SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"PHƯƠNG PHÁP KHAI THÁC KÊNH HÌNH TRONG SÁCH
GIÁO KHOA SINH HỌC THPT"
1
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Để nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học, người giáo viên phải luôn tìm tòi, nghiên
cứu và sưu tầm tài liệu tham khảo, các phương tiện dạy học nhằm minh họa cho các khai
niệm, các mạnh đề…, giúp học sinh có hứng thú học hơn, tiết dạy không bị nhàm chán.
Sinh học là một môn học thực nghiệm vì vậy việc sử dụng các phương tiện dạy học như
các mô hình, tranh ảnh, các thí nghiệm chứng minh là hết sức cần thiết và được sử dụng
phổ biến.
Trong những năm vừa qua các cơ quan chỉ đạo giáo dục đã triển khai chỉ đạo tích cực
việc sử dụng thiết bị dạy học trong các giờ lên lớp và đã đầu tư lớn về cơ sở vật chất thiết
bị cho các trường học nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học trong các giờ lên
lớp.
Tuy nhiên việc khai thác và sử dụng đúng, hợp lý các giáo cụ này thì chưa hẳn các giáo
viên đã có thời gian để đầu tư nghiên cứu kỹ và sử dụng hiệu quả vào bài dạy . Trong rất
nhiều các giáo cụ, hình ảnh được xem là tương đối cổ điển nhưng lại là phương tiện phổ
biến và tất yếu, đặc biệt là các hình ảnh, sơ đồ mô tả trong sách giáo khoa.
Hiện nay việc sử dụng mạng internet đã giúp còn người làm được rất nhiều việc trong đó
mỗi giáo viên khi soạn giáo án có thể dễ ràng dowload được những hình ảnh trực quan để
minh họa cho bài giảng của mình. Nhưng việc lựa chọn hình ảnh nào và sử dụng nó như
thế nào cho phù hợp với đối tượng học sinh thì lại rất khó đòi hỏi người giáo viên phải
suy nghĩ, lựa chọn một cách hợp lý.
Trong chương trình sinh học được cấu trúc theo hình xoắn trôn ốc, kiến thức lớp 12 là
tổng hợp của kiến thức từ lớp 6 đến lớp 11 đông thời đây là kiến thức trọng tâm trong các
đề thi tốt nghiệp và thi Đại học, cao đẳng. Nội duing kiến thức của một bài trong chương
trình sinh học lớp 12 rất dài, nhiều nội dung phải vận dụng kiến thức cũ đã học vì vậy
đồi hỏi người giáo viên phải làm thế nào trong thời gian quy định giúp học sinh lĩnh hội

Mạch khuôn
Các nu tự do
Hướng phiên mã
Nu cấu tạo nên ARN
- Chiều của mạch khuôn tổng hợp là 3’5’, Trong nhân đôi ADN thì cả 2 mạch đơn đều
dùng làm mạch khuôn tổng hợp.
- Phân tử ARN được tổng hợp theo chiều 5’3’, nguyên tắc bổ sung được thực hiện: A-
U, G-X.
- Kết quả: sau 1 lần phiên mã tạo ra 1 phân tử ARN .)
B. Hình 2.2: Qúa trình dịch mã ở sinh vật nhân sơ:
* Khai thác:
- Codon mở đầu trên mARN là gì? Tương ứng với aa nào ở sv nhân sơ?
- Anticodon có ở phân tử nào?
- Mối liên quan giữa cođon và anticodon?
- Tiểu phần nào tiếp xúc trước với mARN?
- Liên kết peptit đầu tiên xảy ra giữa 2 aa nào?
-Riboxom dịch chuyển theo chiều nào trên mARN?, một lần dịch chuyển tương ứng bao
nhiêu codon?
- Các codon kết thúc?
5
Mã kết thúc
Mã mở đầu (AUG)
t
ARN
Chuỗi
polipeptit đang
tổng hợp
F.Met
- Khi nào thì 2 tiểu phần của riboxom tách nhau trong quá trình sinh tổng hợp protein?


Mạch liên tụcMạch gián đoạn
Vùng khởi động (P)
Vùng vận hành (O)
Các phân tử protein hỗ
trợ nhận dạng liên kết
P R P O Z Y A
Phiên mã và dịch mã

Không phiên mã

II.HOẠT ĐỘNG:
Gen điều hoà (R)

P R P O Z Y A
Phiên mã và dịch mã Phiên mã và dịch mã8
Các gen cấu trúc (Z,Y,A)
Chất ức chế
Vùng vận hành (O)
Các gen cấu trúc (Z,Y,A)
Chất ức chế
Vùng khởi động (P)
Các pro tạo thành bởi Z,Y,A
Bất hoạt

3/ Sơ đồ các dạng đột biến điểm
I.
ATGAAGTTT

Sợi nhiễm sắc
Vùng xếp cuộn
Cromatit
NST ở kì giữa
6/ Sơ đồ hình thành giao tử khi chuyển đoạn tương hỗ của NST:
7/ Các dạng đột biến lệch bội (Ruồi giấm 2n=8)
12
Mất đoạn
Chuyển đoạn
Đảo đoạn
NST bình thường
NST 18
NST 18+13
NST 13+18
NST13
13
**
,,
// *
,,
// **
,,, .
.
//
**
,,
….
/ *
,,
//