GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẤT
ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
I. Quan điểm của việc quản lý
Thực tiễn của hơn 15 năm tiến hành công cuộc đổi mới cho thấy quan điểm
đúng đắn của Đảng về giải phóng mọi tiềm năng của lực lượng sản xuất đã tạo ra
những động lực to lớn trong phát triển kinh tế xã hội. Đường lối kinh tế, các giải
pháp đúng đắn đã nâng cao năng lực sản xuất, phát huy cao độ tiềm lực của nhân
dân, tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế, mọi người dân ra sức làm ăn để làm
giàu cho mình và cho đất nước. Những năm qua, đường lối, cơ chế chính sách
pháp luật của Đảng và nhà nước ta về vấn đề đất đai là đúng đắn sáng tạo. Việc
giao đất ổn định lâu dài cho hộ gia đình cá nhân đã giải quyết được vấn đề lương
thực và dành một phần cho xuất khẩu. Các nguồn thu từ đất như giao đất có thu
tiền, cho thuê đất, thuế chuyển quyền sử dụng đất… đã tạo ra một nguồn thu ổn
định cho ngân sách nhà nước. Mặt khác, quan hệ đất đai luôn luôn biến đổi và để
cho đất đai trở thành một hàng hoá đặc biệt hình thành nên thị trường bất động sản
đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước thì đòi hỏi phải có những
quan điểm quản lý đúng đắn phù hợp với sự thay đổi về cơ chế quản lý kinh tế của
nhà nước ta hiện nay.
1. Quan điểm kết hợp giữa quyền sở hữu với quyền sử dụng và đảm bảo sự quản lý
tập trung thống nhất của nhà nước
Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước thống nhất quản lý, quan điểm này
đã được khẳng định trong các văn kiện đại hội Đảng và được ghi nhận trong hiến
pháp 1992. Đây là quan điểm cực kì quan trọng và đúng đắn của Đảng ta bởi vì đất
đai của nước ta ngày nay là kết quả của quá trình chế ngự thiên nhiên và chống
giặc ngoại xâm của dân tộc với hàng nghìn năm dựng và giữ nước, trải qua nhiều
thế hệ nhân dân ta đã đổ nhiều sức lực và xương máu để giữ gìn từng tấc đất.
Chính vì vậy đất đai phải thuộc sở hữu toàn dân, nhà nước là người thay mặt nhân
dân đứng lên quản lý toàn bộ đất đai, nhà nước là chủ sở hữu đối với đất đai, có
quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt số phận pháp lý của đất đai. Sự kết hợp
giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng chính là sự gắn bó thống nhất giữâ hai quyền
này. Từ đó trách nhiệm của chủ sở hữu cũng như hiệu quả sử dụng đất của các đối
nước phải sử dụng các công cụ quản lý và phương pháp quản lý thích hợp. Nếu sử
dụng tốt các công cụ quản lý và phương pháp quản lý thì quyền quản lý tập trung
thống nhất của nhà nước sẽ được duy trì và vai trò quản lý nhà nước về đất đai sẽ
được phát huy đầy đủ. Ngược lại, nếu công cụ quản lý sử dụng không tốt, không có
sự kết hợp một cách hiệu quả giữa công cụ và phương pháp quản lý đặc biệt là
trong cơ chế thị trường thì quyền quản lý tập trung thống nhất bị giảm đi, đất đai
sử dụng không hiệu quả và vi phạm luật đất đai ngày càng tăng.
2. Quan điểm kết hợp quản lý đất đai với vấn đề bảo vệ môi trường và các vấn đề xã
hội..
Vấn đề rất lớn đặt ra trong quản lý đất đai khi đẩy mạnh công ngiệp hoá, hiện
đại hoá nông nghiệp, nông thôn là sử dụng đất đai, các tài nguyên thiên nhiên từ
lòng đất có hiệu quả và phải bảo vệ môi trường. Đây là vấn đề thách thức đối với
các cơ quan quản lý nhà nước về đất đai. Mỗi hoạt động của con người đều làm
biến đổi môi truờng một cách mạnh mẽ. Vấn đề ô nhiễm đất, lạm dụng các chất
hoá học, xác sinh vật, động vật, các chất thải công nghiệp … sẽ làm giảm năng
suất chất lượng cây trồng, huỷ diệt sự sống của một số sinh vật khác và đe doạ dến
sức khoẻ con người. Sự ô nhiễm không khí do sử dụng các phương tiện vận tải,
của các nhà máy công nghiệp cùng quá trình đô thị hoá làm cho môi trường sinh
thái bị mất cân bằng. Nguồn nước sạch đang ngày càng khan hiếm, các tài nguyên
thiên nhiên cũng đang trong quá trình cạn kiệt dần. Đặc biệt là tài nguyên đất bị
khai thác tuỳ tiện. Sự mất cân bằng sinh thái làm biến đổi khí hậu và làm tăng các
thiên tai dồn dập gây hậu quả to lớn. Tất cả những thách thức về môi trường đó đòi
hỏi chúng ta phải khai thác giư gìn đất đai, phát huy tiềm năng của rừng, mặt khác
phải chăm sóc bảo vệ rừng, bảo vệ nguồn nước, phủ xanh đất trống, đồi trọc, bảo
vệ các di tích lịch sử, các công trình văn hoá… Vì vậy phải có kế hoạch sử dụng
đất một cách hợp lý, khoa học và trong quá trình sử dụng phải kết hợp với các vấn
đề xã hội, bảo vệ môi trường. Đó là sự đảm bảo hạnh phúc lâu dài cho các thế hệ.
Do đó phải thực hiện quan điểm này trong quá trình quản lý đất đai.
3. Quan điểm quản lý đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ.
Có thể nói, đất đai là tài nguyên quý giá của đất nước và vấn đề quản lý, sử
động sản của Đảng và nhà nước đã được thể hiện nhưng các quy định cụ thể của
pháp luật đất đai đối với vấn đề này còn chưa rõ. Thực tế cho thấy, kể cả từ trước
khi pháp luật đất đai cho phép, thị trường bất động sản ngầm đã từng tồn tại và
hoạt động. Việc buông lỏng quản lý thị trường, để thị trường ngầm phát triển vừa
làm mất đất, mất tiền và sự công bằng trong xã hội không được thực hiện tốt,
khoảng cách giàu nghèo ngày càng tăng. Trong thời gian vừa qua, thị trường bất
động sản ở Hà Nội đã trở nên sôi động, đã xảy ra những cơn sốt đất nằm ngoài sự
kiểm soát của nhà nước, gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai. Có nhiều
nguyên nhân dẫn đến tình trạng này mà nguyên nhân cơ bản là các quy định của
pháp luật về bất động sản còn thiếu và không kịp thời với yêu cầu thực tế. Chính vì
vậy để có thể xây dựng một thị trường bất động sản hoạt động hiệu quả và lành
mạnh thì phải coi đất đai là một tư liệu hàng hoá đặc biệt, là yếu tố quan trọng để
phát triển sản xuất và phải chủ động xây dựng thị trường bất động sản, tiến tới xoá
bỏ thị trường phi chính thức trên địa bàn thành phố.
II. Các giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước về đất đai
trên địa bàn Hà Nội:
Việc đảm bảo cho đất đai được sử dụng theo đúng pháp luật, nhằm tạo được
trật tự kỉ cương trong quản lý sử dụng, thúc đẩy sự phát triển của các quan hệ đất
đai, hình thành thị trường bất động sản trên phạm vi cả nước nhất là ở các đô thị
lớn trong đó có Hà Nội là vấn đề hết sức bức xúc hịên nay. Từ thực trạng của công
tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn trong thời gian qua và các quan điểm
quản lý, căn cứ vào pháp luật đất đai hiện hành, em xin đề xuất một số giải pháp
sau:
1. Đào tạo đội ngũ cán bộ địa chính:
-Đổi mới công tác cán bộ, nâng cao trình độ năng lực của người làm công tác địa
chính. Bởi vì cán bộ là nguyên nhân của mọi nguyên nhân cho nên cần phải đào
tạo, nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ địa chính là yêu cầu cấp bách.
+ Xây dựng quy hoạch đội ngũ cán bộ làm công tác địa chính, trong đó chú trọng
cả hai phẩm chất đạo đức chính trị và trình độ năng lực chuyên môn. Việc xây
dựng và tiêu chuẩn hoá cán bộ có ý nghĩa lớn đối với việc đào tạo bồi dưỡng, lựa