ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
ĐẠI HỌC KINH TẾ-LUẬT
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

TIỂU LUẬN QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC

THỰC HIỆN CHẾ ĐỘ BẢO HIỂM XÃ HỘI
TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN
THƯƠNG MẠI KỸ THUẬT AN VIỆT Giảng viên hướng dẫn:
PGS.TS. PHẠM ĐỨC CHÍNH
ThS. MAI THU PHƯƠNG
Nhóm 22 – K10407B:
1. Lương Phú Thịnh K104061000
2. Hồ Thị Phúc Nguyên K104071215
3. Hồ Thị Hồng Nhung K104071221
4. Nguyễn Đình Lê Nô K104071222
5. Nguyễn Ngọc Hoài Uyên K104071267

3

CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỂU QUẢ THỰC HIỆN CÔNG
TÁC BẢO HIỂM XÃ HỘI TRONG DOANH NGHIỆP 39
3.1. Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền về lĩnh vực BHXH trong doanh
nghiệp 39
3.2. Hoàn thiện bộ máy quản lý, bộ máy thực hiện công tác BHXH trong doanh
nghiệp 40
3.3. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất phục vụ công tác thực hiện BHXH 40
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 42
PHỤ LỤC 43
TÀI LIỆU THAM KHẢO 57
4

LỜI MỞ ĐẦU
Từ xưa đến nay, con người luôn là nguồn động lực và là trung tâm của sự phát
triển kinh tế xã hội. Để có thể tồn tại phát triển, và thỏa mãn các nhu cầu ngày càng cao
của cuộc sống cũng như thụ hưởng thành quả thì con người phải lao động. Tuy nhiên,
không ai trong chúng ta có thể lao động mãi trong suốt cả cuộc đời. Sinh, lão, bệnh, tử là
quy luật tất yếu của tự nhiên, vì vậy chắc chắn ít nhiều trong cuộc sống bận rộn thường
ngày ai cũng có ít nhất một lần ốm đau bệnh tật cần đến sự chăm sóc của người thân, của
y tế, rồi cũng sẽ đến lúc già yếu không còn thu nhập từ lao động để đảm bảo cuộc sống.
Hay những rủi ro không may xảy ra trong lúc làm việc như tai nạn lao động và bệnh nghề
nghiệp khiến chúng ta mất khả năng lao động tạm thời hoặc có thể là vĩnh viễn. Những
người lao động còn có nguy cơ mất đi hoàn toàn thu nhập của mình khi đối mặt với thất
nghiệp. Và những người phụ nữ trong thời kỳ thai sản không thể lao động vì sức khỏe
của họ suy giảm và họ cần được nghỉ ngơi chăm sóc, nhưng nếu nghỉ họ sẽ mất đi thu
nhập hàng tháng và còn có thể bị mất việc do nghỉ quá nhiều,… Cuộc sống với biết bao
khó khăn cho những người lao động, vậy phải giải quyết những vấn đề trên như thế nào
để đảm bảo cuộc sống cho họ và đảm bảo an sinh xã hội?

TS. Phạm Đức Chính và giảng viên Mai Thu Phương, là hai giảng viên giảng dạy bộ môn
Quản trị nguồn nhân lực của lớp Quản trị kinh doanh khóa 10 B trong học kỳ này. Do
hạn chế về kiến thức và tài liệu nên trong quá trình hoàn thành đề tài không tránh khỏi
những thiếu sót. Nhóm rất mong quý thầy cô thông cảm và có thể nhận được những đóng
góp từ thầy cô để hoàn thiện đề tài hơn.
6

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI
Trong một doanh nghiệp, dù lớn hay nhỏ thì bộ phận lao động luôn là một yếu tố
then chốt, là yếu tố đầu vào quan trọng bậc nhất cho mọi sự vận hành và phát triển của
doanh nghiệp. Thứ mà doanh nghiệp cần là sự đóng góp, cống hiến từ người lao động,
trong khi đó mối quan tâm hàng đầu của người lao động lại là sự trả công của doanh
nghiệp. Từ trước đến nay, khi nghĩ tới 2 từ “trả công”, chúng ta sẽ nghĩ tới tiền lương đầu
tiên. Tiền lương đúng là nguồn thu nhập chính của người lao động. Nhưng trên thực tế,
tiền lương không phải là động lực duy nhất kích thích người lao động làm việc hăng hái.
Một động lực quan trọng khác mà hôm nay nhóm chúng tôi sẽ đề cập đó là chế độ bảo
hiểm xã hội (BHXH).
1.1. Vị trí của BHXH trong cấu trúc lương bổng và đãi ngộ của doanh nghiệp
Lương bổng và đãi ngộ dùng để chỉ mọi loại phần thưởng mà một cá nhân nhận được để
đổi lấy sức lao động của mình. Lương bổng và đãi ngộ bao gồm 2 phần: lương bổng, đãi
ngộ về mặt tài chính và về mặt phi tài chính. Phần tài chính bao gồm tài chính trực tiếp
và tài chính gián tiếp.Phần phi tài chính bao gồm bản thân công việc và môi trường làm
việc.BHXH là một loại lương bổng và đãi ngộ về mặt tài chính gián tiếp.
7

Hình 1: Cấu trúc lương bổng và đãi ngộ
(Nguồn: R.Wayne Mondy and Robert M.Noe) LƯƠNG BỔNG VÀ

tiến
MÔI TRƯỜNG
LÀM VIỆC
- Chính sách
hợp lý.
- Kiểm tra khéo
léo.
- Đồng nghiệp
tốt.
- Điều kiện làm
việc phù hợp.
- Giờ giấc linh
hoạt
8

1.2. Khái niệm bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao
động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề
nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội
(Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội). Trong đó:
 Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội mà người lao động và người sử
dụng lao động bắt buộc phải tham gia.
 Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội mà người lao động tự nguyện
tham gia, được lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập của
mình để hưởng bảo hiểm xã hội.
1.3. Nguyên tắc của BHXH
- Mức hưởng bảo hiểm xã hội được tính trên cơ sở mức đóng, thời gian đóng bảo hiểm xã
hội và chia sẻ giữa những người tham gia bảo hiểm xã hội.
- Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội thất nghiệp được tính trên cơ sở
tiền lương, tiền công của người lao động. Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được

- Doanh nghiệp thành lập, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp.
- Các công ty nhà nước thành lập theo Luật Doanh nghiệp Nhà nước đang trong thời
kỳ chuyển đổi thành công ty TNHH hoặc công ty cổ phần theo Luật Doanh
nghiệp.
- Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp của Nhà nước.
- Tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề
nghiệp, tổ chức xã hội khác.
- Tổ chức, đơn vị hoạt động theo quy định của pháp luật.
- Cơ sở ngoài công lập hoạt động trong các lĩnh vực: Giáo dục - đào tạo; y tế; văn
hóa; thể dục; thể thao; khoa học và công nghệ; môi trường; xã hội; dân số; gia
đình, bảo vệ chăm sóc trẻ em và các ngành sự nghiệp khác.
- Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã thành lập, hoạt động theo Luật Hợp tác xã.
10

Hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng
và trả công cho người lao động theo quy định của pháp luật lao động.
-
Cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ
Việt Nam có sử dụng lao động là người Việt Nam, trừ trường hợp Điều ước quốc
tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam ký kết hoặc tham gia có quy định
khác.(Khoản 2 mục A Thông tư 3).

1.5. Vai trò
 Đối với người lao động:
Mục đích lớn nhất của BHXH là bảo đảm đời sống cho người lao động và gia đình họ,
người tham gia BHXH sẽ được thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập mất đi khi họ
bị suy giảm, mất khả năng lao động, mất việc làm; khi họ hết tuổi lao động theo quy
định sẽ được hưởng chế độ hưu trí (lương hưu); khi chết sẽ được hưởng trợ cấp tiền
tuất, mai táng phí; ngoài ra được hưởng trợ cấp khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động,
bệnh nghề nghiệp và dưỡng sức.Tham gia BHXH, người lao động yên tâm cống hiến

- Ốm đau
- Thai sản
- Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
- Hưu trí
- Tử tuất
 Bảo hiểm xã hội tự nguyện bao gồm các chế độ sau đây:
- Hưu trí
- Tử tuất
 Bảo hiểm thất nghiệp bao gồm các chế độ sau đây:
- Trợ cấp thất nghiệp
- Hỗ trợ học nghề
- Hỗ trợ tìm việc làm.
12

1.7. Mức đóng BHXH bắt buộc
Bảo hiểm xã hội được đóng hằng tháng đối với người sử dụng lao động và người lao
động và được tính theo mức tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồng lao động và tỷ lệ
đóng theo bảng tổng hợp dưới đây:
Năm
Người sử dụng lao động Người lao động Tổng
cộng
BHXH

BHYT

BHTN BHXH

BHYT

BHTN

2.1. Công ty Cổ phần Thương mại Kỹ thuật An Việt
2.1.1. Giới thiệu chung về công ty
- Tên công ty:Công ty Cổ phần Thương mại Kỹ thuật An Việt - Đại lý phân
phối chính thức điều hòa Daikin.
- Địa chỉ: Lô A11, D21 Khu Đô Thị Mới Cầu Giấy - Dịch Vọng Hậu - Cầu Giấy
- Hà Nội.
- ĐT: 0437951468 - Fax: 04.37951898 Đường dây nóng: 0988.840.952
- Website:www.anvietco.vn
An Việt tự hào là một trong những doanh nghiệp phân phối điều hòa không khí hàng
đầu Việt Nam. Với thế mạnh là đơn vị phân phối cấp 1 điều hòa Daikin tại Việt Nam,
An Việt luôn dẫn đầu thị trường về chất lượng sản phẩm, dịch vụ, giá cả và các
chương trình khuyến mãi lớn nhằm đem lại sự hài lòng lớn nhất cho khách hàng.
Được thành lập ngày 24/07/2002, vững bước và phát triển hơn 10 năm, An Việt đã
khẳng định vị thế, tên tuổi và sức mạnh của mình, góp phần khẳng định một thương
hiệu trong lĩnh vực thương mại và kỹ thuật ở Việt Nam.
An Việt hiểu mong muốn của khách hàng và với sự thành thạo cũng như kinh nghiệm
trong ngành điều hòa, công ty luôn nỗ lực không ngừng để có thể thỏa mãn tất cả nhu
cầu của khách hàng. Công ty đã mở rộng và kinh doanh thành công dựa trên các yếu
tố chính sau đây:
- Sản phẩm: Là công ty uy tín, An Việt cam kết chỉ bán sản phẩm chính hãng với
xuất xứ rõ ràng. Khách hàng yên tâm khi mua hàng tại An Việt luôn nhận được
những sản phẩm tốt nhất, model mới nhất cùng với các mức khuyến mại và bảo
hành chính hãng.
15

- Giá: Là nhà phân phối của những thương hiệu lớn, cùng với một chi phí quản lý
gọn nhẹ nên công ty luôn đưa đến cho khách hàng mức giá cạnh tranh nhất
cho nhiều sản phẩm đang giới thiệu.
- Dịch vụ: Với đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm, các cán bộ kinh doanh tận tình, bộ
phận lắp đặt tay nghề cao và được chuẩn hóa về chuyên môn, khách hàng luôn

Với đội ngũ nhân lực lên đến hơn 400 người, trong đó có 40 người là trưởng các bộ
phận phòng ban, hơn 360 người là các công nhân viên làm việc tại các vị trí và chức
năng khác nhau. Nhân viên của An Việt đều có trình độ cao đẳng, đại học và trên đại
học trong các ngành Kỹ thuật, điện máy, tài chính kế toán, kinh tế… Ngoài ra các kỹ
thuật viên của công ty luôn được đào tạo nâng cao trình độ.

Hội đồng quản trị
Ban giám đốc
Phòng quản lý
dự án
Phòng kỹ thuật
Cửa hàng giới
thiệu và bán
sản phẩm
Trung tâm bảo
hành và dịch
vụ kỹ thuật
Phòng kế
hoạch kinh
doanh
Phòng tài
chính kế toán
17

Vị trí Số lượng Nam Nữ
1. Trưởng các phòng ban 40 13 27
2. Công nhân viên 364 254 110
- Phòng quản lý dự án 10 6 4
- Phòng kỹ thuật
+ Cửa hàng bán và giới thiệu sản phẩm

Trung cấp 66 16.4
Bảng 3: Số lượng đội ngũ nhân viên thống kê theo trình độ
(Nguồn: phòng tài chính kế toán công ty)
2.1.4. Nhận xét chung về công ty An Việt
A. Thuận lợi
- Là một trong những doanh nghiệp có bề dày kinh nghiệm trong ngành, thương
hiệu vững bền trong lĩnh vực thương mại và kỹ thuật ở Việt Nam
- Đội ngũ nhân viên có trình độ cao và làm việc chuyên nghiệp
- Mô hình cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, thuận tiện cho quá trình quản lý, giám sát
- Chế độ lương thưởng hợp lý, quan tâm đến điều kiện làm việc của người lao
động, các khoản chi trả cho nhân viên luôn được đảm bảo
- Kết quả hoạt động kinh doanh tăng trưởng ổn định
B. Khó khăn
- Có nhiều đối thủ cạnh tranh và sản phẩm mang tính thời vụ cao
- Đội ngũ nhân viên được trẻ hóa liên tục nên việc quản lý, cấp sổ BHXH cũng
như giải quyết các chế độ BHXH gặp nhiều khó khăn
- Quy mô công ty còn nhỏ nên không có phòng BHXH riêng, việc chi trả do
phòng tài chính kế toán kiêm nhiệm
- Chưa có cán bộ chuyên biệt làm công tác BHXH nên đôi khi xảy ra tình trạng
chậm giải quyết, chồng chéo công việc.
19

2.2. Quy trình thực hiện BHXH trong doanh nghiệp hiện nay
Gồm 4 giai đoạn:

Các doanh nghiệp hiện nay có sự phối hợp chặt chẽ giữa ban lãnh đạo với người lao
động, giữa doanh nghiệp với cơ quan BHXH để hoàn thành tốt quy trình thực hiện
BHXH cho người lao động. Người lao động tham gia BHXH tại doanh nghiệp mình làm
việc, kê khai giấy tờ dưới sự hướng dẫn của công ty. Bên cơ quan BHXH sẽ cấp sổ
BHXH cho người tham gia và sổ này do công ty giữ.Phần người lao động đóng cho

hết hạn hợp đồng lao động nhưng không được công ty gia hạn hợp đồng lao động tiếp
tục… Việc báo tăng giảm là không định kỳ vì chỉ khi tăng giảm mới báo cáo (sử dụng
mẫu D02-TS).
Mức đóng là lương cơ bản của nhân viên mới dựa theo hợp đồng lao động được ký.
Mức đóng của người lao động (cả người mới và người cũ): BHXH là 7%; BHYT là
1.5% và BHTN (bảo hiểm thất nghiệp) là 1%. Mức đóng BHXH là khác nhau cho
từng người lao động với lương cơ bản khác nhau, lương cơ bản được quy định rõ
trong hợp đồng tuyển dụng lao động với sự thống nhất của cả hai bên.
Tình hình tham gia BHXH ở An Việt được thống kê qua các năm có ghi nhận sự tăng
trưởng về lượng người tham gia và cả lượng tiền tham gia đóng BHXH.

21

Năm 2008 2009 2010
1. Tổng số lao động (người) 362 385 404
2. Tổng số lao động tham gia BHXH (người) 102 141 192
3. Tỷ lệ bao phủ (%) 28,2 36,6 47,5
Bảng 4: Tỷ lệ người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tại công ty cổ phần An Việt
giai đoạn 2008 – 2010
(Nguồn: phòng tài chính kế toán công ty)
Tỷ lệ người lao động tham gia BHXH của công ty cổ phần An Việt được đánh giá là
chưa cao khi mà tỷ lệ bao phủ còn thấp so với số lao động. Điều này xuất phát từ đặc
trưng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp của doanh nghiệp là
chuyên phân phối, lắp đặt, bảo trì các thiết bị điện tử ( máy lạnh, máy điều hòa không
khí…), nên phần lớn lao động là nhân viên kỹ thuật, lắp đặt, bảo trì bảo dưỡng tại các
cửa hàng. Lượng lao động này không ổn định, rất hay biến đổi nên gặp rất nhiều khó
khăn trong việc tham gia BHXH. Tuy nhiên, nếu xét trên khía cạnh tốc độ gia tăng
tham gia BHXH thì doanh nghiệp có rất nhiều dấu hiệu tích cực. Dưới đây là bảng
phân tích chi tiết lượng người tham gia BHXH qua các năm cùng với tổng quỹ lương
làm căn cứ để tính tiền tham gia BHXH tại Công ty CP An Việt:

Số người lao động tham gia BHXH 102 141 192
Số người lao động được cấp sổ BHXH 102 141 187
Tỷ lệ % lao động được cấp sổ 100 100 94,4
Đơn vị: người
Bảng 6: Tình hình cấp sổ BHXH của công ty An Việt giai đoạn năm 2008 – 2010
(Nguồn: phòng tài chính kế toán công ty)
Công ty An Việt đã thực hiện tốt công tác cấp sổ BHXH cho người lao động:
 Ghi nhận đúng thời gian tham gia của từng người
 Đảm bảo quyền lợi, tránh thiệt thòi cho người lao động
 Giữ đúng nguyên tắc và hạn chế tốt các trường hợp gian dối trong quá trình khai
báo tuổi đời, số năm công tác.
 Hướng dẫn và tạo cơ hội cho người lao động trong trường hợp thiếu hồ sơ, hồ sơ
không đúng tiêu chuẩn.
Về công tác cấp sổ BHXH cho người lao động, theo nguyên tắc thì 100% công nhân
viên trong công ty có hợp đồng từ 3 tháng trở lên đều được tham gia BHXH và được
cấp sổ BHXH đầy đủ. Công tác cấp sổ cho các công nhân viên mới ký hợp đồng diễn
ra trong vòng một tuần kể từ khi ký hợp đồng lao động với công ty.
Cho tới nay, công ty vẫn luôn làm đúng theo nguyên tắc này, chỉ có vài trường hợp cá
biệt nêu trên do chưa đủ hồ sơ, xác nhận của đơn vị làm việc cũ về quá trình làm việc
và đóng BHXH nên công ty vẫn chưa duyệt và cấp sổ BHXH mới cho họ. 24

2.3.3. Thu, nộp BHXH
Tại An Việt, khi tiến hành thanh toán tiền lương hàng tháng cho người lao động thì sẽ
trích nộp phần trăm tiền đóng BHXH, phần tiền BHXH công ty An Việt đóng cho
người lao động được trích ra từ quỹ tiền lương của doanh nghiệp với % trích theo quy
định. Hàng tháng, cán bộ chuyên trách phòng tài chính kế toán sẽ dựa trên tổng chi
phí lương để tính ra số tiền mà đơn vị phải nộp cho cơ quan BHXH quận Cầu Giấy.

Đơn vị: Triệu đồng
Bảng 7: Tình hình thu, nộp BHXH của công ty An Việt giai đoạn 2008 – 2010
(Nguồn: phòng tài chính kế toán công ty)
2.3.4. Giải quyết các chế độ BHXH
Bước cuối cùng trong quá trình thực hiện BHXH của An Việt là việc giải quyết cho
người lao động khi gặp phải một trong các điều kiện được hưởng chế độ của BHXH,
cụ thể như sau:
A. Chế độ ốm đau
 Điều kiện hưởng:
Người lao động ốm đau, tai nạn rủi ro phải nghỉ việc hoặc có con dưới bảy tuổi bị
ốm đau phải nghỉ việc để chăm sóc, có xác nhận của cơ sở y tế. Trường hợp ốm
đau, tai nạn phải nghỉ việc do tự huỷ hoại sức khoẻ, do say rượu hoặc sử dụng ma
tuý, chất gây nghiện khác thì không được hưởng chế độ ốm đau.
 Thời gian hưởng: