, về cuộc sống con người trong mối quan hệ xã hội, quan hệ giữa người với
người, cách sống, cách ứng xử. Qua các tác phẩm văn học giáo dục đạo đức cho
trẻ tình yên thiên nhiên, đất nước tình u q hương, giáo dục trẻ thói quen hành
vi văn mình. Qua tác phẩm văn học cịn bồi dưỡng cho trẻ năng khiếu thẩm mĩ và
phát triển ngơn ngữ cho trẻ bằng các hình tượng văn học đã đưa cái đẹp đến với
trẻ được làm quen với ngơn ngữ nghệ thuật chính xác, gợi cảm và giúp trẻ diễn
đạt được mạch lạc, văn học đáp ứng được đời sống tinh thần, nhu cầu hiểu biết về
tự nhiên xã hội, về con người của trẻ.

1


Song trong thực tế ở các vùng nơng thơn cịn rất nhiều khó khăn vì điều kiện
trẻ ít được dành thời gian để nghe người lớn kẻ chuyện hoặc có quan tâm nhưng
chưa đầy đủ, chưa đúng. Bởi thế còn nhiều cháu cảm thụ tác phẩm văn học một
cách hời hợt, trẻ biết qua loa về cốt chuyện, về nhân vật, ít cháu kể lại được


Trẻ có kỹ năng kể lại chuyện
Tốt

SL
28

SL
6

Khá
%
21,5

SL
7

TB
%
25

SL
7

Yếu
%
25

SL
8

- Trước thực trạng đó tơi đã tiến hành sử dụng những biện pháp như sau:
1- Rèn luyện thói quen nề nếp học tập cho trẻ.
2- Một số thủ thuật cho trẻ làm quen với văn học.
3- Làm đồ dùng dạy học.
4- Công tác phối kết hợp với gia đình.

4


B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP - NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÀM QUEN VỚI
VĂN HỌC CHO TRẺ.

1. Rèn luyện thói quen nề nếp học tập cho trẻ.
- Tơi chia lớp làm 3 tổ (Hoa Hồng, Hoa Cúc, Hoa Sen), mỗi tổ có 1 bạn làm
tổ trưởng để quản các bạn trong tổ, vào buổi sáng điểm danh sách lớp, tổ trưởng
sẽ lên báo cáo những bạn vắng của tổ mình, kết thúc giừo học các bạn tổ trưởng
giúp cô giáo thu sách vở, đồ dùng học tập. Giờ ra chơi các bạn tổ trưởng hướng
dẫn các bạn chơi và quản lý các bạn trong tổ của mình.
- Trong các tổ bằng sự động viên khéo léo, sắp xếp các cháu bạo dạn ngồi
với cháu chưa bạo dạn, những cháu học yếu với những cháu học khá để học tập
lẫu nhau.
- Trong lớp tôi chú ý rèn lễ giáo cho trẻ các tư thế ngồi học, tác phong khi
trả lời khi hỏi, chú ý rèn cho trẻ biết thưa, gửi lễ phép.
- Vào mỗi sáng thứ 2 đầu tuần cô giáo giúp lớp trưởng nhắc loại tiêu chuẩn
bé ngoan, để trong tuần các tổ thi đua với nhau, cuối tuần tổ nào được nhiều
phiếu bé ngoan nhất được các thưởng 1 lá cờ đỏ, cuối tuần nêu gương các cá
nhân xuất sắc để các bạn khác và các tổ khác noi theo.

5

Khi dạy trẻ kể chuyện cô kể đến lời thoại thì cơ cho trẻ kể, cứ như vậy 2 đến
3 lần sau đó lại đổi, cơ gợi ý hướng dẫn học trẻ kể, bạn lớp trưởng lại kể lời thoại
(lúc này cô nên cho cả lớp cùng kể để trẻ khỏi xấu hổ) cô tập dần khi nào trẻ tự
nhiên hơn, bạo dạn hơn mới cho từng cá nhân trẻ kể.
Khi đã thuộc chuyện phân cho trẻ mỗi tổ kể 1 đoạn, sau đó cơ cho 3 cá nhân
xuất sắc nhất lên kể 3 đoạn khác nhau rồi đến 3 cháu còn nhút nhát nhất lên kể
từng đoạn, cố sự gợi ý của cô giáo. Cuối cùng cho 1 đến 2 trẻ xuất sắc nhất lên kể
trọn vẹn câu chuyện.
Ngoài giờ học phải tạo cơ hội cho trẻ nói chuyện, chú ý lắng nghe trẻ kể
chuyện nói chuyện một cách say sưa để khuyến khích động viên trẻ, tạo mơi
trường kể chuyện cho trẻ . Cô gợi ý về vấn đề gì đó, hỏi trẻ để trẻ trả lời, tổ chức
thi kể chuyện trong lớp. Việc dạy trẻ kể chuyện là một q trình lâu dài địi hỏi
giáo viên phải kiên trì chịu khó hướng dẫn trẻ, phải khéo léo động viên khuyến
khích trẻ, khen trẻ và có thể thưởng cho cháu nào xuất sắc, tập mọi lúc mọi nơi
cho những trẻ cịn yếu, để giúp trẻ bạơ dạn tự tin và đạt hiệu quả cao giữa các trẻ
đồng đều hơn.
* Đóng kịch:
Trong chương trình lớp mẫu giáo lớn có tác phẩm văn học chỉ đọc, kể cho
trẻ nghe, có tác phẩm yêu cầu trẻ học thuộc kể lại chuyện, đọc thuộc thơ có tác
7


phẩm lại yêu cầu trẻ đóng kịch. Để trẻ đóng kịch được trước hết cô phải biên
soạn kịch bản sao cho ngắn gọn và dễ hiểu, phân vai các nhân vật trong chuyện
sau lời dẫn chuyện lời thoại của nhân vật.
Sau đó cơ đàm thoại với trẻ về từng nhân vật, cho trẻ đọc thuộc các lời thoại
của nhân vật, với việc dạy đóng kịch này cơ khơng nên cho cả lớp học kịch bản
mà cô nên chọn một số trẻ tương ứng với số nhân vật trong kịch bản rồi cho số
trẻ đó học kịch bản mọi lúc mọi nơi thơng qua việc cơ trị chuyện với trẻ, cơ dạy
trẻ, sau đó cơ tập cho trẻ khi đã thuộc và diễn thành thao cô phải chuẩn bị chu

tưởng về một vấn đề, kích thích tính tị mị ham hiểu biết của trẻ vào nội dung tác
phẩm để trẻ hứng thú nghe chuyện.
d. Tổ chức trò chơi sau khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học:
Sau mỗi một tác phẩm cho trẻ làm quen tôi lựa chọn co trẻ một trị chơi phù
hợp giúp trẻ ơn lại, nhớ lại nhân vật chính của câu chuyện.
Ví dụ như câu chuyện " Chàng Rùa"
* Kết thức tiết học tôi cho trẻ chơi trò chơi " Chàng Rùa "
Chuẩn bị : mũ con rùa cho trẻ có thể học thuộc câu thơ
" Rì rà rì rà
9


Đội nhà đi chơi
Đến khi tối trời
Úp nhà đi ngủ"
Luật chơi: Cả lớp cùng chơi trẻ đội mũ và đứng dậy. Khi cơ nói " Rùa ở
dưới nước" trẻ nói " Rùa bơi, rùa bơi " đồng thời hai cánh tay đưa lên đưa xuống,
tay trái nâng lên thì tay phải hạ xuống.
Khi cơ giáo nói" Rùa lên bờ " trẻ đọc thơ " Rì ra …. đi ngủ ". Kết hợp tay
đưa ra phía trước khi kết thúc câu thơ trẻ ngồi xuống gục dầu xuống ôm gối. Cô
giáo " con gì đấy" trẻ trả lời " con rùa" 2 tay vung lên và đứng dậy. Trò chơi tiếp
tục 2 đến 3 lần rồi cho trẻ ra ngoài chơi tự do.
Qua nhiều lần chơi trị chơi trẻ rất thích và nhớ được nội dung câu chuyện,
kết thúc giờ học sôi nổi, vui vẻ, thoải mái, giúp trẻ hứng thú học môn làm quen
với văn học.
3. Làm đồ dùng dạy học:
a, Tranh chuyện vẽ theo khơng gian 3 chiều:
Mục đích: gây hứng thú học cho trẻ tránh nhàm chán khi trẻ đã xem nhiều
tranh chuyện khác.
Chuẩn bị: Bìa cứng, keo, màu nước, ghim dập



- Khi sử dụng cơ ngồi lấp ở phía sau sân khấu thò hai tay ra sân khấu biểu
diễn rối cô vừa kể, vừa diễn rất hấp dẫn trẻ (trẻ không thấy cô giáo chỉ thấy rối
diễn kịch ) trẻ rất thích học.
4. Cơng tác phối kết hợp với gia đình :
việc cho trẻ làm quen vơi văn học sẽ có hiệu quả hơn nếu cơ giáo kết hợp
với phụ huynh.
Qua các tiết học cô giáo phải biết được khả năng của trẻ để trao đổ với phụ
huynh cần bồi dưỡng cho cháu để cháu phát huy khả năng, cần tạo điều kiện, tạo
cơ hội cho trẻ, luyện tập cho trẻ để trẻ có thể theo kịp các bạn, các biện pháp trao
đổi với phụ huynh mà tôi đã áp dụng như sau:
Thông qua các buổi họp phụ huynh, các giờ đón trẻ, trả trẻ và đến gia đình
trẻ, tơi trao đổi với phụ huynh về khả nằng của cháu, nếu cháu nào có khả năng
khiếu tơi trao đổi với phụ huynh về nhà khuyến khích động viên trẻ kể chuyện
đọc thơ, đóng kịch.
Khi trả trẻ tơi thường nói hơm nay cháu Quỳnh kể chuyện rất giỏi được cô
và các bạn khen đấy, tối nay về Quỳnh kể lại cho cả nhà nghe nhé. Sáng mai khi
đón trẻ cơ hỏi trẻ hơm qua Quỳnh có kể chuyện cho cả nhà nghe khơng? Cơ hỏi
mẹ có đúng khơng nhé cứ như vậy tôi đưa chuyện cho phụ huynh để xem cháu kể
có đúng khơng, có hay khơng hoặc có ngày gia đình tổ chức việc vui, tơi trao đổi
với bố mẹ tạo cơ hội cho trẻ kể chuyện... để cho trẻ được phát huy khả năng của
mình ở mọi lúc mọi nơi, khơng chỉ bó hẹp ở lớp học như vậy trẻ càng thêm hứng
thú học tập đối với những cháu cón yếu tơi trao đổi với phụ huynh về nhà nên hỏi
12


trẻ nhiều hơn, những gì diễn ra ở lớp, mẹ thì kể lại những cơng việc mình làm ở
nhà để động viên trẻ trò chuyện về lớp học, về bạn bè , về cô giáo, khi cho trẻ đi
chơi, đi chợ, hỏi trẻ kích thích cho trẻ nói chuyện rồi sau đó cơ đưa bài thơ câu


4
14,2

0
0

- Số cháu cảm thụ được các tác phẩm đạt 75%
13


- Số cháu mô phỏng lại được tác phẩm văn học đạt 25%
Với sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã nâng cao được kiến thức, kỹ năng cho
về bộ môn văn học cho bản thân, tăng cường thêm đồ dùng dạy học, trẻ hình
thành nề nếp thói quen tập trung học tập, mạnh dạn tự tin thích được nghe kể
chuyện thích được thể hiện nhân vật trong chuyện. Từ đó trẻ thích đi học , được
đến lớp.
Vì vậy, người giáo viên phải có lịng u nghề mến trẻ ln có những sáng
kiến hay để đưa kết quả học tập của các cháu đạt kết quả cao. Trên đây là những
kinh nghiệm nhỏ được rút ra từ việc gây hứng thú khi dạy trẻ làm quen vơi văn
học lớp 5 - 6 tuổi.
2. Bài học kinh nghiệm:
Từ việc áp dụng một số biện pháp có hiệu quả và để thu được kết quả như
trên tôi nhận thấy:
Để dạy trẻ mẫu giáo lớn làm quen với văn học thì trước hết giáo viên phải là
người chủ động sáng tạo, tìm tịi để có nhiều quyển tranh chuyện tự vẽ đẹp, tranh
chuyện của nhiều câu chuyện cũng như sa bàn phải luôn thay đổi, phơng màn và
con rối, trang phục, đạo cụ, hố trang nhân vật phong phú đa dạng phù hợp với
tác phẩm. Giáo viên phải tâm huyết với nghề, thường xuyên có ý thức tích luỹ
kinh nghiệm và nâng cao trình độ chuyên môn, luôn học hỏi kinh nghiệm của các