Vận dụng quan điểm tích hợp
để dạy phân môn tập đọc cho học sinh lớp 4
Tác giả: Cao Thị Thuý
Trình độ chuyên môn: Đại học S phạm Tiểu học
Nơi công tác: Trờng Tiểu học A Xuân Tân
Đơn vị áp dụng sáng kiến: Lớp 4 Trờng Tiểu học A Xuân Tân
Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài
1. Yêu cầu đổi mới giáo dục
Nh chúng ta đã biết bậc tiểu học là bậc học đầu tiên cũng là bậc học rất
quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách của học sinh,
nó giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện cho học sinh. Trong tất cả
các môn học ở bậc tiểu học, môn Tiếng Việt có một vị trí rất quan trọng. Môn
Tiếng Việt có nhiệm vụ hình thành năng lực hoạt động ngôn ngữ cho học sinh.
Năng lực hoạt động ngôn ngữ đợc thể hiện trong 4 dạng hoạt động, tờng ứng với
chúng là bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Trong đó, đọc trong phân môn Tập
đọc là một dạng hoạt động của ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng thức chữ viết
sang lời nói có âm thanh và thông hiểu nó (ứng với hình thức đọc thành tiếng); là
quá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩa không có
âm thanh (ứng với đọc thầm). Đọc không chỉ là công việc giải mã gồm 2 phần
chữ viết và phát âm mà còn là một quá trình nhận thức để có khả năng thông
hiểu những gì đợc đọc.
Tập đọc là phân môn quan trọng trong chơng trình Tiếng Việt bậc tiểu
học. Nó là môn học cơ sở, môn công cụ. Thông qua môn tập đọc, vốn từ ngữ,
hình ảnh của học sinh đợc mở rộng, cung cấp cho các em những hiểu biết về
cuộc sống, xã hội, con ngời. Đồng thời giúp các em phát triển về mặt trí dục, tiếp
1
nhận vốn từ ngữ phong phú, đa dạng giúp các em nói đúng, viết đúng Tiếng Việt,
biết sử dụng từ ngữ, hình ảnh vào các tiết học tập làm văn, trong giao tiếp đợc
chuẩn xác và hay hơn. Thông qua môn Tập đọc giúp các em cảm thụ tốt các tác
phẩm văn, thơ thấy đợc cái hay, cái đẹp, cái tình của tác phẩm. Là cơ sở hình

đọc có giá trị văn chơng. Tuy nhiên phải thừa nhận một điều rằng thực tế hiện
nay việc dạy các môn học nói chung và các môn tập đọc nói riêng còn có rất
2
nhiều hạn chế và cha đạt kết quả nh mong muốn. Lý do của hiện tợng này là do
trong quá trình dạy học đa số giáo viên vẫn dạy theo phơng pháp cũ, thờng sử
dụng một số phơng pháp đơn điệu hoặc có đổi mới về hình thức tổ chức từng tiết
học. Giáo viên vẫn dạy theo kiểu gò bó, áp đặt, dạy theo kiểu thông báo: thầy
thông báo trò nghe thầy làm mẫu trò làm theo mẫu của thầy học sinh
thụ động khi thầy đặt câu hỏi.Giáo viên không có sự thay đổi hình thức câu hỏi
mà chỉ bám các câu hỏi có trong SGK, SGV nên tiết học diễn ra đơn điệu, kém
hiệu quả. Học sinh không tự động não mà tiếp thu bài một cách thụ động dẫn
đến hiểu nội dung bài sơ sài, lơ mơ. Vì thế sau bài tập đọc ít để d âm cho các em.
Mặt khác, do trình độ giáo viên không đồng đều và cha định hình đợc phơng
pháp giảng dạy cũng nh tiến trình bài tập đọc cho phù hợp với nội dung bài học
đặt ra.
Là một giáo viên tiểu học tôi và các đồng nghiệp rất trăn trở về vấn đề
trên. Từ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và yêu cầu đổi mới hiện nay đã thôi thúc
tôi nghiên cứu việc vận dụng quan điểm tích hợp để dạy tốt phân môn tập đọc
cho học sinh lớp 4. Về thực chất việc làm này chính là đổi mới phơng pháp, điều
chỉnh nội dung dạy học phân môn tập đọc trong khuôn khổ cho phép để có thể
giúp cho các em học sinh tiếp thu bài một cách tốt nhất và biết vận dụng các
kiến thức trong bài vào các phân môn khác hay các môn học khác một cách tốt
nhất và phù hợp nhất.
II. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài: Vận dụng quan điểm tích hợp để dạy phân
môn tập đọc cho học sinh lớp 4:
1. Để góp phần đổi mới phơng pháp dạy học môn tập đọc cho học sinh lớp
4, thông qua đề tài này tôi đa ra một số ý kiến của bản thân, những kinh nghiệm
tôi tìm hiểu đợc qua tài liệu, bạn bè, đồng nghiệp và trong thực tế giảng dạy một
số năm ở lớp 4 để tìm cách hớng dẫn học sinh học tốt môn tập đọc trong chơng
trình sách giáo khoa nhằm góp phần nâng cao chất lợng dạy và học, thực hiện tốt

Qua quá trình giảng dạy và qua việc dự giờ để học tập chuyên môn ở các
đồng nghiệp tôi nhận thấy việc dạy tập đọc cho học sinh còn gặp một số khó
khăn sau:
+ Về phía giáo viên
Một số bộ phận nhỏ trong giáo viên vẫn cha quan tâm đúng mức đến từng
đối tợng học sinh, cha thực sự có những biện pháp tích cực, phù hợp với từng đối
tợng học sinh để khơi dậy hứng thú học tập của các em. Một số tiết học giáo viên
còn dạy gò ép, áp đặt, cha giúp học sinh tìm ra câu trả lời mà đa ra những kết
luận có sẵn. Từ đó cha nâng cao đợc chất lợng môn tập đọc.
+ Về phía học sinh
Chất lợng học sinh cha đồng đều, một số học sinh đọc còn yếu, còn
ngọng, phát âm cha chuẩn xác. Do trình độ nhận thức ở một số học sinh còn
chậm, điều này ảnh hởng rất nhiều đến hiệu quả của việc dạy học. Do một số
học sinh thiếu chuyên cần, không chuẩn bị trớc khi đến lớp. Một số học sinh cha
mạnh dạn, thiếu tự tin khi đứng trớc tập thể hay trong hoạt động tập thể nh
nhóm, tổ học tập.
4
Trong quá trình giảng dạy tôi thấy việc giúp các em học tốt phân môn tập
đọc là điều đặc biệt cần thiết vì đọc là công cụ để học sinh tiếp thu những môn
học khác. Vì vậy tôi nghiên cứu đề tài này hi vọng giúp học sinh học tập ngày
một tốt hơn môn tập đọc cũng nh môn học khác.
Phần nội dung
Chơng I
Những cơ sở khoa học của việc vận dụng
để dạy phân môn Tập đọc lớp 4
I. Cơ sở lý luận
a. Cơ sở ngôn ngữ học:
Ngôn ngữ là phơng tiện giao tiếp quan trọng nhất. Ngôn ngữ là phơng tiện
của t duy. Trong dạy học tiếng việt ở Tiểu học cần đặc biệt chú ý đến nguyên tắc
rèn luyện ngôn ngữ với rèn luyện t duy.

c. Cơ sở tâm lý, giáo dục học.
Để tổ chức dạy đọc cho học sinh, chúng ta cần hiểu rõ về quá trình đọc,
nắm bản chất của kỹ năng đọc. Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh khi đọc hay
cơ chế của đọc là cơ sở của việc dạy đọc. Đọc là một hoạt động trí tuệ phức tạp
mà cơ sở là việc tiếp nhận thông tin bằng chữ viết dựa vào hoạt động của cơ quan
thị giác.
Đọc đợc xem nh là một hoạt động có hai mặt quan hệ mật thiết với nhau,
là một việc sử dụng một bộ mã gồm hai phơng diện. Một mặt đó là quá trình vận
động của mắt, sử dụng bộ mã chữ - âm để phát ra một cáh trung thành những
dòng văn tự ghi lại lời nói âm thanh. Thứ hai, đó là sự vận động của t tởng, tình
cảm, sử dụng bộ mã chữ - nghĩa tức là mối liên hệ giữa các con chữ và ý tởng,
các khái niệm chứa đựng bên trong để nhớ và hiểu cho đợc nội dung những gì đ-
ợc đọc.
II. Cơ sở thực tiễn
1. Chơng trình SGK và SGV Tiếng việt 4
+ Sách giáo khoa Tiếng Việt 4:
Sách giáo khoa Tiếng việt 4 gồm 2 tập, gồm 10 đơn vị học, mỗi đơn vị ứng
với một chủ điểm học trong 3 tuần, riêng chủ điểm Tiếng sáo diều học 4 tuần.
Giữa kì và cuối kì có 1 tuần dành cho ôn tập và kiểm tra.
Phân môn Tập đọc đợc phân bố 2 tiết/tuần giảm 0,5 tiết so với lớp 3.
Thông qua 63 bài đọc ở cả 2 tập thuộc các loại hình văn bản, báo chí, khoa
học, trong đó có 46 bài văn xuôi, 17 bài thơ (có 2 bài thơ ngắn đợc dạy trong 1
tiết). Phân môn tập đọc ở lớp 4 tiếp tục củng cố, nâng cao kỹ năng đọc trơn, đọc
thầm đã đợc phát triển từ các lớp dới, đồng thời rèn luyện thêm về kỹ năng đọc
diễn cảm (thể hiện tình cảm, thái độ qua giọng đọc phù hợp với sự việc hình ảnh,
cảm xúc, tính cách nhân vật trong bài)
6
Qua phần hớng dẫn s phạm cuối mỗi bài tập đọc (gồm các nội dung giải
nghĩa từ, câu hỏi và bài tập tìm hiểu bài), phân môn tập đọc còn giúp học sinh
nâng cao kỹ năng đọc hiểu văn bản, cụ thể là:

đạt ý trả lời rõ ràng, sau khi học sinh nêu ý kiến GV sơ kết nhấn mạnh ý chính
để ghi lên bảng và cho HS ghi vở để bớc đầu rèn kỹ năng ghi chép ở lớp 4.
7
Tính tích hợp đợc thể hiện theo 2 hớng: Tích hợp theo chiều ngang và tích
hợp theo chiều dọc. Thực tiễn cho thấy, việc kết hợp nhiều nội dung và nhiều kỹ
năng học tập trong một bài học vốn đã có trong truyền thống dạy học. Tuy nhiên
dạy học tích hợp nay đợc nhấn mạnh, phát huy và nâng lên thành lý luận bởi giá
trị nhiều mặt của nó. Các phân môn Tiếng Việt có khả năng tích hợp với nhau để
hỗ trợ lẫn nhau, khắc sâu kiến thức, các kĩ năng học tập khác nhau có thể đan
xen trong 1 tiết học. Ví dụ dạy 1 tiết tập đọc sẽ cung cấp cho học sinh một số từ
ngữ phục vụ cho phân môn luyện từ và câu hoặc từ ngữ hình ảnh phục vụ cho
phân môn Tập làm văn. Hoặc giúp cho HS có những bài học ý nghĩa cho các
môn khác nh đạo đức, kiến thức về xã hội, con ngời phục vụ cho môn TNXH.
Kiến thức Tiếng việt vốn bắt nguồn từ đời sống thực tế sẽ trở lên hữu ích nếu biết
gắn vào cuộc sống của trẻ và lớp học sẽ trở lên sinh động hơn dẫn đến học sinh
học tập hiệu quả hơn nếu GV tích hợp nhiều hoạt động cho 1 đơn vị kiến thức.
Hệ thống các chủ điểm là trục để phối hợp các môn, phân môn. Việc cung cấp
kiến thức gắn bó hơn với việc rèn luyện kỹ năng thông qua các biện pháp dạy
học. Học sinh đợc làm việc nhiều trên lớp cũng nh ngoài lớp. HS chủ động hơn
trong hoạt động học, giờ học trở lên thiết thực, nhẹ nhàng hấp dẫn.
+ Nhiệm vụ của việc dạy tập đọc:
Tập đọc là một phân môn thực hành. Nhiệm vụ quan trọng nhất của nó là hình
thành năng lực đọc cho học sinh. Năng lực đọc lên đợc tạo lên từ 4 kĩ năng cũng
là 4 yêu cầu về chất lợng của đọc đọc đúng, đọc nhanh, đọc có ý thức và đọc
diễn cảm. Bốn kỹ năng này đợc hình thành trong 2 hình thức đọc: đọc thành
tiếng và đọc thầm. Chúng đợc rèn luyện đồng thời và hỗ trợ lẫn nhau. Sự hoàn
thiện một trong những kỹ năng này sẽ có tác động tích cực đến các kĩ năng khác.
Ví dụ đọc đúng là tiền đề của đọc nhanh cũng nh cho phép thông hiểu nội dung
văn bản. Ngợc lại nếu không hiểu điều mình đang đọc thì không thể đọc nhanh
và diễn cảm đợc.

3. Việc học của học sinh
Trong tiết học, học sinh đã chủ động tiếp thu kiến thức. Biết cảm nhận vẻ
đẹp đặc biệt của hoa phợng tuy nhiên do một số học sinh mức độ tiếp thu bài còn
chậm, cha mạnh dạn, tự tin khi đứng trớc tập thể nên việc phát biểu xây dựng bài
còn hạn chế.
Sau khi dự tôi cho học sinh làm bài kiểm tra khảo sát. Kết quả thu đợc nh
sau:
Loại
TSHS
Giỏi Khá Trung bình Yếu
30 3 19 5 3
Tỉ lệ % 10% 63,4% 16,6% 10%
Chơng II
Thực nghiệm s phạm
9
1. Giới thiệu về thực nghiệm:
Để vận dụng quan điểm tích hợp trong dạy Tập đọc cho HS lớp 4 tôi đã
nghiên cứu và giảng dạy theo hớng phát huy tính tích cực, chủ động của HS giúp
HS lĩnh hội tri thức và vận dụng các kiến thức trong bài học vào các môn học
khác. Cụ thể tôi đã thể hiện tính tích hợp trong tiết tập đọc: Hoa học trò (Xuân
Diệu) tiết 45 tuần 23.
1.1. Phân tích giáo án
Trong bài tập đọc Hoa học trò tôi đã dạy theo tiến trình sau:
+ Giới thiệu bài mới
+ Hớng dẫn luyện đọc
+ Hớng dẫn tìm hiểu bài
+ Hớng dẫn luyện đọc diễn cảm
+ Củng cố, dặn dò
So sánh giữa tiết dạy theo giáo án đối chứng (SGV) với giáo án dạy thực
nghiệm tôi thấy có các u điểm sau:

văn miêu tả cây phợng trên sân trờng.
- Hiểu nội dung bài, cảm nhận đợc vẻ đẹp độc đáo của cây hoa phợng sẽ
giáo dục cho các em tình yêu thiên nhiên, cây cối, cảnh cật xung quanh mình.
Giúp các em gần gũi với cuộc sống xung quanh, ý thức chăm sóc, bảo vệ cây
trên sân trờng.
1.2. Đối tợng địa bàn thực hiện: HS lớp 4A trờng Tiểu học A Xuân Tân -
huyện Xuân Trờng Tỉnh Nam Định.
1.3. Phơng pháp tổ chức thực hiện
+ Đối với GV
- Đàm thoại
- Giao việc cho HS
- Hớng dẫn luyện tập thực hành
- Kiểm tra
- Đánh giá kết quả
+ Đối với HS
- Hoạt động cá nhân
- Hoạt động nhóm
- Luyện tập thực hành
2. Phân tích kết quả thực nghiệm
2.1 Sau khi học xong bài tôi cho các em làm bài kiểm tra. Kết quả thu
đợc nh sau:
Loại
Số HS
Giỏi Khá TB Yếu
30 15 14 1 0
Tỷ lệ % 50 46.7 3.3 0
11
2.2 Đánh giá kết quả
So sánh với kết quả thu đợc giữa 2 lớp 4A và 4B với cùng 1 đề bài kiểm tra
tôi thấy việc vận dụng quan điểm tích hợp trong dạy môn Tập đọc đã cho tôi kết

- Giáo viên cần có nhận thức đúng đắn về vai trò, tầm quan trọng của việc
vận dụng quan điểm tích hợp dạy môn Tập đọc và khả năng học tập của HS, để
xây dựng kế hoạch bài học cho từng bài cụ thể
12
- Tự học, tự bồi dỡng để hiểu sâu sắc, thấu đáo nội dung bài học.
- Trong giờ tập đọc GV phải thờng xuyên tạo cơ hội cho HS bộc lộ ý kiến
của mình. Đặc biệt là HS trung bình, yếu kém hoặc những HS tỏ ra e ngại, rụt rè,
thiếu tự tin
- Biết vận dụng các phơng pháp trong quá trình giảng dạy một cách linh
hoạt.
- Phát hiện những khó khăn của HS khi phải trả lời những câu tự luận khó
trong SGK để chuyển thành bài tập trắc nghiệm khách quan yêu cầu HS lựa chọn
câu trả lời để giảm độ khó cho các em.
- Nâng dần các câu hỏi, các bài tập trắc nghiệm từ thấp đến cao, từ dễ đến
khó để tạo điều kiện phát triển t duy cho HS.
- Muốn phát huy đợc tối đa tính u việt của việc vận dụng các quan điểm
tích hợp này GV nên chú ý thay đổi hình thức tổ chức dạy học để gay hứng thú
học tập cho các em.
Phần kết luận
I. Kết luận chung
Tập đọc là một phân môn thực hành: Nhiệm vụ quan trọng bậc nhất của
nó là hình thành năng lực đọc cho HS. Năng lực ấy đợc tạo nên từ 4 kỹ năng
cũng là 4 yêu cầu về chất lợng đọc: đọc đúng, đọc nhanh, đọc có ý thức (đọc
hiểu), đọc diễn cảm. Bốn kỹ năng này đợc rèn luyện đồng thời và hỗ trợ nhau. Sự
hoàn thiện 4 kỹ năng này sẽ có tác động đến kỹ năng khác. Nhiều khi khó có thể
nói rạch ròi kỹ năng nào làm cơ sở cho kỹ năng nào. Nhờ đọc đúng mà hiểu
đúng hay nhờ hiểu đúng mà đọc đúng. Vì vậy đối với HS lớp 4, 5 GV cần chú
trọng hơn đến việc rèn kỹ năng đọc diễn cảm và đọc hiểu cho HS. Nói nh vậy
không có nghĩa là tăng thời gian tìm hiểu bài giảm thời gian luyện đọc thành
tiếng mà thực chất chúng ta phải chú trọng hơn đến chất lợng đọc, tạo ra mối

phong thái s phạm, nhẹ nhàng, truyền cảm, ân cần, gần gũi với HS, động viên,
khích lệ HS kịp thời.
II. Một số kết quả thu đợc
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài đã giúp tôi
- Nghiên cứu sâu sắc, thấu đáo hơn nội dung môn Tiếng việt lớp 4 nói
chung và phân môn tập đọc nói riêng.
- Nghiên cứu mối quan hệ giữa đọc thành tiếng và đọc thầm (đọc hiểu)
- Tìm hiểu thực trạng của việc dạy tập đọc
- Đúc rút một số kinh nghiệm vận dụng quan điểm tích hợp trong dạy tập
đọc lớp 4 một cách có hiệu quả.
- Nêu ra nguyên tắc, cách thiết kế một bài tập đọc vận dụng quan điểm
tích hợp.
- Tiến hành thực nghiệm trên HS lớp 4A, 4B trờng Tiểu học A Xuân Tân.
- Trên đây là những triển khai và ứng dụng hệ thống dạy học, vận dụng
quan điểm tích hợp để dạy phân môn tập đọc lớp 4 ở trờng tiểu học A Xuân Tân
Huyện Xuân Trờng Tỉnh Nam Định đã thu đợc những kết quả nhất định.
14
Do điều kiện thời gian có hạn nên khi triển khai đề tài tôi và các đồng nghiệp đã
rút ra đợc bài học từ thực tế giảng dạy của mình để vận dụng vào việc dạy học.
Tuy nhiên đề tài đã hoàn thành đảm bảo mục đích và nhiệm vụ đề ra nhng không
tránh khỏi những điều khiếm khuyết vì vậy tôi rất mong đợc sự giúp đỡ của các
thầy cô giáo, của đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để đề tài này đợc hoàn thiện
góp phần nanag cao hiệu quả trong việc giảng dạy môn tập đọc nói riêng và các
môn học nói chung
III. Đề xuất kiến nghị
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới nâng cao hơn nữa chất lợng dạy học, tôi xin có một
số kiến nghị sau:
- Nâng cao trình độ giáo viên
- Nhà trờng tạo điều kiện cho GV tự học, tự bồi dỡng chuyên môn, nghiệp
vụ để cập nhật với những đổi mới của nội dung chơng trình, phơng pháp dạy học.