Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị Trường THPT Xuân Thọ
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
VẬN DỤNG THỰC TẾ GIÁO DỤC LỐI SỐNG CHO HỌC SINH
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THẮM
Lĩnh vực nghiên cứu: Quản lí học sinh.
- Quản lý giáo dục 
- Phương pháp dạy học bộ môn: 
- Lĩnh vực khác: 

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2013-2014
BM 01-Bia SKKN
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
––––––––––––––––––
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: NGUYỄN THỊ THẮM.
2. Ngày tháng năm sinh: 08/03/1986.
3. Nam, nữ: Nữ.
4. Địa chỉ: Giáo viên trường THPT Xuân Thọ
5. Điện thoại: (CQ) :0613731769 (NR); ĐTDĐ: 01659499879
6. Fax: E-mail:
7. Chức vụ: Giáo viên.
8. Nhiệm vụ được giao: giảng dạy bộ môn Vật lý; chủ nhiệm lớp 12B2 học kì I
năm học 2013-2014
9. Đơn vị công tác: Trường THPT Xuân Thọ

hiện đại bên cạnh đem lại tác động tích cực thì vẫn có ảnh hưởng tiêu cực. Nhiều
văn hóa phẩm cũng tràn lan trên các phương tiện truyền hình, phim ảnh, sách báo,
internet làm văn hóa và lối sống của nước ngoài cũng xâm nhập vào nước ta bên
cạnh những văn hóa lành mạnh thì một số văn hóa không tốt làm ảnh hưởng đến
tâm hồn, tính cách của người Việt Nam ta. Trong thực tế hiện nay, hành vi lệch
chuẩn của thanh thiếu niên có xu hướng ngày càng tăng. Một bộ phận các em học
sinh có lối sống như: thích hưởng thụ, lười lao động, lãng phí, lười học, thiếu ý
thức rèn luyện, không dám đấu tranh với cái sai, thờ ơ vô cảm, vị kỉ…
Đánh giá thực trạng giáo dục, đào tạo Nghị quyết TW2 khóa VIII nhấn
mạnh: “Đặc biệt đáng lo ngại là một bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy
thoái về đạo đức, mờ nhạt về tư tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập
thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước. Trong những năm tới cần
tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức, ý thức công dân, lòng yêu nước, chủ nghĩa
Mác Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động
xã hội, văn hóa, thể thao phù hợp với lứa tuổi và với yêu cầu giáo dục toàn diện”.
Hội nghị TW Đảng khóa VIII đưa ra đề án đổi mới giáo dục trong đó có
nội dung điều chỉnh chương trình sách giáo khoa để cân đối giữa dạy chữ và dạy
người.
Gần đây 8/5/2014 Hội nghị Trung ương 9 khóa XI đã xác định: “cần đánh
giá đúng mức tính nghiêm trọng của tình trạng lạc hậu, ngoại lai về văn hóa,
những biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống, phai nhạt lý tưởng cách mạng,
những tiêu cực, tệ nạn xã hội, thói giả dối, bệnh thành tích… đang có xu hướng
lan rộng”.
Vậy Đảng và nhà nước đang rất quan tâm tới giáo dục con người về ý thức
đạo đức “dạy người” bên cạnh chỉ chú trọng “dạy chữ” như trước đây. Muốn đào
tạo ra những con người có lối sống lành mạnh, văn minh thì cần phải giáo dục học
sinh ngay từ lúc chập chững tới trường tức là từ mẫu giáo trở đi. Giáo viên ở mọi
cấp học nên trau dồi thêm về giáo dục đạo đức cho học sinh. Giáo viên cần giáo
dục đạo đức cho học sinh của mình không chỉ trong tiết chủ nhiệm mà còn trong
các tiết học.

Đoàn TNCS.
+ Các em đang có xu hướng thể hiện bản thân, quá trình tự ý thức của học sinh
diễn ra mạnh mẽ. Các em dần hình thành cái Tôi của bản thân và trong tập thể,
nhân cách các em đang trưởng thành là tiền đề của sự tự giáo dục.
+ Mong muốn được bạn bè thừa nhận và tôn trọng, mong muốn được thể hiện sở
thích và tính cách của mình trong quan hệ với bạn bè.
+ Dễ bị kích động, dễ bị tự ái trước bạn bè.
+ Học sinh chỉ lớn về ngoại hình vẫn chưa lớn hẳn về mặt tâm hồn, vẫn còn những
hờn giận, vẫn không dám nói ra suy nghĩ thật của mình. Vì việc không thẳng thắn
nói ra cảm xúc của mình về vấn đề nào đấy dẫn đến các em càng hiểu nhầm, hoặc
gây những suy nghĩ trái chiều từ đó dẫn đến bức xúc và có thể những hành động và
hành vi không tốt. Các em nếu gặp vấn đề gì trắc trở trong cuộc sống gia đình và
mâu thuẫn với bạn bè thì hay dẫn đến những suy nghĩ chán nản bi quan và có
những hành động không tốt.
* Ngoài xã hội:
+ Về mặt ngoại hình đã có sự phát triển tương đối hoàn thiện.
+ Có những thay đổi đáng kể: 15 tuổi được làm chứng minh; 18 tuổi được đi bầu
cử và nữ đủ tuổi kết hôn.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang5
+ Nhẹ dạ, dễ bị rủ rê lôi kéo, dễ bị tác động từ điều kiện sống và các văn hóa được
tiếp xúc.
+ Hay quan sát, tò mò, và hay phán xét những cử chỉ, hành động và lời nói của
người khác.
+ Bắt đầu hình thành một thần tượng, hình mẫu nhân cách cho bản thân.
+ Chưa thật sự trưởng thành, vẫn có những cư xử tức thời.
Tùy từng vùng miền, tùy từng địa phương do tiếp cận với những thông tin,
phim ảnh, những văn hóa tiếp nhận và do đặc điểm xã hội từng thời kì mà những
đặc điểm ấy có sự thay đổi đôi chút. Với cá tính của học sinh hiện nay, giáo viên
khó có thể áp đặt các em phải làm cái này, phải làm cái kia. Vậy giáo viên nên

tính giáo dục như:
- Hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao (yêu quê hương đất nước, mừng Đảng
mừng xuân, nhớ ơn Bác Hồ, hướng về ngày 20/11,…).
- Hoạt động mang tính giáo dục lòng nhân ái: Xây dựng nhà tình thương, ủng
hộ đồng bào bị thiên tai, bão lụt, giúp đỡ hội người khuyết tật khuyết tật
- Hoạt động lao động trồng cây, chăm sóc cây xanh bảo vệ môi trường.
- Hoạt động tập thể: chơi trò chơi, tham gia thăm quan dã ngoại
+ Trao đổi về cách nhìn nhận vấn đề của các em trong học tập, trong quan hệ bạn
bè quan hệ xung quanh gia đình, thầy cô, bạn bè. cách cư xử với chính bản
thân mình. Các lối sống tốt đẹp, truyền thống văn hóa dân tộc.
+ Trong các buổi sinh hoạt dưới cờ đưa ra:
- Nhận xét các hoạt động trong tuần
- Những hành vi chưa tốt của các học sinh, nhắc nhở động viên các em.
- Đưa ra những lối sống chưa tốt của học sinh, phân tích nguyên nhân và ảnh
hưởng của những lỗi sống đó trong nhà trường và biện pháp khắc phục.
- Kết hợp với các cơ quan ban ngành để giáo dục: pháp luật, truyền thống yêu
nước
2.b Đối với giáo viên chủ nhiệm:
+ Thực hiện theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở các hoạt động của học sinh.
+ Thường xuyên bám lớp để kịp thời ngăn chặn và phát hiện những hành vi chưa
đúng của học sinh để kịp thời uốn nắn.
+ Nhận xét tình hình lớp về những điểm mạnh, yếu, ưu, khuyết điểm của tuần.
+ Xử lí uốn nắn học sinh chưa ngoan.
+ Phối hợp với GVCN, các giáo viên khác, gia đình học sinh, Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh trong các hoạt động giảng dạy và giáo dục.
3.b Đối với giáo viên bộ môn:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang7
+ Kết hợp cùng ban giám hiệu và nhất là giáo viên chủ nhiệm để kịp thời giáo dục
học sinh.

cảm thấy an toàn và ổn định thì các em mới dễ nghe theo sự chỉ dẫn của giáo viên.
Muốn thế giáo viên phải biết lắng nghe ý kiến một cách tự nhiên chân thành “phải
đi từ trái tim để đến với trái tim, lấy lòng chân thành để gợi mở lòng chân thành”
+ Không quá chú trọng vào thi đua của lớp mà có những hành động xử lí
học sinh nặng nề. Khi xử lí học sinh giáo viên cần gọi riêng các em ra làm việc có
những dẫn chứng thuyết phục để các em thấy được những khuyết điểm của bản
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang8
thân. Nếu giáo viên giải quyết và làm gay gắt với các em trên lớp làm các em dễ bị
kích động và có thể phản kháng lại với những hành động và từ ngữ không tốt làm
giáo viên dễ bị mất uy tín với các học sinh khác trong lớp. Đôi khi cũng cần “nạt
mềm buộc chặt”. Phải luôn dựa trên nguyên tắc “tôn trọng nhân cách học sinh kết
hợp với yêu cầu hợp lý”, hướng đến sự an toàn và hiệu quả. Ân cần, khéo léo
nhưng thực sự nghiêm khắc.
+ Trong khi xử lý tình huống nên tránh cách xử lý máy móc, cứng
nhắc như mắng nhiếc, trách phạt hay đuổi học sinh ra khỏi lớp sẽ dễ gây ra sự
căng thẳng không cần thiết trong quan hệ giữa giáo viên với học sinh , thậm chí
với cả lớp ,dễ khiến các em càng trở nên bướng bỉnh, nảy sinh tâm lí chống đối.
Giáo viên nên sử dụng nguyên lí “tảng băng trôi” của Hemingway: 1/8 phần nổi,
7/8 phần chìm dưới nước (như giáo viên Hoàng Đức Huy trường tư thục Nguyễn
Khuyến đã đưa ra).
+ Không “trầm trọng hóa” vấn đề bằng cách qui kết tội cho học sinh để rồi
đưa ra những hình phạt nặng mà hãy xem như đó là một “sự cố nhỏ” do HS vô
tình mà gây ra ,có thể khắc phục được.
* Biện pháp giáo dục lối sống cho học sinh:
Có rất nhiều biện pháp giáo dục lối sống cho học sinh, biện pháp nào cũng
có ưu điểm riêng. Tôi thì không thể quên một biện pháp của Bác Hồ Chí Minh khi
nhắc nhở cán bộ của mình qua câu chuyện “cốc nước nóngTheo nguồn tham khảo
thì câu chuyện như sau:
“Buổi đầu kháng chiến chống Pháp, có một đồng chí cán bộ trung đoàn

+ Học sinh lớp bộ môn 11A3.
* Đối tượng được tác động:
+ Những học sinh chưa tốt.
+ Những quan niệm, hành vi chưa tốt.
* Cách tiến hành giải pháp:
+ Giáo viên cho học sinh chơi trò chơi và sau trò chơi đó có lồng ghép với cách
ứng xử và lối sống.
+ Giáo viên đưa ra một đề tài về hiện tượng thực tế cho lớp tự thảo luận và tự
đưa ra quan điểm của mình. Từ các hiện tượng thực tế nêu mối quan hệ biện
chứng với lối sống của học sinh. Những quan điểm chưa đúng giáo viên sẽ chốt
lại.
+ Giáo viên kể những câu chuyện thực tế xảy ra trong đời sống hàng ngày để
giáo dục lối sống cho học sinh.
* Thời gian thực hiện giải pháp:
+ Trong các tiết sinh hoạt.
+ Trong các tiết dạy bộ môn.
b) Các tình huống cụ thể áp dụng của đề tài:
Trường hợp 1: Giáo dục học sinh tự sửa chữa sai lầm.
Học sinh Dương Phát Toàn đầu năm học đã có hành động vô lễ chống đối giáo
viên chủ nhiệm và sau đó có ý định nghỉ học. Giáo viên đã yêu cầu bạn thân của
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang10
em động viên em đi học lại. Trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm khi em đến lớp giáo
viên đã tổ chức trò chơi và kể chuyện cho lớp. Và sau đó em đã có sự tiến bộ vượt
bậc, cuối năm đã được các học sinh chọn là học sinh tiến bộ nhiều nhất.
* chọn một học sinh quản trò chơi chơi ô chữ và trò chơi thuyết minh hiện
tượng thực tế: đầu mỗi viết chì đều có cục tẩy.
+ Người quản trò đặt ra câu hỏi: “Cho biết mỗi cây viết chì dù là khác nhau
nhưng chúng có điểm gì chung giống nhau?”.
+ Đáp án: “cục tẩy”

cuộc đời của chúng ta sẽ chi chít những vết gạch xóa sau những lần mắc sai lầm!
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang11
Một tờ giấy như vậy có đẹp đẽ gì không bạn? Hãy để nó là một tờ giấy được viết
nên bởi những trãi nghiệm, những thử thách, quyết tâm và cả sự tha thứ và bao
dung

Trường hợp 2: Giáo dục học sinh biết tôn trọng người khác, không có những
hành động làm tổn thương người khác khi có mâu thuẫn xảy ra.
Học sinh Nguyễn Thị Ngân đã có hành động “dọa nạt” cán sự trong lớp khi
hiểu nhầm em này chỉ đường cho giáo viên chủ nhiệm tới thăm nhà em, hay có
những câu nói và hành động không tốt đối với tập thể. Sau đó em đã tiến bộ và
không xảy ra mâu thuẫn với các bạn trong lớp.
Cách giáo dục học sinh bằng những câu chuyện và hiện tượng thực tế
+ Hiện tượng:
“Sau khi nhổ những chiếc đinh trên cọc thì vẫn hằn in những lỗ đinh mà
không bao giờ xóa đi được”
=> Nếu những lời nói trong cơn giận dữ, những lời đó cũng giống như những lỗ
đinh này, nó để lại những vết sẹo trong lòng người khác. Dù sau đó có nói bao
nhiêu lần xin lỗi đi nữa, những vết thương đó vẫn để lại trong lòng người khác. Vết
thương tinh thần cũng giống như những vết thương thể xác vậy. Mọi người xung
quanh ta là những viên đá quý, họ giúp ta cười, giúp con trong mọi chuyên, họ lắng
nghe ta nói trong lúc ta gặp khó khăn, họ cổ vũ ta và luôn sẵn sàng mở rộng tấm
lòng minh. Đôi khi lời nói không mang gươm giáo, nhưng có thể làm thương tổn
trái tim. Danh ngôn có câu: “Mỗi phút bạn giận dữ, bạn từ bỏ sáu mươi giây thanh
thản tâm hồn”.
+ Kể một bài học thực tế:
Lãnh đạo một công ty Nhật Bản nhận thấy nhân viên trong công ty thường
hay nỗi giận và muốn khắc phục tác hại của nó bằng cách tạo điều kiện để cơn giận
bọc phát tại một nơi vô hại. Họ xây một “Căn phòng trút giận”, để mổi khi có ai

của chàng để doạ chúng.”
Một năm sau, người đánh cá gặp lại vị samurai.
“Năm vừa qua thật tuyệt vời, tôi đến để trả nợ cho ngài đây, có cả tiền lãi nữa”,
người đánh cá phấn khởi nói.
“Hãy cầm lấy tiền của ngươi đi.” Vị samurai trả lời, “Ngươi đã trả nợ rồi.”

Trường hợp 3: Giáo dục lối sống độc lập và cố gắng vươn lên.
Tình trạng học sinh có lối sống ỉ lại, nhiều học sinh còn không biết làm việc
nhà để giúp đỡ bố mẹ. Nhiều học sinh lười học, đến khi làm bài thì không chịu suy
nghĩ mà dựa dẫm nhờ bạn bè giúp đỡ.
Hiện tượng: cái kén bướm
+ Cho học sinh chơi trò chơi: “bịt mắt vẽ người”.
- Lần thứ nhất: Cho học sinh bên dưới nhắc. Kết quả vẽ không chính xác vị trí các
bộ phận.
- Lần thứ hai: Không cho học sinh bên dưới nhắc, học sinh vẽ phải tập trung. Kết
quả hình vẽ tương đối hoàn chỉnh.
=> Giáo dục học sinh: Trong cuộc sống hay học tập cũng vậy các em ạ, khi làm
việc gì chúng ta cần tự mình làm và dốc hết tâm trí sức lực vào công việc thì chắc
chắn kết quả sẽ đạt được như ý. Nếu cứ đợi sự giúp đỡ của người khác thì tuy có
hoàn thành công việc nhưng sẽ hình thành cho chúng ta thói quen ỉ lại và không
thấy được ý nghĩa của công việc mình làm. Tôi kể cho các em câu chuyện
+ Kể chuyện về hiện tượng tự nhiên thực tế về cái kén bướm:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang13
“Một người tìm thấy một cái kén bướm. Đến ngày nọ, một cái lỗ nhỏ xuất
hiện con bướm vùng vẫy tìm cách chui ra khỏi cái lỗ nhỏ đó trong vài giờ đồng hồ.
Rồi dường như nó không có thêm một tiến triển nào nữa. Trông cứ như thể nó đã
làm hết mức có thể rồi và không thể xoay xở gì thêm được. Vì vậy người đàn ông
quyết định giúp con bướm. Anh lấy một cái kéo và cắt cái kén. Con bướm dễ dàng
thoát ra ngoài. Nhưng kết quả là gì? Toàn thân nó căng phồng và đôi cánh nhỏ bé

bạn
=>Bạn bè tốt giúp đỡ nhau theo hướng tích cực là giành thời gian ôn tập
giúp nhau động viên nhau, nhưng không bao che cho bạn gian lận trong học tập thi
cử. Tất cả các em đều có thể học tiến bộ vì ngay cả Faraday chưa học hết tiểu học
mà nhờ chịu khó đọc sách và tìm tòi mà ông đã trở thành một nhà vật lý có tên
tuổi.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang14
=> Đừng dựa dẫm quá nhiều vào ai trên thế gian này, bởi thậm chí ngay cả
cái bóng của chính bạn cũng sẽ rời bỏ bạn khi bạn rơi vào bóng tối.
Khuyết danh
=> Chỉ người yếu đuối mới cần lúc nào cũng có người khác bên cạnh.
Sarah Dessen

Trường hợp 4: Giáo dục học sinh không nên nhai singum, ăn kẹo trong lớp và
trước mặt người khác khi giao tiếp.
Các em học sinh thường hay nhai kẹo singum trong lớp học cũng như ăn các thứ
quà bánh khác, sau khi các em ăn xong lại xả rác hoặc vứt kẹo xuống nền nhà hay
trét vào bàn ghế. Nếu giáo viên bỏ qua một vài em thì sẽ hình thành thói quen xấu
cho các em khác đồng thời làm phòng học không được vệ sinh. Vì thế giáo viên
cần ngay lập tức nhắc nhở em đó trước lớp. Nhưng cách nhắc nhở thế nào để em
thấy được việc ăn quà, nhai kẹo này là không nên cũng thật khó.
Cách xử lí dựa vào kiến thức thực tế để giáo dục học sinh:
a. Cho các em biết tác dụng của nhai kẹo singum:
+ Lợi: Không thể phủ nhận những mặt lợi thiết thực mà kẹo cao su mang đến, ví
dụ như giải tỏa căng thẳng, làm sạch răng miệng, đánh bay mùi hôi miệng, làm cân
bằng áp suất giữa tai ngoài và tai giữa khi đi máy bay hoặc tàu xe qua ngầm, thông
thoáng xoang tai, góp phần vào việc ngăn ngừa viêm tai
+hại: Nhai kẹo cao su lợi trước hại sau:
- Người nhai kẹo cao su thường xuyên khiến bạn nuốt nước bọt nhiều hơn, từ đó

+ Ăn singum xong không biết gói lại để sọt rác mà vứt ra nền nhà hoặc trét vào bàn
ghế mà bã singum khó dọn để lại vết dơ, hoặc vô tình dính vào người bạn, nhiều
nước miếng và bã mất vệ sinh

Trường hợp 5: giáo dục học sinh biết tự nhận thức bản thân
Hiện tượng: Soi gương.
Hiện nay các học sinh đến trường thường mang theo gương để soi. Các em
soi mình bất cứ đâu ngay cả trong giờ học. Vận dụng hiện tượng này giáo viên có
thể nhắc nhở khéo học sinh là việc soi gương cần đúng nơi đúng chỗ, hơn nữa có
thể giáo dục các em tự nhận ra ưu nhược điểm của bản thân .
+ Giáo viên đặt ra hệ thống các câu hỏi để học sinh trả lời rồi từ đó giáo dục
học sinh.
- Việc đem gương đi học và soi trong giờ học có đúng không?
(đáp án: không)
- Việc soi gương là tốt hay không tốt?
(đáp án: tốt nếu biết soi đúng lúc đúng chỗ, không tốt nếu đem đến lớp soi trong
giờ học làm ảnh hưởng đến các bạn và kiến thức của bản thân)
- Vì sao mỗi nhà đều có ít nhất 1 cái gương?
(đáp án: để soi những vết bẩn, để nhận biết những khuyết điểm trên gương mặt,
đồng phục ).
- Việc soi gương có quan trọng và cần thiết không?
(đáp án: Có).
- Việc soi gương dễ dàng nhận biết và đánh giá về ngoại hình. Nhưng để tự nhận
thức về bản thân về cảm xúc của bản thân thì cần làm gì và có quan trọng không?
+ Giải thích việc tự nhận thức bản thân và vai trò:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang16
- Là khả năng nhận biết một cách chính xác về cảm xúc của mình ngay khi nó xảy
ra và hiểu mình có khuynh hướng làm gì trong tình huống đó. Tự nhận thức bao
gồm việc kiểm soát được những phản ứng thông thường của bản thân đối với

mình.
Dễ là khi đặt ra các nguyên tắc, nhưng khó là khi làm theo chúng.
Dễ là khi nằm mơ hàng đêm, nhưng khó là khi chiến đấu vì một ước mơ.
Dễ là khi thể hiện chiến thắng, nhưng khó là khi nhìn nhận một thất bại.
Dễ là khi vấp phải một hòn đá và ngã, nhưng khó là khi đứng dậy và đi tiếp.
Dễ là khi hứa một điều với ai đó, nhưng khó là khi hoàn thành lời hứa đó.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang17
Dễ là khi chúng ta nói rằng chúng ta yêu thương, nhưng khó là khi làm cho người
khác cảm thấy như thế hàng ngày.
Dễ là khi phê bình người khác, nhưng khó là khi cải thiện chính bản thân mình.
Dễ là khi để xảy ra sai lầm, nhưng khó là khi học từ những sai lầm đó.
Dễ là khi buồn bực vì một điều gì đó mất đi, nhưng khó là khi quan tâm đủ đến
điều đó để đừng làm mất.
Dễ là khi nghĩ về một việc, nhưng khó là khi ngừng suy nghĩ và bắt đầu hành
động.
Dễ là khi nghĩ xấu về người khác, nhưng khó là khi cho họ niềm tin.
Dễ là khi nhận, nhưng khó là khi cho.
Dễ là khi đọc những điều này, nhưng khó là khi bạn thực hiện nó.
Nếu cơ hội mãi không gõ cửa, bạn phải xem mình đã xây một cánh cửa chưa
đã

Trường hợp 6: Giáo dục học sinh quan niệm đúng về lòng tự trọng và biết tôn
trọng bản thân.
Năm học 2012-2013 đề thi học kì 1 môn ngữ văn có yêu cầu: “Em hiểu thế
nào về lòng tự trọng và cho biết lòng tự trọng là một đức tính có cần thiết với mỗi
con người?”. Tôi khá bất ngờ vễ những bài viết của học sinh cho rằng: “lòng tự
trọng là không cần thiết, lòng tự trọng cao quá dẫn đến đánh nhau”.
Tôi cũng đưa đề tài này ra lấy ý kiến của học sinh lớp chủ nhiệm học kì I
năm học 2013-2014 và kết quả rất nhiều học sinh hiểu sai về lòng tự trọng. Tôi

người chú quở trách: “nếu làm không được thì về quê cày ruộng” Tức giận anh
này bỏ đi tìm việc ở nơi khác .
* Ví dụ cụ thể về lòng tự trọng của sinh viên đánh giày (báo dân trí):
Cậu ấy là sinh viên của trường đại học Bưu chính viễn thông. 22 tuổi, quê
Quảng Ngãi. Nhà nghèo cậu đi đánh giầy thuê. cậu làm việc chăm chú, cẩn thận và
tỉ mỉ. Đôi giày đã đánh xong bóng loáng như mới. Cầm đến trao cho khách, nhận
tiền công, cậu cúi người cám ơn rồi thu lại đôi dép cho vào thùng. Được người
khách mời uống cà phê, cậu ngồi nói chuyện và uống nửa li sau đó xin phép đánh
giày. Người khách trả cậu 10000đ nhưng cậu lấy ra 3000đ tiền lẻ thối lại và nói
cậu chỉ lấy đúng giá. Sau đó Cậu cầm ly cà phê uống dở, cậu sinh viên uống cạn
rồi đi về hướng chủ quán. Cậu lấy ra 10.000 trả tiền ly cà phê vừa được mời. Cậu
bảo "con uống thì con trả. Chú cho con đánh giày để có thu nhập là con cám ơn
nhiều lắm rồi…".
* ví dụ cụ thể về lòng tự trọng qua câu chuyện trong hạt giống tâm hồn (câu
chuyện hai anh em):
Hai anh em bụi đời đi qua đường, chợt cu Anh chụp trúng một cái bánh kem
của thằng nhóc ngồi sau xe mẹ nó làm rơi, thằng bé gào khóc đòi cái bánh, cu Anh
liền chạy theo xe đưa cho chú bé, nhưng mẹ nó ngoái lại, giật vội cái bánh quăng
ngay xuống đường, bà rít lên "Dơ rồi, để mẹ mua cho cái khác ". Cu anh nhìn cái
bánh lăn long lóc dưới đường, nó tiếc đứt ruột nhưng ngoảnh đi, đường hoàng
quay lại chỗ cu Em đang đứng như trời trồng bên đường. Nó xoè năm ngón tay
dính đầy kem trước mũi cu Em và hào phóng ". Ngon không, cho em bốn ngón đó
" và nó thè lưỡi liếm vào đúng ngòn tay út.
*Giáo dục học sinh tự trọng khi tham gia giao thông :
Nữ văn sĩ nổi tiếng người Đức bà Y-u-li Giê-ni, sau 4 tuần du lịch ở Việt
Nam, đã viết cuốn sách rất thu hút độc giả Đức nhan đề:Nhật ký du lịch Việt Nam
đã viết về giao thông ở Việt Nam như sau: “quay cuồng như một màn xiếc tập thể”
và “như một nồi súp cực nóng” ; “Tham gia giao thông ở Việt Nam cần ý chí dũng
cảm và không sợ chết”. Tê-rếch Sam, cô gái gốc Việt xinh đẹp từ nước Anh về Hà
Nội dự chung kết cuộc thi Hoa hậu Thế giới người Việt lần đầu tiên tổ chức tại

bó tay và chuyển cô lên bệnh viện trung tâm Thành phố để các chuyên gia chữa trị.
Tiến sỹ Howard Kelly được mời khám. Khi nghe tên, địa chỉ của bệnh nhân, một
tia sang lóe lên trong mắt ông. Ông đứng bật dậy và đi đến phòng bệnh nhân và
nhận ra cô bé ngày nào ngay lập tức. Ông đã gắng sức cứu được cô gái này. Sau
thời gian dài chữa trị, căn bệnh của cô gái cũng qua khỏi.
Dr Howard Kelly yêu cầu bệnh viện chuyển cho ông hóa đơn viện phí trước khi
đưa nó đến cho cô gái, và ông viết gì đó bên cạnh hóa đơn.
Cô gái lo sợ không dám mở ra, bởi cô chắc chắn rằng cho đến hết đời cô cũng khó
mà thanh toán hết số tiền này.
Cuối cùng lấy hết can đảm, nhìn vào tờ hóa đơn và chú ý đến dòng chữ bên cạnh tờ
hóa đơn . . . .
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang20
“Đã thanh toán đủ bằng một ly sữa.”
Ký tên
Tiến sĩ Howard Kelly.
Nước mắt vui mừng cứ thế dâng trào, và lời từ trái tim cô gái thốt lên trong nước
mắt :”Tạ ơn thượng đế đã rộng ban tình thương của Ngài qua trái tim và bàn tay
của một con người!“
Đây là câu truyện có thật. Dr.Howard Kelly là một nhà vật lý lỗi lạc, đã sáng lập ra
khoa ung thư tại trường Đại học John Hopkins năm 1895.
=>Cuộc đời này là một vòng tròn. Tất cả chúng ta sinh ra và tồn tại trên đời
này đều mắc nợ nhau. Cho đi, nhận lại là hình thức luân phiên để trả nợ lẫn nhau.
Khi bạn cho đi những điều tốt đẹp thì bạn sẽ nhận được sự bình yên trong tâm hồn.
Tất cả mọi thứ chúng ta làm cho nhau đều có sự vay trả, đôi khi là sự vay trả hữu
hình và đôi khi cũng là một sự vay trả vô hình. Nhưng dù biết đôi khi cuộc sống
không được như ý muốn của ta, bạn hãy cứ cho đi. Cho đi là bạn đã tự yêu thương
lấy chính bản thân mình. Bạn đã hòa vào dòng chảy của cuộc sống, của đời người.
=> Người ta nói: Thiên đường được tạo ra cho những trái tim dịu dàng; địa
ngục, cho những trái tim không biết yêu thương. Trong cuộc đời không ai lại gặp

biết” về hiện tượng hiệu ứng nhà kính để giáo dục :
+ Nhà kính: Mô hình các em thấy ở những nơi trồng rau để giúp cây phát triển
nhanh và tiết kiệm năng lượng giữ nhiệt độ cân đối cho cây người ta thường dùng
áo nilon trong suốt để vây kín. Ánh sáng Mặt Trời dễ dàng đi qua nilon vào trong,
bức xạ nhiệt được cây cối, đất và nước hấp thụ một phần còn một phần bức xạ
ngược trở lại, nhờ nhà kính nhân tạo này mà một phần bức xạ này không thoát hết
ra môi trường ngoài mà lại được phản xạ trở lại để giữ ấm cho cây. Những nơi sản
xuất lớn thì để nhiệt kế trong nhà kính để điều chỉnh nhiệt độ ổn định.
“Nếu nhiệt độ quá cao thì có tốt cho cây không?” học trò đều biết “nhiệt độ cao
quá cây sẽ bị nóng mà dễ bị dập thối.”
+ Bầu khí quyển giống như nhà kính bảo vệ Trái Đất có nhiệt độ ổn định cho sự
sống con người và các sinh vật trên Trái Đất. Trong khí quyển khí CO2 có vai trò
quan trọng vừa cho phép các bức xạ nhiệt của Trái Đất đi xuyên qua đến Trái Đất
nhưng lại ngăn các bức xạ nhiệt của Trái Đất thoát ra ngoài góp phần vào việc ổn
định nhiệt độ của khí quyển Trái Đất. Gọi là hiệu ứng nhà kính.
“Nhưng lượng CO2 nhiều quá có tốt không?”: Lượng CO2 nhiều quá làm tăng
“hiệu ứng nhà kính” tăng và làm Trái Đất nóng lên. Các Em vẫn thường thấy trên
các phương tiện nghe nhìn nhắc đến tác hại của Trái Đất nóng lên đe dọa sự sống
con người và các sinh vật trên Trái Đất cụ thể:
+ Một số nơi mưa nhiều hơn vì hơi nước bốc hơi nhiều hơn gây lụt lội ảnh hưởng
tới giao thông đường thủy. Và mưa nhiều ở một số nơi thì những nơi khác lại bị
hạn hạn dễ gây cháy rừng và thiếu nước sinh hoạt và vì vậy ở mọi nơi đều ảnh
hưởng đến chăn nuôi sản suất. Và mưa nhiều quá hay nắng nhiều quá đều ảnh
hưởng đến sức khỏe con người.
+ Sức khỏe: Số người chết vì nóng có thể tăng do nhiệt độ cao trong những chu kì
dài hơn trước. Sự thay đổi lượng mưa và nhiệt độ có thể đẩy mạnh các bệnh truyền
nhiễm.
+ Những khối băng ở Bắc cực và nam cực đang tan nhanh trong những năm gần
đây và do đó mực nước biển sẽ tăng quá cao, có thể dẫn đến nạn hồng thủy: bão
biển, sóng thần

bị tiết kiệm nhiên liệu tuy giá thành cao hơn nhưng tiết kiệm được tiền điện và
năng lượng tiêu thụ điện.

* Lớp 12:
a. Khi nói về tia tử ngoại giáo viên giáo dục ý thức bảo vệ môi trường:
+ Tác hại của tia tử ngoại: hủy diệt tế bào da, tế bào võng mạc gây cháy nắng,
nám, ung thư da, đục thủy tinh thể ở mắt, làm giảm nhanh tuổi thọ của các vật liệu
làm chúng mất đi độ bền chắc.
+ Tia tử ngoại bị tầng ozon (là lớp khí quyển trên bề mặt trái đất có tập trung hàm
lượng ozon cao) hấp thụ hầu hết các tia tử ngoại có bước sóng dưới 300nm và là
“tấm áo giáp” bảo vệ cho người và sinh vật trên mặt đất khỏi tác dụng hủy diệt của
các tia tử ngoại và các tia UV của Mặt Trời.
=> Các em cho giải pháp giảm lượng tia tử ngoại của bức xạ Mặt Trời xuống Trái
Đất? – Bảo vệ tầng ozon.
+ Nguyên nhân làm giảm lượng ôzon: chất freon trong tủ lạnh, máy lạnh, chất giặt
tẩy, các loại sơn, bình cứu hỏa khi bốc hơi lên tâng ozon làm phá vỡ kết cấu của nó
làm giảm nồng độ ozon. Ngoài ra các loại khí như N2O, CO2, SO2 những khí
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thắm
trang23
này thoát ra từ các rác thải, khí thải công nghiệp, khói bụi khí Cl trong các vụ
phóng tên lửa cũng làm phá hoại tầng ozon.
=> Tự bảo vệ mình khỏi sự tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Che chắn da, đeo kính
râm, đội mũ nón khi đi ra ngoài nắng.
 Giảm ô nhiễm không khí do xe cộ và các thiết bị khác khi hoạt động xả khí
thải vào môi trường.
 Tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm nước trong sinh hoạt và làm việc.
 Sử dụng ánh sáng tự nhiên trong nhà và nơi làm việc nếu có thể.
 Tận dụng phương tiện giao thông công cộng hơn là dùng xe máy cá nhân
hoặc taxi nếu có thể. Thỉnh thoảng đi xe đạp hoặc đi bộ đến nơi làm việc.
 Khi mua các sản phẩm gia dụng, nhất là các loại dùng trong bình xịt, tìm

trang24
- Khi phải chịu đựng tiếng ồn liên tục, cơ thể người không tránh khỏi tình trạng bị
căng thẳng. Căng thẳng kéo dài dễ dẫn đến những chứng bệnh thần kinh như trầm
cảm hay lo lắng vô cớ, tăng thêm nguy cơ các bệnh về tim mạch và hệ tuần hoàn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, những người phải sống trong môi trường tiếng ồn lớn
và thường xuyên như gần sân bay, sân ga, đường tàu thì càng dễ mắc những
chứng bệnh đó.
+ Giáo dục học sinh:
- Nhạc có lúc tạo cho chúng ta hưng phấn nhưng có lúc làm người nghe thấy khó
chịu nếu không phù hợp với tâm trạng. Và khả năng chịu đựng tiếng ồn cũng khác
nhau. Nên khi các em mở nhạc phải chú ý mở với cường độ nhỏ và xem mọi
người xung quanh có muốn nghe không.
- Khi đi ngoài đường không bấm còi xe liên tục, không rú ga hoặc nổ máy quá
lớn, không mở nhạc quá lớn trong khu vực dân cư.
- Tiếng nói chuyện cách 1m thôi tiếng ồn đã là 60dB. Vậy nên các em hạn chế la
hét và nói to ở nơi công cộng. Hạn chế nói chuyện và làm ồn trong giờ học tránh
gây mệt mỏi cho các bạn khác sau một buổi họcTrường hợp 9: Giáo dục học sinh thái độ hành vi không đúng đắn trong lớp.
1. phản ứng lại khi bị giáo viên nhắc nhở trong giờ kiểm tra.
Rất nhiều trường hợp khi kiểm tra bài, các học sinh thường liếc nhìn bạn mình và
khi bị cô phát hiện nhắc nhở có phản ứng không tốt. Trường hợp này bạn xử lí thế
nào? Tôi gặp trường hợp của em Hoàng Minh Tâm.
Cách giáo dục học sinh kết hợp với những kiến thức thực tế
Tôi để các em làm xong 15 phút, gọi em lên bàn giáo viên. Trước tiên Tôi
nói: “Cô biết em là người dám làm dám chịu, sao hôm nay em lại xử sự như vậy,
em làm Cô thấy hơi buồn”. Tôi nói vui: “Hành động nổi giận của những anh hùng
là chống lại áp bức, Cô có phải phát xít không?”. Lúc đó em im lặng vì trong lời
mắng của Cô em vẫn cảm thấy được có lời ngợi khen trong đó.