Gây hứng thú cho trẻ 4 tuổi làm quen
với Toán
1.Lý do chọn đề tài:
Bác Hồ đã khẳng định Muốn xây dựng CNXH,trớc hết cần có con ngời
CNXH .Để có con ngời XHCN những chủ nhân tơng lai của đất nớc phải có đợc
sự phát triển toàn diện về mọi mặt.Vì thế Đảng và nhà nớc ta đã đa giáo dục lên
làm quốc sách hàng đầu là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc
dân,đạt nền móng cho sự phát triển về thể chất,trí tuệ,tình cảm,thẩm mỹ cho trẻ
em Việt Nam,nhằm tạo bớc chuyển biến cơ bản vững chắc cho các cấp bậc học
sau này.Nh vậy,muốn giúp con ngời đáp ứng yêu cầu của đát nớc hiện nay thì
điều không thể thiếu đợc đó là Phát triển trí tuệ.Trong chơng trình giáo dục
mầm non bộ môn toán giữ vai trò quan trọng có thể coi đây là môn không thể
thiếu đợc trong công tác giáo dục,nó là phơng pháp giúp trẻ phát triển trí tuệ,tính
nhanh nhẹn,óc sáng tạo,khả năng quan sát có mục đích,kích thích trẻ tò mò ham
hiểu biết.Vậy cho trẻ làm quen với toán là một việc rất khó,bởi môn toán là môn
học vừa mới,lại hết sức trừu tợng,điều đó dẫn tới đòi hỏi ở trẻ khả năng tự độc
lập,trẻ phải tự tìm và khám phá phát hiện ra những cái mới lạ xung quanh
mình.Trong khi đó ngôn ngữ 4 tuổi cha phát triển hoàn chỉnh,các thao tác t duy
trực quan hình tợng bắt đầu hình thành,nó đóng vai trò quan trọng.Đó là điều
kiện cần thiết cho trẻ vào lớp 1 thuận lợi.
Nắm bắt đợc điều đó lên nhiều năm qua khi dạy môn toán nhất là đối với
các cháu 4 tuổi tôi luôn trăn trở suy nghĩ Làm thế nào để nâng cao chất lợng
học toán cho trẻ, Phải làm gì? và Bắt đầu từ đâu?.Biết bao câu hỏi xuất hiện
rồi tự trả lời.Vậy để đạt đợc điều đó cô giáo phải đi sâu nghiên cứu,tìm hiểu kĩ
từng bài dạy,chuẩn bị đồ dùng,đồ chơi phong phú theo chủ đề,chủ điểm phục vụ
cho tiết học.
Song điều không thể thiếu đợc là cô giáo phải luôn năng động,sáng tạo
những trò chơi hay,mới lạ kích thích trẻ tham gia tích cực học toán.Từ đó trẻ có
thể phát triển một cách toàn diện đáp ứng với yêu cầu đổi mới của đất nớc.
Nhận thấy tầm quan trọng của bôn môn toánnhất là đối với các cháu 4
* Qua nghiªn cøu ®¸nh gi¸ t«i nhËn thÊy.
+ Sè trÎ høng thó häc to¸n :75%-80%.
+ Møc ®é ph¸t triÓn vÒ nhËn thøc:70%.
phần ii:nội dung
1:Cơ sở lý luận
Nh pi A gét đã khẳng định "Trẻ em phải đợc tự mình thử ngiệm và tìm tòi"
có nghĩa là muôn để cho trẻ hiểu đợc vấn đề gì?Thì điều quan trọng là bản thân
đứa trẻ phải là ngời tạo dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay cần có con
ngời mới.Muốn vậy nhiệm vụ của ngời giáo viên,nhất là đối với giáo viên mầm
non nh Bác Hồ đã dặn:
Làm mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ
Muốn làm đợc điều đó thì trớc hết phải yêu mến trẻ,dạy trẻ nh thể trồng
một cây non,nếu nh trồng cây non đó đợc tốt thì sau này cây sẽ tốt.Nh vậy đối
chiếu với yêu cầu hiện nay,sẽ thấy Bác Hồ rất quan tâm đến vấn đề giáo dục nhất
là giáo dục nhân cách cho trẻ là khâu đầu tiên chuẩn bị cho thế hệ trẻ bớc vào
thế kỉ 21 thời đại của nền văn minh trí tuệ.Trong giáo dục mầm non môn toán là
một trong những bộ môn khó nhất trong tất cả các môn học,môn toán kích thích
phát triển trí tụê cho trẻ thông qua các biểu tợng toán học,bằng những nội dung
cơ bản nh làm quen với các biẻu tợng,số lợng(nhiều,ít,có 1,có nhiều),kích th-
ớc(cao hơn,thấp hơn,thấp nhất;dài nhất,ngắn hơn,ngắn nhất ).Các biểu tợng về
không gian(trớc,sau,phải,trái của bản thân,của bạn khác và của đối tợng
khác).Những biểu tợng thật khó nhớ,yêu cầu trẻ phải t duy,lĩnh hội những kiến
thức trừu tợng,khó hiểu,yêu cầu vừa phải nhận biết,phát huy các thao tác t
duy(so sánh,phân tích,khái quát )để hiểu đợc tất cả các nội dung trên.Trong khi
đó trẻ cha đợc trải nghiệm qua cuộc sống xung quanh đó là điều thật khó.
Do đặc diểm của tẻ chú ý t duy trực quan hình tợng và ghi nhớ có chủ định
vì vậy cô giáo cần cung cấp kiến thức cho trẻ,hệ thóng câu hỏi phải từ dẽ đến
khó,các câu hỏi dặt ra dễ hiểu,gần gũi với trẻ.Không áp dụng một cách gò
bó,cứng nhắc khiến tiết học trở nên nặng nề.Mà cô giáo thông qua học trẻ đợc
vui chơi "Vui chơi chính là hoạt động chủ đạo" giúp trẻ học hỏi đợc thế giới
B : 3 bộ
- Kết quả của trẻ: Qua 2 năm kinh nghiệm nghiên cứu tại lớp 4 tuổi A trờng
mầm non XXX tôi đã đạt đợc kết quả nh sau:
Các tiêu chí đánh giá
thực hiện năm
XXX
thực hiện năm
YYY
Đạt Cha đạt Đạt Cha đạt
Số trẻ hứng thú tham
gia học toán
88%
30 trẻ
12%
4 trẻ
90%
30 trẻ
10 %
3 trẻ
Mức độ phát triển
nhận thức
30 trẻ
88%
4 trẻ
12%
30 trẻ
90%
3 trẻ
10%
3: Biện pháp
Theo tôi nghĩ không nhất thiết cứ phải sử dụng những đồ dùng,đồ chơi do
cô tự làm,không tốn kém mà đợc trẻ yêu thích.
Ví dụ:
Với bài phân biệt chiều cao giữa 2 đối tợng.Sử dụng đúng từ "Cao hơn-thấp
hơn-thấp nhất".
Trớc đay khi dạy đến bài này tôi đa ra 3 đồ chơi("Cao hơn-thấp hơn-thấp
nhất)cô chỉ vào đồ dùng trẻ đọc theo yêu cầu của cô.Với việc chuẩn bị đồ dùng
trong tiết học không gây đợc hứng thú cho trẻ,dẫn đến trẻ rất nhanh chán ,tỷ lệ
trẻ tiếp thu đợc bài chỉ đạt 40-45%.
Nay tôi chọn chủ đề : " Gia đình thân yêu của bé"
Chủ điểm : "Gia đình"
Tôi đã chuẩnbị mô hình chung c có rất nhiều gia đình chung sống ở đó.Đồ
dùng cho trẻ thực hành là những ngời đợc làm từ những hộp sữa cao ,hộp sữa
thấp hơn để trẻ so sánh xem ai cao hơn,ai thấp hơn và ai thấp nhất đồ chơi cho
trẻ luyện tập là các hình vuông ,hình tam giác,hình chữ nhật đợc cắt từ những
miếng xốp vụn tạo thành hình nh trên,để trẻ xếp hình và so sánh.
Hoặc với bài : Nhận biết sự khác nhau giữa hai đối tợng sử dụng đúng từ
"nhiều hơn-ít hơn".
Tôi chọn chủ đề : "Tổ chức lễ hội mừng xuân"khi tôi chọn chủ đề này các
cháu rất thích.Vậy để gây sự chú ý của trẻ tôi sẽ phải nghĩ chuẩn bị nh thế nào và
những đồ dùng gì?Trớc đây tôi chỉ chuẩn bị hình tròn,hình vuông,tam giác.Đế
trẻ phân biệt (nhiều hơn-ít hơn) và cách chuẩn bị đồ dùng nh vậy cô cha kích
thích đợc tính tích cực của trẻ tham gia vào giờ học toán đạt 40% trẻ nắm đợc
bài.Với tiết dạy này tôi đã chuẩn bị những chú thỏ và trang phục cho bạn thỏ đi
dự hội(váy,áo,nơ,mũ,khăn, )để trẻ so sánh(số thỏ và trang phục đi dự hội)xem
thỏ(nhiều hơn)hay trang phục (nhiều hơn)và ngợc lại.
Hay nói bài "to hơn-nhỏ hơn" đi theo gia đình bé vui noel.
Bài nhận biết ,phân biệt "to hơn-nhỏ hơn"cũng bài học này trớc kia cô giáo
chỉ chuẩn bị hai hình tròn(to-nhỏ) dới hình thức máy móc, dập khuôn. Cô giáo
dơ trẻ đọc hoặc chỉ trên hình đọc(to hơn-nhỏ hơn)kết quả các cháu tiếp thu bài
nhận thức sẽ là con đờng nhanh nhất để trẻ lĩnh hội kiến thức mà thật thoải mái
tự nhiên,không bị gò ép chẳng hạn qua trò chơi: "Vợt chớng ngại vật","Chiếc
hộp kì lạ","Xúc xắc","Bé thông minh","Bé khéo không nào" và chính nhờ các
trò chơi này đã cung cấp cho trẻ rất nhiều từ ngữ toán học giúp trẻ biết cách lập
luận toán học lôgic.
Từ thực tế trên đây và kết quả hiện tại của các bài dạy tôi thấy rõ một hình
thức mang lại các tiết dạy có kết quả cao chính là đa các trò chơi theo một chủ
đề từ đầu cho đến cuối tiết học.Chính vì vậy tất cảc các tiết dạy toán đối với trẻ 4
tuổi tôi đều đa các chủ đề chơi có tính hập dẫn về nội dung và hình thức sao phù
hợp với yêu cầu truyền đạt cho trẻ,để trẻ dễ nhớ,dễ hiểu và nhớ lâu hơn.
Trò chơi :"Thử tài đoán vật" theo chủ điểm "Thế giới động vật"
Mục đích :Trẻ ghép đôi tơng ứng(1:1)
Chuản bị :Các hình(con voi,con gấu,con hơu)
Cách chơi:Khi cô gõ xắc cô nhỏ và hát chậm các cháu đi xung quanh ,khi
cô gõ xắc cô to nhanh các chúa nhảy nhanh vào hình,khi nhảy vào hình có con
vật bào thì đợc tô hình con vật đó.
Luật chơi:nếu nh cháu nào nhảy chậm thì cháu đó sẽ bị nhảy lò cò.
Trò chơi này có thể áp dụng vào phần ôn tập tơng ứng 1:1.
Nh chúng ta đã biết đặc điểm của trẻ là rất hiếu động.Nếu để trẻ phải ngồi
lâu suốt tiết học trẻ sẽ thấy chán.Để duy trì hứng thú của trẻ từ đầu đến cuối tiết
học ở phần luyện tập tôi thờng tổ chức các trò chơi động đẻ trẻ đợc vạn động
hợac những trò chơi mang tính chất thi đua để thay đổi không khí kích thích trẻ
hào hứng tham gia vào tiết học.Phát huy tính tích cực của trẻ mạnh dạn khi tham
gia hoạt động tập thể.
Ví dụ trò chơi "Nhà nông thi tài"
Mục đích : Giúp trẻ phân biệt nhóm "nhiều hơn-ít hơn".
Chuẩn bị :Hoa tơi cho trẻ,2 xa bàn để trẻ tròng hoa.
Luật chơi:Trẻ lên trồng hoa dới hình thức thi đua,thời gian trong vòng 3
phút.Nếu bạn nào không trồng đúng vờn của mình sẽ bị mất lợt.
Cách chơi: Chia thành 2 đội thi trồng hoa xem đội nào trồng đợc nhiều hoa
học toán
Đối với trẻ cô giáo bao giờ cũng là hình tợng đẹp mà trẻ luôn ngỡng
mộ,từng động tác,từng lời nói của cô mang sức truyền cảm rất lớn vào tâm hồn
trẻ thơ.do vậy đối với giờ học toán phong cách và nghệ thuật truyền thụ của cô
rất quan trọng.Tôi luôn coi trọng điều đó bởi đó là một trong những yếu tố tạo
nên sự thành công của một giờ dạy toán.
Chẳng hạn: Nếu nh chúng ta đã chuẩn bị đợc những đồ chơi đẹp,các trò
chơi hay mà lại tổ chức tiết học theo hình thức đập khuôn máy mọc,sử dung
những lời nói rời rạc kém phần hấp dẫn thì không thể nào kích thích trẻ tham gia
học một cách hứng thú và say mê.Tôi nghĩ rằng muôn gây đợc sự hứng thú cho
trẻ cô giáo phải tổ chức sao cho trên tiết học trẻ cảm thấy nh đang đợc vui
chơi,đang đợc tham dự những hoạt động mà mình thích.Để đạt đợc điều đó tôi
suy nghĩ xem hàng ngày trẻ thơng fhứng thú với những hoạt động gì?tìm hiểu
tâm lí trẻ(tôi thấy trẻ rất thích những ngày tết,dự sinh nhật,vui tết trung thu,thăm
quan, ).Dựa vào những đặc điểm đó tôi lựa chọn hình thức tiết học theo chủ đề
sử dụng đồ dùng,đồ chơi có sự snág tạo,khoa học trong cách trình bày.Lời nói
của cô kết hợp với độngt ác thuần thục đẹp mắt gây sự chú ý của trẻ nh:Đồ dùng
khi đa ra phải gây sự bất ngờ dần với trẻ,đồ dùng phải để ở giữa lớp không để
quá cao hay quá xa tầm nhìn của trẻ các đồ dùng làm cho trẻ có kích cỡ
vừa,không to quá hay nhỏ quá sẽ khiến trẻ thao tác kó.
Khi dạy xong từng phần cô dùng lời nói tạo tình huông để trẻ cất dần đồ
dùng đi,không nên cất ồn ào một lúc.
Ví dụ:
Các cháu ơi chúng mình cùng mang quà để trang trí cho cây thông noel,cho
đêm giáng sinh thật vui vẻ nhé,trẻ nhẹ nhàng mang quà treo lên cây thông.
Ví dụ:
Các cháu ơi,sắp đến Tết rồi cô cháu mình cùng mang hoa lên trang trí cho
ngôi nhà của chị em Hồng và Hoa nhé,lúc đó trẻ nhẹ nhàng manghoa lên cắm
vào lọ:hoa cao hơn cắm vào lọ cao,hoa thấp hơn cắm vào lọ thấp hơn.
Phong cách của tôi luôn tạo cho không khí tiết học tơi vui sôi nổi ,lời nói
c.Nghiên cứu làm đồ dùng,đồ chơi sáng tạo có tính thẩm mỹ kích thích trẻ
hứng thú trẻ tham gia học toán.
d.Thể hiện ính nghệ thuật truyền thụ và phong cách truyền cảm,thu hút trẻ
tham gia học toán.
*Về phía nhà trờng
- Tạo điều kiện cho các cô đi học tập nâng cao trình độ chuyên môn.
-Tạo điều kiện cho các cô đi học,tham quan qua các đợt thi ĐDĐC.
phần iv:tài liệu tham khảo
- Sách định hớng xây dựng kếhoạch chăm sóc và giáo dục trẻ.
(Nxb Bộ Giáo Dục-2006)
- Sách giáo dục mầm non do nhóm tác giả:Đào Thanh Tâm-Trịnh Dân-
Nguyễn Thị Hoà-Đinh Văn Vang biên soạn.
(Nxb Đại hoạc quốc gia Hà Nội)
- Sách đổi mới nội dung-phơng hớng chăm sóc-giáo dục trẻ từ 0-6 tuổi.(Bồi
dỡng thờng xuyên chu kỳ 1998-2000).