SẢN PHỤ KHOA -
KHỐI U BUỒNG TRỨNG
I Đại cương:
Khối u buồng trứng là một bệnh lý phô khoa có thể gặp ở tất cả các lứa tuổi phô
nữ từ trẻ chưa ậy thì đến người già mãn kinh, tỷ lệ 3-6 % nhưng gặp nhiều nhất
ở lứa tuổi sinh đẻ(18-49 tuổi). Triệu chứng nghèo nàn, khi triệu chứng rầm rộ thì
đã muộn hoặc là ác tính, chẩn đoán không khó lắm, tiến triển phức tạp, tiên
lượng điều trị vô cùng khó khăn. .
II Các khối u dạng nang.
1.U nang cơ năng:
Là những khối u kích thước nhỏ, vỏ u mỏng, trong chứa dịch, tiến triển nhanh, có
thể tự biến mất trong một vài chu kz kinh nguyệt.
1.1 Nang bọc noãn.
Là nang Graaf, không vỡ vào ngày phóng noãn nên không có giai đoạn hoàng thể,
bọc nang tiếp tục lớn lên, có khi đường kính 10 cm. Nang tiết nhiều Estrogen dó
đó bệnh nhân bị chậm kinh. khi nang vỡ, có dấu hiệu đau bụng, rong kinh, chậm
kinh dễ nhầm với chủa ngoài tử cung. Cổ tử cung có nhiều chất nhầy, nhiệt độ cơ
thể ưới 37 độ, phiến đồ âm đạo cường estrogen.
1.2. Nang hoàng phẩm:
Là nang có kích thước lớn hơn bọc noãn, gặp ở một hay hai bên buồng trứng, vỏ
nang mỏng, trong nang chứa nhiều dịch vàng Lutein, thường gặp ở bệnh nhân
chửa trứng, u tế bào nuôi, bệnh nhân vô sinh dùng nhiều thuốc kích thích rụng
trứng liều cao. U có thể mất đi trong vài ba chu k
z
.
1.3. Các nang của hoàng thể:
Gặp ở những người có thai, đặc biệt những người nhiễm độc thai ngh n, đa thai.
Do tuyến vàng hoạt động mạnh và chế tiết nhiều Estrogen và Progesteron
2. U nang thực thẻ
Thường là các u lành tính có ở một hoặc hai bên buồng trứng. Tuy nhiên cüng có
thể tiến triển thành ung thư.
định.
* Cận lâm sàng:
- Siêu âm: Âm vang thưa hoặc loãng. Nếu có khối u đường kính < 5cm thì cần theo
õi u cơ năng.
Có thể ùng thước đo buồng tử cung để chẩn đoán u nang buồng trứng.
- Chôp XQ:
+ Chôp ổ bụng không chuẩn bị có hình cản quang đậm âm là u bì buồng trứng
+ Chôp XQ tử cung vòi trứng có bơm thuốc cản quang có thể thấy hình ảnh u
gián tiếp.
- Soi ổ bụng có thể thấy được các khối u khi còn nhỏ.
- Nếu u quá to, siêu âm không thể phát hiện được ranh giới của u thì phải dùng
CT Scanner.
2.3. Tiến triển và biến chứng:
U nang buồng trứng thực thể thường tiến triển chậm, âm thầm qua
nhiều năm. Khi triệu chứng rõ rệt tức là u đã to và chèn p vào các tạng xung
quanh hoặc có biến bứng.
Biến chứng xoắn cuống nang gặp ở những trường hợp u nhỏ cuống dài, di
động và có thể đưa đến chảy máu trong nang, nứt u hoặc hoại tử cuống u, cần
được chẩn đoán khẩn trương điều trị kịp thời, phẫu thuật cấp cứu cắt u. Tuyệt đối
không được dùng thuốc giảm đau và không được tháo xoắn trước khi cắt
cuống u để phòng sốc phản vệ do tổ chức hoại tử trong u tràn vào máu.
Biến chứng nứt vỏ nang có thể do u quá to, gặp các chấn thương va đập
làm nứt vỏ nang dịch nang thoát vào ổ bụng.
Do thai to chèn ép làm vỡ phải mổ cấp cứu cắt u nếu thai chưa đủ tháng.
U to chèn ép gây sẩy thai, đẻ non, ngôi bất thường, nhiễm khuẩn. Khi gặp vừa
có u vừa có thai nên cân nhắc chỉ định.
Tất cả các u nang thực thể đều có thể tiến triển thành ung thư, nang nước gặp
nhiều hơn.
2.4. Điều trị: