Hoàn thin pháp lut v qun lý và bo v tài
nguyên rng Vit Nam hin nay
Nguyn Thanh Huyn
Khoa Lut
Lun án TS ngành: Lut Kinh t; Mã s: 62 38 50 01
ng dn: TS. ; TS. Nguyn Th
o v: 2012 Abstract: Làm sáng t
a pháp lun lý
và Bo v tài nguyên rng (QL&BVTNR) Vi
, nêu b
ng pháp lu
xut nhng gii pháp nhm
hoàn thin pháp lut và nâng cao hiu qu thc hin pháp lut v QL&BVTNR cc
ta hin nay.
Keywords: Lut kinh t; Tài nguyên rng; Bo v tài nguyên thiên nhiên; Pháp lut Vit
Nam Content
M U
1. Tính cp thit c tài
Hin trng mt rng và suy thoái rng hu qu nng n i vi
ng, ng li s nh nhiu mt cc.
Vin hành nhiu n pháp lut án nhm BV&PTR. S
n lc kt qu i kh che ph ca tán r
, [92]. Tuy nhiên, chng rng vn ngày càng suy gim do khai thác
rng quá mc cho phép, khai thác bt hp pháp, chuyi m dng rt rng.
a pháp lu&BVTNR Vit
Nam
, nêu b
,
&BVTNR. Khái quát quá trình hình thành và phát trin ca pháp lut QL&BVTNR
c ta.
-
,
c trng ca pháp lut QL&BVTNR hin hành ca Vi
ng pháp lut nêu trên,
xut nhng gii pháp nhm hoàn thin pháp lut QL&BVTNR cc ta hin nay.
ng và phm vi nghiên cu c tài
&BVTNR trong
.
&BVTNR,
:
-
.
,
; khái nim QL&BVTNR.
&BVTNR.
&BVTNR;
QL&BVTNR; .
- QL&BVTNR.
-
; &
&BVTNR.
-
;
,
&BVTNR; ,
&
Nam.
,
,
phi QL& BVTNR ?
2) Khái nim ca pháp lut v QL&BVTNR? Nu chnh? Nguyên tc
u chnh? Vai trò ca pháp lut trong vic QL&BVTNR? Các yêu ci vi pháp lut v
QL&BVTNR ?
3) Phân tích mt cách có h thng pháp lut v QL&BVTNR và ch ra nhm còn
p?
ng và gii pháp c th hoàn thin pháp lut v
cp mt cách có h thng ?
Vi nhng vn lý lun và thc tin ca pháp lut v c nghiên
cu nêu trên, tác gi kh tài lun án tit hn pháp lut v qun lý và
bo v tài nguyên rng Vit Nam hi tài mt bài vit hay mt công
trình nghiên c.
PHN II. NI DUNG LUN ÁN
NG V LÝ LUN V PHÁP LUT
QUN LÝ VÀ BO V TÀI NGUYÊN RNG
1.1. Khái quát v qun lý và bo v tài nguyên rng
1.1.1. Khái nim qun lý và bo v tài nguyên rng
1.1.1.1. Khái nim rng
Rnh ca pháp lut Vit Nam và so sánh vnh
ca các t chc quc t. Rng là mt h sinh thái bao gm qun th thc vt rng vt
rng, vi sinh vt rng và các yu t ng khác, tr, tre na hoc h thc
v che ph ca tán rng t 0,1 tr lên. Rng gm: rng
trng và rng t t rng sn xut rng phòng ht rc d [58, 3
1].
1.1.1.2. Khái nim tài nguyên rng
Tài nguyên rng là mt loi tài nguyên thiên nhiên có kh o, là b phn quan
trng cng sinh thái, có giá tr to ln bao gm rng t nhiên và rng trt lâm
nghip, gm có thc vt rng vt rng và nhng yu t t n rng (gi
chung là qun xã sinh vt)
c pháp lut bao gm tng th
các quy phm pháp luc ban hành nhiu chnh các quan h xã h
o v ngun tài nguyên rng.
&
;
, .
1.2.2.1.
phm : i)
. ii)
.
1.2.2.2. ng
Nhóm này gm: i)
. nh pháp
lut v vi ph
.
1.2.3.
; nguyên tc k thut;
nguyên tng gii th ng các giá tr t rng; nguyên
tc pháp ch.
1.2.4.
1.2.5.
1.2.5.1.
Kinh t th ng có c ng tích cng tiêu cn mi hong ci sng
xã h hong QL&BVTNR. Vì vy, yêu cu ca nn kinh t th t ra vi
pháp lut QL&BVTNR cn khc phc nhc nhng giá tr
tích c phát trin tài nguyên rng bn vng.
1.2.5.2.
Qun lý rng bn v thành mt nguyên ti vi qun lý kinh doanh rng
tht tiêu chun mà qun lý kinh doanh rng pht ti. Công c hu hi qun
lý rng bn vng chính là chng ch rng. Các din tích rng khai thác phc xác nhn là
không n vic bo tn tài nguyên rng.
1.2.5.4.
,
1.3.1.
.
Ni dung này phân tích s phát trin ca pháp lut QL&BVTNR qua hai thi k
i) Thi k phong kin, hu ht các trinh v vic bo v tài nguyên
rng t triu vua Lý Thái T nh ra thu sn vt núi rng, triu Hu Lê v bo v rng,
nh quyn s hi vi tài nguyên rnh trong Quc triu Hình lut, triu
i Nhà Nguynh ch thu i vi lâm th snh vic trng cây t
tm, ca sông, ca bin
ii) Thi k thuc Pháp.
Nhà cm quyn ban hành nhinh v vic thu thu i vi tài nguyên rnh
ch i vi g và các loi lâm sc bit, chính quyn tht
nh v vic xác lp các khu rng cm nhm bo v tài nguyên rng.
1.3.2.
r c thành lt BV&PTR mi
c ban hành thay th Lu
1
Nghiên cu nhng v lý lun ca pháp lut v QL&BVTNR, tôi rút ra mt s kt lun
Th nht, rng là mt h sinh thái có vai trò vô cùng to li vi s phát trin ca con
i, có th xem rng ng s sng, không còn r sng trên
hành tinh ca chúng ta chm dt. Vai trò ca rng không ch i vi tng cng, ta
ng quc gia mà nó phc quan tâm, bo v trên phm vi toàn cu. Bo v rng
là trách nhim ca tt c chúng ta. Chính vì vy, chúng ta cn có cách thc phù h
QL&BVTR mà pháp lung, là công c hu hiu nh qun lý, bo v
ngun tài nguyên này.
Th hai, &BVTNR ph
a trên h thng các nguyên tc phù
hnh rõ nu ch phân tích thc trng pháp lu
xut các gii pháp hoàn thi
Th ba, pháp lut QL&BVTNR ca Vit Nam hin nay chu ng rt nhiu t yu t
kinh t th ng, yu t hi nhp kinh t, yu t qun lý rng bn vng và yu t truyn thng,
y, chúng ta cn ch c nhng tích cng
tiêu cn vic QL&BVTNR ca các yu t ng quy
nh pháp lut phù hp nhm phát huy nhng yu t tích cc, hn ch nhng tiêu cc
ca các yu t c QL&BVTNR.
Th u s phát trin ca pháp lut QL&BVTNR trong lch s tìm ra nhng bài
hc b ích và khc phc nhc ph qun lý và bo v bn
vng ngun tài nguyên này.
i vnh pháp lut v b máy quc v
tài nguyên rng.
Qun lý tài nguyên rng cc ta mi ch dng li vic phân công phân nhim cho các
cp ch hin s phân quyn mnh m
cp. Vic phân cp gia các b lng dn c th. B NN&PTNT
thc hin chc v tài nguyên rng còn B TN&MT thc hin chc
quc v t. Vì vy, khi tin hành giao, cho thuê rt rng cho
ng có nhu cu cn có s phi hp rt cht ch gia B TN&MT và B NN&PTNT.
Hi nào v vinh c th trách nhim ca các b liên
quan trong vic thc hin chi vi tài nguyên rm
gia B NN&PTNT vi B TNMT; gia B NN&PTNT vi B - Th thao và Du
lnh các khu rng có gn vi di tích lch sa B NN&PTNT vi B
TN&MT và B Quc phòng trong vinh các dit rng thuc vào khu vc trng
yu v an ninh quc phòng.
Vic trao quym lâm còn nhiu hn ch. Chúng ta v
hu hiu nh lc ng chuyên trách v bo v ra mình.
2.1.1.2 ,
Ni dung này phân tích thm quyn, trình t duyt quy hoch,
hc tác gi cc xây dng và duyha cháy rng;
a cháy rp lý
2.1.1.4
,
Nnh ca pháp lut v giao, cho thuê rng, thu hi rng và
chuyn m dng rng th c giao rc thuê rng; thm quyn giao
rng, cho thuê rng, thu hi, chuyn m và th tc giao, cho thuê rng.
2.1.2
2.1.2.1 ,
i vi tng loi rc thuê khác nhau mà ch rng là h
nhân có các quy khác nhau. Pháp lunh h c giao,
c thuê nhiu loi rng khác nhau, c t ch th này ch yc giao loi rng
nghèo kit hot tri núi tr trng rng còn rng sn xut là rng t ng
c giao cho t chc kinh t có vc qun lý và khai thác. Quyn
ng li ca h i vi loi rc thuê trong nhi
m bo nên hiu qu BV&PTR do ch th này mang li vn còn khá khiêm tn và
h ng vi phm pháp lut lâm nghip nhiu nht trong nha qua.
ng vi phm lâm lut là h
h m là 9.886 [90].
2.1.2.2
Ch rng là các Ban qun lý rc dng, rng phòng h, các t chc nghiên co
ngh v lâm nghip, c lc giao rng không thu tin s
dng r thc hin nhim v công ích. Các ch rng là t chc kinh t c giao,
cho thuê r thc hin nhim v kinh doanh và phát trin rng. i Vi
c giao hoc thuê rng sn xut là rng tr t trng rng sn xut. Các t
chc cho thuê rng sn xut là rng trt trng rng
nh c th v ging cây thuc, trong khi cây thuc li có giá tr c bit v c
hng trong vim bo sc kho i.
2.2.2.
&BVTNR. Tuy nhiên, quyng li ca các ch
rc giao, cho thuê rng, nhn khoán bo v rc s hp dn ch
rng.
nh pháp lut v vi phm,
nh pháp lut nhng yêu cu ca vic qun lý rng bn vng vn
c và b tiêu chun chng ch rng Vit Nam vn cc thông qua nên
không ch n lý bn vng các din tích rc dng, rng phòng h mà còn
trong vic qun lý bn vng rng sn xut.
Bn là, Mc quc t liên quan trc tin vic
QL&BVTNR và nhin lu hic các cam kt này. Tuy nhiên, vic thc
hin các cam kt quc t t kt qu cao.
Tóm l a lu c các ni dung ca pháp lut
im cc pháp lu
tác gi xung và gii pháp hoàn thin pháp lut QL&BVTNR
ca lun án. NG VÀ GII PHÁP HOÀN THIN PHÁP LUT
V QUN LÝ VÀ BO V TÀI NGUYÊN RNG VIT NAM HIN NAY
ng hoàn thin pháp lut v qun lý và bo v tài nguyên rng
3.1.1
- Da trên nn tn thng, chúng ta cn nhn th v vai trò ca
các giá tr n thng n hong thc hin pháp lut nói chung và
pháp lut v QL&BVTNR nói riêng. Vit Nam ch tha nhn mt ngun pháp lut duy nht là
n quy phm pháp lut mà không tha nhn tp quán pháp hay lut t cn
c tip tc nghiên cu bi nhiu ngành khoa hc xã h
xut hoàn thin h thng pháp lut nói chung và pháp lut v QL&BVTNR nói riêng. Hin nay,
Lun cng dât trong s các ch r
các lut tc cng bào lt, giao rng thì
có s n tích ca nhiu ch rng do các Ban qun lý rng phòng
h, rc dng, rng do các công ty lâm nghip qun lý nên nhiu thôn bc
m bo v rc là bao.
- Da trên các hong hp tác quc t, hoàn thin pháp lut v QL&BVTNR chúng ta
cn nghiên cu k các cam kt quc t mà chúng ta
.
3.1.2
ng li c ng v hoàn thin pháp lut qun lý và bo v tài
nguyên rng
Báo cáo chính tr ca Ban Chng khoá X ti hi biu toàn
quc ln th XI c bo v rCông tác bo tn thiên
nhiên, bo v ng sinh hc có tin bc gia v ng phó vi bii khí
hc trin khainh nhng mt hn ch trong công
tác qun lý, khai thác, s dng tài nguyên thiên nhiên hiu qu ng
khai thác rng, khai thác khoáng sn bt hp pháp vn còn xy ra nhi
bin pháp hu hin kp thi [34, tr.7]. xung li phát trin
Mt là, ban hành b tiêu chun v qun lý rng bn vng và cp chng ch rng Vit Nam.
t trong nhng chính sách quan trng vì hin nay, vic xut khu các sn phm t g và
rng nói chung cm mt t trng quan trng trong các mt hàng xut khu
i phi nhp khu ti 80% nguyên liu hc nhp
khu các sn phi xut x ca sn phm phi có ngun gc rõ ràng, g phi
c khai thác mt cách hp pháp.
- Quy hoch bo v rng toàn qung b và nh. c xem
u ki phát trin mt ngành lâm nghip nh và bn vng. Quy hoch lâm phn
không ch là dit trng rng mà yêu cu các dit trng rc
i ch vì mc tiêu phát trin kinh t c chuyt trng rng phòng h thành
t trng rng sn xut trng rng sn xut trng cây công nghip.
- Phi hng b gin lý nhà c v qun lý tài nguyên rng.
qun lý tt rt rng cn xây d phi hp gic
: M
, cc có thm quyn cn
nh rõ các din tích rt rng nm trong vùng trm v an ninh quc phòng. Hai
, s phi hp gic v rc v t
rng.
- T ,
. Chúng ta cnh
n hin nay, ch th có trách nhim quan trng trong viu t b
cha cháy rng hii ch có th c. Chúng ta nên chú trng vào vic
phòng cháy rng là mc tiêu quan trng nht.
3.2.2
rng sn xut có thu ti kinh doanh và phát trin rng không ph thuc vào ngun gc ti
np có ngun gc t c hay không.
- Qnh rõ v thuê rt rng sn xut trng rng, kinh doanh rng. T chc
kinh t c, h ng sn xut rng sn xut nên trao cho h
quyc tr tin mt ln ho h c các quyn tài s
các t chc, cá nhân t rng sn xut tr tin mt ln cho c thi gian thuê.
- V t rng sn xut; v t rng
sn xut là t chc kinh t c, h chc ngoài; vn
qun lý hin trt rng sn xut.
3.2.3 ,
Hoàn thinh pháp lung va có ng tích cc ti s phát trin
ca các loài thc vng vt hoang dã ngoài thiên nhiên vm bc các li ích chính
a cng v thu nhp, sinh k.
Nhà nc không nên khuyn khích vic bán phát m tái kinh doanh thc vng vt
hoang dã b thu gi t hong buôn bán trái phép. Vic tái kinh doanh thc vng vt
hoang dã b thu gi vô hình chung li hp thc hóa vic khai thác và buôn bán. Cnh
v tp hui vi các ch th liên quan trc tin vic bo v thc vng vt nguy cp,
quý, hi rng, cán b kim lâm, cán b hi quan, cán b qun lý th ng Cn
ng dn c th v vic to ging gây nuôi các loài thc vng vt hoang dã t
thiên nhiên. Pháp lut cnh thng nht v trng cng thc vt hoang dã nói
chung ch không ch ng thc vt hoang dã nguy cp, quý, him.
3.2.4
Cn si Quynh s -TTg ca Th ng Chính ph cho phù hp và trin
khai áp dng có hiu qu chính sách chi tr dch v ng rnh khuyn
,
v Tài chính Lâm nghip bn vng 1997 (the
Act on the Financing of Sustainable Forestry 1997)
m bc
tr cp cho hong qun lý trong các khu r i li nhun cho các
,
.
,
.
NN&PTNT gi vai trò ch
o trong vic QL&BVTNR
phi hp gi.
,
.
thông qua các d lo v rng và phòng cháy, cha cháy
rng trang b ng và công c h tr cho kim lâm.
3.3.2
,
Mt là, cá thm lâm phng xuyên thc hin kim
tra, giám sát vic thc hin pháp lut v QL&BVTNR ca các ch rng.
Hai là, Cc Kim lâm và UBND cp tnh, cp huyn phi trc tip t ch
ki thc hin vic kim lâm ci nh
chy lùi các hành vi vi phm ca chính lng bo v rng.
Ba là, B NN&PTNT, B TN&MT và UBND cp tnh, cp huyn, tùy
theo chm quyn cn kim tra, giám sát cht ch vit, giao rng, cho thuê
t, cho thuê rnh ca pháp luc bit là vic cho thuê rng,
t rng cho các t chc ngoài.
Bn là, kim tra, giám sát vic chi tr dch v ng rng ca các ch th ng li
3.3.3.
,
n l
c cn có k hot b cha cháy cho cho các khu rng trng
vic chi tr dch v ng r c thc hin tt, trong nhng u khi
ngun hình thành qu nh, thm chí có ch th còn chây ì không nc
nên c bo v và phát trin rng.
Trong thng ngày càng b suy thoái, s sng trên hành tinh
ng mnh m theo ching ngày mt xa hing bii khí hu
thì vic BV&PTR bn vng càng quan tr hi là mc tiêu ca
riêng quc tiêu ca toàn nhân long ti.
thc hin vic QL&BVTNR Vit Nam mt cách bn vng, mi ngành khoa hc li có
cách tip c xu lut hc, tác gi nghiên cnh pháp lut
QL&
xut các gii pháp phù hp. Vi cách thc tip cn t
khía cnh pháp lut, luu và lun gic các v v:
- lý lun ca pháp lut v qun lý và bo v tài nguyên r
lut QL&BVTNR phi da trên nn tng kinh t, xã hi, vng li cng và
phù hp vi các yu t n thng. Các gii pháp c th nh
pháp lut có liên quan nhm minh bch hóa các quyn tài sn tài nguyên rt
rng; pháp lut v quc v QL&BVTNR, v bo v thc vng vt hoang dã, v
nh v x lý vi phc QL&BVTNR. Bên cnh
i pháp nâng cao hiu qu thc hin pháp lu xu:
;
n l
&BVTNR.
Tóm li, nghiên cu pháp lut v QL&BVTNR là mc mi m, vi nhiu v
gai góc và phc ty tâm huyt và công phu ca tác gi vi m
nhm phù hp và nhm còn hn ch ca h thng pháp lut v QL&BVTNR ca
xut các khuyn ngh si cho phù h
vc pháp lut rng ln rt nhiu ngành luc nghiên cu
ca các ngành khoa hc khác. Vì vy, trong quá trình nghiên cu không th tránh khi các thiu
sót. Tác gi rt mong nhc s góp ý ca tt c các chuyên gia, các nhà qu
cc gi tài nghiên cc hoàn thi
h thng pháp lut cc pháp lut BV&PTR nói riêng
cc ta ngày mt hoàn thin, tác gi có kin ngh v các nghiên cu ti
1. Nghiên c pháp lý và kinh nghim ca mt s quc gia trong vic qun lý hiu
qu n quc gia và các khu bo tn thiên.
lý t n nay.
[07] Bng S ng các loài thc vng vnh trong sác
Vi
[08] Bi s v vi phm pháp lut qun lý và bo v tài nguyên rng
References
TING VIT
1. Nguyn Hi Âu (2001), Pháp lut bo v ng rng Vit nam, thc trng và
ng hoàn thin, Luc s Lut hi hc Lut, Hà Ni.
2. t 6 cán b kim lâm tip tay cho lâm t, www.vov.vn/Home/Bat-
6-can-bo-kiem-lam-tiep-tay-cho-lam-tac/20125/208865.vov.
3. Quc Bình (2008), m ng án cho thuê rng Phú Quc
www.kiengiang.gov.vn/index2.jsp?menuId=395&articleId=5825.
4. Lut tc Ê ê v bo v r c
www.viettems.com/index.php?option=com_content&view=article&id=701:lut-tc-ee-v-
bo-v-rng-t-i-ngun-nc&catid=160:bai-nghien-cuu&Itemid=190.
5. B Canh Nông (1946), s 1303/BCN/VP ngày 28/6/1946 v vic bo v
rng, Hà Ni.
6. B Khoa hc và Công ngh Vit Nam (2007), Sách Vit Nam 2007- Phng Vt, nhà
xut bn Khoa hc T nhiên và Công ngh, Hà Ni.
7. B Khoa hc và Công ngh Vit Nam (2007), Vit Nam 2007- Phn II: Thc Vt, nhà
xut bn Khoa hc T nhiên và Công ngh, Hà Ni.
8. B Nông nghip và Phát trin Nông thôn (2005), Khoa hc công ngh nông nghip và
phát trii mi Tp 5 Lâm Nghip, nhà xut bn Chính tr Quc gia,
Hà Ni.
9. B Nông nghip và Phát trin Nông thôn (2005), Quynh s -BNN ngày
12/10/2005 v vic ban hành Bnh v tiêu chí phân cp rng phòng h, Hà Ni
10. B Nông nghip và phát trin Nông thôn (2005), Quynh s -BNN ngày
12/10/2005 v vic ban hành Bnh v tiêu chí phân loi rng c dng, Hà Ni.
11. B Nông nghip và Phát trin Nông thôn (2006), tr lâm nghii
24. Chính ph (2006), Ngh nh s 82-CP, ngày 10/8/2006 v qun lý hong
xut khu, nhp khu, tái xut khu, nhp ni t bin, quá cnh, nuôi sinh sn, nuôi sinh
ng và trng cy nhân tng vt, thc vt hoang dã nguy cp, quý, him, Hà
Ni.
25. Chính ph (2007), Ngh nh s 02/2007/-
05/01/2007 v kim dch thc vt,
Hà Ni.
26. Chính ph (2007), s -CP ngày 30/10/2007 v x pht vi phm
hành c qun lý rng, bo v rng và qun lý lâm sn, Hà Ni.
27. Chính ph (2008), Ngh nh s -CP ngày 14/01/2008 v qu bo v và phát
trin rng, Hà Ni.
28. Chính ph (2009), Ngh nh s -CP/ ngày 02/11/2009 ca Chính ph v x
pht vi phc qun lý rng, bo v rng và qun lý lâm sn,
Hà Ni.
29. Chính ph (2010), Ngh nh s -CP ngày 24/ 9/2010 v chính sách chi tr
dch v ng rng, Hà Ni.
30. Chính ph (2011), Ngh nh s 20/2011-CP ngày 23/3/ v nh chi tit và
ng dn thi hành Ngh quyt s a Quc
hi v vic min, gim thu s dt nông nghip, Hà Ni.
31. Cng hòa xã hi ch t Nam (2004), ng phát trin bn vng Vit
Nam - s 21 ca Vit Nam, Hà Ni, tháng 8/2004.
32. Pht ng
quyt v bo tn và phát tri t ng c bn vng,
/>H7CP119118.
33. a cháy rng
www.vov.vn/Home/Kho-khan-trong-cong-tac-phong-chay-chua-chay-
rung/20113/169632.vov.
34.
, Hà Ni.