PHÂN TÍCH MÔ HÌNH CNH,HĐH Ở
CÁC NƯỚC CÔNG NGHIỆP MỚI
(NICs). RÚT RA BÀI HỌC
KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Nhóm thực hiện: Nhóm 5
Các thành viên: Đỗ Văn Đạo (Nhóm trưởng)
Đỗ Thanh Giang
Vũ Thị Bích Hạnh
Nguyễn Thị Thanh HươngCông nghiệp hóa là giai đoạn phát triển tất yếu của
mọi quốc gia từ một nền kinh tế nông nghiệp, kém phát
triển vươn lên trở thành một nước kinh tế tiên tiến, hiện
đại.
Để trở thành một quốc gia có nền kinh tế phát triển,
trong lịch sử phát triển sản xuất, nhiều quốc gia đã mất
hàng chục năm, có những quốc gia phải mất hàng trăm
năm tiến hành công nghiệp hóa mới bứt lên trở thành
một nước kinh tế phát triển, có trình độ công nghệ cao.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày nay, bối cảnh tình hình chính trị - kinh tế thế giới
và khu vực có nhiều biến đổi, cuộc cách mạng khoa học –
công nghệ phát triển như vũ bão, giao lưu quốc tế và phụ
thuộc lẫn nhau ngày càng mở rộng và gia tăng, các nước
đang phát triển có điều kiện hết sức thuận lợi để có thể rút
ngắn quá trình công nghiệp hóa hơn các nước đi trước rất
nhiều. Thực tế cho thấy quốc gia nào lựa chọn được cho
Chương I
NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ CNH, HĐH
I- QUAN NIỆM VỀ CNH, HĐH TRÊN THẾ GIỚI
1- Quan niệm về CNH
- Theo quan niệm về CNH của các quốc gia Tây Âu và Bắc Mỹ:
Công nghiệp hóa là đưa đặc tính công nghiệp cho một hoạt động; trang
bị các nhà máy, các loại công nghiệp.
Công nghiệp hóa là quá trình thay thế lao động thủ công bằng lao động
sử dụng máy móc.
CNH là quá trình biến một nước nông nghiệp thành một nước CN
Với cách quan niệm này, trong quá trình dài thực hiện CNH, các nước
này chủ yếu tập trung vào phát triển các ngành công nghiệp, sự chuyển
biến của các hoạt động kinh tế - xã hội khác chỉ là hệ quả của quá trình
CNH, chứ không phải là đối tượng trực tiếp của CNH.
1- Quan niệm về CNH (tiếp)
Theo quan điểm của Liên Xô (cũ): Công nghiệp hóa là quá
trình xây dựng nền đại công nghiệp cơ khí có khả năng cải tạo
cả nông nghiệp. Đó là sự phát triển công nghiệp nặng với các
ngành trung tâm là chế tạo máy.
Chương I (tiếp)
2- Tính chất của quá trình CNH được các nhà nghiên cứu bao
hàm trên các mặt sau đây:
Thứ nhất, công nghiệp hóa là quá trình trang bị và
trang bị lại công nghệ hiện đại cho tất cả các ngành kinh tế
quốc dân, trước hết là những ngành chiếm vị trí trọng yếu.
Thực hiện công nghiệp hóa trong điều kiện cách mạng
khoa học – công nghệ ngày nay, quá trình trang bị và trang
bị lại công nghệ cho các ngành phải gắn liền với quá trình
hiện đại hóa. Quá trình này đồng thời là quá trình xây dựng
xã hội văn minh công nghiệp và cải biến các ngành kinh tế,
các hoạt động theo phong cách của nền công nghiệp lớn
hiện đại. Đây cũng đồng thời là quá trình làm cho nhịp độ
tăng trưởng kinh tế - xã hội nhanh, ổn định, cải thiện đời
sống vật chất và tinh thần của các tầng lớp dân cư, thu hẹp
dần sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các nước trên
thế giới.
2- Tính chất của quá trình CNH
(tiếp)
Thứ hai, quá trình công nghiệp hóa không chỉ liên quan phát
triển công nghiệp, mà là quá trình bao trùm lên tất cả các ngành,
các lĩnh vực hoạt động của nền kinh tế. Nó cũng gắn liền với quá
trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế quốc dân và cơ cấu ngành kinh
tế.
mục tiêu của mỗi nước. Đây chính là một trong những biểu hiện
của quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng
tầng.
Khái niệm đầy đủ về CNH
“Công nghiệp hóa là một quá trình tất yếu nhằm tạo nên những
chuyển biến căn bản về kinh tế – xã hội của đất nước trên cơ sở khai
thác có hiệu quả các nguồn lực và lợi thế trong nước, mở rộng quan
hệ kinh tế quốc tế, xây dựng cơ cấu kinh tế nhiều ngành với trình độ
khoa học – cộng nghệ ngày càng hiện đại”
Chương I (tiếp)
3- Quan điểm về hiện đại hóa.
Cũng như công nghiệp hóa , khái niệm về hiện đại hóa (HĐH) cũng
có nhiều cách hiểu khác nhau.
Theo cách hiểu chung nhất, thì “Hiện đại hóa là quá trình tiếp
cận phát triển và hoàn thiện không ngừng về kỹ thuật của sản xuất
theo hướng tiên bộ”
Theo quan niệm triết học xã hội:
+ Theo Tenis “HĐH là bước chuyển từ cộng đồng sang xã hội”
+ Theo Durkheim “Hiện đại hóa là bước chuyển từ trạng thái cơ
giới sang trạng thái hữu cơ của xã hội”.
+ Theo Vebe “Hiện đại hóa là bước chuyển từ tính hợp lý về giá
trị sang tính hợp lý về mục đích”.
+ Theo Levi “Thực chất của hiện đại hóa là hợp lý hóa”
3- Quan điểm về hiện đại hóa (tiếp)
- Theo các nhà khoa học Nga, thì: “Quá trình phát triển của xã
hội cũng là quá trình hiện đại hóa đất nước, là quá trình cải biến
kinh tế - xã hội nhằm nội dung nhanh chóng đuổi kịp các nước
CNH,HĐH của các nước NICs.
2-
2- Các nước CN mới (NICs) có đặc điểm
II- QUÁ TRÌNH TIẾN HÀNH CNH,HĐH
1- Chiến lược kinh tế tổng quát
2- Chiến lược Công Nghiệp Hóa
3- Vai trò của nhà nước trong quá trình
CNH,HĐH
HÀN
QUỐC
HÀN
QUỐC
ĐÀI LOAN
ĐÀI LOAN
HỒNG CÔNG
HỒNG CÔNG
XINGAPOR
XINGAPOR
I- TỔNG QUAN VỀ CÁC NƯỚC NICS
I- TỔNG QUAN VỀ CÁC NƯỚC NICS
I- TỔNG QUAN VỀ CÁC NƯỚC NICs
I- TỔNG QUAN VỀ CÁC NƯỚC NICs
1- Bối cảnh quốc tế chung cho quá trình CNH,HĐH của các nước NICs.
Các nước NICs tiến hành CNH,HĐH vào thập niên 60 của thế kỷ XX,
kết thúc vào thập niên 90 với những bối cảnh quốc tế:
Cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật trên thế giới bước vào giai
đoạn cuối và chuẩn bị bắt đầu cuộc cách mạng khoa học – công nghệ
USD.
Công nghiệp hóa nhanh, nhất là các ngành tham gia xuất khẩu: công
nghiệp chiếm 30% - 45%.
Thu hút nhiều vốn đầu tư của tư bản nước ngoài
Quyền dân sự và tự do xã hội được cải thiện
I. TỔNG QUAN… (tiếp)
2- Đặc điểm… (tiếp)
Nền kinh tế thị trường ngày càng mở, cho phép tự
do thương mại với các nước trên toàn thế giới
Các tập đoàn quốc gia lớn bành trướng hoạt động
ra toàn cầu
Hấp thu luồng đầu tư tư bản dồi dào từ nước
ngoài
Lãnh đạo chính trị mang lại ảnh hưởng lớn đến sự
thúc đẩy kinh tế
2- Đặc điểm…
(tiếp)