1
Nghiên cứu ứng dụng bản đồ tư duy trong hoạt
động quản trị nhân lực của Công ty Du lịch
Newstar Tour

Nguyễn Thị Kim Dung

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; Khoa Du lịch học
Chuyên ngành: Du lịch; Mã số: Chương trình đào tạo thí điểm
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Lưu
Năm bảo vệ: 2011

Abstract. Hệ thống chọn lọc những vấn đề lý thuyết cơ bản về bản đồ tư duy trong quản trị
nhân lực. Nghiên cứu thực trạng hoạt động quản trị nhân lực tại công ty du lịch Newstar Tour,
đánh giá những ưu nhược điểm và nguyên nhân của nó. Đề xuất giải pháp áp dụng bản đồ tư
duy trong quản trị nhân lực trong Công ty du lịch Newstar Tour. Đưa ra các bản đồ tư duy
mẫu cho hoạt động quản trị nhân lực của Công ty.

Keywords. Dịch vụ du lịch; Du lịch; Quản lý nhân sự; Bản đồ tư duy

Content.
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cùng với sự phát triển của thời đại, thước đo quan trọng cho năng lực sáng tạo của
mỗi người trong nền kinh tế tri thức chính là tốc độ tư duy, khả năng chuyển hoá thông tin
thành kiến thức và từ kiến thức tạo ra giá trị, tạo ra sản phẩm dịch vụ.
Hiện nay trên thế giới đã có một phương pháp tư duy mới đang được một bộ phận lớn
dân cư toàn cầu sử dụng. Phương pháp tư duy này rất mới lạ và sự ra đời của nó đã phá vỡ
mọi quy tắc tư duy trước đó và được gọi là “bản đồ tư duy”. Qua thực tế đã chứng minh rằng
bản đồ tư duy giúp ích rất nhiều cho con người trong cuộc sống và công việc qua cách tư duy


3
+ Về nội dung: Tập trung vào việc ứng dụng bản đồ tư duy trong doanh nghiệp du lịch lấy
mẫu là Công ty Du lịch Newstar Tour.

5. Luận điểm bảo vệ
Nếu áp dụng bản đồ tư duy một cách đúng đắn, khoa học và thường xuyên trong công
việc sẽ mang lại hiệu quả cao cho mỗi người. Nếu toàn bộ nhân viên của doanh nghiệp áp
dụng đúng đắn và thành công bản đồ tư duy trong làm việc sẽ giúp Công ty đạt được mục tiêu
kế hoạch đề ra, có khả năng phát triển Công ty lớn mạnh hơn, tăng khả năng cạnh tranh trên
thị trường.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp tiếp cận: Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở đưa ra lập luận về tính ứng
dụng của bản đồ tư duy trong hoạt động quản trị nhân lực của công ty du lịch.
- Phương pháp thu thập dữ liệu: Luận văn sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu thứ
cấp và sơ cấp.
+ Thu thập nguồn dữ liệu thứ cấp từ các kết quả nghiên cứu, sách báo, tạp chí, các
trang web điện tử, các tài liệu, báo cáo của các tổ chức về phát triển trí tuệ.
+ Thu thập dữ liệu sơ cấp bằng việc điều tra, khảo sát thực địa thực trạng và hoạt động
quản trị nhân sự của Công ty Du lịch Newstar Tour.
- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích tính ứng dụng của bản đồ tư duy vào
hoạt động quản trị nhân lực của doanh nghiệp, từ đó đề xuất giải pháp thực hiện.
- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến và kinh nghiệm từ các báo cáo của các
chuyên gia thuộc các tổ chức về quản trị nhân lực, phát triển trí tuệ, các câu lạc bộ bản đồ tư
duy trong và ngoài nước.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung
chính của luận văn chia thành 3 chương:
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về bản đồ tư duy trong quản trị nhân lực;
Chƣơng 2. Thực trạng hoạt động quản trị nhân lực trong Công ty Du lịch Newstar

Nguồn:Website: http\\www.mindmappictures.com
Hình 1.1: Bản đồ tƣ duy về xây dựng khả năng học tập
Tony Buzan đã nghiên cứu những phát hiện về não bộ con người để làm cơ sở cho
việc nếu con người sử dụng bản đồ tư duy sẽ là hoàn toàn phù hợp với sự phát triển và hoạt
động tự nhiên của não bộ. Bản đồ tư duy cũng chính là một lộ trình tư duy nếu càng sử dụng
nhiều, nhiều lộ trình sẽ được lập ra và nhờ đó các suy nghĩ sẽ được thông suốt, mau lẹ và hiệu
quả hơn.
1.1.2. Quy chế hoạt động của Bản đồ tư duy:
1.1.2.1. Phát triển theo hướng lan tỏa:
Đặt một vấn đề làm trung tâm kèm theo hình ảnh, ý trung tâm giống như biển cả, từ
trung tâm, vẽ các ý lớn giống như các con sông, từ các ý lớn vẽ mở rộng ra các ý nhỏ giống
như các con suối đổ về sông… rồi tiếp tục phát triển nó hết mức có thể tùy theo từng vấn đề.
Như vậy, người lập bản đồ tư duy có thể mở rộng tư duy đến vô hạn. Nó cũng thúc đẩy sự tự

6
do trong tư duy để tạo điều kiện cho sự sáng tạo, bay bổng và tìm ra các liên kết khác nhau
trong các sự kiện.
1.1.2.2. Sử dụng từ khóa:
Khi lập bản đồ tư duy, việc sử dụng từ khóa rất quan trọng. Trong bản đồ mỗi nhánh
chỉ sử dụng một từ khóa. Với một khái niệm làm trung tâm, có thể ghi lại các liên tưởng bằng
những từ ngữ được nghĩ đến đầu tiên, sau đó tiếp tục phát triển chúng bằng các nhánh nhỏ
cũng với cách thức như trên.
1.1.2.3. Màu sắc và hình ảnh:
Các hình ảnh và màu sắc có vai trò rất lớn trong việc tư duy của não bộ. Trong những
thập kỷ gần đây, khoa học đã có những phát hiện đáng kinh ngạc về khả năng ghi nhớ hình
ảnh của não bộ. Bản đồ tư duy sẽ sinh động và thu hút hơn khi có những hình vẽ với những màu
sắc khác nhau được thể hiện. Não bộ sẽ phát triển toàn diện hơn nếu đạt được cả hai kỹ năng

tưởng tượng để ghi nhớ một vấn đề sẽ giúp cho não có khả năng nhớ rất cao. Như thế khi thể
hiện vấn đề thành bản đồ tư duy, não đã tăng cường thêm khả năng cho trí nhớ.
1.1.5. Khả năng ứng dụng của bản đồ tư duy trong công việc:
1.1.5.1. Đối với cá nhân:
Mỗi cá nhân có thể sử sụng bản đồ tư duy trong bất kỳ trường hợp nào trong công
việc. Có thể lập bản đồ tư duy cho các mục tiêu công việc của bản thân, các kế hoạch để đạt
mục tiêu đó, hay thậm chí để xác định lại công việc mình lựa chọn có thực sự phù hợp khả
năng hay không. Cũng có thể lập bản đồ tư duy cho kế hoạch các công việc hàng ngày, hay
bản đồ tư duy về giải quyết các phát sinh trong công việc cho phù hợp…
1.1.5.2. Đối với tập thể và nhóm cộng sự:
Tập thể và các nhóm cộng sự có thể kết hợp lại để tạo ra bản đồ tư duy nhằm kết hợp
khả năng sáng tạo riêng của mỗi người, qua đó nâng cao thêm khả năng ấy. Bản đồ tư duy
còn là sự thể hiện sự nhất trí của một tập thể trước một vấn đề nêu ra và trở thành hồ sơ, ký
ức của cả nhóm.
1.1.6. Vai trò, ý nghĩa của bản đồ tư duy:
1.1.6.1. Vai trò:
Đối với trí tuệ, bản đồ tư duy có vai trò cải thiện và nâng cấp tư duy, tăng cường trí
nhớ và phát triển trí thông minh. Đối với công việc nó có vai trò giúp thể hiện ý tưởng, kế

8
hoạch một cách mạch lạc và rõ rang đem lại khả năng thành công cao hơn. Người sử dụng
bản đồ tư duy thường xuyên sẽ có những bước đột phá mới, tạo dựng được phong cách làm
việc riêng cho mo mình.
1.1.6.2. Ý nghĩa:
Bản đồ tư duy góp phần làm tăng năng lực trí tuệ của con người. Được mệnh danh là
“công cụ vạn năng cho bộ não”, bản đồ tư duy mang lại lợi ích rất thực tế.
1.2. Quản trị nhân lực
1.2.1. Tổng quan về quản trị nhân lực:
1.2.1.1. Khái niệm:
“Nhân lực” bao gồm toàn bộ tất cả các cá nhân tham gia bất cứ các hoạt động nào của

Sau khi đã lập kế hoạch về nhân lực cho cơ quan, bộ phận quản trị nhân lực sẽ tiến
hành việc tuyển mộ và tuyển chọn nhân viên cho các vị trí tuyển dụng trong kế hoạch. Nhà
quản trị cần phải xem xét các giải pháp khác xem có đáp ứng được nhu cầu nhân sự hay
không. Nếu các giải pháp không đáp ứng được thì bắt đầu tiến trình tuyển mộ và tuyển chọn
nhân viên.
1.2.2.4. Đào tạo, phát triển nhân lực:
Đào tạo, phát triển là các hoạt động để nâng cao chất lượng nhân lực của tổ chức vì
vậy công tác đào tạo phải được thực hiện một cách khoa học và có kế hoạch. Phát triển nhân
lực là việc tăng số lượng nhân viên, sắp xếp hợp lý cơ cấu nhân lực và quan trọng nhất là
nâng cao chất lượng của nhân viên. Để nâng cao chất lượng nhân viên, doanh nghiệp phải
cung cấp cho người lao động những hoạt động học tập được tổ chức bởi doanh nghiệp.
1.2.2.5. Chế độ tiền lương và đãi ngộ:
Việc trả công cho lao động có ý nghĩa lớn trong việc giúp cho tổ chức, doanh nghiệp
đạt được hiệu suất cao và tác động tới ý thức công việc của người lao động. Xây dựng được
một cơ chế tiền lương hợp lý là cơ sở để xác định tiền lương công bằng nhất cho từng lao
động và là cơ sở để thuyết phục lao động về lượng tiền lương đó.
1.2.2.6. Quan hệ lao động:
Quan hệ lao động là quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động. Mối
quan hệ này được phản ánh thông qua các tổ chức công đoàn, các thỏa ước lao động tập thể,
việc giải quyết tranh chấp lao động, kỷ luật lao động và giao tế nhân sự.

10
1.2.2.7. Một số đặc điểm của quản trị nhân lực trong doanh nghiệp du lịch:
Do những đặc thù của ngành Du lịch, nên việc quản trị nhân lực trong các doanh
nghiệp du lịch cũng có những đặc điểm riêng. Đối với các doanh nghiệp tư nhân thường có
quy mô vừa và nhỏ nên hầu như không có bộ phận quản trị nhân lực hoặc có bộ phận quản trị
nhân lực nhưng thực hiện theo kiểu kết hợp với công tác quản lý hành chính. Trong đó các
công việc được chú trọng lại là những việc có tính chất sự vụ, lặt vặt. Đa phần các công ty
đều do giám đốc phụ trách về quản trị nhân lực nhưng ít khi chú ý đến chức năng, nhiệm vụ
và tầm quan trọng của quản trị nhân lực.

2.1.1. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển Công ty:
2.1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển:
Trung tâm du lịch Quốc tế Ngôi Sao Mới - Newstar Tour là doanh nghiệp Nhà nước -
Đơn vị thành viên trực thuộc Công ty Đầu tư Thương mại và du lịch Thắng Lợi - VICTORIA
CORPORATION -TƯ Liên minh HTX Việt Nam; được thành lập theo quyết định số 2451
ngày 12 tháng 06 năm 1999 của UBND Thành phố Hà Nội; giấy phép đăng ký kinh doanh lữ
hành quốc tế số 0511/2006/TCDL-GP LHQT do Tổng cục Du lịch cấp.
2.1.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong 5 năm gần đây
Bảng 2.1: Doanh thu của Công ty từ năm 2006 – 2010
Năm
2006
2007
2008
2009
2010
Doanh thu (tỷ đồng)
3,4
3,8
3,87
4,3
5,6

0
1
2
3
4
5
6
Tỷ đồng

xã hội đối với người lao động và nhiệm vụ chuyên môn khác được giám đốc công ty giao.
Chức năng: Phòng Hành chính Nhân sự thực hiện hai chức năng chính đó là quản trị
chiến lược nhân lực và quản trị hành chính văn phòng.
13
2.2.2.3. Quy chế ban hành:
Từ khi Công ty đi vào hoạt động, đã liên tục soạn thảo và chỉnh sửa bộ quy chế nội bộ
theo từng giai đoạn phát triển cho phù hợp. Sau khi thành lập phòng Hành chính Nhân sự, các
cán bộ phòng đã nghiên cứu tình hình thực tế của công ty và dựa trên các quy chế cũ đã ban
hành để sửa đổi kiện toàn nhằm ổn định tổ chức và thay đổi những điều lệ đã không còn phù
hợp. Đến nay bộ quy chế ban hành ra thể hiện các lĩnh vực trong hệ thống quản lý, được chia
ra làm các chương mục bao gồm: Chương 1. Quyền hạn và trách nhiệm của lãnh đạo và các
bộ phận trực thuộc; Chương 2. Quản lý lao động; Chương 3. Khen thưởng và kỷ luật;
Chương 4. Quản lý hành chính. Ngoài ra có quy chế tuyển dụng và đào tạo nhân viên.
2.2.2.4. Hoạch định nhân lực:
Tại Công ty Newstar Tour hầu như chưa có bản kế hoạch cụ thể về nhân lực. Các công
việc của hoạch định nhân lực như khảo sát nguồn cung nhân lực, đánh giá thực trạng nguồn nhân
lực nội tại của công ty, dự đoán nhu cầu tăng giảm nhân lực và số lượng nhân lực cần thiết cho
công việc trong năm chưa được tiến hành.
2.2.2.5. Tuyển dụng và đào tạo:
Phòng Hành chính Nhân sự của công ty phụ trách việc tuyển dụng và đào tạo nhân
viên. Hiện tại, việc tìm kiếm ứng viên được đăng tuyển trực tiếp trên mục tuyển dụng trong
trang web chính thức của công ty. Ngoài ra để đảm bảo hiệu quả, cán bộ quản lý nhân sự
đăng tuyển trên một số trang web khác như: 24h.com.vn, vietnamwworks.com, rongbay.com
2.2.2.6. Sử dụng nhân viên:
Đối với nhân viên hiện tại, cán bộ quản lý nhân sự sẽ khảo sát và đánh giá năng lực
nhân viên sau đó thực hiện phân công công việc cho phù hợp khả năng và nguyện vọng của
nhân viên. Dù vậy, còn nhiều trường hợp công ty vẫn sử dụng nhân viên chưa có kinh

Hiệu quả của công tác quản trị nguồn nhân lực tại công ty còn rất thấp, chưa góp phần
thúc đẩy được sự phát triển chung của công ty cũng như chưa tạo lập được một hệ thống nhân
lực nòng cốt, vững mạnh. Còn lãng phí tài nguyên nhân sự do vấn đề quản lý.
2.3.2.2. Nguyên nhân:
Nhận thức chưa thực sự đầy đủ của các cán bộ lãnh đạo
Trình độ chuyên môn nghề nghiệp của người lao động chưa cao

15
Thu nhập của nhân viên còn ở mức trung bình
Chưa xác lập được quan hệ bình đẳng, hợp tác giữa người lao động và Lãnh đạo công ty.
2.4. Thuận lợi và khó khăn của Công ty Newstar Tour khi áp dụng bản đồ tƣ
duy trong hoạt động quản trị nhân sự
2.4.1 Bản dồ tư duy đối với hoạt động Quản trị nhân lực của công ty
Bản đồ tư duy được phổ biến tại Việt Nam chưa lâu nên vẫn mới chỉ được một bộ
phận nhỏ trong cộng đồng sử dụng nó (chủ yếu cho việc học tập và ghi nhớ với đối tượng là
học sinh, sinh viên). Hầu như bản đồ tư duy chưa được áp dụng nhiều trong công việc đối với
các công ty, các cơ quan.
Với công ty Newstar Tour thì việc đưa bản đồ tư duy vào công việc tương đối mới lạ.
Các nhân viên và quản lý tại công ty đã từng nghe nói tới bản đồ tư duy song chưa thật sự tìm
hiểu những khả năng và tính ứng dụng của nó nên chưa từng áp dụng cho công việc.
Mọi công việc của Công ty vẫn luôn được tiến hành theo những cách bình thường,
cách giải quyết công việc được diễn ra theo những trình tự nhất định hoặc theo chủ quan của
người quản lý, ít có sự thay đổi hay đột phá, chưa có sự nhìn nhận vấn đề theo nhiều chiều để
chọn ra giải pháp thỏa đáng nhất. Các vấn đề phát sinh trong quan hệ lao động rất khó giải
quyết hay giải quyết không đồng bộ, không có sự thỏa đáng giữa hai bên.
- Do bộ phận quản trị nhân lực mới được thành lập, vì thế mọi hoạt động của phòng
còn đang trong quá trình kiện toàn và hoàn thiện. Các kế hoạch ứng dụng những nghiên cứu
khoa học trên thế giới vào công ty chưa được chú trọng. Trong giai đoạn mới này, bộ phận
đang tập trung vào việc hệ thống lại công tác quản trị nhân lực từ khi thành lập đến nay, đưa
ra các phương án quản lý phù hợp tình hình thực tế của Công ty.

tư duy không đòi hỏi thời lượng nhiều. Có thể lập bản đồ tư duy vào bất cứ thời gian nào để
phục vụ cho công việc.
- Với những điều kiện hoạt động của một doanh nghiệp du lịch, việc ứng dụng
bản đồ tư duy đối với cá nhân hoặc nhóm nhân viên rất thuận lợi. Có thể phân chia mỗi
phòng ban là một nhóm lớn, trong đó có các nhóm nhỏ là cộng sự với nhau ví dụ như đối với
phòng Kinh doanh, có các nhóm phát triển thị trường phía Nam Hà Nội, nhóm phát triển thị
trường phía Bắc Hà Nội. Các nhóm này có thể kết hợp với nhau sử dụng bản đồ tư duy để lập

17
kế hoạch kinh doanh, kế hoạch marketing Như vậy hoàn toàn có thể phát huy được tính ưu
việt của bản đồ tư duy.
- Việc áp dụng bản đồ tư duy không đòi hỏi về quy mô công ty cũng như khả
năng tài chính phải lớn ở mức nhất định. Ngoài ra bất cứ thời điểm nào cũng có thể triển khai
hoạt động ứng dụng bản đồ tư duy, tuy nhiên sẽ thuận lợi hơn nếu triển khai vào mùa thấp
điểm du lịch để có nhiều thời gian hơn cho cán bộ nhân viên hiểu và thực hiện thói quen lập
bản đồ tư duy nhiều hơn.
2.4.3. Khó khăn
- Những khó khăn đối với Công ty khi áp dụng bản đồ tư duy cũng là những lý do
phổ biến đối với những người biết đến bản đồ tư duy lần đầu tiên. Đó là sự nghi ngại về tính
hiệu quả của bản đồ tư duy. Khi mới tiếp xúc với bản đồ tư duy, hầu hết mọi người đều có
chung ý nghĩ rằng bản đồ tư duy là một hình ảnh rất rối mắt, rất khó nhớ, rất khó vẽ và phải
dùng đến cả giấy và bút màu như vậy rất bất tiện
- Khi triển khai áp dụng bản đồ tư duy có thể nhiều người trong Công ty cho rằng
không thực sự cần thiết để áp dụng, không có bản đồ tư duy mọi việc vẫn được giải quyết
bình thường như trước đây đã từng.
- Khó khăn để khiến cho toàn bộ nhân viên cùng áp dụng bản đồ tư duy và say mê,
yêu thích nó.
Tuy có nhiều thuận lợi, nhưng bên cạnh đó còn một số khó khăn công ty có thể gặp phải
khi ứng dụng bản đồ tư duy trong hoạt động quản trị nhân lực. Tuy nhiên những khó khăn đó
hoàn toàn có thể khắc phục. Những phương pháp khắc phục sẽ được thể hiện trong phần kiến
19
3.2.2. Giải pháp bản đồ tư duy tổng thể:
Giải pháp liên kết cách nhánh trong bản đồ tư duy tổng thể
Dựa vào bản đồ tư duy tổng thể cho hoạt động quản trị nhân lực của công ty để thấy các công

trong việc lập bản đồ tư duy có thể mang lại sự yêu thích và cố gắng. Vì vậy, để toàn bộ nhân
viên trong Công ty có thể quen với việc ứng dụng bản đồ tư duy có vai trò rất lớn của lãnh đạo
và bộ phận quản trị nhân lực của Công ty.

KẾT LUẬN

Trong bối cảnh kinh tế xã hội như hiện nay, các doanh nghiệp trong nước nói chung
đều gặp những khó khăn nhất định. Để giảm thiểu các chi phí đồng thời nâng cao hiệu quả
công việc, các doanh nghiệp phải tìm ra các phương án quản trị nhân lực phù hợp nhằm tận
dụng và phát huy tối đa khả năng của nhân viên, coi con người là nguồn lực quan trọng nhất
để phát triển doanh nghiệp.

21
Có nhiều phương pháp quản trị nhân lực hiện đại đã từng áp dụng thành công trên thế giới
được ứng dụng tại Việt Nam trong những năm gần đây. Nội dung nghiên cứu của luận văn lựa
chọn bản đồ tư duy để áp dụng vào hoạt động quản trị nhân lực cho Công ty Newstar Tour. Bản
đồ tư duy không thay thế cho các phương pháp quản lý khác mà bản đồ tư duy giúp cho bộ phận
quản trị nhân lực của Công ty biết cách làm thế nào để sử dụng các phương pháp quản lý khác
nhau một cách có hiệu quả và sáng tạo, mang lại lợi ích thiết thực cho Công ty. Đồng thời giúp
cho bộ phận quản trị nhân lực của Công ty luôn có cái nhìn tổng thể, trực quan và sinh động về
các vấn đề trong công việc từ đó đưa ra các cách giải quyết phù hợp để quản lý tốt hơn.
Với các lợi thế mà Công ty có được như thâm niên hoạt động, có thương hiệu trên thị
trường, có nguồn khách tương đối lớn và đội ngũ nhân lực trẻ, năng động và yêu thích khám
phá sáng tạo, Công ty hoàn toàn có thể đưa bản đồ tư duy vào ứng dụng trong công việc đặc
biệt là tại bộ phận quản trị nhân lực. Tuy nhiên để việc áp dụng đúng đắn và hiệu quả, trước
hết cần có sự hiểu biết nhất định về bản đồ tư duy và nhìn nhận được những ưu điểm của
phương pháp này. Khi áp dụng vào hoạt động cụ thể của Công ty cần xây dựng các bước cụ
thể và tổ chức các hoạt động nhằm đưa bản đồ tư duy đến với từng nhân viên trong Công ty.
Sau đó phải duy trì thường xuyên thói quen tư duy với bản đồ để phát huy tối đa tính năng ưu
việt của bản đồ tư duy.

Minh.
9. Tony Buzan (2008), Sử dụng trí tuệ của bạn, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
10. Tony Buzan (2009), Bản đồ tư duy trong công việc, NXB Lao động Xã hội.
11. Tony and Bary Buzan (2009), Sơ đồ tư duy, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Tiếng Anh:
12. Shimon L. Dolan and Randall S.Schuler (1994), Human resource management: The
Canadian dynamic, Scarborough, Ont.: Nelson Canada.
13. Tony Buzan (1996), Radiant Thinking, Publisher Plume, America.
Internet:
14. TS. Trần Đình Châu – TS. Đặng Thu Thủy, Bản đồ tư duy – một trong những công cụ
hỗ trợ dạy học và công tác quản lí nhà trường hiệu quả, dễ thực hiện,
http://www.gdtd.vn
15. Hoàng Hoa, Dạy học bằng bản đồ tư duy – giảm tải không giảm yêu cầu,
http://www.baomoi.com
16. Quý Hiên, Chữa học vẹt bằng bản đồ tư duy, http://www.tienphong.vn
17. Tá Lâm, Bản đồ tư duy Việt Nam lập kỷ lục Guinness thế giới, http://vnexpress.net

23
18. Susan Dunn, For greater success in the new year try the miracle of mind mapping,
http://www.mind-mapping.org
19. Mind maping site, How to make a mind map, http://www.mind-mapping.co.uk
20. Smartdraw, Working smarter with mind map, http://www.smartdraw.com
21. Using Mind Map, Mind map time management for whole brain to do lists,
http://www.usingmindmaps.com
22. http://mindmaponline.com/
23. http://www.mindmapart.com
24. http\\www.mindmappictures.com