Đào tạo
Tạp chí luật học số 3/2004
69
Ths. Bùi Kim Chi *
hng ti mc tiờu trang b cho
sinh viờn nhng kin thc c bn v
phỏp lut, thc tin phỏp lớ v rốn luyn
k nng thc hnh thỡ vic bi dng cho
sinh viờn lut nng lc gii quyt vn l
mt hng tip cn i mi giỏo dc,
nõng cao cht lng o to c nhõn lut.
Trong thi kỡ hin nay, khi lng
kin thc tng nhanh m qu thi gian
cho hc tp nh trng thỡ hn ch. Vỡ
vy, nu ch hc tp trong thi gian nht
nh cỏc trng chuyờn nghip thỡ cha
ỏp ng c vi tỡnh hỡnh trờn nờn giỏo
dc phi da vo nguyờn tc: "Hc tp
thng xuyờn, sut i". Ngay vi cỏch
hc sut i nh vy, kin thc hc trong
nh trng mc dự ó c la chn "cụ
ng hoỏ" "khỏi quỏt hoỏ" "tớch hp hoỏ"
cho tng xng vi thi gian cng vn

1. Nng lc gii quyt vn trong
mc tiờu o to
sinh viờn khi ra trng cú th tham


* Ging viờn Khoa lut hỡnh s
Trng i hc lut H Ni §µo t¹o
70 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004

gia lao động có hiệu quả trong điều kiện
cuộc sống thay đổi rất nhanh chóng, một
hướng phát triển của giáo dục là xác định
những năng lực cần thiết cần phải hình
thành, coi như những yêu cầu của mục
tiêu đào tạo. Theo kinh nghiệm của một số
nước trên thế giới thì những năng lực then
chốt để tham gia có hiệu quả vào những
mô hình và tổ chức lao động đó là:
- Thu thập, phân tích và tổ chức thông
tin: Năng lực tìm ra nơi có thông tin, chọn
lọc thông tin nhằm lựa ra những cái cần
thiết. Trình bày và đánh giá bản thân
thông tin, nguồn và phương pháp lấy
thông tin đó;
- Truyền bá những ý tưởng và thông
tin: Năng lực truyền bá hiệu quả cho
người khác bằng cách sử dụng hàng loạt

những hiểu biết về nguyên tắc khoa học
và công nghệ để khai thác và thích ứng
với sự phát triển.
Như vậy, "giải quyết vấn đề" là một
trong bảy năng lực then chốt cần hình
thành ở con người trong thời đại mới nói
chung và sinh viên đại học luật nói riêng.
2. Một số nét cơ bản về năng lực giải
quyết vấn đề
2.1. Năng lực giải quyết vấn đề đòi hỏi
phải có khả năng
- Khoanh vấn đề;
- Xác định rõ nguồn gốc và nội dung
làm nảy sinh vấn đề;
- Xử lí những ý kiến, tranh luận bằng
những cách thức phù hợp với vấn đề.
Ở đây không chỉ đơn thuần là có khả
năng đáp ứng những vấn đề được nêu ra mà
còn là có khả năng thấy trước những vấn đề
và những giải pháp đáp ứng thích hợp. §µo t¹o
T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004
71

2.2 Năng lực giải quyết vấn đề
Tập trung vào khả năng áp dụng
những chiến lược giải quyết vấn đề bằng
những con đường có mục tiêu. Trong đó

có vấn đề. Nói cách khác ở đâu không có
vấn đề thì ở đó không có tư duy. "Tình
huống có vấn đề" luôn luôn chứa đựng nội
dung cần xác định, nhiệm vụ cần giải
quyết, vướng mắc cần tháo gỡ và do vậy
kết quả của việc nghiên cứu và giải quyết
tình huống có vấn đề sẽ là những tri thức
mới hoặc phương thức hoạt động mới với
chủ thể.
Sử dụng phương pháp dạy học "giải
quyết vấn đề" giảm bớt khuynh hướng quá
chú trọng tới lí thuyết, dần dần gắn lí
thuyết cho sát thực tế. Như vậy, nó giúp
cho sinh viên luật nâng cao khả năng ứng
dụng lí thuyết vào thực tiễn.
Phương pháp này sẽ hướng giảng viên
và sinh viên nhìn vấn đề một cách toàn
diện, xem xét vấn đề trong mối liên hệ với
những vấn đề khác để giải quyết vấn đề
một cách tốt nhất. Khi sinh viên phân tích
những tình huống có vấn đề mà giảng viên
đưa ra là dịp để họ có thể đối chiếu thực
tế với các bài giảng về lí thuyết, phát huy
sáng kiến, có suy luận, phân tích và tổng
hợp vấn đề. Từ đó trang bị cho sinh viên
cách giải quyết công việc một cách tích
cực và chủ động, giúp cho sinh viên xây
dựng các kĩ năng phân tích và giải quyết
vấn đề.
Thực tế phương pháp dạy học "giải

nhận định của mình để trình bày trước
lớp, chuẩn bị trả lời các ý kiến tranh luận
xung quanh quan điểm của mình.
Phương pháp dạy học giải quyết vấn
đề mà bản chất là giải quyết tình huống có
vấn đề hướng tới mục đích:
- Khuyến khích ý thức chủ động và
sáng tạo của sinh viên, giúp họ sử dụng
những kinh nghiệm và hiểu biết thực tế
của bản thân để giải thích các vấn đề
trong mối liên hệ với các vấn đề khác;
- Phát triển khả năng suy luận và
truyền đạt của sinh viên, tư duy logic của
họ, chính xác hoá sự suy nghĩ đó bằng
những từ ngữ trong sáng, dễ hiểu và phù
hợp với đối tượng, với vấn đề;
- Phát triển ý thức trách nhiệm của
sinh viên đối với những hoạt động chung
của nhóm, của tập thể.
Tóm lại: Năng lực giải quyết vấn đề là
một trong những năng lực cần được hình
thành, bồi dưỡng và phát triển đối với
sinh viên luật. Để có thể hình thành năng
lực này ở sinh viên thì phương pháp dạy
và học với phương pháp "giải quyết vấn
đề" là hướng tiếp cận cần thiết đối với
giảng viên và sinh viên. Ngoài ra, có thể
bồi dưỡng năng lực này từ một môn học,
một giai đoạn học cũng có thể từ một
học phần, từ lí thuyết hay thực hành