<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN HỒ BÌNH</b>
<b>===== *** =====</b>
<b>CHUN ĐỀ</b>
<b>MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG</b>
<b>PHÂN MƠN CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 5</b>
<i><b>Người viết : PHAN NGỌC QUAN</b></i>
<i><b>Đơn vị</b></i> <i><b>: Trường Tiểu học HỒ BÌNH C</b></i>
<b>PHẦN MỞ ĐẦU</b>
<b>I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI </b>
Chúng ta đều biết:"Nhân cách của con người chỉ có thể được hình thành
thơng qua hoạt động và giao tiếp". Để xã hội tồn tại và phát triển, để giao tiếp
được thuận tiện, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia đều có ngơn ngữ riêng. Tiếng Việt là
ngơn ngữ thống nhất trên tồn bộ lãnh thổ Việt Nam. Trong cuộc sống hàng
ngày, để giao tiếp ngồi ngơn ngữ riêng. Tiếng việt là ngơn ngữ thống nhất trên
tồn bộ lãnh thổ Việt Nam. Trong cuộc sống hàng ngày, để giao tiếp ngồi ngơn
ngữ nói cịn có ngơn ngữ viết. Ngơn ngữ biết đóng vai trị đặc biệt quan trọng
trong giao tiếp của các quốc gia nói chung cũng như Việt Nam nói riêng. Yêu
cầu đầu tiên, đặc biệt quan trọng của ngôn ngữ viết là phải viết đúng chính tả.
Chính tả có thống nhất thì việc giao tiếp bằng ngôn ngữ viết mới không bị cản
trở giữa các địa phương trong cả nước, cũng như giữa các thế hệ đời trước và
đời sau.
Vì vậy, việc dạy đúng chính tả phải được coi trọng ngay từ buổi đầu đối với
học sinh tiểu học. Phân mơn chính tả ở tiểu học có nhiệm vụ chủ yếu rèn luyện
Chữ viết của tiếng việt là chữ viết ghi âm cho nên nguyên tắc chính tả chủ
yếu của tiếng Việt là nguyên tắc ngữ âm học. Nghĩa là mỗi âm vị được thể hiện
bằng một chữ cái hoặc một tổ hợp chữ cái, mỗi âm tiết, mỗi từ có một cách viết
nhất định.
Ví dụ: Âm vị /t/ được biểu thị bằng chữ cái "t"
Âm vị /b/ được biểu thị bằng chữ cái"b"
Ngữ âm học thực hành chủ yếu tập trung vào rèn luyện phát âm đúng. Phát
âm đúng gắn liền với viết đúng (<i>chính âm gắn liền với chính tả).</i> Do đó cơ chế
của việc viết đúng phải dựa trên đọc đúng, đọc đúng là cơ sở viết đúng. Để phát
huy một cách có ý thức, đặc biệt là vùng phương ngữ việc dạy chính tả cần phải
theo sát nguyên tắc này. Nghĩa là phải tôn trọng việc phát âm, lấy phát âm để
điều chỉnh chữ viết.
Ở tiếng Việt nguyên tắc cơ bản là nguyên tắc ngữ âm học. Ngồi ra chính
tả tiếng Việt cịn được xây dựng trên một số nguyên tắc nữa như nguyên tắc
truyền thống lịch sử, nguyên tắc khu biệt... Những nguyên tắc này không đồng
nhất với nguyên tắc ngữ âm học, do vậy chính tả tiếng Việt cịn có những hợp
lý. Cụ thể trong tiếng Việt có hiện tượng. Cách phát âm ở những vùng miền
khác nhau <i>(phương ngữ)</i>. Bên cạnh đó lại có trường hợp từ mang hai biến thể
phát âm, khó có thể nói biến âm nào là chuẩn.
Ví dụ: Chòng chành - tròng trành
Nhún nhảy - Dún dẩy
Hoặc có khi có một cách phát âm nhưng lại có hai cách viết
Ví dụ:
i: trong lý luận
<b>1. Thực tế trình độ chính tả của học sinh tiểu học </b>
Qua thực tế giảng dạy và khảo sát vở tập làm văn, vở chính tả của học sinh
lớp 5 trường tiểu học Đằng Hải, tôi thấy các em mắc khá nhiều lỗi chính tả.
Thống kê lỗi chính tả của các em tơi thấy có ba loại lỗi cơ bản sau:
- Lỗi chính tả do khơng nắm vững chính tự: lối này thường gặp khi viết các
phụ âm đầu: d - gi, ch - tr,...
- Lỗi do khơng nắm vững trình tự âm tiết của tiếng việt.
- Lỗi chính tả do viết theo lối phát âm của địa phương hoặc do khơng nắm
vững chính âm. Đây là lỗi cơ bản nhất mà qua khảo sát tôi nhận thấy. Cụ thể là âm
"l - n" học sinh thường xuyên nhầm lẫn và viết sai chính tả trong bài viết của mình.
Tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng sai trên, tôi nhận thấy chủ yếu là học
sinh phát âm sai - thường các em còn phát âm lẫn lộn giữa âm "l - n" nên không
phân biệt được khi viết. Để sửa loại lỗi này giáo viên đã cố gắng dạy cho học
sinh nắm vững chính âm trong tiếng việt. Muốn viết đúng chính tả thì phải phát
âm đúng. Do vậy chúng ta cần phải chú trọng đến việc phát âm chuẩn cho học
sinh trong giờ Tập đọc.Mặt khác mỗi giáo viên phải là một chuẩn mực sống
động để học sinh bắt chước và noi theo. Ngoài ra việc đổi mới các phương pháp
dạy học và giúp học sinh nắm bắt các mẹo luật chính tả cũng hết sức cần thiết để
học sinh viết đúng.
Trong phạm vi nghiên cứu của chuyên đề, tôi xin được thơng kê số liệu học
sinh mắc lỗi chính tả của khối 5 đầu năm học như sau:
<b>STT</b> <b>Lớp</b> <b>Tổng<sub>số</sub></b> <b>Các lỗi chính tả thường mắc</b>
<b>l - n</b> <b>d/gi/r/ch;tr/s/x... Cấu trúc âm tiết</b>
cái đẹp trong giao tiếp bằng chữ tiếng Việt.
<b>2. NỘI DUNG DẠY HỌC CHÍNH TẢ </b>
- Mạch kiến thức về quy tắc chính tả
Hệ thống hoá những hiểu biết về cách viết đúng các âm đầu, vần, thanh
điệu của các từ thuộc vốn từ đã học theo chủ điểm. Hệ thống hoá về quy tắc viết
tên người, tên địa lý Việt Nam và nước ngồi.
- Mạch kỹ năng viết chính tả: nghe - viết, nhớ - viết một đoạn văn hoặc
đoạn thơ, trình bày bài viết theo quy định.
+ Viết đúng các từ ngữ dễ sai lẫn trong các bài chính tả nghe viết, nhớ
-viết, cụ thể là:
- Các từ có âm đầu hoặc âm chính có nhiều cách viết
- Các từ có vần khó xuất hiện trong các bài chính tả.
- Các từ mà phát âm của tiếng địa phương lệch so với chuẩn.
+ Các tên người, tên địa lý Việt Nam và nước ngoài
Phần nội dung tự chọn là phần viết đúng các từ mà phát âm của tiếng địa
phương lệch so với chuẩn trong mỗi bài học. Trong trường hợp các bài tập tự
chọn trong sách giáo khoa không phù hợp với đặc điểm phát âm của tiếng địa
phương nơi có trường lớp mình dạy, giáo viên có thể soạn bài tập thay thế cho
bài tập ở sách giáo khoa sao cho nội dung bài thay thế phù hợp với đặc điểm
phát âm của tiếng địa phương dẫn đến lỗi chính tả học sinh lớp mình, trường
mình thường mắc.
Thực hiện phương pháp này, giáo viên cần xác định mục đích của trị chơi
là nhằm củng cố cách viết đúng âm, vần, thanh điệu nào. Sau đó, giáo viên cần
lựa chọn trọ chơi phù hợp với mục đích. Trị chơi chính tả cần có nội dung bám
sát chương trình chính tả lớp 5. Nên có những trị chơi giúp học sinh nhớ cách
viết âm đầu, vần, thanh điệu của một số từ học sinh viết sai ảnh hưởngcủa phát
âm địa phương, một số trò chơi giúp học sinh phát hiện và sửa lỗi chính tả trong
bài viết. Khi tổ chức chơi, giáo viên cần nêu rõ luận chơi, cách tiến hành luật
chơi để tất cả cho học sinh đều biết cách chơi. Giáo viên nên lựa chọn các trị
chơi có luật đơn giản, có thể dùng để dạy học nhiều hiện tượng chính tả, dễ kiếm
vật liệu để chuẩn bị.
<b>4. Quy trình dạy chính tả lớp 5</b>
A - Kiểm tra bài cũ (2 - 3')
B - Dạy bài mới
<i>1. Giới thiệu bài (1') </i>
<i>2. Hướng dẫn chính tả (8 - 10')</i>
- Giáo viên đọc mẫu
- Tập viết chữ ghi khó hoặc dễ lẫn
(Đây là bước rất quan trọng giúp học sinh khơng mắc lỗi chính tả, giáo viên
cần lưu ý).
<i>3. Học sinh viết bài (13 - 15') </i>
<i>4. Hướng dẫn chấm, chữa (</i>4 - 5')
<b>5.3 </b>Soạn một số bài tập chính tả phù hợp với đặc điểm của học sinh.
để tạo hứng thú cho học sinh. Do đó, giáo viên cần làm cơng việc này theo
nhóm (ví dụ giáo viên dạy lớp 5 của một trường) để cùng nhau chia sẻ kinh
nghiệm biên soạn. Giáo viên có thể chuẩn bị một đến hai bài tập để dạy ở một
tiết học chính tả có nội dung tự chọn.
<b>5.4</b> Một điều rất quan trọng trong việc dạy chính tả cho học sinh vùng
phương ngữ là dạy cho các em biết một số mẹo luật chính tả. Sau đây là một số
mẹo phân biệt <i><b>"</b><b>l - n"</b></i>
* Mẹo 1: Một chữ ta không biết là <i><b>"</b><b>n" </b></i>hay "<i><b>l "</b></i> nhưng nó đứng đầu trong một
từ láy âm, khơng phải là điệp âm thì dứt khốt là<i><b>"</b><b>l"</b></i> chứ khơng phải là "<i><b>n"</b></i>
* Mẹo 2: Khả năng kết hợp âm: "<i><b>l"</b></i> đứng trước âm đệm nhưng "<i><b>n" </b></i> lại không
đứng trước âm đệm. Do đó <i><b>"</b><b>n" </b></i> khơng bao giờ đứng trước vần bắt đầu bằng <b>oa,</b>
<b>uê, uy. </b>Trái lại"<i><b>l'</b></i>lại đứng trước các vần đó, ví dụ: <i><b>loan, ln, luyện...</b></i>
* Mẹo 3: Mẹo luật láy âm, điệp âm : <i><b>"</b><b>l" </b></i>láy âm rất rộng rãi, trái lại <i><b>"</b><b>n" </b></i> không
láy âm với một âm nào khác mà chỉ điệp âm âu và cả hai chữ phải cùng có âm
đầu là "<i><b>l"</b></i> hoặc <i><b>"</b><b>n"</b></i>. Vì vậy ta chri cần biết âm đầu của một chữ là đủ.
Ví dụ: <i><b>lấp lống, long lanh, lanh lảnh.... </b></i>
<i><b>no nê, ninh ních, nuồn nuột,....</b></i>
* Mẹo 4: Đối với trường hợp "<i><b>l" </b></i>và <i><b>"</b><b>n"</b></i> đứng ở vị trí thứ 2 trong một từ láy
thì:
tiếp với xã hội một cách tự tin, chững chạc.
Qua đi sâu nghiên cứu chuyên đề: <i><b>Một số biện pháp nhằm nâng cao chất</b></i>
<i><b>lượng phân mơn chính tả cho học sinh lớp 5"</b></i> tơi đã tìm hiểu được các cơ sở lý
luận, xác định được chất lượng chính tả của học sinh trường tiểu học Hồ Bình
C từ đó đề ra những biện pháp cần thiết. Đây là nhiệm vụ của mỗi người giáo
viên nói chung và của giáo viên trường Tiểu học Hồ Bình C nói riêng. Nhiệm
vụ này khơng chỉ tiến hành trong một thời gian ngắn mà cho ta kết quả tốt ngay
được, nó phải được tiến hành trong một thời gian dài với sự đồng bộ của các
khối lớp. Tuy nhiên nhiệm vụ này có hồn thành triệt để hay khơng chúng tơi
cũng cần có sự giúp đỡ của các cấp, các ngành có liên quan.
Đối với các cấp lãnh đạo Sở - Phòng Giáo dục: nên thường xuyên mở các
chuyên đề về phương pháp dạy chính tả để nâng cao chất lượng chữ viết cho học
sinh.
Trên đây là một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng phân mơn Chính tả
cho học sinh lớp 5. Do điều kiện thời gian và trình độ có hạn, chuyên đề sẽ có
nhiều hạn chế, rất mong sự đóng góp ý kiến của lãnh đạo chun mơn các cấp.
Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu trường Tiểu học Hồ Bình C và các
đồng nghiệp đã giúp tơi hồn thành chun đề này!
<i>Hồ Bình ngày 20- 5- 2010</i>
Copyright: Tài liệu đại học ©