Trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ở nước ta hiện nay, việc đào tạo nghề cho
NLĐ ngày càng trở thành cơ sở vững chắc cho chiến lược sử dụng con người, tăng cường
sức mạnh nội lực. HĐHN chính là công cụ hữu hiệu để các bên thiết lập, duy trì quan hệ
học nghề một cách thuận lợi, là tiền đề cho việc thiết lập và duy trì quan hệ lao động. Để
đảm bảo quyền lợi cho các bên trong HĐHN, pháp luật nước ta đã có những quy định rất
cụ thể về vấn đề này.
1. Khái niệm HĐHN.
Khoản 1 Điều 35 Luật dạy nghề năm 2006 đưa ra khái niệm HĐHN, theo đó HĐHN
được hiểu là sự thỏa thuận giữa người đứng đầu cơ sở dạy nghề với NHN. Như vậy,
HĐHN được ký kết dựa trên cơ sở sự tự nguyện của các bên. Các bên tham gia quan hệ học
nghề có thể thỏa thuận về nội dung của HĐHN để đảm bảo tốt nhất lợi ích của mình.
Chủ thể trong HĐHN bao gồm NHN và cơ sở đào tạo nghề.
- NHN theo quy định tại Điều 23 BLLĐ được xác định phải là người từ đủ 13 tuổi trở
lên (trừ một số nghề do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội quy định) và phải có đủ sức
khỏe phù hợp với yêu cầu của nghề theo học. Có thể khẳng định quy định này của BLLĐ là
hoàn toàn hợp lý bởi lẽ độ tuổi của NHN được quy định “từ đủ 13 tuổi” là dựa trên cơ sở
năng lực hành vi lao động cũng như độ tuổi của NLĐ (từ đủ 15 tuổi) đảm bảo cho NHN
sau khi kết thúc khóa đào tạo nghề có thể tham gia ngay vào quá trình lao động cũng như
ký kết các HĐLĐ với NSDLĐ.
- Cơ sở đào tạo nghề phải có đăng ký hoạt động (đối với tổ chức, doanh nghiệp), giấy
phép hành nghề (đối với cá nhân) và các điều kiện thiết yếu khác. Pháp luật đặt ra điều kiện
cho cơ sở đào tạo nghề nhằm đảm bảo quyền lợi của NHN khi tham gia HĐHN (khi NHN
tham gia vào các các cơ sở dạy nghề được thành lập hợp pháp được pháp luật bảo vệ quyền
lợi trong quá trình học cũng như đảm bảo trình độ chuyên môn của cơ sở đó).
HĐHN có bản chất là hợp đồng song vụ, quyền của bên này tương ứng với nghĩa vụ
của bên kia và ngược lại. Tuy nhiên, trong trường hợp NHN cam kết làm việc cho doanh
nghiệp sau khi hoàn thành khóa học thì nghĩa vụ của NHN vẫn tồn tại khi quan hệ học nghề
đã kết thúc. Đây là một điểm khác biệt cơ bản của HĐHN đối với các loại hợp đồng khác,
đặc biệt là hợp đồng dân sự.
2. Hình thức của HĐHN.
Hình thức của HĐHN được quy định tại khoản 1 Điều 24 BLLĐ: “Việc học nghề phải

tối đa, nhất là quyền lợi của NHN. Chính vì thế, các nhà làm luật cần thiết phải đưa ra
những quy định chặt chẽ hơn nữa về vấn đề này.
3. Nội dung của HĐHN
2
.
Nội dung của HĐHN phải đáp ứng các nội dung quy định tại Điều 36 Luật dạy nghề
năm 2006 và Điều 17 Nghị định 139/2006/NĐ-CP của Chính phủ, đó là: Tên nghề học, kỹ
năng nghề đạt được; nơi học và nơi thực tập; thời gian hoàn thành khóa học; mức học phí
và phương thức thanh toán học phí; trách nhiệm bồi thường thiệt hại của mỗi bên khi vi
phạm hợp đồng; và các thỏa thuận khác không trái pháp luật và đạo đức xã hội.
Trường hợp doanh nghiệp tuyển người vào học nghề để làm việc cho doanh nghiệp thì
HĐHN còn có các nội dung như: Cam kết của NHN về thời hạn làm việc cho doanh
nghiệp, cam kết của doanh nghiệp về việc giao kết hợp đồng lao động sau khi học xong, trả
công cho NHN trực tiếp hoặc tham gia làm ra sản phẩm cho doanh nghiệp trong thời gian
học nghề.
HĐHN theo hình thức kèm nghề tại doanh nghiệp ngoài các nội dung chủ yếu của
HĐHN như trên phải có thỏa thuận về thời gian bắt đầu được trả công và mức tiền công trả
cho NHN theo từng thời gian. Hao phí sức lao động mà NHN phải tiêu tốn để tạo ra thu
nhập cho cơ sở dạy nghề của NHN cũng chính là quá trình tích lũy kiến thức nghề nghiệp
của người đó. Vì thế, Nhà nước quy định mức tiền lương trả cho NHN trong thời gian này
2
Nội dung của HĐHN có thể được hiểu theo hai mức độ. Ở mức độ chung nhất, tất cả những gì phản ánh trong HĐHN
đều được coi là nội dung của HĐHN . Nhưng nếu xét về mặt thực chất, thì nội cung của HĐHN chỉ bao gồm những điều
khoản tạo thành quyền và nghĩa vụ pháp lý của các bên trong quan hệ học nghề.
2
do hai bên thỏa thuận nhưng không được thấp hơn 70% mức lương cấp bậc của công việc
cùng loại.
4. Chấm dứt HĐHN
3
.

3
Chấm dứt HĐHN về thực chất là chấm dứt các quyền và nghĩa vụ của các bên theo hợp đồng đã giao kết. Việc chấm dứt
HĐHN thường dẫn tới chấm dứt tư cách chủ thể của hai bên trong quan hệ hợp đồng. HĐHN có thể chấm dứt khi đã thực
hiện xong (theo thỏa thuận của các bên) hoặc do một bên đơn phương chấm dứt.
4
Bởi lẽ, trong trường hợp này, chấp nhận làm việc cho doanh nghiệp một thời hạn nhất định có thể được hiểu như là một
trong những điều kiện để NLĐđược nhận vào học nghề tại doanh nghiệp và không phải đóng học phí cho doanh nghiệp.
Chính vì thế khi vi phạm điều kiện này, NHN phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình bằng cách bồi thường chi phí đào
tạo.
3