H
çnh 1.
7
- Mä hçnh âån tinh thãø (a) v âa tinh thãø (b)
v nh tãú vi máùu âa tinh thãø sau táøm thỉûc.
1-Phán loải cạc sai lãûch trong mảng tinh thãø :
ût.
l ca (vi thäng säú mảng), cọ dảng âiãøm
hay bao
ạc sai lãûch mảng nãn ngun tỉí nàòm xung quanh sai lãûch nàòm khäng âụng
tỉí xen giỉỵa nụt mảng cọ xu hỉåïng phủ thüc vo
tàng säú lỉåüng ca chụng cng nhiãưu, tuy nhiãn khäng vỉåüt quạ
1-2%
ìn lải.
óng, âỉåìng cong, dỉåìng xồõn äúc. Bao gäưm cạc loải sau:
ì cạc sai lãûch cọ kêch thỉåïc låïn theo hai chiãưu âo v bẹ theo chiãưu âo cn lải. Nọ cọ
ảng màût cong,màût phàóng. Gäưm cạc loải sau : biãn giåïi giỉỵa cạc hảt, cạc màût trỉåü
t, cạc
àût song tinh, màût ngoi tinh thãø.
Theo kêch thỉåïc ca sỉû sàõp xãúp khäng tráût tỉû ta phán chia sai lãûch ra lm ba
loải : sai lãûch âiãøm, sai lãûch âỉåìng v sai lãûch mà
a.Cạc sai lãûch âiãøm :
ïc sai lãûch cọ kêch thỉåïc bẹ theo ba chiãưo
quanh mäüt âiãøm. Gäưm cạc loải sau âáy;
-Nụt träúng : l cạc nụt mảng khäng cọ ngun tỉí chiãúm chäù .
-Cạc ngun tỉí nàòm xen giỉỵa cạc nụt mảng
- Cạc ngun tỉí lả nàòm trãn cạc nụt mảng hay xen giỉỵa cạc nụt mảng.
Do cọ c
vë trê quy âënh . Vê dủ : nụt träúng lm cạc ngun tỉí xung quanh nọ cọ xu hỉåïng xêch lải
gáưn nhau, ngun tỉí xen giỉỵa nụt mảng lm cạc ngun tỉí xung quanh cọ xu hỉåïng bë
däưn ẹ

lãûch chè vi thäng säú mảng.
c, d) Ngun tỉí xen k v thay thãú
2-Lãûch v tạc dủng ca lãûch trong tinh thãø :
a.Lãûch :
N
t, sỉû sai khạc nhau giỉỵa âäü bãưn l th
ghçnhhc lãûch âỉåüc phán ra lm ba lai : lãûch âỉåìng, lãûch xồõn v lãûch häùn
håüp.
-Lãûch âỉåìng (lãûch thàóng, lãûch biãn)
Ta cọ thãø hçnh dung lãûch âỉåìng nhỉ sau : ta cọ mäüt mảng tinh thãø hon chènh
gäưm nhiãưu màût tinh thãø song song v cạch âãưu nhau håüp thnh. Gíi sỉí ràòng ta gi vo
âọ thãm mäüt bạn màût tinh thãø ABCD, pháưn trãn ca mảng tinh thãø nhỉ bë nẹn lải cn
pháưn dỉåïi ca nọ nhỉ bë kẹo ra tỉång âäúi. Vng xung quanh AB (mẹp ca bạn màût)
mảng tinh thãø bë xä lãûch nhiãưu nháút v do âọ sai lãûch cọ
dảng âỉåìng. AB gi l tru
åìng, nọ cọ thãø di âãún hng nghçn hng vản thäng säú mảng. Trong khi tiãút diãûn
ca sỉû xä lãûch chè khong vi thäng säú mảng. Nãúu bạn màûtì âỉåüc gi tỉì trãn xúng gil
lãûch âỉåìng dỉång (k hiãûu A), gi tỉì dỉåïi lãn gi l lãûch âỉåìng ám (k hiãûu T).
-Lãûch xồõn : Ta cọ thãø hçnh dung lãûch xồõn nhỉ sau : càõt mảng tinh thãø hon
chènh bàòng bạn màût ABCD.Sau âọ xãï dëch hai pháưn ca mảng tỉång âäúi våïi nhau theo
màût càõt âi mäüt thäng säú mảng (cạc ngun tỉí nàòm trong vng tỉì B o A dëch âi mäüt
khong nh hån mäüt thäng säú mảng, tải A dëch chuøn bàòng khäng). Lục ny mảng tinh
thã
ø khäng phi gäưm nhiãưum
m
õn
12
H
ỗnh 1.9
*Lóỷ ựn hồỹp : laỡ loaỷi lóỷch coù daỷng tọứng hồỹp cuớa hai loaỷi lóỷch trón, coù daỷng hỗnh

.
13
H
çnh 1.11- Cạch xạc âënh vectå trỉåüt (Burgers)
a) Trong tinh thãø han chènh
b) trong lãûch âỉåìng
c) Trong lãûch xồõn
1.1.
hạp âån gin nháút . Ta quan sạt bãư màût kim loải tải nåi gy våỵ cọ
thãø p
ỉït, láùn xè . Nãúu cho àn mn nhẻ bàòng cạc họa cháút thêch
åüc täø chỉïc thåï, nhạnh cáy, hảt låïn, sỉû phán bäú ca phät pho,lỉu hunh
tron
nh hiãøn vi váût
ïng âải tỉì 50 âãún 2000 láưn. Máùu âãø quan sạt täø chỉïc tãú vi
ïp ny cho biãút âỉåüc :
ïc, âäü låïn, hçnh dạng v sỉû sàõp xãúp ca chunïg.
a cạc ngun tỉí trong kim loải bàòng
o nh nhiãùu xả ca tia rån ghen trãn máùu kim loải ta cọ
thãø biãút
9.Cạc phỉång phạp nghiãn cỉïïu kim loải v håüp kim :
1-Cạc phỉång phạp nghiãn cỉïu täø chỉïc :
a.Màût gy :
Âáy l phỉång p
hạt hiãûn âỉåüc cạc vãút nỉït låïn, xạc âënh âỉåüc âäü hảt cạc láùn xè låïn Tỉì âọ cọ thãø så
bäü kãút lûn âỉåüc cháút lỉåüng ca kim loải .
b.Täø chỉïc thä âải :
B gy máùu kim loải räưi mi phàóng trãn giáúy mi. Trãn bãư màût màût ca nọ cọ thãø
phạt hiãûn âỉåüc : bt khê, räù n
håüp cọ thãø tháúỉ

ải âỉåüc luûn bàòng phỉång phạp náúu chy lng sau âọ âem
hnh pháøm. Cháút lỉåüng ca váût âục phủ thüc pháưn
ïn
hê.
loải lng cọ nhỉỵng âàc âiãøm sau :
n tỉí ln giỉỵ
khong c cảnh v ln cọ mäü
t säú ngun tỉí nháút
âënh
dgcạc dung dëch chøn âãø âënh phán dung dëch cáưn nghiãn cỉïu. Tỉì âọ cọ thãø biãút
âỉåüc sỉû cọ màût v lỉåüng chỉïa ca cạc ngun täú trong máùu phán têch. Âäü chênh xạc ca
phán têch họa hc tỉì 0,1 - 0,01% trng lỉåüng.
b-Phán têch quang phäø :
Âem so sạnh vảch qu
âỉåüc thnh pháưn v lỉåüng chỉïa ca cạc ngun täú cọ t
biãút cho biãút kãút qu vãư âënh tênh, âäü âen ca vảch cho biãút kãút qu âënh lỉåüng.
Phỉång phạp quang phäø cọ ỉu âiãøm l : âäü nhảy cao 0,001-0,0001% trng lỉåüng , cho
kãút qu nhanh v r tiãưn .
4-Xạc âënh thnh pháưn cạc bon bàòng tia lỉía khi mi :
Cạc bon l thnh pháưn quan trng nháút trong thẹp, sỉû biãú
n âäøi ca nọ lm thay
âäøi tênh cháút ca thẹp
lỉía khi mi thẹp. Våïi thẹp cạc bon tháúp tia lỉía kh
bon cng tàng lãn tia lỉía cng räüng ra v ngàõn lải. Phỉång phạp ny âỉåüc sỉí dủng
räüng ri trong sn xút. Âäü chênh xạc tỉì 0,1-0,2%C phủ thüc vo kh nàng quan sạt
ca ngỉåìi cäng nhán.
5-Cạc phỉång phạp âo cå l tênh ca kim loải :
Cå l tênh ca kim loải l cạc chè tiãu quan trng cáưn phi xạc âënh âãø sỉí dủng
váût liãûu håüp l . Cạc phỉång phạp ny âỉåüc xạc âënh trãn cạc mạy mọc ca phng thê
nghiãûm.