Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 1
BÀI GIẢNG

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
MÔN KHOA HỌC
Ở TIỂU HỌC

Th.s Nguyễn Văn Hiểu
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 2
A. MỤC TIÊU
-
Học xong môđun này SV có được:
1.Kiến thức:
-
Nêu được một số PPDH môn Khoa học nhằm
phát huy tính tích cực của HS và dấu hiệu đặc
trưng cơ bản
-
Phân tích được những đặc trưng, yêu cầu cơ
bản của PP quan sát và PP thí nghiệm
2. Kĩ năng
-
Lập kế hoạch bài học (2 bài) theo hướng phát
huy tính tích cực của HS
-
Dạy thử các bài đã lập kế hoạch
Truong CDSP Nha

Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 5
a. Làm các bài tập sau:
- Nêu định hướng đổi mới PPDH môn khoa học
- Nêu một số PPDH có thể sử dụng để dạy môn
khoa học (ghi vấn tắt những dấu hiệu đặc trưng
cơ bản của một số PPDH)
Phương pháp dạy học Dấu hiệu đặc trưng cơ bản
Phương pháp quan sát
HS phải sử dụng các giác quan để
thu thập thông tin và xử lí thông tin
Phương pháp thí nghiệm
HS phải tác động lên sự vật và đối
tượng nghiên cứu
Phương pháp thảo luận
PP DH giải quyết vấn đề
Xây dựng bài toán nhận thức, tạo ra
tình huống có vấn đề, giải quyết
vấn đề đặt ra,…
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 6
b. Thảo luận với đồng nghiệp về kết quả chuẩn bị
Hoạt động 2: Tìm hiểu PP quan sát và PP thí
nghiệm sử dụng trong dạy học môn khoa học ở
Tiểu học
Thực hiện các công việc sau:
a. Tại sao PP quan sát và PP thí nghiệm lại đóng
vai trò quan trọng trong dạy học môn Khoa học.
+ SV trả lời các câu hỏi theo sự nhận thức của

có đúng như vậy không.
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 9
b. GV hướng dẫn HS từng bước làm thí
nghiệm, sau đó yêu cầu HS nêu kết quả quan
sát được.
c. GV nêu tình huống thí nghiệm, yêu cầu HS
(dựa vào kiến thức đã học trước đó):
+ Dự đoán kết quả và giải thích lí do đưa ra dự
đoán như vậy.
+ Sau cho HS tiến hành thí nghiệm
d. GV đưa ra tình huống thực (chẳng hạn đun
bếp lò), cho HS thảo luận về lí do phải quạt khi
đun. Sau đó tiến hành như phuơng án c.
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 10
- Khi thực hiện thí nghiệm này, HS đã phải thực
hiện quan sát gì? Và từ kết quả quan sát rút ra
kết luận như thế nào?
- Anh chị thấy những phương án nào phát huy
tính tích cực của HS hơn? Vì sao?
- Có những khó khăn gì khi tiến hành theo
phương án đó không?
- Anh chị có thể tiến hành như thế nào? Để giải
quyết những khó khăn đó
II. THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO NỘI DUNG I
II.1. Một số PPDH môn Khoa học ở Tiểu học
- PPDH môn Khoa học ở Tiểu học cần:

cứu. Quan sát các hiện tượng xảy ra trong thí
nghiệm, HS thiết lập các mối quan hệ, giải thích các
kết quả thí nghiệm để rút ra kết luận
Trò chơi học
tập
- Có tính thi đua giữa các cá nhân, nhóm, tổ. Có luật
chơi. Có nội dung gắn với nội dung học tập
Dạy học hợp
tác theo nhóm
nhỏ
-HS làm việc hợp tác trong nhóm để giải quyết nhiệm
vụ học tập được giao. Mọi thành viên trong nhóm
đều phải tham gia tích cực trong việc thực hiện
nhiệm vụ được nhóm phân công, trong thảo luận
nhóm
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 13
II.2. Phương pháp quan sát và thí nghiệm
II.2.1. Quan sát thí nghiệm đóng vai trò quan
trọng trong dạy học môn khoa học vì:
- Giúp HS có kinh nghiệm trực tiếp:
+ Về thế giới tự nhiên
+ Đối tượng nghiên cứu của môn khoa học
-
Phương pháp trực quan:
+ Cụ thể, phù hợp với trình độ nhận thức của HS
tiểu học
-
Kích thích hứng thú học tập của HS

phải giải đáp trả lời,…
- Phương pháp quan sát thường được phối hợp
sử dụng với PP hỏi – đáp, thảo luận và có thể
quan sát cá nhân, theo nhóm nhỏ, hoặc cả lớp.
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 16
- Đối tượng quan sát có thể là tranh, ảnh, sơ
đồ, mô hình, mẫu vật thật, các hiện tượng, quá
trình xảy ra trong tự nhiên, trong thí nghiệm.
II.2.3. Các thí nghiệm ở tiểu học ở mức độ đơn
giản
-
Chỉ xét sự phụ thuộc của hiện tượng cần
nghiên cứu khi một yếu tố biến đổi
-
Chỉ xét định tính
-
Các dụng cụ và việc bố trí lắp đặt, thao tác
đơn giản
-
Một số lưu ý khi tổ chức cho HS làm thí
nghiệm.
-
HS cần nắm được mục đích của thí nghiệm
trước khi tiến hành
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 17
-

+ Tiến hành thí nghiệm để kiểm tra dự doán
+ HS nắm được mục đích của thí nghiệm, thấy
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 19
được sự gắn bó của thí nghiệm với kiến thức
khoa học
- Như vậy thực hiện theo các phương c, d tích
cực hơn là theo các phương án a, b.
Cần đưa ra tình huống thực khởi đầu ở phương
án d, góp phần kích thích hứng thú nhận thức
của HS.
NỘI DUNG -2: THIẾT KẾ BÀI DẠY MÔN KHOA
HỌC THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC
CỦA HỌC SINH VÀ TIẾN HÀNH DẠY THỬ
Hoạt động 1: Thiết kế một bài dạy môn Khoa
học
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 20
1. Trao đổi với đồng nghiệp: Quan niệm trước kia
về việc soạn giáo án, quan niệm hiện nay về lập
kế hoạch dạy học theo hướng phát huy tính
tich cực của HS
2. Chuẩn bị kế hoạch bài học của một bài cụ thể
Hoạt động 2: Dạy thử trong nhóm. Đánh giá và
rút kinh nghiệm
•
Dạy thử kế hoạch bài học đã thiết kế
•

GV phải dự kiến diễn biến các hoạt
động của HS, những khả năng phản hồi
từ phía HS, vốn hiểu biết, kinh nghiệm
của HS,…
-
Dự kiến các giải pháp tương ứng thích
hợp
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 22
IV. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP ĐÁNH GIÁ
1. Nêu những kinh nghiệm để sử dụng có hiệu
quả PP quan sát; PP thí nghiệm
2. Nêu kinh nghiêm lập kế hoạch bài học nhằm
phát huy tính tích cực của HS
3. Đánh giá sau khi dạy thử
Tiêu chí Rất tốt Tốt Đạt Chưa đạt
Chuẩn bị phương tiện dạy học
Sử dụng phương tiện dạy học
Vận dụng các PPDH
HS tích cực trong học tập
Truong CDSP Nha
Trang
Th.s Nguyen Van Hieu 23
V. THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO PHẦN CÂU HỎI
VÀ BÀI TẬP ĐÁNH GIÁ
SV xem thông tin phản hồi cho nội dung 2
C. KẾ HOẠCH BÀI HỌC PHẦN HÓA HỌC TRONG
MÔN KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC
Bài: SỰ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC CỦA CHẤT

Giáo viên: + Sơ đồ chưng cất nước, đường,
tranh vẽ lò nung vôi thủ công, phiếu học tập,
…
2. Phương pháp dạy học
Phương pháp thí nghiệm, phương pháp quan
sát, phương pháp hỏi đáp gợi mở, phương
pháp nêu và giải quyết vấn đề,…