PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆT TRÌ
TRƯỜNG TIỂU HỌC GIA CẨM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
"VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP ĐỂ
DẠY KỂ CHUYỆN LỚP 3"
Người thực hiện : Đào Kim Yên
Chức vụ : Giáo viên
Chuyên môn : Đại học tiểu học
Việt Trì, ngày 10 tháng 4 năm 2014
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆT TRÌ
TRƯỜNG TIỂU HỌC GIA CẨM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
"VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP ĐỂ
DẠY KỂ CHUYỆN LỚP 3"
Người thực hiện : Đào Kim Yên
Chức vụ : Giáo viên
Chuyên môn : Đại học tiểu họcViệt Trì, ngày 10 tháng 4 năm 2014
MỤC LỤC
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3
I. NHỮNG CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC “VẬN DỤNG QUAN
ĐIỂM TÍCH HỢP ĐỂ TỔ CHỨC DẠY KỂ CHUYỆN LỚP 3 3
1. Cơ sở lý luận 3
a. Cơ sở ngôn ngữ 3
b. Quan điểm tích hợp trong môn Tiếng Việt ở lớp 3 4
c. Mục đích vai trò của nội dung kể chuyện 5
d. Cách tổ chức dạy kể chuyện 6
e. Qui trình tiến hành một giờ kể chuyện 8

một vấn đề rất quan trọng. Phân môn kể chuyện là sự tích hợp của 3 kỹ
năng chính trong bốn kỹ năng là: Nghe, đọc và nói. Việc rèn luyện cho
các em các kỹ năng được tích hợp trong phân môn kể chuyện được các
giáo viên hết sức quan tâm để rèn luyện và có hiệu quả khá tốt. Nhưng
trong quá trình dạy học việc vận dụng quan điểm tích hợp đó một cách
thành thạo, nhuần nhuyễn thì chưa phải giáo viên nào cũng làm được.
Chính vì lẽ đó việc tìm hiểu về nội dung cách "vận dụng quan điểm tích
hợp vào việc dạy kể chuyện cho học sinh lớp 3" là rất cần thiết.
Chương trình và sách giáo khoa mới so với chương trình và sách
giáo khoa cũ đã có nhiều cải tiến phù hợp với xu hướng phát triển của
1
xã hội. Phân môn kể chuyện đã vận dụng quan điểm tích hợp vào dạy kể
chuyện cho học sinh lớp 3 ngay từ đầu năm học. Đây là một trong
những điểm mới và cũng là một đóng góp không nhỏ của chương trình
sách giáo khoa mới sau năm 2000. Việc phát triển kỹ năng nói và nghe
cho học sinh được xuyên suốt quá trình dạy môn kể chuyện qua các kỹ
năng độc thoại, kĩ năng đối thoại và đặc biệt là kỹ năng nghe. Từ đó mở
rộng và tích cực hóa vốn từ ngữ, phát triển tư duy hình tượng và tư duy
lô gíc, nâng cao sự cảm nhận về hiện thực, đời sống, thông qua nội dung
các câu chuyện. Bồi dưỡng cho các em tình cảm tốt đẹp trau dồi hứng
thú đọc kể chuyện đem lại niềm vui tuổi thơ trong hoạt động học tập.
Tuy nhiên vận dụng vào tổ chức dạy kể chuyện lớp 3 là vấn đề
không đơn giản. Không phải giáo viên nào khi giảng dạy cũng thành
thục nên nhiều người gặp không ít những lúng túng. Sách giáo viên
cũng chưa đi sâu hướng dẫn cụ thể mà chỉ là những dàn ý sơ bộ bằng
một vài câu hỏi gợi ý còn những câu hỏi còn chưa phù hợp với nhận
thức của học sinh (Đặc biệt là học sinh ở vùng ven). Chính vì những lý
do trên tôi đã chọn đề tài: “Vận dụng quan điểm tích hợp để tổ chức
dạy kể chuyện lớp 3” làm đề tài nghiên cứu. Tôi hy vọng đây là những
kinh nghiệm nhỏ góp cùng với đồng nghiệp để dạy tốt hơn nữa phân

trình và sách giáo khoa được xây dựng trên quan điểm tích hợp với hai
chiều hướng là: Tích hợp theo chiều ngang và tích hợp theo chiều dọc.
* Tích hợp theo chiều ngang: Tích hợp kiến thức Tiếng Việt với
các mảng kiến thức về văn học, thiên nhiên, con người và xã hội theo
nguyên tắc đồng qui. Chương trình và sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 3
thực hiện mục tiêu tích hợp nói trên thông qua hệ thống các chủ điểm
học tập bằng việc tổ chức hệ thống bài học, bài học theo chủ điểm. Sách
giáo khoa dẫn dắt học sinh đi dần vào các lĩnh vực của đời sống, qua đó
tăng cường vốn từ, vốn diễn đạt của các em về nhà trường, gia đình và
xã hội. Đồng thời cũng mở cánh cửa cho các em bước vào thế giới xung
quanh để soi vào thế giới tâm hồn của mình. Theo quan điểm tích hợp
các phân môn trong Tiếng Việt (Tập đọc, kể chuyện, chính tả, luyện từ
và câu, tập làm văn) trước đây ít gắn bó với nhau nay đã được tập hợp
lại xung quanh trục chủ điểm và các bài đọc, các nhiệm vụ cung cấp
kiến thức và rèn luyện kỹ năng được gắn bó chặt chẽ với nhau hơn nữa.
* Tích cực theo chiều dọc là tích hợp một đơn vị kiến thức và kỹ
năng mới với những kiến thức và kỹ năng đã học trước đó theo nguyên
tắc đồng tâm. Cụ thể là kiến thức kỹ năng của lớp trên, bậc học trên bao
gồm kiến thức và kỹ năng ở lớp dưới, bậc học dưới cao hơn, sâu hơn
kiến thức và kỹ năng lớp dưới. Điều này được thể hiện rất rõ ở lớp 1,
lớp 2 và lớp 3.
- Về kiến thức ở lớp 3 toàn bộ các bài học đều được xây dựng
theo chủ điểm: Nhà trường, gia đình, xã hội và thiên nhiên. Ở lớp 1
thời gian dành cho mỗi đơn vị học là một tuần, các chủ điểm lần lượt đi
trở lại theo kiểu đồng tâm xoáy trôn ốc mỗi lần trở lại là một lần khai
4
thác sâu hơn. Đến lớp 3 mỗi chủ điểm nói trên được chia thành nhiều
chủ điểm nhỏ tạo điều kiện cho học sinh hiểu biết sâu hơn nữa.
- Về kỹ năng: Từ chỗ biết đọc trơn và đọc nhẩm ở lớp 1, lớp 2 thì
bây giờ học sinh lớp 3 được rèn để có kỹ năng đọc thầm và bước đầu

Qua từng câu chuyện, các em biết giá trị của từng chi tiết, thấm thía với
hình ảnh nghệ thuật, từng nhân vật Do đó kể chuyện là mảnh đất màu
mỡ để trên đó tư duy hình tượng của em phát triển. Mặt khác giờ kể
chuyện phát triển ngôn ngữ nói cho học sinh. Điều đáng chú ý, đây là
cách nổi trước đám đông một cách nghệ thuật. Còn phải rèn luyện để
nắm được các thủ thuật hấp dẫn người nghe để có thể điều khiển được
giọng kể hợp với giọng kể, hợp với diễn biến từng loại chuyện khác
nhau. Có thể nói ngôn ngữ “nói” được rèn luyện trong giờ kể chuyện
hướng tới phong cách nghệ thuật.
d. Cách tổ chức dạy kể chuyện
* Cách tổ chức tiết dạy kể chuyện theo hướng vận dụng quan
điểm tích hợp ở lớp 3. Để tổ chức tốt một tiết kể chuyện ở lớp 3 giáo
viên có thể tiến hành theo hai cách:
- Cách thứ nhất tiến hành hiện nay theo hướng dẫn chương trình
của Bộ giáo dục đã quy định sẵn các truyện cần kể từ tiết 1 đến tiết cuối
cùng của năm học. Giáo viên là người chủ động kể lại câu chuyện có
trong sách, hướng dẫn học sinh tập kể từng đoạn và cả câu chuyện.
- Cách thứ hai là tạo một khoảng trời xanh, rộng rãi hơn cho giáo
viên và chủ yếu là học sinh.
Trong tiết kể chuyện do giáo viên và học sinh lựa chọn còn các
truyện trong sách chỉ là một gợi ý. Từ những cách tổ chức giờ dạy kể
6
chuyện như trên không nhất thiết người kể đầu tiên là giáo viên. Có thể
trong tiết học giáo viên chỉ nêu đề tài, mỗi học sinh có câu chuyện riêng
của mình xung quanh đề tài đã cho và kể lại. Lúc đó nghệ thuật kể sao
cho hấp dẫn sẽ gây sự hứng thú đối người nghe. Hai cách tổ chức tiết
dạy kể tạo cho giáo viên và học sinh có vị trí chủ động khác nhau nhấn
mạnh vào các yêu cầu rèn kĩ năng khác nhau, mỗi cách tổ chức kể
chuyện tạo ra vai trò chủ động làm sao phải chú trọng đến học sinh để
học sinh được nghe và kể lại cho mọi người cùng nghe.

tiết của chuyện, rèn kỹ năng nghe để thấu hiểu được tình cảm, cảm xúc
của người kể qua nội dung câu chuyện, qua giọng điệu, ngôn ngữ của
người kể.
+ Rèn kỹ năng kể chuyện cho học sinh. Kể chuyện là một cách nói
có nghệ thuật về một văn bản mang tính thẩm mỹ, kỹ năng kể chuyện
chỉ có thể rèn luyện đạt kết quả trên cơ sở học sinh có kỹ năng nói tốt.
Muốn rèn luyện kỹ năng kể chuyện, trước tiên phải rèn luyện kỹ năng nói
tốt, rõ ràng, khúc chiết, lưu loát. Một yêu cầu quan trọng của kỹ năng kể
chuyện là phải hấp dẫn, phải có sự truyền cảm. Người kể chuyện phải có
người nghe, phải tạo cho người nghe cảm xúc theo nội dung câu chuyện
phù hợp với diễn biến, nội tâm nhân dân để tạo sự hấp dẫn, truyền cảm
người nghe. Bên cạnh đó người kể chuyện phải kể đúng, trung bình với
câu chuyện, không bỏ sót những tình tiết, chi tiết quan trọng.
e. Qui trình tiến hành một giờ kể chuyện
- GV kể lần một toàn bộ nội dung câu chuyện theo hướng dẫn
hoặc tranh minh họa.
- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu ý nghĩa câu chuyện
8
- GV kể lại lần hai theo tóm tắt câu hỏi gợi ý tranh minh họa
- Hướng dẫn học sinh kể từng đoạn của câu chuyện
- Học sinh tập kể toàn bộ câu chuyện
2. Cơ sở thực tiễn
a. Chương trình sách giáo khoa - sách giáo viên Tiếng Việt lớp 3
Chương trình tiếng Việt ở tiểu học yêu cầu dạy cả bốn kỹ năng
(nghe, nói, đọc, viết). Tiếng Việt gắn liền với đời sống, với thực tiễn, sự
tích hợp trong môn Tiếng Việt là vòng tròn đồng tâm kiến thức phân
mảng theo chủ đề, chủ điểm từ lớp một đến lớp năm. Sự tích hợp trong
việc rèn luyện các kỹ năng Tiếng Việt thể hiện trọng tâm môn kể
chuyện lớp hai là (nghe, nói, đọc, viết) trong bốn kỹ năng tối thiểu.
Đồng thời qua môn kể chuyện nhằm phát triển tốt lối nói và khả năng tư

6 Bắc - Trung -
Nam
- Nắng phương Nam
- Người con của Tây Nguyên
0,5
0,5
7 Anh em một nhà - Người lên lạc nhỏ
- Hũ bạc của người cha
0,5
0,5
8 Thành thị và nông
thôn
- Đôi bạn.
- Mồ côi xử kiện
0,5
0,5
9 Bảo vệ Tổ quốc - Hai Bà Trưng
- Ở lại với chiến khu
0,5
0,5
10 Sáng tạo - Ổng tổ nghề thêu.
- Nhà bác học và bà cụ
0,5
0,5
11 Nghệ thuật - Nhà ảo thuật
- Đối đáp với vua
0,5
0,5
12 Lễ hội - Hội vật
- Sự tích lễ hội Chử Đồng Tử

II. THỰC TIỄN VIỆC VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM TÍCH HỢP ĐỂ
TỔ CHỨC DẠY KỂ CHUYỆN LỚP 3
1. Thuận lợi
- Nội dung kể chuyện ở lớp 3 là kể lại câu chuyện đã học ở bài tập
đọc hai tiết trước đó.
- Hình thức kể chuyện thì phong phú, giáo viên có thể vận dụng
tất cả hình thức kể chuyện vào như: Kể chuyện theo tranh, kể chuyện
theo dàn ý cho sẵn hoặc phân vai (đóng vai) kể chuyện trong bất kỳ câu
chuyện nào nếu phù hợp với yêu cầu của bài học.
- Tranh ảnh ở phân môn kể chuyện rất đẹp và nhiều về số lượng
hầu như câu chuyện nào cũng có một vài tranh minh họa rất cụ thể và
chia làm hai loại rất rõ ràng là tranh minh họa và có kèm theo gợi ý là
một câu đầu hoặc một đối thoại trong đoạn truyện và tranh không kèm
11
theo gợi ý nhưng cũng rất hài hòa phù hợp kích thích hứng thú quan sát
cho học sinh.
- Hệ thống câu hỏi gợi ngắn gọn, rõ ràng tạo ra một dàn ý ngắn
gọn dễ hướng dẫn học sinh kể lại từng đoạn hoặc toàn bộ câu chuyện.
Giáo viên khi dạy kể chuyện cho học sinh bao giờ cũng dùng những câu
hỏi gợi ý rất gần với nhận thức của các em, nên các em để nắm bắt được
ý đồ của câu gợi ý để kể lại đoạn truyện một cách ngắn gọn và cô đọng
nhất.
- Kể chuyện phân vai là hình thức gây hứng thú cho học sinh
mạnh nhất vì ở đó các em kể chuyện đang biểu diễn diễn cho nhân vật
của mình hoàn thiện nhất, đồng thời khi kể chuyện các em có thể đối
thoại với nhau theo đúng cảm xúc của lời nhân vật để làm cho nhân vật
đó nổi bật nhất một con người có tình cảm, cảm xúc và hoạt động phù
hợp.
- Khi dạy phân môn kể chuyện thực tế nơi tôi ở và trực tiếp làm
công tác giảng dạy, giáo viên chúng tôi đã phần nào vận dụng tốt quan

- Hướng dẫn HS kể chuyện: - HS phát biểu thứ tự đúng
của từng tranh 3-1-2-4
- Sắp xếp lại 4 tranh theo đúng thứ tự 4
đoạn trong tranh
- 4 HS dựa vào thứ tự đúng
của 4 tranh, tiếp nối nhau kể
lại câu chuyện
- Kể lại toàn bộ câu chuyện. - 1-2 Hs kể lại toàn bộ câu
chuyện
- GV nhận xét, đánh giá, cho điểm - HS nhận xét đánh giá
Qua giáo án trên, một giờ dạy kể chuyện tôi đã dạy ở lớp 3 đã trôi
đi nhanh chóng trong thời gian 10 phút. Thời gian tôi kể mẫu cho các
em nghe có tới 5 - 7 phút, thời gian hướng dẫn các em quan sát, sắp xếp
tranh hết đến 6 phút và các em nói nội dung tranh ấp a ấp úng hết 6 -7
13
phút. Vậy thời gian để các em kể, các em luyện nói chỉ còn khoảng 5
phút thì quả là ít vì nếu mỗi em đứng dậy nói nhanh chóng có lưu loát
thì cũng hết 3 phút/1em cho một nội dung tranh. Vậy thì thời gian để
nói đúng còn chưa đủ cho các em kể chứ chưa nói gì đến việc các em kể
chuyện hay, kể chuyện hấp dẫn, thu hút người nghe và liên hệ thực tế
nữa. Chính vì thế mà tôi phải cố gắng hết sức mình cho giờ học này đạt
kết quả nhưng không như mong muốn. Số học sinh được nói, được kể
chuyện ít, khả năng nói kém, hiệu quả giờ học thấp.
III. CÁC BIỆN PHÁP MỚI
1. Giáo viên phải nắm vững mục đích yêu cầu, nội dung chính của
giờ dạy. Biết dự tính trước những tình huống có thể xảy ra trong giờ học
để chọn phương pháp dạy học thích hợp.
2. Muốn học sinh có khả năng biết kể chuyện tốt cần rèn luyện
cho các em biết diễn đạt trực tiếp không chỉ trong giờ kể chuyện mà
phải tiến hành tất cả các giờ học khác để hình thành cho các em một

Một giờ dạy kể chuyện ở lớp 3 được tiến hành theo các bước sau:
- Bước 1: Giới thiệu bài + Ghi tên câu chuyện
- Bước 2: Hướng dẫn kể chuyện
- Bước 3: Hướng dẫn học sinh kể từng đoạn truyện theo tranh
hoặc gợi ý.
- Bước 4: Hướng dẫn học sinh kể lại toàn bộ câu chuyện và nói ý
nghĩa câu chuyện
- Bước 5: Nhận xét, đánh giá.
Sau đây là một giáo án:
15
Kể chuyện “Sự tích lễ hội Chử Đồng Tử (Cũng tại lớp 3A -
Trường tiểu học Gia Cẩm).
Kể chuyện
Tiết 102: Sự tích lễ hội Chử Đồng Tử
I. Mục đích yêu cầu
- Có khả năng khái quát ND để đặt tên cho từng đoạn chuyện lựa
vào tranh.
- Kể lại được từng đoạn chuyện theo tranh, giọng kể kể phù hợp
với từng ND.
- GD ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
II. Đồ dùng day - học:
- GV: Tranh minh họa trong SGK
- HS: SGK
III. Các hoạt động dạy - học chủ yếu
1. Tổ chức:
2. Kiểm tra bài cũ:
- Kể chuyện: Hội vật - 3 HS kể nối tiếp - Nhận xét
3. Bài mới: Giới thiệu bài
a. Hoạt động 1: HD kể chuyện
- Dựa vào 4 tranh minh họa truyện và các

* HD HS làm bài tập:
- Dựa vào tranh đặt tên cho từng đoạn.
- Kể lại từng đoạn câu chuyện.
- GV nhận xét, đánh giá, cho điểm.
* Kể toàn bộ câu chuyện
- Các nhóm khác nhận xét
- Một vài HS nêu nội dung từng
đoạn chuyện.
- 1 HS lên bảng xếp lại thứ tự 3 tranh
- Nhận xét
+ HS kể từng đoạn theo nhóm
- Đại diện các nhóm thi kể từng đoạn
- Mỗi nhóm 3 HS tiếp nối nhau kể 3
đoạn.
- 3 HS đại diện cho 3 nhóm tiếp nối
nhau kể 3 đoạn.
- Nhận xét các nhóm kể chuyện.
- Mỗi nhóm 1 đại diện thi kể toàn
chuyện.
- Các nhóm khác nhận xét
4. Củng cố: Câu chuyện Sự tích lễ hội Chử Đồng Tử cho em biết
điều gì?
GV nhận xét tiết học.
5. Dặn dò: Về nhà kể lại cho mọi người nghe.
17
II. Kết quả thực nghiệm
Bảng so sánh tiết dạy kể chuyện ở lớp 3A trường tiểu học Gia Cẩm
Trước và sau khi thực nghiệm
Tiết trước khi thực nghiệm Tiết sau khi thực nghiệm
- Tên chuyện: Sơn Tinh - Thủy tinh

dạy thực nghiệm này tôi thấy việc mình vận dụng tốt quan điểm tích
18
hợp vào tổ chức dạy kể chuyện cho học sinh lớp 3A thực sự có hiệu
quả. Tiết dạy thực nghiệm này đã được Ban giám hiệu, tổ chuyên môn
và các đồng nghiệp đánh giá rất cao. Bản thân tôi cũng thấy dạy xong
một giờ học thật sự thoải mái.
19
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận chung
Ở tiểu học kỹ năng nói là rất cần thiết cho học sinh nhất là học
sinh lớp 3 các em còn nhỏ vừa thoát khỏi lớp học đánh vần, các em còn
bỡ ngỡ thoát khỏi hoạt động chính là vui chơi sang hoạt động chính là
học tập. Hơn thế nữa đối tượng học sinh ở nơi tôi dạy là con em nông
thôn, nhiều em phát âm chưa rõ riếng phổ thông nói ngọng, nói sai, nói
thiếu dấu hầu như là phổ biến, việc dạy nói cho các em ứng dụng được
mục tiêu cơ bản của giáo dục Tiểu học là “Hình thành những cơ sở ban
đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất,
thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học phổ
thông ”
Trong chương trình Tiếng Việt nói chung và phân môn kể chuyện
nói riêng ở tiểu học là rèn cho học sinh bốn kỹ năng (nghe, nói, đọc,
viết) thì kỹ năng nghe, nói là hai trong bốn kỹ năng đó các em ở phân
môn kể chuyện là rất quan trọng. Phần lớn các câu chuyện trong chương
trình kể chuyện lớp 3 là hình thành và rèn luyện cho các em kỹ năng nói
chung và kỹ năng kể chuyện nói riêng, rèn cho học sinh có khả năng nói
tốt, nói hay đồng thời rèn cho học sinh khả năng nghe tốt tạo ra một sự
cộng tác hội thoại để cho các em cơ hội bộc lộ hết mình tạo cơ sở ban
đầu cho sự phát triển năng lực nói chuẩn xác tiếng mẹ đẻ “Học ăn, học
nói” là việc làm cơ bản, cần thiết đối với các em học sinh Tiểu học. Khi
đến trường các em được tiếp xúc với nền giáo dục nhà trường là văn

về kể chuyện.
21
2. Đối với trường Tiểu học: Nhà trường cần thường xuyên tổ chức
các cuộc thi kể chuyện để cho học sinh và giáo viên tham gia mới phát
huy hết khả năng sáng tạo trong khi nói. Giúp học sinh nói đúng, kể
hay, nói có văn hóa và kể có sáng tạo trong mọi tình huống, trong mọi
câu chuyện. Có khả năng sáng tạo truyện.
3. Đối với giáo viên: Cần trang bị đầy đủ kiến thức về Tiếng Việt
nói chung và phân môn kể chuyện nói riêng về tiết học cụ thể dựa trên
những câu chuyện cụ thể đã học đã nghe để cố gắng tìm ra những
phương pháp hữu hiệu nhất để chuyền tải tới học sinh những kiến thức
cơ bản của tiết học kể chuyện. Có như vậy sự góp phần nâng cao chất
lượng của việc dạy và học môn kể chuyện, tiết kể chuyện trong nhà
trường.
Gia Cẩm, ngày 10 tháng 4 năm 2014
Người viết sáng kiến
Đào Kim Yên
22