BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăTHNGăLONG
KhoaăKhoaăhcăscăkhe
Bămônăiuădng
NGăTHăMAIăCHINH
Mã SV: B00225 HIUăQUăRAăMIăBNGăNCăMUIă
SINH LÝ 0.9% GIỎPăHăTRăIUăTRăBNH
VIểMăPHăQUNăPHI ăTRăNHăTIăKHOAă
IUăTRăTăNGUYNăB BNHăVINăNHIă
TRUNGăNG
ăTÀIăTTăNGHIPăCăNHỂNăHăVLVH
N
ăTÀIăTTăNGHIPăCăNHỂNăHăVLVH
N
NgiăHDKH:ăTS-DăDngăThăHòa
HƠăNi,ăthángă12ănmă2013
Thang Long University Library
LIăCMăN
ăhoƠnăthƠnhăđcălunăvnănƠy,ătôiăxinăbƠyătălòngăbitănăchơnăthƠnhăvƠăsơuă
scăti:ă
- Banăgiámăhiu,ăbămônăđiuădng,ăcácă phòngăbanăTrngăiăhcăThngă
Long,ăngău,ăBanăGiámăc,ăcácăkhoaăphòngăBnhăvinăNhiăTrungăngăđƣătoă
điuăkinăchoătôiăđcăhcătpăvƠăhoƠnăthƠnhălunăvnănƠy.
- GS.TS.ă Phmă Thă Minhă c,ă trngă bă mônă điuă dngă trngă iă hcă
ThngăLong,ăngiăthyăđƣăbănhiuăcôngăscăđƠoăto,ăhngădn,ătnătìnhădyăbo,ă
toămiăđiuăkinăthunăliăchoătôiăđcăhcătpăvƠănghiênăcuăkhoaăhc.
- BSCKIIăBùiăCôngăThng,ătrngăkhoaăTTN-BăBnhăvinăNhiăTrungăngă
đƣătoămiăđiuăkinăchoătôiătrongăsutăquáătrìnhăhcătpăvƠănghiênăcu.
- TinăsăDăDngăThăHoƠ,ăphóătrngăPhòngăƠoăToăiuădngăNhiă-
Thang Long University Library
DANHăMCăCÁCăTăVITăTT
CMV : Cytomegalovirus
CTM :ăCôngăthcămáu
NaCl 0.9% :ăNcămuiăsinhălýă0.9%
l/ph : Ln/phút
nh/ph :ăNhp/ăphút
RSV :ăVirusăhpăbƠoăhôăhp
RLLN :ăRútălõmălngăngc
SRM :ăSúcăRaămi
VPQP :ăViêmăphăqunăphi
MCăLC
3.1ăThăthutăProetză(súcăraăxoangăậ “ăxôngăkêă”) 9
3.1.1ăNgunăgc 9
Thang Long University Library
3.1.2ăPhngăpháp 10
3.1.3ăLiăíchăvƠăcôngădng 11
3.2ăiăviătrănh 12
4.ăTácădngăcaăncămuiăsinhălýă0.9%ă 14
CHNGăII 15
IăTNGăVÀăPHNGăPHÁPăNGHIÊNăCU 15
1.ăiătngănghiênăcu 15
1.1 Tiêu chunălaăchn: 15
1.2ăTiêuăchunăloiătr: 15
2.ăPhngăpháp 15
2.1ăThităkănghiênăcu:ă 15
2.2ăCămuă: 15
2.3ăCácăchăs,ăbinăsătrongănghiênăcu. 16
2.4ăPhngăphápănghiênăcu: 16
3.ăKăthutăthuăthpăsăliu: 17
4.ăăaăđim: 17
5.ăThiăgian: 17
6.ăPhơnătíchăvƠăxălýăsăliu: 17
7.ăHnăchăcaăđătƠi: 18
8.ăoăđcătrongănghiênăcu 18
CHNGă3 19
KTăQUăNGHIÊNăCU 19
1.Thôngătinăchungăvăđiătngănghiênăcu 19
1.1ăTui,ăgii,ăcơnănng 19
1.2ăNguyênănhơnăgơyăbnhăVPQPăă2ănhóm: 19
1.3ăăChăsăBchăcuăvƠăXQăcaăhaiănhómălúcănhpăvin. 20
1.4ăMƠuăscădchămiăăhaiănhóm 20
khôngăraămi
Biuăđă3:ăTnăsăthătrungăbìnhăcaănhómăraămiătrcăvƠăsauăkhiăthăhinăkă
thut
Biuăđă4:ăTn s th trung bình ca nhóm NC và nhóm chngătrc và sau khi .
.thc hin k thut trong quáă trìnhă điu tr vƠă chmă
.sóc………………………………………………………………………………… 24
Biuăđă5:ăNhpătimăcaănhómăraămiătrcăvƠăsauăkhiăthcăhinăkăthut
Biuăđă6:ăThayăđiălngădchăNaClă0,9%ăvƠoă- raătrungăbìnhăkhiăraămiătrongăquáă
trìnhăđiuătr
Biuăđă7: Thiăgianătrungăbìnhăkhiăbnh
Biuăđă8:ăMcăđăhƠiălòngăcaăbƠămăvăvicăraămiăchoătr
DANHăMCăBNGăBIU
Bngă1:ăThôngătinăchungăvăđiătngănghiênăcu
Bngă2:ăChăsăbchăcuăvƠăXQăcaăhaiănhómătrcălúcănhpăvin.
Bngă3:ăSoăsánhăphng phápăđiuătr ă2ănhómăraămiăvƠăkhôngăraămi
Bngă4:ăcăđimălơmăsƠngăkhiăthmăkhám phiăcaăhaiănhóm
Bngă5:ăThiăgianăstăvƠăxutătit
Bngă6:ăTnăsăSpO2ăcaănhómăraămiătrcăvƠăsauăkhiăđánhăgiá
Bngă7:ăMƠuăscădaăvƠătìnhătrngăRLLNăcaă2ănhómătrcăvƠăsauăkhiătinăhƠnhăkă
thutăchmăsóc
Bngă8:ăMcăđăkhòăkhè,ăho,ăn,ăngăcaătrăsauăkhiăđcăraămi
Thang Long University Library
1
T VNă
Viêmăphăqunăậ phiă(VPQP)ălƠăbnhăthngăgpăătrăemăvƠălƠămtătrongănhngă
PhngăphápăraămiăđƣăcóătănăăhƠngănhiuăthăk,ănhtălƠănhngăngiătpă
Yogaăquanătơmăđnăvăsinhăbnăthơnă[14]. Thănghimătăcácăcăquanăyătăchoăthyă
cáchăraămiăvaărtăanătoƠnăvaăcóăliăíchăchoăscăkheăvƠăkhôngăcóăphnăngăph.ă
LiăíchăthităthcănhtătăcáchăraămiănƠyălƠăgiăchoăcácălpămƠngămiăbênătrongăhcă
mi khôngăbăkhô.ăTuyănhiênăphngăphápănƠyămiăthyăchăápădngănhiuătrênăngiă
ln.ăCònăđiăviăcácăemănhădiă2ătuiăchaăcóănhiuăbngăchngărõărƠngăvăhiuăquă
raămiăbngăncămuiăsinhălýă0.9%ă(NaClă0.9%)ăgiúpăhătrăđiuătrăbnhăVPQP.ă
ngăthi,ătiăVitănamăcngăchaăcóănghiênăcuănƠoătrênăđiătngătrăemăvăhiuă
quăraămi.ăVìăvy,ăđătìmăhiuătácădngăcaăvicăraămiăbngăNaClă0.9%ăchoătră
diă24ăthángătuiăbăVPQP,ăchúngătôiătinăhƠnhănghiênăcuă“ăánhăgiáăhiuăquăraă
miăbngăNaClă0.9%ăgiúpăhătrăđiuătrăbnhăVPQPătiăkhoaăiuăTrăTăNguynăBă-
BnhăvinăNhiăTrungăng”.
Mcătiêuănghiênăcu:
1. ánh giá tính an toàn và hiu qu ca phng pháp ra mi bng NaCl O.9%
cho tr b viêm ph qun phi ti Bnh vin Nhi Trung ng.
2. Mô t các yu t liên quan đn k thut ra mi.
Thang Long University Library
vicălƠmămăvƠălƠmămăkhôngăkhíătrălênădădƠngăhn.ăVicăhítăthăbngămingălƠă
khôngăsinhălýăvƠăchăđcădùngătrongăthiăgianăngnăkhiănhngăđòiăhiăvăhôăhpătngă
lên.ăKhôngăkhíăđiăquaămingăsăkhôngăđcălƠmămăvƠălƠmăm.
1.2.1.1ăLƠmămăkhôngăkhí
MiăvƠăxoangăcóăkhănngăduyătrìăđămăcaăkhôngăkhíăkhiăthăvƠoălƠă5%ăbtăkă
đămăcaămôiătrngălƠăbaoănhiêuăđiăna.ăiuănƠyărtăquanătrngătrongăvicăchngă
liăkhôăđngăhôăhpădiătrongăquáătrìnhăth.ăTuyănhiên,ăănhngăvùngăkhíăhuăhanhă
khô,ămiăkhôngăthăthcăhinăchcănngăquanătrngănƠyăviăcácăniêmădchădƠyădínhăă
sauămi.ăVicălƠmămănƠyăchăyuădoăsăthmăthuătngăítămtătăniêmădchăđcătoă
raăbiătălƠoăGoblet.
1.2.1.2ăLƠmămăkhôngăkhí
HăthngămchămáuăphongăphúăămiălƠmăchoăvicăsiămălungăkhíăquaămiădă
dƠngăđngăthiăcngăgiúpăchoăvicătraoăđiăkhíăăcácăphănangătrongăquáătrìnhăhôăhp.ă
Khí khi quaămiăsăđcăsiămăănhităđătă25ăậ 27ăđ.
1.2.1.3ăKimăsoátădòngăkhí
MiăhotăđngănhămtăđinătrăvƠăcnătrăđnă40%ălngăkhí.ăKhuăvcăquaătrngă
nhtăđcăgiălƠăcácăvanămi,ăcònăkhuăvcăkhácăcnătrădòngăkhíăăphíaăsauăcaămiă
đcătoăbiăcácăváchăngnăvƠăcácăcunămi.ăCácăkhuăvcănƠyăđóngăvaiătròăquanătrngă
trongăvicăcnătrămtănaălngăkhíăvƠoămi.ăSăhpăliăcaăkhuăvcănƠyălƠmăchoă
dòngăkhíătrălênăhnăđn,ăhòaătrnănhiuăđoăđóălƠmăchoăkhíăđcălc,ăđcălƠmăm,ă
lƠmămăttăhn.
Thang Long University Library
5
1.2.2ăChcănngăngi.
CácătăbƠoăthnăkinhăkhuăgiácăăphnătrênăcaăhămi,ăcácădơyăthnăkinhăsăquaă
mnhăthngăxngăsƠngăđătiănƣo.ăChcănngăhătrăconăngiăvăhƠnhăviăxƣăhi,ămă
thcăvƠătìnhădc.
1.2.3ăChcănngăboăv.
MiăvƠăxoangăđóngăvaiătròăquanătrngătrongăvicăboăvăcăthăchngăliănhngătácă
LeucotrieneC4
1.2.3.4ăăHotăđngăcaălpălôngăchuyn
TcăđăvƠăhngăcaădòngăniêmădchăthayăđiătùyătngăxoangăvƠădaăvƠoălpălôngă
chuynăămiăxoang.ăCă10ăđnă20ăphútălpămƠngănhyăămiăliăđcălƠmăschăcònăă
xoangălƠătă10ăđnă15ăphút.ă
LôngăchuynălƠăsăbinăđiăcaăbƠoătngăđyălùiăbămtăcaăcácătăbƠoăbiuămô.ă
Miălôngă chuynădƠiă 0.7ămicromet,ădyă0.3ămicrometă vƠăcóă cuă chúcăhìnhă ng.ăSă
lôngăchuynătrênămiăbămtădaoăđngătă50ăđnă3000ădaăvƠoăvătríăcaăchúngătrongă
mi.ăCácăsiălôngăchuynăhotăđngăttănhtătrongămôiătrngămăt.ăTuyănhiên,ăkhiă
đămăgimăcònă50%ăhocăkhi nhităđăgimăcònădiă18ăđăCăthìăhotăđngăcaăcácătă
bƠoălôngăchuynăbăsuyăyu.ăChcănngăcaătăbƠoălôngăchuynăbăsuyăgimăkhiăcácăbă
mtăniêmădchăđiălpădínhăvƠoănhau.
ChcănngăcaălôngăchuynăvƠăniêmădchăđƣăđcăbităkháărõ.ăNóăđóngăvaiătròă
trongăvicăboăvăniêmămcăkhiănhngăchnăthngăvƠăkhôngăbăkhôăđngăthiăchngă
liăsăsơmănhpăcaăviăkhun.ăTuyănhiên,ăkhiăchúngăbăpháăhyăvirusăvƠăviăkhunăsă
sơmănhpăquaălpămƠngănhyăvƠălƠmătnăthngăcácătăbƠoăăbênădi.
1.3ăcăđimăgiiăphuăsinhălýămiăătrăem.
ătrănh,ăsăhôăhpăbngăđngămiăcònăhnăchăvìămiăvƠăkhoangăhuătngăđiă
ngnăvƠănh,ălămiăvƠăngămiăcònăhp.
Niêmămcămiămng,ămn,ălpăngoƠiăcaăniêmămcăgmăcácăbiuămôărungăhìnhătră
gƠuămchămáuăvƠăbchăhuyt,ăchcănngăhƠngărƠoăcaăniêmămcămiăătrănhăcònăyuă
doăkhănngăsátătrùngăviăniêmădchăcònăkém,ătrădăbăviêmănhimămiăhng.
KhôngăkhíăvƠoăphiăchăyuăquaăđngămi.ăKhíăthăbngămiăthìăcácăcăhôăhpă
hotăđngămnh,ălngăngcăvƠăphiănărngăhnăkhiăthăbngămm.
KhôngăkhíăquaămiăđcăsiămănhăcácămchămáuăvƠătuynătitănhy.ăKhôngă
khíăcngăđcălcăschăkhiăquaămiăvƠoăphi.
Cóăduă hiuă viêmă longă đngă hôăhpătrên:ă Ngtă mi,ăchyămcă mi,ăho,ă đauă
hng…
Riălonătiêuăhóa:ănônătr,ătiêuăchy.
ThmăkhámătrongăgiaiăđonănƠyăchaăcóăbiuăhinărõărtăvƠăduăhiuăthcăth 8
2.3.2 Toàn phát
Trăcóăbiuăhinănhimăkhunărõărt.ăStăcaoădaoăđngă38ăậ 39ăđăCă(ătrăsăsinhă
đănon,ăsuyădinhădngăcóăthăkhôngăst,ăngcăliăcóătrngăhpăhănhităđă)ă
Trămtămi,ăquyăkhóc,ămôiăkhô,ăliăbn.
Triu chng hô hp: Hoăkhanăhocăhoăxutătitănhiuăđmărƣi,ăthăkhòăkhèă(tră
nh),ănhpăthănhanh.
Nngăcóăkhóăth,ăcánhămiăphpăphng,ăduăgtăgùătheoănhpăth,ărútălõmălngă
ngc,ănngăhnătrătímătái,ăriălonănhpăth,ăcóăcnăngngăth…ă
Triu chng thc th: Gõăthngăkhóăphátăhin,ătrngăhpăcóăăkhíăphănang gõ
trongăhnăbìnhăthng,ăcóăthăgõăđcătngăvùngăxenăkă(khóăphátăhin)ă
Nghe phiăcóăthăcóăraleămătoănhăht,ăraleărít, ran ngáy.
NgoƠiăcácătriuăchngăhôăhpăcóăthăcóăbiuăhinăăcácăbăphnăkhácănhăriălonă
tiêuăhóa,ătimăđpănhanhătrngăhpăsuyăhôăhpănngăcóăthăcóăbiuăhinăsuyătim,ătryă
mch.
2.3.3ăXétănghimăcnălơmăsƠng
Xăquang:ăhìnhănhăVPQP
Xétănghimămáu:ăsălngăbchăcuătng,ăxétănghimăkhíămáuă(nng)…
Xétănghimătìmăvirus,ăviăkhun
Thang Long University Library
Bình neti bng s Bình neti bng gm 3.1.2ăPhngăpháp
NasalăIrrigationă(raămi)ălƠăcáchăvăsinhăcáănhơnăhngăngƠyătheoăphngăphápă
Yoga, dùng dòngăchyăcaăncămuiăđăraăschănhngăbiăbn,ăchtănhyăvƠăgiúpă
thôngămiă.
Cóăthădùngămtăngătiêmăchaăđyădchăhocămtăbìnhănetiă(netiăpot)ăđăsúcăraă
mi.ăThăthutănƠyăđƣăđcăkimăchngălơmăsƠngăvƠăđcăcôngănhnălƠăanătoƠn,ăcóăíchă
và không có tácădngăphănƠoăđángăkă[15], [17].
Cácăbcăraămi
- Bcă1:ăăraămi,ăbnăcnăchunăbăcóămtăbìnhăđngăvƠămtălăncămuiăsinhă
lý.ăBnăcóăthădùngăloiăbìnhăxtădngăphunăsng,ăhocăbìnhănetiăpotă(dngăbìnhătrƠă
nhngădùngăđănhămi).ăNuăkhôngăcó,ăbnăcóăthădùngăXilanhăđăbmăncămuiă
sinhălýăvƠoămi.
- Bcă2:ăNghiêngăngiăvăphíaăbnăraăhocăchuămtăgócă45ăđ.ăNghiêngăđuăđă
sauă khiă đă ncă muiă chyă tă miă nƠyă sangă miă kiaă să riă vƠoă đúngă chu.ă Luă ýă
khôngăngăđuăraăphíaăsau.
- Bcă3:ătăvòiăcaăbìnhănetiăpotăhocăngătiêmăhocăbìnhăxtăvƠoămtăbênăcánhămiă
nhăhìnhăminhăha.ăBnăháămingăriătătă
xt,ă rótă ncă muiă vƠoă mi,ă nhă lƠă trongă
sutăquáă trình,ă chăthăbngă ming,ă khôngă
thăbngămi.
- Bcă 4:ăNcă muiă săchyătă miăbênă
nàyăsangăbênăkiaăvƠăcóăthălƠăchyăcătrongă
Thang Long University Library
hpătrênăvƠăđcăsădngăbiăcácăbácăsăgiaăđìnhăđiăviăcácăbnhănhơnăcóăvnăđăvă
đngăhôăhpătrênă[19].
iăviănhngăbnhănhơnăviêmămiădăng,ăSRMălƠămtăphngăphápănhanhăvƠăítă
tnăkémăđăthúcăđyăchcănngăcaăcácănhungămaoămiăvƠălƠmătanădchănhy,ăgimă
phùăn,ăciăthinădnăluăquaălăthôngătănhiênăcaăcácăxoangăă
RaămiămiăngƠyălƠăcáchăchaătrăhiuăquăvƠărtătt,ănhmălƠmăschădchătrongă
mi,ăgiúpătrăthăthôngăquaăđngămiăvƠăđăphòngăbnhăviêmătaiăgia.
RaăschăhcămiăbngăncămuiăgiúpăchoămƠngămiăkhôngăbăkhô,ăthăđcă
thông, và khôngăcònădínhăhămiăcng.ăPhngăphápănƠyătuytăđiăanătoƠnăchoăngiă
lnăvƠătrăem,ăvƠăkhôngăgơyăraăcácăphnăngăphănƠoăcă[14], [15], [18].ăBnhănhơnă
raămiăsauămtăthiăgianăngnăsăbtălăthucădùngăthucăchngănghtămiăvƠăgimă
cácătriuăchngăviêmălongăđngăhôăhp.ăHoaăKăvƠăCanadaăđuăngăhăphngăphápă
chaătrăvƠăngaăbnhănghtămiănƠyănhtălƠăsauăkhiăgiiăphuăhcămiăcnăraăvƠăgiă
choăsch.
Tóm li, súc ra mi có th đem li các li ích sau: [12],[14],[15]
LƠmăschăcácădchăniêmădính,ăđcăvƠăgiúpăgimănghtămi.ă
SúcăraăvƠălƠmăschăxoangămiăkhiăcácădăngănguyênă(allergens),ăcácăchtăgơyă
kíchăng,ăvƠăcácăyuătănhimătrùngă
iuătrăviêmăxoangămƣnă
iuătrăviêmămiăxoangăcpădoănhimătrùng
iuătrăviêmămiădăngă
ăphòngăcmăcúmă
Gim khôămiă
GiúpălƠmăschăcácăngócăngáchătrongămiăxoangă
iuătrăhiăchngămiătrngă(tnăthngădoăctăbăcunămiăquáămc)ă
Ciăthinăhôăhpă
Thang Long University Library
13
GimăhoăvƠăcácătriuăchngănhăgităsauămiă(post-nasal drip)
14
4.ăTácădngăcaăncămuiăsinhălýă0.9%ă[3]
Ncămuiăsinhălýă(NatriăClorid)ăhayăncămuiăđcăphaăchăviătălă0.9%,ătcă
1ălítăncăviă9ăgamămuiătinhăkhit,ălƠădungădchăđngătrngăcóăápăsutăthmăthuă
xpăxăviădchătrongăcăthăngi.ă
Trongăyăhcăncămuiăsinhălýăđcăcoiănhămtăloiădungădchăcóăkhănngăhpă
thuăttăquaăđngătiêuăhóaăvƠăđcăbităcóăthăhpăthuărtănhanhăbngăđngătruynătnhă
mch nênăthngăđcădùngăđăcungăcpăvƠăbăsungăncăcngănhăchtăđinăgii.
Dungă dchă muiă đcă phơnă bă rngă rƣiă trongă că thă vƠă đcă thiă tră chă yuăquaă
đngăncătiuăvƠămtăphnăquaămăhôi,ăncămt,ăncăbt.
NgoƠiăraăncămuiăsinhălýăcònădùngăđăraămt,ămi,ăsúcăming,ăthíchăhpăchoă
miălaătuiăkăcătrăem.
Ncămuiăsinhălýădùngăđăraăđcăphaăchădngă100ml,ă500ml,ănhngăcngăcóă
ngiăsădngăncămuiăsinhălýătruynătnhămchăđăra.ăNhngălănhă10mlăthngă
dùngăđănhămt,ămi. Ncămuiăsinhălýăraăchaiă500ml Ncămuiăsinhălýănhălă10ml
Thang Long University Library
15
CHNGăII
IăTNGăVÀăPHNGăPHÁPăNGHIểNăCU
1.ăiătngănghiênăcu
2
- ă=ă0.05,ăă=ă0.2ă(ăpoweră=ă80%ă)
-
1,
2
lƠăthiăgianănmăvinătrungăbìnhăcaăhaiănhóm.
- (
1
ậ
2
)
2 là
khácăbitătiăthiuăvăthiăgianănmăvinăđcăcoiălƠăcóăýănghaălơmă
sƠng,ăđcăchnălƠămtăngƠy
- ălƠăđălchăchunăcaăthiăgianănmăvinăcaănhómăchng,ătheoănghiênăcuă
caăRabago vƠăcngăsă(2003)ălƠă1.7
- CămuăcătínhăchoămiănhómălƠă48ăbnhănhơn