SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO QUẢNG TRỊ
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: “ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG VẤN ĐỀ SOẠN GIẢNG VÀ DẠY HỌC
MÔN HÓA HỌC”

GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: BÙI XUÂN ĐÔNG
TỔ: HÓA – SINH – KỶ NN
Năm học 2010 – 2011
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM DẠY HỌC
ĐỀ TÀI: “ỨNG DỤNG CNTT TRONG VẤN ĐỀ
SOẠN GIẢNG VÀ DẠY HỌC MÔN HÓA HỌC”
PHẦN 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN
Ngày nay, khi công nghệ thông tin (CNTT) càng phát triển thì việc phát ứng
dụng CNTT vào tất cả các lĩnh vực là một điều tất yếu. Trong lĩnh vực giáo dục đào
tạo, CNTT bước đầu đã được ứng dụng trong công tác quản lý, một số nơi đã đưa tin
học vào giảng dạy, học tập. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tiễn hiện nay, việc ứng
dụng CNTT trong giáo dục ở các trường nước ta còn rất hạn chế. Chúng ta cần phải
nhanh chóng nâng cao chất lượng, nghiệp vụ giảng dạy, nghiệp vụ quản lý, không
nên từ chối những gì có sẵn mà lĩnh vực CNTT mang lại, nên biết cách tận dụng nó,
biến nó thành công cụ hiệu quả cho công việc của mình, mục đích của mình.
Hơn nữa, đối với GD & ĐT, CNTT có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội
dung, PPDH. CNTT là phương tiện để tiến tới “xã hội học tập”. Mặt khác, GD & ĐT
đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc cung cấp
nguồn nhân lực cho CNTT. Bộ GD & ĐT cũng yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng CNTT
trong GD & ĐT ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng dẫn học CNTT
như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới PPDH ở các môn”.
Thực hiện tinh thần chỉ đạo trên của Bộ GD & ĐT và của Sở GD & ĐT Quảng

giảng được một bài học có ứng dụng CNTT đòi hỏi người giáo viên phải sử dụng
thành thạo máy vi tính và biết một số phần mềm để sử dụng trong quá trình dạy học.
b) Lịch sử của đề tài
Thấy được ưu điểm của ứng dụng CNTT, nhiều giáo viên trường THPT Tân
Lâm đã mạnh dạn làm quen và tự thiết kế các bài soạn giảng lên lớp với các phần
mềm liên quan cùng các thiết bị đa phương tiện khác. Tuy nhiên, qua dự giờ và trao
đổi với giáo viên, tôi thấy vẫn còn những ý kiến khác nhau về hình thức dạy học mới
này như:
- Một số giáo viên tuyệt đối hoá việc soạn giảng bằng PowerPoint và gần như
phủ nhận các hình thức dạy học truyền thống.
- Một số giáo viên khác cho rằng hình thức dạy học này là không khả thi trong
điều kiện chất lượng học sinh của nhà trường hiện nay.
- Còn lại, một số giáo viên cho rằng sử dụng PowerPoint một cách khoa học như
là một phương tiện dạy học hỗ trợ hợp lý việc thực hiện kế hoạch của giáo án lên lớp
sẽ đem lại kết quả cao cho nhận thức của học sinh cả về mặt giáo dưỡng, giáo dục và
phát triển khả năng tư duy, thực hành.
2) Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên để việc soạn giảng và dạy học môn hoá
học đạt hiệu quả cao hơn, tôi đã mạnh dạn ứng dụng CNTT trong vấn đề soạn
bài và dạy học:
Vì vậy việc thực hiện ứng dụng CNTT trong soạn giảng và dạy học cho thấy sự
cần thiết bởi nó đáp ứng được yêu cầu giáo dục như:
 Tạo sự hứng thú học tập cho học sinh bởi khả năng đối thoại trực tiếp.
 Tiết kiệm thời gian và chi phí trong giảng dạy.
 Tiện lợi khi cần tăng thêm lượng kiến thức, đưa thêm những nội dung mới hay
mở rộng trong tiết giảng.
 Giảm thiểu sự vất vả của giáo viên trong giờ lên lớp.
 Thuận tiện trong việc hỗ trợ cho các hoạt động (trong các chủ đề của môn học)
nhằm truyền đạt kỷ năng, kiến thức và thái độ ngành, nghề cho học sinh.
Một trong những điểm tôi đã làm là “Ứng dụng CNTT trong soạn giảng và dạy
học môn Hóa học”.

Nếu bạn vẫn đang dùng bộ Office 2003 và quen thuộc với thanh menu chuẩn
nằm ở phía trên cửa sổ thì hãy chuẩn bị cho một sự đổi mới trong bộ Office 2010.
Với thanh menu theo giao diện Ribbon, các chức năng sẽ được chia ra theo
từng tab riêng biệt trên menu chứ không hiển thị ra toàn bộ như kiểu menu cũ. Menu
của Office 2010 được tối ưu để thuận tiện hơn cho người dùng. Ngoài ra, bạn cũng có
thể tạo thêm các tab mới để chứa các chức năng của riêng mình.
(Menu Ribbon trên Word 2010)
Có thể khi mới chuyển qua menu mới, bạn sẽ gặp ít nhiều khó khăn về sự mới
lạ, tuy nhiên, một khi đã quen thuộc, bạn sẽ khó mà chấp nhận quay trở lại sử dụng
mẫu menu cũ trên Office 2003.
2) Hệ thống menu mới lạ
Trước đây, Office 2007 đã tạo ra sự khác biệt hoàn toàn so với Office 2003
cũng như các phiên bản Office cũ về mặt giao diện, đặc biệt là menu của chương
trình thì giờ đây, Office 2010 lại là tạo nên 1 cấp độ mới và là một sự thay đổi về
menu công cụ của chương trình. Khi lựa chọn trên menu công cụ, thay vì sổ xuống 1
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 4
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
menu như trước đây, toàn bộ cửa sổ Office 2010sẽ thay đổi màu sắc và sẽ cung cấp
cho bạn các tùy chọn như Save, Open, Close, Preview…
Và trên cùng, hệ thống menu mới cung cấp các thông tin chi tiết về tác giả,
kích thước tập tin, và các thông tin về sửa đổi file…. Thêm vào đó là một cửa sổ cho
ph}p bạn xem trước tài liệu ở dạng trang in để chắc chắn rằng văn bản đã được trình
bày theo đúng ý bạn. Nói một đơn giản: Hệ thống menu mới của Office 2010 r~ ràng
và chi tiết hơn rất nhiều.
3) Chức năng Paster Preview
Microsoft đã thu thập phản hồi của khách hàng về các phiên bản Office trước
và phát hiện ra rằng số đông người dùng thường xuyên mất nhiều thời gian để dán
một đoạn văn bản hoặc hình ảnh vào nội dung soạn thảo của mình.
Nguyên do của tình trạng này là vì người dùng không biết trước nội dung được
dán vào văn bản sẽ trông như thế nào, và họ phải làm lại nhiều lần mới khiến cho

Office 2010 cho ph}p người dùng mở rộng cửa sổ soạn thảo bằng cách ẩn hoặc
hiện bảng Menu Ribbon bằng nút lệnh Minimize the Ribbon nằm phía trên góc phải
cửa sổ làm việc của các ứng dụng Office 2010 hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl + F1
7) Chức năng chỉnh sửa file ảnh chuyên dụng
Không chỉ biết đến với những công cụ soạn thảo văn bản và tính toán, Office
2010 còn biết đến với công cụ chỉnh sửa ảnh và video mạnh mẽ. Cụ thể, bạn có thể
dễ dàng chỉnh sửa và biên tập nội dung hình ảnh cũng như video ngay trong trong
Microsoft PowerPoint. Bạn thậm chí có thể loại bỏ nền của hình ảnh với bộ Office
mới.
Nói cách khác, Office 2010 có rất nhiều tính năng mà bạn có thể làm được với
các file media. Mặc dù nó sẽ không phải là phần mềm chỉnh sửa ảnh chuyên dụng
như Photoshop, nhưng Office 2010 thực sự làm cho việc tạo và chỉnh sửa nội dung
các hình ảnh dễ dàng hơn.
8) Chụp ảnh cửa sổ, ứng dụng đưa vào văn bản
Đây là một điểm mới có trong Office 2010, trong Menu Insert bạn dễ dàng
nhận thấy nút lệnh Screenshot.
Khi nhấp chuột vào nút lệnh này một menu hiện ra cho ph}p bạn chụp ảnh một
ứng dụng đang chạy hay một cửa sổ đang được mở để chèn vào ngay tại vị trí con trỏ.
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 6
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Khi nhấp chuột vào nút lệnh Screenshot một menu hiện ra hiển thị các cửa sổ
đang mở và chương trình đang chạy người dùng chỉ việc nhấp chuột vào đối tượng để
có được bức ảnh chèn vào văn bản. Người dùng cũng có thêm lựa chọn chụp tuỳ
chọn bằng cách lựa chọn Screen Clipping để chụp ảnh những vùng mình muốn. Khi
chọn lệnh này màn hình máy tính sẽ mờ đi và con trỏ chuyển thành dấu cộng màu
đen người dùng nhấp chuột và khoanh một vùng cần chụp vùng đó sẽ sáng lên và
ngay khi thả chuột người dùng sẽ có được một bức ảnh chèn vào văn bản là vùng vừa
chọn.
9) Xử lý ảnh như một chương trình chuyên nghiệp
Với Office 2010 người dùng có thêm nhiều lựa chọn thiết lập các chế độ và

a) Cắt xén video: Tính năng cắt x}n video trong PowerPoint 2010 giúp loại bỏ các
phần không cần thiết và giúp nội dung bài thuyết trình tập trung hơn.
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 8
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
 Cắt xén video
b) Nhúng video: Những đoạn phim, bài nhạc được nhúng vào sẽ trở thành một thành
phần của bài thuyết trình. Chúng ta khỏi phải bận tâm tới việc sao ch}p các tập tin
này gửi kèm theo bài thuyết trình. Ngoài ra, PowerPoint còn cho ph}p xuất bản bài
thuyết trình sang định dạng video để có thể ch}p ra CD/ DVD, đính kèm theo e-
mail hoặc gửi lên web.
 Nhúng video vào bài thuyết trình
c) Chuyển bài thuyết trình sang định dạng video: Tính năng chuyển định dạng bài
thuyết trình sang các định dạng video giúp việc chia sẽ được dễ dàng hơn.
PowerPoint cho ph}p xuất ra định dạng video với nhiều mức chất lượng hình ảnh
khác nhau từ video cho các loại thiết bị di động cho đến các video có độ phân giải
cao.
 Xuất bài thuyết trình sang video
 Xóa các phần không cần thiết trong hình
Một tính năng mới bổ sung vào PowerPoint 2010 đó chính là cho ph}p loại bỏ
nền của các hình ngay trong chương trình.
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 9
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
 Loại bỏ nền hình
 Sao chép hiệu ứng
Việc áp dụng các hiệu ứng cho các đối tượng trên slide trong PowerPoint 2010
sẽ nhanh hơn rất nhiều nhờ công cụ sao ch}p hiệu ứng Animation Painter.
 Sao chép hiệu ứng với Animation Painter
B. Tiếp theo tôi xin trình bày một số kinh nghiệm của bản thên đối với vấn đề
thiết kế bài giảng điện tử:
I/ Qui trình thiết kế một bài soạn điện tử.

loại bài giảng có sự hỗ trợ một phần của máy vi tính. Việc multimedia hoá kiến thức
được thực hiện qua các bước:
٭ Dữ liệu hoá thông tin kiến thức.
٭ Phân loại kiến thức được khai thác dưới dạng văn bản, bản đồ, ảnh, phim, âm
thanh
٭ Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong bài học.
٭ Chọn lựa các phần mềm dạy học có sẵn cần dùng đến trong bài học để đặt liên
kết.
٭ Xử lý các tư liệu thu được để nâng cao chất lượng về hình ảnh, âm thanh. Khi sử
dụng các đoạn phim, hình ảnh, âm thanh cần phải đảm bảo các yêu cầu về mặt
nội dung, phương pháp, thẩm mỹ và ý đồ sư phạm.
4) Xây dựng các thư viện tư liệu
Sau khi có được đầy đủ tư liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phải tiến hành
sắp xếp tổ chức lại thành thư viện tư liệu, tức là tạo được cây thư mục hợp lý. Cây
thư mục hợp lý sẽ tạo điều kiện tìm kiếm thông tin nhanh chóng và giữ được các liên
kết trong bài giảng đến các tập tin âm thanh, video clip khi sao ch}p bài giảng từ ổ
đĩa nay sang ổ đĩa khác, từ máy này sang máy khác.
5) Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến trình dạy học
thông qua các hoạt động cụ thể
Sau khi đã có các thư viện tư liệu, giáo viên cần lựa chọn ngôn ngữ hoặc các
phầm mềm trình diễn thông dụng để tiến hành xây dựng bài giảng điện tử.
Văn bản cần trình bày ngắn gọn cô đọng, chủ yếu là các tiêu đề và dàn ý cơ
bản. Nên dùng một loại font chữ phổ biến, đơn giản, màu chữ được dùng thống nhất
tuỳ theo mục đích sử dụng khác nhau của văn bản như câu hỏi gợi mở, dẫn dắt, hoặc
giảng giải, giải thích, ghi nhớ, câu trả lời Khi trình bày nên sử dụng sơ đồ khối để
học sinh thấy ngay được cấu trúc logic của những nội dung cần trình bày.
Đối với mỗi bài dạy nên dùng khung, màu nền (backround) thống nhất cho các
trang (slide), hạn chế sử dụng các màu quá chói hoặc quá tương phản nhau.
Không nên lạm dụng các hiệu ứng trình diễn theo kiểu "bay nhảy" thu hút sự tò
mò không cần thiết của học sinh, phân tán chú ý trong học tập, mà cần chú ý làm nổi

thuyết trình nên chúng ta chỉ thực hiện các hiệu chỉnh và thay đổi trong chế độ màn
hình Slide Master.
Để chuyển sang cửa sổ Slide Master, bạn vào ngăn View, nhóm Master Views
và chọn Slide Master.
 
! "#
 #5.6,708%$&$%/9$%+&
– =(>"5
Bước 1:=  ?*+  !5"   @  "*+  *59  3  "<A  BA  
A*5 *+ #C1+D':$#$%;&<
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 12
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
$ %&'()
Bước 2:EF)A*5 *+ /)G2/01
  3# 59 2H 1 (A*5 *+  '+
9  )  2  /0  1  !)    I  J  K  B  5
A*5 *+ 25#?526)/G*4BJ
@A228L1(A*5 *+ #

* +)',-'#./012(
Bước 3:0+'*'/MA*5 *+ '/N
=+
 3(  
Bước 4:O>/28LP>QA*5 *+ 
4"*+ !5" /"*+ *593#
 :/+,7.>&$&$%
Chúng ta sẽ tiếp tục việc điều chỉnh trên slide vừa rồi.Có nhiều kiểu
placeholder trong PowerPoint như là content, text, picture, chart, …Tuy nhiên, chúng
ta sẽ chỉ thực hành thêm một placeholder kiểu Picture để cho ph}p người dùng chèn
một hình ảnh, logo,… vào trong slide khi biên soạn.

8-92:2;2(
 6
Bước 4: Đặt tên cho slide layout này bằng cách nhấp chuột vào nút Rename tại
nhóm Edit Master trong ngăn Slide Master và đặt tên là “Two Picture & Text”
trong hộp Layout name. Nhấn nút Rename để hoàn tất.

4#6('()
Bước 5: Khi đó, trong chế độ soạn thảo Normal View bạn có thể chèn slide mới với
kiểu layout vừa tạo.

81-1.,)'()-<
=( (>?( @A
 B%C+,7D$%+&
Tương tự như áp dụng theme và background cho bài thuyết trình. Trong chế độ
Slide Master, mỗi khi bạn áp dụng một kiểu theme thì PowerPoint tự động tạo thêm
một Slide Master mới và với kiểu theme vừa chọn.
– =(>"5
Bước 1: C  N #$%  &  2  6! A%:+  
:+#C1+D' ! *E.#
Bước 2: X)?*+ X5" !(2Y4!//( ! /Z5
#
!1-
 -<6-(
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 15
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Bước 3: Thay đổi màu nền cho slide, bạn vào Slide Master, đến nhóm
Background, chọn Background Styles. Ví dụ, bạn chọn Style 9.

$%'#.,))B(


?E2FB(D)' 
Bước 2: EQ<"dQA94+(/'e9A
>528"*+ 9* `NP"Q;RSQTUP=V?=W:
XYEM:Z[M(c

+G)9=2(
Bước 3: \QA)/A*5 *+ ?$&%%$2A
>528AD%&2f9*+g/8)+
>528:59#

?E2FB2H
Bước 4: \QA)/ /F J4 A*5 *+  2
Q/A/N>5281/>528AD#?5
Q(4'"d2Y
"5#
4) :$%\&,]
?* A S5"d>1N!(
A4Va VUbWb#?*+ 9L365A*5 *+ 
+F2A>528/1N!(+(+'/N#E
/9'e9R"*+ !(/(*59*O* 5+= #
– =(>"5
Bước 1: CN=+'6!#$%M#$%
Bước 2: =*59*:$&%?
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 17
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
'()%(
Bước 3: O'>528:5"*+ !('QA)/
?$&%%$"526A/)+:5?*+ 3
#
?E2)>(

*%6%:D(:-(
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 19
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Bước 3: CN6!:.S`%E!
"<m+[
8I( J 
7) Mab+&,7$%
X"Va VAGA'RQ820+'
'    5  /  "*+   %  &  S  5  R  20
+'#!AT59#a!5/"*+ /SQ*YJ/6
1(Ai#
– Định dạng tập tin âm thanh dùng cho PowerPoint 2010
PowerPoint mở rộng khả năng hỗ trợ nhiều định dạng âm thanh so với trước
kia. Chúng ta có thể dùng các công cụ để chuyển đổi các định dạng âm thanh lạ về
định dạng mà PowerPoint hỗ trợ.
• Các định dạng âm thanh PowerPoint hỗ trợ như: .aiff (Audio Interchange File
Format), .au (UNIX Audio), .mid hay .midi (Musical Instrument Digital
Interface), .mp3 (MPEG Audio Layer 3), .wav (Wave Form), .wma (Windows
Media Audio)
• Đôi khi phần mở rộng của tập tin âm thanh giống với danh sách ở trên nhưng
không thể chèn vào PowerPoint được do codec sử dụng trong tập tin không phù
hợp. Cách tốt nhất là nên chuyển đổi các định dạng âm thanh để đảm bảo tính
tương thích.
– =(>"5
Bước 1: CN6!%&E%
Bước 2: =E%F+L$###)A'E%BQ
8J)(-
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 20
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Bước 3: C(1N:+E%S56<i(

N O
e:*\"
&=*\,]"
٭ U]4:..*2JY2Y"h+D8Q
9#E/9Va ABf9+>"^Q8
7QS/02JY9/S56*A
72Z+KZ@Z_>2'
/N#m+[>Ql*/N4A+D
72JY9P>/(O BB#E
/9A39L!'A+D742JY
O BB#
;G2W-XDY (>
%:D(:
– =(>"5
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 22
TRƯỜNG THPT TÂN LÂM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Bước 1: CNE+&4n6!E+&/
QAS2!M+5!D7#
;K)Z>F>[
Bước 2: C1+D'"h+D7A&/(L$<
)AE+&#<$#]26)A/N4"*+ BQ
4!"J7>*WM23!o+K/N#896p5
2f9*7"d2Y>2344"*+ />
7Va V"dBQ2;&+K
)A/N#
.,)K)Z>\']
Bước 3: j'S AfR 6! E+& /
L$<Z+5"#j'64)*4
7L$</B !4"*+ (9
20#C1+D'L+N+g;F6p5*

%T'(K)Z>\']
Bước 3: O'NAf
• \6!#
 h    *A  (  59      F9    st 
uA"2e>MA34#
 #+&7>!*S23
 #+%7>!*SJ
 N%7*<:52JY*SJ#C1+D
'*Aj  +*b#vf9b#v" $#
• \6!A&+
 #%206f!559%>
7/28Lf!*Y'Y*54'#
C1+D'f!5*?&+&#
 EF&+&*A2)2JY"5
>B7#C1+D' ?$###/
!B5*f9#\p5*2'/N"d2H"5!
B5"5>7#
 E+&.*AA'!/M:572
+K[**5 $ZZj9a+$@Z_>j9
*  $fR! &5&#?JA3N!
5&5&*f#C1+D'N<
`%/&5&*!i5Z#
%E2T'(>X^_
Bước 4: O'N:+
• #&">>7*&QA)u
=*$7"d+g52;&/(7(26m
V /" $59*7"d+g5"5!)726
[ V /"$#C1+D' EF,#w_
GV thực hiện: Bùi Xuân Đông Trang 25