Trường THCS An Hữu Tổ Ngữ Văn-GDCD
ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HKII NGỮ VĂN 7
********
I/ P hần tiếng việt
Bài 1.Rút gọn câu
1- Thế nào là rút gọn câu ?
2- Cách dùng câu rút gọn
3- Bài tập
Trong những câu sau thành phần nào của câu bò lược bỏ?Vì sao?
a) Hai ba người đuổi theo nó. Rồi ba bốn người, sáu bảy người.
b) – Bao giờ cậu đi Huế?
- Ngày mai.
* Đáp án: a) Lược bỏ vò ngữ Vì làm cho câu gọn hơn nhưng vẫn đảm bảo được
b) Lược bỏ chủ ngữ lẫn vò ngữ lượng thông tin truyền đạt.
Theo em tại sao chủ ngữ trong câu dưới đây bò lượt bỏ?
Học ăn, học nói, học gói, học mở.
( Tục ngữ)
* Đáp án: Vì đây là một câu tục ngữ đưa ra nhận xét chung về đặc điểm con người Việt Nam.
2. Câu đặc biệt
1- Thế nào là câu đặc biệt ?
2- Tác dụng của câu đặc biệt
- 1 -
Ghi nhớ
- Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn.
- Việc lược bỏ một số thành phần câu thường nhằm những mục dích như sau:
+ Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện ở câu đứng trước;
+ Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ).
Ghi nhớ
Khi rút gọn câu, cần chú ý:
- Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói;
- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã;

1- Đặc điểm của trạng ngữ
2- Công dụng của trạng ngữ
3- Tách trạng ngữ thành câu riêng
- 2 -
Ghi nhớ
Trạng ngữ có những công dụng như sau:
- Xác đònh hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu, góp phần làm cho nội dung của câu được đầy
đủ, chính xác;
- Nối kết các câu, các đoạn với nhau, góp phần làm cho đoạn văn, bài văn được mạch lạc.
Ghi nhớ
Trong một số trường hợp, để nhấn mạnh ý, chuyển ý hoặc thể hiện những tình huống, cảm xúc nhát
đònh, người ta có thể tách trạng ngữ, đặc biệt là trạng ngữ đứng cuối câu, thành những câu riêng.
Ghi nhớ
• Về ý nghóa, trạng ngữ được thêm vào câu để xác đònh thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phương
tiện, cách thức diễn ra sự việc nêu trong câu.
• Về hình thức:
- Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu, cuối câu và giữa câu;
- Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vò ngữ thường có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
Ghi nhớ:
• Có hai cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bò động :
- Chuyển từ (hoặc cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu và thêm các từ bò hay được vào sau từ
(cụm từ) ấy
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu,đồng thời lược bỏ hoặc biến từ (cụm từ) chỉ
chủ thể của hoạt dộng thành một bộ phận không bắt buộc trong câu.
- Không phải câu nào có các từ bò, được cũng là câu bò động
Trường THCS An Hữu Tổ Ngữ Văn-GDCD
4- Bài tập
1. Xác đònh trạng ngữ trong các câu sau :
a) Nhanh như cắt, bạn ấy đã làm xong bài tập.
b) Với chiếc xe đạp, Khang đã đến trường.

( Bùi Đức i)
b) Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
( Thạch Lam)
c) Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
( Hồ Chí Minh )
d) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
( Hồ Chí Minh )
* Đáp án: Cụm C-V trong từng câu trên là:
a) Chò ba đến là cụm C-V làm thành phần chủ ngữ trong câu
b) Trời sinh lá sen để bao bọc cốm và trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen là 2 cụm C-V làm thành phần
phụ ngữ trong cụm động từ ( nói ).
c) Tinh thần rất hăng hái là cụm C-V làm thành phần vò ngữ của câu.
d) Khí hậu nước ta ấm áp là cụm C-V làm thành phần chủ ngữ của câu.
ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa là cụm C-V làm thành phần phụ ngữ của cụm động từ
( cho phép ).
Bài 6. Liệt Kê
1- Thế nào là phép liệt kê?
2- Các kiểu liệt kê
- 4 -
Ghi nhớ
Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ-vò
(cụm C-V), làm thành phần của câu hoặc cụm từ để mở rộng câu.
Ghi nhớ
Các thành phần câu như chủ ngữ, vò ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều
có thể được cấu tạo bằng cụm C-V.
Ghi nhớ
Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn
những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tính cảm.
Ghi nhớ
• Xét theo cấu tạo: có 2 kiểu liệt kê theo từng cặp và liệt kê không theo từng cặp.

Ghi nhớ
Dấu chấm phẩy được dùng để:
- Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có cấu tạo phức tạp;
- Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê có cấu tạo phức tạp.
Ghi nhớ
Dấu gạch ngang có những công dụng sau:
- Đặt ở giữa câu dể đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu;
- Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc để liệt kê;
- Nối các từ nằm trong một liên danh.
Trường THCS An Hữu Tổ Ngữ Văn-GDCD
2- Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối
3- Bài tập
Nêu rõ công dụng của dấu gạch ngang trong những câu sau:
a) Tàu Hà Nội – Thừa Thiên Huế khởi hành lúc 20 giờ.
b) Có người khẽ nói :
- Bẩm, dễ có khi đê vỡ !
Ngài cau mặt, gắt rằng:
- Mặc kệ !
c) Dấu chấm lửng được dùng để:
- Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiên tượng tương tư chưa liệt kê hết;
- Thể hiện chỗ lời nói bò bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng;
- Làm giãn nhòp điệu câu văn, chuẩn bò cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thò nội dung bất ngờ hay hài hước,
châm biếm.
* Đáp án: a) Nối các từ trong một liên danh
b) Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật.
c) Dùng để liệt kê.
* Học sinh xem lại tất cả các bài tập Tiếng Việt
II/ Phần văn bản
*Học sinh tự học nội dung các văn bản đã học.
****************************Hết*****************************