1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

PHẠM NGỌC NINH NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ
TRƯỜNG CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG
ðẤT NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN NAM TRỰC,
TỈNH NAM ðỊNH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành : KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
Mã số: 60.31.10 Người hướng dẫn khoa học : TS. PHẠM BẢO DƯƠNG HÀ NỘI - 2011

Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

triển nông thôn, Bộ môn chính sách ñã tạo ñiều kiện ñể tôi học tập, nghiên
cứu và hoàn thành luận văn này.
Xin chân thành cám ơn sự giúp ñỡ tạo ñiều kiện thuận lợi của các cơ
quan, ban ngành ñặc biệt là Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Kinh tế,
Phòng Tài chính - kế hoạch, Phòng Thống kê, Chi cục thuế huyện Nam Trực,
tỉnh Nam ðịnh và các bạn bè, ñồng nghiệp, gia ñình ñã tận tình giúp ñỡ ñộng
viên bản thân hoàn thành ñề tài.
Tuy có nhiều cố gắng nhưng cũng không tránh khỏi những hạn chế,
thiếu sót nhất ñịnh khi thực hiện ñề tài. Kính mong thầy, cô giáo và các bạn
tiếp tục chỉ bảo và giúp ñỡ bản thân hoàn thiện và phát triển ñề tài.
Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2011
TÁC GIẢ ðỀ TÀI Phạm Ngọc Ninh

Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

iii

MỤC LỤC
Lời cam ñoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục bảng v
Danh mục sơ ñồ vi
Danh mục hộp vii
Danh mục các chữ viết tắt viii

3.1.1 ðiều kiện tự nhiên 43
3.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội 47
3.2 Phương pháp nghiên cứu 52
3.2.1 Phương pháp tiếp cận 52
3.2.2 Phương pháp chọn ñiểm nghiên cứu 52
3.2.3 Phương pháp thu thập số liệu 54
3.2.4 Phương pháp xử lý tài liệu 55
3.2.5 Phương pháp phân tích số liệu 56
3.3 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 58
4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 60
4.1 Thực trạng thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp tại
huyện Nam Trực 60
4.1.1 Tình hình chung 60
4.1.2 Thực trạng vận hành thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông
nghiệp tại ñịa bàn nghiên cứu 65
4.1.3 Thực trạng thực thi giải pháp phát triển thị trường chuyển
nhượng QSD ñất nông nghiệp huyện Nam Trực 81
4.1.4 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng ñến phát triển thị trường
chuyển nhượng QSDñất nông nghiệp tại huyện Nam Trực 91
4.2 Hoàn thiện giải pháp phát triển thị trường chuyển nhượng QSD
ñất nông nghiệp huyện Nam Trực, tỉnh Nam ðịnh 99
4.2.1 Những căn cứ ñề xuất giải pháp hoàn thiện 99
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

v

4.2.2 Quan ñiểm và ñịnh hướng phát triển thị trường chuyển nhượng
QSD ñất nông nghiệp 99
4.2.3 Hoàn thiện giải pháp phát triển thị trường chuyển nhượng QSD
ñất nông nghiệp tại huyện Nam Trực 101

QSD ñất nông nghiệp 79
Bảng 4.11 Thời gian và hình thức thanh toán 80
Bảng 4.12 Ý kiến của người dân về thời gian thực hiện thủ tục 82
Bảng 4.13 Ý kiến của người dân ñối với thái ñộ làm việc ñối với cán bộ
thực hiện
83
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

viiDANH MỤC SƠ ðỒ

Sơ ñồ 2.1 Mối quan hệ giữa bên nhận chuyển nhượng và bên nhận
chuyển nhượng ñất nông nghiệp 21
Sơ ñồ 2.2 Trình tự, thủ tục ñăng ký chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp 23
Sơ ñồ 3.1: Khung phân tích giải pháp phát triển thị trường chuyển
nhượng QSD ñất nông nghiệp huyện Nam Trực, tỉnh Nam
ðịnh 56
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

viii
DANH MỤC HỘP

Hộp 4.1 Ý kiến của người dân về chủ trương dồn ñiền ñổi thửa của ñịa phương. 86
Hộp 4.2 Ý kiến của người dân về thực hiện các quy ñịnh về thuế, phí và
lệ phí khi thực hiện chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp. 88
Hộp 4.3 Ý kiến của người dân về xây dựng trung tâm giao dịch chuyển
nhượng QSD ñất 90
Hộp 4.4 Ý kiến của người dân về vấn ñề môi giới hoạt ñộng chuyển

Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
Thương mại, dịch vụ
WTO Tổ chức thương mại thế giới

Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

1

1. MỞ ðẦU

1.1 Tính cấp thiết của ñề tài
ðất ñai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là thành phần quan
trọng hàng ñầu của môi trường sống, nơi phân bố các khu dân cư, các cơ sở
kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng. Trong nông nghiệp, ñất ñai là tư liệu
sản xuất ñặc biệt, không thể thay thế. ðất nông nghiệp vừa là ñối tượng lao
ñộng, vừa là tư liệu lao ñộng [12].
Sau hơn hai mươi năm thực hiện “ðổi mới”, Việt Nam từ một nước tự
cung tự cấp ñã tiến lên sản xuất hàng hóa. Ngành nông nghiệp luôn giữ một vị
trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Việc quan tâm tới thị trường
chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp một cách thích ñáng sẽ góp phần ñáng
kể vào công cuộc phát triển nông nghiệp, nông thôn [14].
Thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp ñã ñược hình thành
trước nhu cầu thực tế của việc nâng cao hiệu quả sử dụng ñất, tích tụ ruộng
ñất trong sản xuất nông nghiệp nhằm phục vụ yêu cầu sản xuất hàng hóa ngày
càng lớn; chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp ñể chuyển ñổi sang sản xuất
phi nông nghiệp; cũng như xuất phát từ yêu cầu theo chủ trương của Nhà
nước trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn [24].
Hoạt ñộng này bước ñầu ñã ñược hình thành với hệ thống pháp luật về
ñất ñai. Cụ thể hóa thông qua Luật ñất ñai năm 1993 và ñược sửa ñổi bổ sung
qua các năm 1998, 2001 và ñến Luật ñất ñai năm 2003, Nhà nước ñã quy ñịnh

1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp phát thị
trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp;
- ðánh giá thực trạng thị trường và các giải pháp phát triển thị trường
chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp tại huyện Nam Trực, tỉnh Nam ðịnh;
Phân tích những nhân tố ảnh hưởng và các vấn ñề còn tồn tại trong quá trình
phát triển thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp huyện Nam Trực;
- ðề xuất một số giải pháp nhằm phát triển thị trường chuyển nhượng
QSD ñất nông nghiệp trên ñịa bàn nghiên cứu.
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

3

1.3 ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.3.1 ðối tượng nghiên cứu
Các vấn ñề có liên quan ñến giải pháp phát triển thị trường chuyển nhượng
QSD ñất nông nghiệp ñất nông nghiệp tại huyện Nam Trực, tỉnh Nam ðịnh.
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển thị
trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp, công tác quản lý nhà nước về
chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp. Phản ánh thực trạng và các giải
pháp phát triển thị trường QSD ñất nông nghiệp ñã và ñang triển khai ñể ñề
xuất giải pháp phát triển thị trường QSD ñất nông nghiệp ở huyện Nam
Trực tỉnh Nam.
- Về không gian: Luận văn nghiên cứu trên ñịa bàn huyện Nam Trực,
tỉnh Nam ðịnh.
- Về thời gian: Số liệu chủ yếu từ năm 2008 ñến năm 2010.
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

4


5

+ A.Smith ñã phân tích các nhân tố của thị trường như người mua,
người bán, cung cầu, giá cả… và mối quan hệ giữa các nhân tố ñó. Lần ñầu
tiên có một kinh tế gia ñã phân chia thị trường thành nhiều dạng khác nhau ñể
nghiên cứu như thị trường hàng hoá, thị trường lao ñộng, thị trường ñất ñai,
thị trường tư bản[13]
…

+ C.Mác ñã chỉ rõ: thị trường là lĩnh vực của trao ñổi và cao hơn là lưu
thông hàng hoá. Mác ñã phân tích rất sâu sắc quan hệ giữa cung, cầu, giá cả
thị trường và vai trò của cạnh tranh ñối với việc hình thành giá trị thị trường.
Lênin là người kế thừa và phát triển một cách toàn diện, sáng tạo chủ nghĩa
Mác. Lí luận về thị trường của Lênin ñược trình bày chủ yếu trong tác phẩm
“Bàn về cái gọi là vấn ñề thị trường”[13].
+ Theo Lênin: Khái niệm thị trường không thể tách rời khái niệm phân
công xã hội. Hễ ở ñâu và khi nào có phân công xã hội và sản xuất hàng hoá
thì ở ñó và khi ấy có thị trường. Quy mô của thị trường gắn chặt với trình ñộ
chuyên môn hoá của lao ñộng xã hội. Phân công lao ñộng xã hội sẽ phát triển
vô cùng tận bởi vậy phát triển của thị trường cũng là vô cùng tận[13].
2.1.1.2 QSD ñất, thị trường QSD ñất
* QSD ñất:
Từ ñiển kinh tế ñịnh nghĩa: QSD ruộng ñất là phương thức quy ñịnh,
ñiều kiện, hình thức sử dụng ñất ñai của từng cá nhân, của tập thể hoặc của
Nhà nước. Chế ñộ sử dụng ñất ñai là do quan hệ sản xuất chiếm ñịa vị thống
trị trong xã hội quyết ñịnh.
Hoặc QSD ñất là quyền khai thác và thụ hưởng lợi ích thu ñược từ việc
khai thác công năng ñất ñai của tổ chức, hộ gia ñình và cá nhân theo quy ñịnh
của pháp luật Việt Nam. QSD ñất của tổ chức, hộ gia ñình và cá nhân ñược

Thị trường ñất ñai là nơi diễn ra các giao dịch về ñất ñai (chuyển
nhượng cho thuê, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn…). Nếu hiểu theo nghĩa rộng,
thị trường ñất ñai là tổng hoà các mối giao dịch về ñất ñai diễn ra tại một khu
vực ñịa lý nhất ñịnh, trong một khoảng thời gian nhất ñịnh. Trao ñổi trên thị
trường ñất ñai là trao ñổi hàng hóa ñất ñai có ñiều kiện.
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

7

Thị trường QSD ñất ñược hiểu là tổng hoà các mối quan hệ giao dịch
có ñiều kiện về QSD ñất diễn ra trong một không gian nhất ñịnh, tại một ñịa
ñiểm nhất ñịnh, vào một khoảng thời gian nhất ñịnh. Tại thị trường này,
những thể chế ñảm bảo cho việc chuyển nhượng QSD ñất hợp pháp ñối với
diện tích ñất xác ñịnh ñược thực hiện thuận lợi trên cơ sở lợi ích của các bên
tham gia [7].
* Phạm vi của thị trường QSD ñất
Thị trường QSD ñất bao gồm các hoạt ñộng chuyển nhượng, trao ñổi,
cho thuê, thế chấp, góp vốn chuyển dịch QSD ñất tại phạm vi không gian và
thời gian nhất ñịnh. Phạm vi của thị trường QSD ñất bao gồm :
- Hoạt ñộng trao ñổi chuyển nhượng QSD ñất: ñây là hành vi sớm nhất
của sự hình thành thị trường QSD ñất. Ngày nay việc chuyển nhượng QSD
ñất ñã trở thành phổ biến và vượt khỏi khuôn khổ của một quốc gia nhất là ở
các nước có nền kinh tế thị trường phát triển.
- Thị trường thuê, cho thuê QSD ñất, là dạng mà người có nhu cầu
QSD ñất thuê QSD ñất của người khác trong một thời hạn nhất ñịnh, theo
những ñiều kiện nhất ñịnh do 2 bên thoả thuận.
- Thế chấp QSD ñất là dạng ñảm bảo vốn vay bằng QSD ñất. Người có
QSD ñất ñược thế chấp ñể vay vốn. Ngoài ra, người ta còn sử dụng các hình
thức cầm cố, ñặt cọc, bảo lãnh ñể ñảm bảo tiền vay. Do tính chất ñặc thù, nên
người thế chấp QSD ñất vẫn ñược sử dụng ñất trong thời gian thế chấp và như

theo một thời gian nhất ñịnh, thường thì một vụ, một năm hay vài ba năm.
Người bán là người cho thuê, người mua gọi là người ñi thuê[10].
- Mua và bán ruộng ñất: là việc mua hay bán sự sở hữu QSD ñất lâu dài
(thời gian sử dụng ñất theo Luật ñất ñai năm 2003 quy ñịnh)[10].
- Mượn và cho mượn ruộng ñất: là việc chuyển QSD ñất từ người này
sang người khác, còn quyền sở hữu QSD thuộc về người cho mượn. Việc
mượn và cho mượn ruộng thường không xác ñịnh thời gian, khi cần thì người
cho mượn lấy ruộng lại[10].
- ðổi ruộng: là dồn ghép (dồn ñiền ñổi thửa) nhiều thửa ruộng nhỏ
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

9

thành một hay một vài thửa ruộng lớn hơn. ðổi ruộng liên quan nhiều ñến quy
hoạch sản xuất nông nghiệp và thiết kế lại ô thửa, giao thông, thủy lợi nội
ñồng. Người sử dụng ñất nông nghiệp tham gia vào ñổi ruộng không mất ñi
ruộng ñất cũng như giá trị của ruộng ñất ñược giữ nguyên, chỉ có sự thay ñổi
về diện tích, vị trí, số thửa [10].
Qua tham khảo ñịnh nghĩa về thị trường, thị trường ñất ñai, thị trường
QSD ñất của nhiều tác giả, chúng tôi xin ñược ñịnh nghĩa thị trường chuyển
nhượng QSD ñất nông nghiệp như sau:
“Thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp ñược hiểu là tổng
hoà các mối quan hệ giao dịch thông qua quan hệ hàng hoá, tiền tệ về QSD
của ñất nông nghiệp, diễn ra trong một không gian nhất ñịnh, tại một ñịa
ñiểm nhất ñịnh, vào một khoảng thời gian nhất ñịnh, và chịu sự ñiều tiết, chi
phối bởi các chính sách của Nhà nước”.
2.1.2 ðặc ñiểm của thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp
- Thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp: là thị trường giao
dịch các quyền sử dụng chứa trong ñất nông nghiệp ñó chứ không không phải
bản thân ñất nông nghiệp. Thông thường thì quyền sử dụng ñó bị hạn chế như

phát triển những nông trại, doanh nghiệp gặp nhiều trở ngại, do ñó nảy sinh
các tình trạng ñầu cơ ñất ñai.
* Giao dịch về chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp chủ yếu thông
qua hệ thống hồ sơ ñịa bạ
ðất ñai là một loại tài sản không di dời ñược, do ñó, các giao dịch về
ñất ñai ñược tiến hành chủ yếu thông qua hệ thống hồ sơ (trong ñó xác ñịnh
loại ñất, giới hạn vị trí, diện tích, quá trình thay ñổi chủ sử dụng, quá trình ñầu
tư ñể sử dụng ñất ). Hệ thống hồ sơ về ñất ñòi hỏi phải rõ ràng minh bạch,
tạo căn cứ pháp lý cho các quá trình giao dịch, do vậy phải do các cơ quan có
thẩm quyền của Nhà nước xác lập, lưu giữ, và cung cấp khi có nhu cầu giao
dịch. Hệ thống hồ sơ về ñất ñai nếu không ñược xác lập hoặc xác lập không
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

11
ñầy ñủ thì giao dịch ñất nông nghiệp sẽ tự tiến hành con ñường phi chính quy,
hoặc với tỷ lệ phi chính quy cao.
* Giá trị ñất ñai trong nông nghiệp hình thành theo quan hệ cung
cầu ñối với từng thửa ñất
Giá trị ñất ñai là một ñại lượng không thể xác ñịnh ñược ở mức tổng
thể như những hàng hoá thông thường. ðối với những thửa ñất ñược giao
dịch, giá trị ñất ñai sẽ hình thành chủ yếu theo quan hệ cung cầu. Cũng là một
thửa ñất có vị trí thuận lợi cho giao thông, nằm trong hệ thống thuỷ lợi tốt và
nếu có nhiều người ñến giao dịch (thị trường của người bán) thì giá trị QSD
ñất của thửa ñất này sẽ là giá của người trả cao nhất. Khi quan hệ cung cầu
thay ñổi thì giá trị ñất ñai trong các giao dịch sẽ ñược xác lập lại. Sự nhạy
cảm trong xác lập giá ở ñây ñã là nhân tố thường bị lợi dụng, ñặc biệt là tệ
ñầu cơ theo ñó làm tăng cầu hoặc giảm cung ở mức không bình thường ñể ñẩy
giá lên nhằm kiếm lợi theo mục tiêu ngắn hạn, ''chụp giật'' [12].
* Thị trường chuyển nhượng QSD ñất chịu sự chi phối của yếu tố
pháp luật, kinh tế và xã hội

* Cung về ñất ñai phản ứng chậm so với cầu ñất ñai
Mọi hàng hoá ñược ñưa ra thị trường, khi cầu tăng lên thì nhà sản xuất
có thể ñẩy mạnh sản xuất và tăng lượng cung nhanh chóng. Tuy nhiên, không
thể nhanh chóng tăng cung của ñất ñai ñể ñáp ứng nhu cầu. ðó là thời gian
phải có dành cho việc tạo ra ñất ñai cung cấp cho thị trường, nhất là trong
ñiều kiện nước ta, ñất ñai thuộc sở hữu toàn dân, mọi thủ tục cần thực hiện
mua và bán ñất ñai là rất chậm trễ [15].
* Thị trường chuyển nhượng QSD ñất ñai không hoàn hảo, cần có sự
ñiều tiết của Nhà nước
Bởi vì, ñất ñai có thể ñược chuyển từ người này sang người khác,
nhưng quyền sở hữu ñất không thay ñổi, vẫn do Nhà nước ñảm nhiệm với vai
trò ñại diện chủ sở hữu toàn dân về ñất ñai [15].

Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

13
2.1.3 Vai trò của thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp
2.1.3.1 Thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp góp phần thúc ñẩy
sản xuất
Nhờ có chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp, việc khai thác, sử dụng
ñất ñai trở nên hợp lý và gắn với quá trình phát triển của phân công lao ñộng
xã hội. ðất ñai có hạn, trong khi ñó các nhu cầu về ñất cho hoạt ñộng sản xuất
xã hội thì vô cùng lớn. Sự hình thành và phát triển của thị trường chuyển
nhượng QSD ñất nông nghiệp sẽ tạo những ñiều kiện thuận lợi cho việc khai
thác và sử dụng ñất ñai theo hướng ''ai giỏi nghề gì làm việc ấy'' qua ñó nguồn
lực ñất ñai ñược sử dụng hiệu quả.
Thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp góp phần mở rộng
ñối tượng kinh doanh, khả năng kinh doanh và thu hút ñầu tư nước ngoài. Từ
QSD ñất hợp pháp, có thể ñược sử dụng làm mặt bằng sinh hoạt, nhà xưởng,
tích tụ ruộng ñất mở rộng quy mô sản xuất trong nông nghiệp[14].

Phát triển thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp phát triển sẽ
thúc ñẩy áp dụng khoa học, kỹ thuật và công nghệ vào sản xuất nâng cao chất
lượng cây trồng, tăng năng suất cũng như các công trình phục vụ cho con
người. Sự vận ñộng và phát triển các hoạt ñộng chuyển nhượng QSD ñất nông
nghiệp cũng ñồng thời là kết quả của sự tác ñộng tương hỗ lẫn nhau giữa các
yếu tố cơ bản là cung và cầu, ñó cũng là sự tác ñộng tương hỗ giữa sản xuất và
tiêu dùng.
Thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp phát triển ảnh
hưởng ñến sự phát triển của thị trường hàng hoá, thị trường vốn góp
phần thúc ñẩy sự phát triển chung của thị trường ñáp ứng nhu cầu nhiều
mặt của ñời sống người dân[14].
2.1.3.5 Góp phần thúc ñẩy ñổi mới chính sách về ñất ñai
Chỉ có thông qua chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp, các giao dịch
dân sự về ñất ñai mới ñược thực hiện. Thông qua chuyển nhượng QSD ñất ñai
Trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ……………………………

15
nói chung ñất nông nghiệp nói riêng chính sách ñất ñai sẽ bộc lộ những vấn
ñề không phù hợp trong thực tiễn quản lý ñất ñai.
Vì thế, thông qua thị trường ñất ñai giúp nhà nước hoàn thiện chính
sách ñất ñai và thực hiện ñổi mới công tác quản lý ñất ñai, từ ñó mở rộng và
phát triển thị trường ñất ñai trong nông nghiệp. Khắc phục tình trạng của một
thị trường không chính thức (thị trường ngầm), khắc phục tình trạng hành
chính hoá các quan hệ dân sự về ñất ñai, khắc phục hiện tượng Nhà nước làm
thay thị trường
Thị trường chuyển nhượng QSD ñất nông nghiệp hình thành và phát
triển góp phần xác lập mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với người sử dụng
ñất, trên cơ sở ñó bổ sung, hoàn thiện cơ chế chính sách và hoàn thiện công
tác quản lý nhà nước về ñất ñai nói chung và ñất nông nghiệp nói riêng[14].
2.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng ñến sự hình thành và phát triển thị trường