Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
LỜI MỞ ĐẦU
Tính từ năm học 2002 – 2003 chúng ta đã trải qua 6 năm học thực hiện
đổi mới chương trình giáo dục phổ thông. Cùng với các bộ môn khác, chương
trình của bộ môn Sinh học THCS đã được xây dựng trên chương trình đổi mới
toàn diện theo hướng dạy học tích cực .
Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, tin học cũng đã đươc ứng dụng khá
nhiều trong lĩnh vực quản lý, lưu trữ truy xuất cơ sở dữ liệu, thông tin…đặc biệt
việc Ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực giảng dạy đang là vấn đề hấp
dẫn có tính thời sự của nhiều trường và nhiều giáo viên các trường chuyên
nghiệp đến các trường bậc học phổ thông. Đó là xu hướng giảng dạy với sự trợ
giúp của máy tính(CAI : Computer Aied Instruction) ở khía cạnh như xây dựng
phần mềm giảng dạy như phần mềm vật lý, hóa học, sinh học…,dùng máy tính
như phương tiện hỗ trợ giảng dạy, thiết kế bài giảng điện tử, thiết kế giáo trình
điện tử…
Ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình giảng dạy sẽ mang lại nhiều
lợi ích thực tiễn : phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, của
học sinh, khai thác nhiều giác quan của người học để dễ lĩnh hội tri thức, giáo
viên sẽ chủ động, rút ngắn thời gian giảng dạy, có nhiều thời gian đầu tư cho
quá trình dẫn dắt, tạo tình huống có vấn đề kích thích tư duy sáng tạo người
học
Bằng trải nghiệm của bản thân trong quá trình dạy học môn Sinh học tôi
nhận thấy cần phải áp dụng công nghệ thông tin vào dạy học vào môn học của
mình – thông qua việc soạn giảng và sử dụng giáo án điện tử - để nâng cao chất
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 2
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
lượng dạy và học và cũng là góp phần vào việc đưa công nghệ thông tin vào
trường học.
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài hẳn vẫn còn nhiều thiếu sót và giới
hạn, rất mong được sự góp ý củ đồng nghiệp và mọi người.
Xin chân thành cam ơn!

học sinh chiếm lĩng tri thức, tự lực hoạt động tìm tòi để giành kiến thức mới.
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 5
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
Trong sự đổi mới này không phải chúng ta loại bỏ phương pháp truyền thống
mà cần tìm ra những yếu tố tích cực, sáng tạo trong từng phương pháp để thừa
kế và phát triển những phương pháp đó cần sử dụng sáng tạo các phương pháp
dạy học phù hợp, thuyết trình nêu vấn đề, đàm thoại ơrixtic, trong dạy học sinh
học THCS việc tăng cường sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp với thiết
bị hỗ trợ Công nghệ thông tin cũng là phương hướng đổi mới phương pháp dạy
học theo hướng tích cực hoá người học. Để sử dụng sáng tạo các phương pháp
này vấn đề đào tạo và bồi dưỡng giáo viên là nhiệm vụ quan trọng là một cán bộ
trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy cần góp phần vào việc nâng cao phương pháp
dạy học của bản thân và đồng nghiệp. Vì vậy tôi chọn đề tài “Ứng dụng Công
nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS ”.
2. Lý do chủ quan :
ĐắkBúkSo là xã của trung tâm Huyện mới Tuy Đức thuộc vùng biên
giới,.Từ ngày tách huyện có nhiều cơ quan ban ngành về đóng chân trên địa bàn
và có nhiều thành phần dân cư đến làm ăn sinh sống .
Trường THCS ĐắKBÚKSO được tách ra đến nay đã hơn 7 năm , là
trường nằm ở trung tâm Huyện Tuy Đức mới ,do đó luôn nhận được sự quan
tâm và chỉ đạo kịp thời của các cấp Ủy Đảng ,chính quyền , ngành Giáo dục và
đã có máy vi tính dù chưa nhiều nhưng cũng đủ phục vụ cho công tác giảng dạy
của trường và áp dụng công nghệ thong tin trong dạy học.
Đội ngũ giáo viên đa số tuổi đời còn trẻ nên nhiệt tình hăng hái trong
công tác , giảng dạy và luôn tự tìm tòi, sáng tạo.
Với những kiến thức về công nghệ thông tin và kiến thức bộ môn cùng
với tâm huyết của bản thân và thực tế nơi tôi đang công tác. Bản thân tự nhận
thấy sự cần thiết phải nghiên cứu đề tài “Ứng dụng Công nghệ thông tin trong
dạy học sinh học”. Để thấy được những điểm mạnh và những điểm yếu trong
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 6

chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm
nghề nhiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao
của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại
hoá đất nước”.
Luật giáo dục 2005 nêu rõ: Nhà giáo có quyền: Được nâng cao trình độ,
bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ (Điều 73).
Nhà nước có chính sách bồi dưỡng nhà giáo về chuyên môn nghiệp vụ để
nâng cao trình độ và chuẩn hóa nhà giáo(Điều 80).
Điều lệ trường Trung học qui định: Giáo viên có nhiệm vụ: “Rèn luyện
đạo đức, học tập văn hóa, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để nâng cao chất
lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục ”(Điều 31).
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 8
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
Kế hoạch năm học 2007 – 2008 của trường THCS Đắkbúkso
Kế hoạch năm học 2007 – 2008 của tổ Sinh hóa.
II.Cơ sở lí luận của đề tài:
1. Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học sinh học
1.1. Đặc điểm của môn sinh học
Sinh học là khoa học về sự sống (bắt nguồn từ Hy Lạp bios là sự sống, và
logos là môn học). Nó miêu tả những đặc điểm và tập tính của sinh vật, cách
thức các cá thể và loài tồn tại, và những tác động qua lại lẫn nhau và với môi
trường.
Sinh học bao hàm nhiều ngành học khác nhau được xây dựng dựa trên những
nguyên lý riêng. Các môn học này có mối quan hệ qua lại với nhau, giúp ta hiểu
về sự sống với các mức độ, phạm vi khác nhau.
Sự sống ở mức độ nguyên tử và phân tử được nghiên cứu thông qua sinh
học phân tử (molecular biology), hóa sinh (biochemistry) và di truyền phân tử
(molecular genetics). Ở mức độ tế bào, nó được hiểu biết thông qua tế bào học
(cell biology) và mức độ đa bào thì thông qua sinh lý học (physiology), giải
phẫu học (anatomy) và mô học (histology). Sinh học phát triển (developmental

plan & Activity sheet). Trong giáo án điện tử các nội dung trên được tổ chức và
thực hiện dựa trên nền công nghệ thông tin (các phần mềm dạy học) và các
phương tiện dạy học hiện đại như máy tính, máy chiếu, máy ảnh, máy quay
phim kĩ thuật số
2.2.Ưu thế của giáo án điện tử so với giáo án truyền thống
Cái được lớn nhất ở mỗi tiết giảng bằng giáo án điện tử chính là một
lượng lớn kiến thức, hình ảnh trực quan sinh động được chuyển tải đến các em
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 10
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
Học sinh. Nó không những giúp cho tiết học trở nên lôi cuốn hơn mà còn hạn
chế việc GV bị cháy giáo án vì thời gian được kiểm soát bằng máy. Nếu như
trong mỗi tiết học thông thường, Giáo Viên phải mất khá nhiều thời gian để treo
tranh ảnh, thao tác các hoạt động thí nghiệm thì trong tiết học có sử dụng giáo
án điện tử, những chuyện đó chỉ cần một cú kích con chuột.
Giảng dạy ứng dụng Công nghệ thông tin có nhiều ưu điểm: giúp bài
giảng sinh động, tạo cho học sinh sự hứng thú và yêu thích môn học, đạt hiệu
quả cao, kiểm tra kiến thức của nhiều học sinh, hỗ trợ đắc lực cho các giờ thực
hành.
Giáo Viên được giảm nhẹ việc thuyết giảng, có điều kiện tăng cường đối
thoại, thảo luận với học sinh, qua đó kiểm sóat được học sinh, học sinh được thu
hút, kích thích khám phá tri thức qua thông tin thu nhận được, có điều kiện quan
sát vấn đề, chủ động nêu câu hỏi để hỏi Giáo viên, giúp cho giờ học thêm hứng
thú, có hiệu quả.
Giáo viên không phải soạn giáo án nhiều lần mà chỉ cần đầu tư thời gian
một lần và chỉnh sửa cho bài học tốt hơn vào những lần sau.
Có thể giúp người thầy trao đổi kinh nghiệm cho nhau nhanh chóng, dễ
dàng, thuận tiện. Nó cũng tăng cường tính thẩm mỹ cho Học sinh. Nó cho phép
người thầy thay đổi, cập nhật hằng ngày.
3. Xây dựng giáo án điện tử trong dạy học sinh học
3.1. Những yêu cầu chung

7 năm. ĐắkBúkSo là xã của trung tâm Huyện mới Tuy Đức thuộc vùng biên
giới.Từ ngày tách huyện (thành lập 1/1/2007), có nhiều cơ quan ban ngành về
đóng chân trên địa bàn và có nhiều thành phần dân cư đến làm ăn sinh sống .
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 12
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
1. Tình hình đội ngũ giáo viên :
Năm học 2007– 2008 tổng số cán bộ giáo viên của trường là: 29 đ/c .
Trong đó: Cán bộ quản lí: 2 đ/c.
Giáo viên trực tiếp giảng dạy: 23 đ/c.
Nhân viên: 4 đ/c.
Đảng viên: 9 đ/c.
Trường gồm 14 lớp với 535 học sinh.
Trình độ đào tạo: Trong tổng số giáo viên trực tiếp giảng dạy có trình độ
chuẩn và trên chuẩn, đều có những hiểu biết cơ bản về tin học và có thể áp dụng
tin học vào dạy học bộ môn mình phụ trách.
Về cơ sở vật chất : 6 phòng học và một nhà hiệu bộ, một phòng vi tính 10
máy . Ngoài ra còn có : Khu sân chơi bãi tập , khu vệ sinh , khu nhà tập thể …
đáp ứng một cách tương đối yêu cầu sử dụng.
2. Thuận lợi và khó khăn :
2.1.Thuận lợi :
Trường phấn đấu là trường điểm của Huyện nên rất được sự quan tâm sát
sao của các cấp lãnh đạo và chính quyền địa phương nhất là được sự quan tâm
sâu sát của Phòng Giáo dục về công tác bồi dưỡng giáo viên.
Tỷ lệ Đảng viên trong tổ cao, tư tưởng chính trị vững vàng. Đội ngũ giáo
viên trẻ nhiệt tình trong công tác, có ý thức học tập trau dồi kinh nghiệm,có chí
tiến thủ .
Ban đại diện cha mẹ học sinh có sự quan tâm đúng mực đến công tác giáo
dục của nhà trường về nhiều mặt góp phần giúp nhà trường vượt qua những khó
khăn trước mắt.
Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đầy đủ, tạo điều kiện cho giáo

Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
C.
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP CẢI TIẾN VIỆC SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ

THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG THCS ĐẮKBÚKSO :
1) Đối với giáo viên trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy
học:
Trong nhà trường, người giáo viên có vai trò vô cùng quan trọng trong
việc đào tạo, rèn luyện, phát triển trí tuệ và nhân cách cho thế hệ trẻ. Ở tầm vĩ
mô, đội ngũ giáo viên góp phần quan trọng trong việc nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Ở những thập kỷ qua, người thầy giáo luôn giữ vai trò là dấu nối giữa nền
văn hóa dân tộc, nhân loại với việc tái sản xuất nền văn hóa ở thế hệ trẻ. Thầy
giáo là người giúp học sinh biển tinh hoa của nền văn hóa thành tài sản riêng
của mình.
Trong nhà trường thầy giáo là người tổ chức chính và quyết định chất lượng
đào tạo.
Trong thời kỳ mới, những chức năng trên vẫn còn nguyên giá trị. Tuy
nhiên, cùng với xu thế hội nhập, toàn cầu hóa, sự tăng lên gấp bội của tri thức là
điều kiện cơ bản để mang lại nền kinh tế hiện đaị. Chúng ta phải đối mặt với
cuộc chạy đua trong vận dụng những tiến bộ nhanh chóng về khoa học, công
nghệ để tăng tốc độ phát triển và giảm nguy cơ tụt hậu “thể kỷ XXI sẽ tiếp tục
có nhiều biến đổi. Khoa học và công nghệ sẽ có bước nhảy vọt. Kinh tế tri thức
có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trinh phát tiển lực lượng sản xuất”.
Trong chiến lược phát triển kinh tế- xã hội 2001-2010, Đảng ta đã nêu rõ:
“Công nghiệp hóa gắn liền với hiện đại hóa ngay từ đầu và trong suốt các giai
đoạn phát triển. Nâng cao hàm lượng tri thức trong các nhân tố phát triển kinh
tế- xã hội, từng bước phát triển kinh tế tri thức ở nước ta”.
Với sự phát triển của nền kinh tế tri thức, giáo dục- đào tạo đứng trước
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 15

đóng vai trò quan trọng, quyết định sự thành đạt của mỗi giáo viên.
Tương ứng với sự chuyển biến về mục tiêu giáo dục. Ngày nay phương
pháp dạy học đang chuyển biến từ kiểu dạy tập trung vào vai trò của giáo viên
sang kiểu dạy tập trung vào vai trò học sinh và hoạt động học tự chiếm lĩnh kiến
thức , từ kiểu học thông báo - đồng loạt sang kiểu dạy hoạt động - phân hóa.
Giáo viên không còn đóng vai trò là người truyền đạt kiến thức, mà là người
gợi mở, hướng dẫn, tổ chức, cố vấn, trọng tài cho các hoạt động tìm tòi, tranh
luận của học sinh. Giáo viên giỏi là người biết giúp đỡ học sinh tiến bộ nhanh
trên con đường học tập tự lực, kết hợp thành công việc giảngdạy tri thức với
giáo dục giá trị và phát triển tư duy.
Công nghệ thông tin được áp dụng ngày càng rộng rãi trong quá trình dạy
học, đem lại những khả năng mới, giúp giáo viên dễ dàng đưa những phần việc
vốn chỉ thực hiện được ở ngoài lớp vào trong tiết học, biểu diễn trực quan cơ
chế các hiện tượng, quá trình trong cơ chế vĩ mô và vi mô, cung cấp một khối
lượng lớn thông tin trong thời gian ngắn, xử lý các số liệu phức tạp, làm giảm
nhẹ lao động chấm bài kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Nếu
không muốn tụt hậu, giáo viên cần sớm tìm hiểu và nắm vững tin học cơ sở,
ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.
Trước những yêu cầu mới đối với người giáo viên như trên, chúng ta thấy
giáo viên phải bồi dưỡng về chuyên môn – nghiệp vụ: bồi dưỡng theo chu kỳ
thường xuyên, bồi dưỡng chuẩn hóa, trên chuẩn, bồi dưỡng thay sách, bồi
dưỡng chuyên đề nâng cao, đổi mới phương pháp dạy học, những kiến thức tâm
lý học, giáo dục học…Bồi dưỡng về văn hóa, ngoại ngữ, tin học, Bồi dưỡng sức
khỏe, thể dục thể thao, văn nghệ
2) Đối với nhà trường và lãnh đạo phòng Giáo dục
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 17
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
Tạo điều kiện cho giáo viên đi học các lớp ngắn hạn, phát huy tinh thần tự
nghiên cứu của giáo viên , có cơ sở để học viên trao đổi với giáo viên. Có như
vậy hoạt động học tập bồi dưỡng mới có hiệu quả cao .

giáo án điện tử. Nhất nên tổ chức các tiết thao giảng khuyến khích có sử dụng
giáo án điện tử .
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 19
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
Tạo điều kiện tốt về thời gian, tài liêu, kinh phí, lên kế hoạch chu đáo để
giáo viên tham gia hoạt động bồi dưỡng có hiệu quả.
Tăng cường các cuộc thi giáo viên dạy giỏi , học sinh giỏi cấp trường .
Tăng cường các cuộc thi viết đề tài , sáng kiến kinh nghiệm trong các tổ
chuyên môn . Từ đó áp dụng rộng rãi các sáng kiến kinh nghiệm hay vào phục
vụ công tác giảng dạy
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 20
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
2.
3.
nghiem-hoa-hoc-2007.html
4. Giáo trình ứng dụng CNTT trong dạy học của khoa tin học trường CĐSP
TP HCM
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 21
Đề tài : Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học sinh học ở trường THCS
PHÊ DUYỆT CỦA NHÀ TRƯỜNG
Người thực hiện:Trần Vũ Định Trang 22