Hướng dẫn làm bể lọc nước bằng than
hoạt tính
21-04-2009 | Trong Hiep | 24,155 views | 75 phản hồi »
Hiện nay, tình trạng thiếu nước sinh hoạt ngày càng trở nên trầm trọng. Nhiều địa phương,
người dân phải sử dụng cả nước ao hồ, sông suối và nước nhiễm bẩn về dùng. Nhằm góp
phần nâng cao sức khỏe cộng đồng, phòng chống bệnh tật, Courant Vietnam xin hướng
dẫn kỹ thuật xây dựng bể lọc nước đơn giản với nguyên liệu chính là Than hoạt tính.
Đây là dạng bể lọc đơn giản mà mỗi gia đình đều có thể tự làm được với chi phí bỏ ra chỉ
từ vài trăm ngàn đồng.
Cấu trúc bể lọc nước được thể hiện chi tiết tại hình dưới:
Be loc nuoc bang than hoat tinh
Tùy theo điều kiện thực tế ở từng gia đình, có thể xây dựng bể lớn, nhỏ khác nhau. Chỉ cần
lắp đặt đúng theo sơ đồ chỉ dẫn là bạn đã có được một nguồn nước sinh hoạt trong lành,
tinh khiết.
Từ nguồn nước muốn lọc, bạn cho nước đi qua vòi sen để tạo mưa (hạt nhỏ – khỏi làm sói
mòn lớp cát trên cùng). Qua lớp cát trên cùng, nước đã được lọc sơ các loại bụi bẩn, sinh
vật, phèn. Nước sẽ thấm qua lớp than hoạt tính. Lớp than hoạt tính này có tác dụng hấp
phụ các chất độc hại, các loại vi sinh vật nguy hiểm và trung hòa các khoáng chất khó hoàn
tan trong nước. Qua lớp than hoạt tính, nước tiếp tục thấm qua lớp cát lớn, lớp sỏi nhỏ và
lớp sỏi lớn nhất để đi ra bể chứa nước sạch.
Theo kinh nghiệm của chúng tôi, các bạn nên sử dụng ống nước bằng nhựa, có khoan lỗ
đường kính khoảng 5 li (0,5 cm) dọc thân ống, còn đầu ống phía trong được bịt lại. Như
vậy, nước sẽ thấm qua các lỗ nhỏ rải đều trên ống chứ không chảy trực tiếp vào đầu ống.
Điều này sẽ tránh ống bị nghẹt và lượng nước vào ống đều hơn.
Ngoài ra, một điều các bạn cần chú ý là tất cả vật liệu cho vào bể nước (ngoại trừ than hoạt
tính) như cát, sỏi,… đều nên được rửa sạch trước.
Tùy theo điều kiện thực tế và tình trạng nguồn nước, cứ 3-6 tháng, các bạn phải lọc bỏ lớp
phèn đóng trên bề mặt lớp cát trên cùng bằng cách: khuấy đều lớp nước mặt (để nước
khoảng 2-3 cm), rồi mở van xả phèn phía trên. tất cả lớp phèn đọng sẽ bị trôi ra ngoài. làm
lại một hai lần để nước sạch hoàn toàn. Ngoài ra, nếu tình trạng nước nhiễm bẩn, nhiễm
phèn quá nặng, các bạn nên thay lớp cát trên cùng sau vài tháng sử dụng. Lưu ý: khi thay

phương pháp này, sau khi nước đã lắng, gạn lấy phần trong rồi khử trùng bằng Chloramin B với
liều lượng 15g/m
3
(tương đương khoảng 3 thìa cà phê)
Khi xử lý bằng Chloramin B, bạn nên nhớ không được cho thẳng vào nước, trước tiên,
chúng ta phải hòa tan hóa chất này với một ít nước. Sau đó mới đổ vào bể nước cần khử trùng.
Bằng cách khử khuẩn này, nước sẽ đảm bảo tiêu chuẩn sử dụng.
Nước bị nhiễm chất Hydrogen sulfide ( H
2
S ):
- Nhận biết: nước có mùi bị trứng thối. Tuy nhiên đừng quá lo lắng, loại nước nhiễm khuẩn
này thường không gây tác hại cho sức khỏe. Nó chỉ có đặc tính ăn mòn, làm xỉn màu các đồ dùng
bằng bạc hay đồng, làm cho quần áo và đồ gốm có vết đen.
- Phương pháp xử lý: Bạn có thể xử lý bằng cách cho lọc qua than. H
2
S được hấp thụ trên
bề mặt của các hạt than. Lưu ý, bạn cần thay các hạt than trong bể lọc theo định kỳ. Thời gian tùy
thuộc vào khả năng hấp phụ của than và hàm lượng H
2
S trong nước.
Nước cứng
- Nhận biết: Mặt nước có váng đen, bám vào dụng cụ đựng nước, khi nấu ăn, nước cứng
làm rau, thịt khó chín. Còn khi giặt quần áo, nước này làm xà phòng khó lên bọt.
- Loại nước này chứa hàm lượng lớn các ion như Ca
2+
, Mg
2+
, thường ảnh hưởng đến tuổi
thọ các thiết bị sử dụng nước hàng ngày. Nước có quá nhiều Mg
2+

chúng ta cũng sẽ tiện dụng không kém gì của Mỹ.
Thật vậy, thoạt nhìn sơ dồ của chúng tôi, không ít người đã nói: “Chả
khác gì của Việt Nam!, cũng chỉ là 1 bể lọc đơn giản”.
Xem kỹ mới thấy, có 2 sự khác biệt căn bản:
Vật liệu lọc và cách sắp xếp
Có thể bố trí 2 hoặc 3 lớp vật liệu, tùy theo nguồn nước:
1. Lớp dưới cùng là sỏi, tạo khoảng trống để thu gom nước.
2. Tiếp theo là lớp than hoạt tính. Dùng loại hạt than càng nhỏ càng tốt để
hấp phụ mùi, màu và các loại hóa chất hòa tan.
3. Trên cùng là lớp cát vàng hoặc Filox (nếu muốn khử sắt, mangan và mùi
tanh).
Điểm khác biệt ở đây không phải là vật liệu lọc mà là ở chỗ bể lọc này luôn ngập
nước, tạo lớp màng sinh học trên mặt lớp cát. Vậy làm thế nào để bể lọc không
bao giờ cản khô?
Quy trình thu gom nước:
Các bộ lọc truyền thống sau khi gom nước sẽ cho chảy ra bằng vòi/ van nước
ngay dưới đáy bể. Nước trong bể lọc sẽ chảy lên tục cho đến khi không còn
nữa.
Bây giờ ta cải tiến, bắt dòng nước này chảy ngược lên phía trên.
Mấu chốt là ở chỗ: Hãy gắn đường ống theo đúng như sơ đồ. Miệng ống phải
cao hơn mặt trên cùng của lớp cát.
Khi nước trong bể chứa dâng lên, nước trong ống cũng dâng theo nguyên tắc
bình thông nhau. Nước sẽ chảy ra khi mực nước trong bể cao hơn miệng ống.
Nước sẽ ngừng chảy khi mực nước trong bể hạ thấp ngang với miệng ống. Do
đó, lớp mặt trên của lớp cát không bao giờ bị khô, tạo thành một lớp màng vi
sinh nên có thể lọc được cả vi khuẩn.
Cách làm bể lọc:
Lọc nước bằng thùng cũ