Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
&
ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SƠ YẾU LÍ LỊCH
- Họ và tên : Đỗ Xuân Hương
- Ngày tháng năm sinh : 6 / 2 / 1980
- Năm vào ngành: 2002
- Tổ : Xã hội
- Chức vụ và đơn vị công tác : Giáo viên
Trường THCS Hồng Dương – Thanh
Oai.
- Trình độ chuyên môn : Cao đẳng Sư Phạm
- Hệ đào tạo : Chính Quy
- Bộ môn giảng dạy : Âm nhạc khối 6, 7, 8, 9
- Khen thưởng : Chiến sĩ Thi đua cấp cơ sở năm học 2007-2008.
Đỗ Xuân Hương Trường THCS Hồng Dương
1
Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
PHẦN MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong những năm gần đây, sự bùng nổ việc ứng dụng công nghệ thông tin trên toàn
cầu trong mọi phương diện đã trở nên rất phổ biến và không thể thiếu trên mọi lĩnh
vực công việc.
Ở Việt Nam nói chung và trong ngành giáo dục nói riêng việc sử dụng công nghệ
thông tin đã trở nên phổ cập và mang tình thường nhật. Với việc giáo dục bộ môn Âm
nhạc trong nhà trường phổ thông cũng vậy, trong mỗi tiết học Âm nhạc giờ đây để
thoát khỏi cách dạy chay hoặc có chăng là với vài thứ đồ dùng lạc hậu, tính trực quan
và thẩm mĩ thấp, người giáo viên có thể khai thác và sử dụng công nghệ thông tin như
một công cụ hữu ích để việc giảng dạy Âm nhạc trở nên hấp dẫn và mang tính chuyên
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp trực quan.
- Phương pháp phân tích.
- Phương pháp nối móc xích
- Phương pháp làm việc theo nhóm.
- Phương pháp gợi mở…
- Theo dõi và kiểm tra việc tiếp thu bài của học sinh trên lớp.
- Dự giờ các bạn đồng nghiệp ở một số trường THCS.
- Đối chiếu với các tiết học chưa sử dụng công nghệ thông tin và các tiết học có sử
dụng công nghệ thông tin.
2. Nghiên cứu tài liệu:
- Sách giáo khoa Âm nhạc THCS.
- Lịch sử Âm nhạc thế giới toàn tập - GS. Nguyễn Xinh Nhạc Viện Hà Nội.
- Website www.classicalarchives.com - Âm nhạc thế giới
(Giới thiệu chân dung, tác phẩm âm nhạc của các nhạc sĩ nổi tiếng thế giới)
- Website www.vnstyle.vdc.com.vn - Viện Âm nhạc
(Giới thiệu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam)
- Website www.nhacvienhanoi.vn - Nhạc viện Hà Nội
- Phần tìm kiếm hình ảnh trong Website: www.google.com.vn
Đỗ Xuân Hương Trường THCS Hồng Dương
3
Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Tri giác:
Âm nhạc là một món ăn vô cùng quan trọng với đời sống tinh thần của con người, nó
tác động tới con người những xúc cảm khác nhau qua thính giác, là nhu cầu nhận thức
hoạt động và giải trí của con người nên trong giảng dạy người giáo viên cần phải có
những minh chứng cụ thể để học sinh có thể hiểu và cảm nhận được những cái đẹp
* Giáo viên:
- Được tham gia các lớp tập huấn sử dụng công nghệ thông tin .
- Đã biết sử dụng các phần mềm tin học.
- Nhiệt tình, sáng tạo, có ý thức đổi mới phương pháp dạy học.
* Học sinh:
- Được học tin học từ khối lớp 6, 7, 8, 9.
- Học sinh thường rất say mê và hứng thú học tập môn âm nhạc, đặc biệt là những tiết
học có sử dụng công nghệ thông tin.
2. Khó khăn:
- Cơ sở vật chất còn hạn chế phòng học bộ môn Âm nhạc chưa chuẩn nên có ảnh
hưởng đến chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh.
Môn âm nhạc ở đây học sinh cho là môn học phụ, nên các em chưa chú trọng vào
môn học, ở tiểu học giáo viên chỉ dạy các môn chính, dạy rất sơ sài, hoặc thậm chí
không dạy đến âm nhạc nên khi các em vào lớp 6 các em rất bỡ ngỡ về kiến thức âm
nhạc
- Việc xây dựng và thiết kế 1 bài giảng có sử dụng công nghệ thông tin đòi hỏi người
giáo viên phải đầu tư nhiều hơn về thời gian và các điều kiện phục vụ tiết dạy, trước
giờ dạy phải chuẩn bị lâu hơn về mọi điều kiện để tiến trình tiết học diễn ra theo dự
kiến về mặt thời gian, nội dung kiến thức…
- Giờ học còn bị chi phối và phụ thuộc vào các điều kiện như: Phòng học, nguồn điện,
các đồ dùng dạy học cần thiết khác…
III. MỘT SỐ PHẦN MỀM HỮU ÍCH ĐỂ ỨNG DỤNG VÀO VIỆC THIẾT KẾ
BÀI GIẢNG MÔN ÂM NHẠC:
Đỗ Xuân Hương Trường THCS Hồng Dương
5
Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
Dựa vào các tính năng sẵn có trên máy tính giáo viên có thể thiết kế được nhiều
dạng bài để phục vụ việc giảng dạy môn Âm nhạc trong nhà trường phổ thông như:
1. DẠY HÁT:
Sử dụng phần mềm PowerPoint và Encore 4.5 để thiết kế dạng bài dạy hát (Bao
Với phần dạy hát, giáo viên có thể đưa toàn bộ phần nhạc và lời bài hát hoặc đưa
riêng phần lời ca để hướng dẫn học sinh các cách gõ đệm:
- Gõ đệm theo nhịp.
- Gõ đệm theo phách.
- Gõ đệm theo tiết tấu.
Đỗ Xuân Hương Trường THCS Hồng Dương
7
Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
Với phần rèn luyện các kỹ năng như vận động phụ họa hoặc tập biểu diễn, tùy thuộc
vào nội dung từng bài hát cụ thể mà người giáo viên có thể lồng ghép các Video clip
vào cho học sinh xem và tự tìm cách vận động phụ họa hay biểu diễn một cách hoàn
toàn chủ động và sáng tạo.
Ngoài ra việc xây dựng các kỹ năng hát nâng cao cũng rất dễ xây dựng trên một sơ
đồ trực quan, thay cho việc giáo viên phải giải thích, dẫn giải:
Đỗ Xuân Hương Trường THCS Hồng Dương
8
Bài hát: Ca Chiu Sa:
Dòng sông xưa rừng táo trắng hoa nở đôi bờ م
X X X X
X X X X X X X X
X X X X X X X X X X X
Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
Học sinh chỉ cần quan sát sơ đồ trên và nghe giáo viên gợi ý là đã tự biết nhiệm vụ
của nhóm mình…
2. PHÂN MÔN DẠY TẬP ĐỌC NHẠC:
-Khối lớp 6 là lớp làm nền cho những khối lớp 8, 9 do đó chương trình dạy tập đọc
nhạc đòi hỏi giáo viên phải lần lượt rèn cho học sinh các kỹ năng cần thiết như: Luyện
tập cao độ, luyện tập tiết tấu, tập đọc nhạc, ghép lời ca. Nếu chỉ đơn thuần treo tranh
bài tập đọc nhạc lên bảng rồi với một cây đàn và giáo viên lần lượt thực hiện các thao
cách chơi trò chơi:
Trên màn hình sẽ là các hình nốt nhạc chuyển động, trên bảng giáo viên để sẵn
khuông nhạc và học sinh sẽ xung phong lên gắn các nốt nhạc theo bài tập đọc nhạc
mình vừa học.
2.PHÂN MÔN DẠY ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC:
Trong chương trình âm nhạc THCS ngoài việc học hát, tập đọc nhạc học sinh còn
được giới thiệu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam và nhạc cụ nước ngoài, được nghe kể
chuyện về một số nhạc sĩ nổi tiếng trên thế giới…Với dạng bài dạy này nếu giáo viên
chỉ sử dụng một vài bức tranh minh họa thì hiệu quả của tiết học sẽ không cao, học
Đỗ Xuân Hương Trường THCS Hồng Dương
10
Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
sinh sẽ có ấn tượng mờ nhạt sau tiết học. Ngược lại nếu khai thác tốt thì đây là một
dạng bài học sinh rất hứng thú bởi tính tò mò, muốn tìm hiểu thế giới xung quanh là
đặc điểm của lứa tuổi. Thực tế đã chứng minh rằng trong các tiết học mà mọi thông
tin cũng như các kiến thức liên quan mà giáo viên biết khai thác trên mạng Internet sẽ
đem đến hiệu quả rất cao trong việc tạo ấn tượng và gây được sự hứng thú cao trong
học tập của học sinh
Ví dụ: Giới thiệu một số nhạc cụ dân tộc.
Ngoài hình ảnh của các nhạc cụ sẽ có hình ảnh minh họa tư thế chơi đàn và âm
thanh thực minh họa thông qua các Video clip biểu diễn, thậm chí trong các tiết âm
nhạc tăng cường giáo viên còn có thể giới thiệu cho học sinh lịch sử ra đời và cấu tạo
cụ thể của các nhạc cụ này, nhưng với tinh thần gợi mở, khuyến khích tìm hiểu sẽ có
tác dụng tích cực cho học sinh:
Đỗ Xuân Hương Trường THCS Hồng Dương
11
Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
Hay bài giới thiệu về các nhạc cụ nước ngoài:
TT Chất lượng học sinh Tiết học chưa sử dụng công
nghệ thông tin
Tiết học có sử dụng
công nghệ thông tin
1 Giỏi 45% 50%
2 Khá 35% 40%
3 Trung bình 20% 10%
4 Chưa đạt 0 0
KẾT LUẬN
Trên đây là một số công việc mà tôi đã thực hiện trong các giờ dạy âm nhạc tại
trường THCS Hồng Dương, bằng cách làm này hiệu quả các tiết dạy âm nhạc đã được
nâng lên rõ rệt, học sinh rất hứng thú học tập và tiếp thu bài một cách chủ động, nhanh
chóng. Trong các tiết học âm nhạc dần được khẳng định, từng bước vượt ra khỏi việc
dạy và học âm nhạc một cách đơn điệu, tẻ nhạt. Sự hiểu biết âm nhạc của học sinh
được nâng cao, góp phần giáo dục thẩm mỹ âm nhạc và định hướng tốt cho việc cảm
thụ và thưởng thức âm nhạc của học sinh về sau này.
Đỗ Xuân Hương Trường THCS Hồng Dương
15
Sáng kiến kinh nghiệm Âm nhạc
Do đó để tạo điều kiện cho việc dạy - học của thầy trò thuận lợi, bản thân tôi là
người đứng lớp dạy bộ môn âm nhạc cần kiến nghị một số vấn đề sau:
*) Về phía nhà trường:
- Thường xuyên quan tâm, giúp đỡ giáo viên và học sinh.
- Trang bị thêm một số sách và tư liệu tham khảo để phục vụ cho việc giảng dạy bộ
môn.
*) Về phía Phòng GD&ĐT:
- Tạo điều kiện giúp đỡ để nhà trường có phòng học chức năng chuẩn.
Tuy nhiên giảng môn Âm nhạc là cả một nghệ thuật nên chắc chắn sáng kiến
kinh nghiêm nhỏ này của tôi còn nhiều thiếu sót cần hoàn chỉnh. Cuối cùng rất mong
được sự chỉ dẫn, góp ý kiến của các cấp lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp để bản thân