LỜI MỞ ĐẦU
Bán hàng đa cấp là một hình thức kinh doanh đã xuất hiện từ rất lâu trên thế
giới và được du nhập vào Việt Nam từ những năm 1998 – 1999. Với những ưu điểm
của mình, hình thức này đã phát triển rất nhanh chóng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp
đã lợi dụng, biến tướng hình thức này nhằm thu lời bất chính. Nhận thức được điều
này, các nhà làm luật Việt Nam đã đưa ra những quy định nhằm ngăn chặn và xử lý
những hành vi này. Với vốn kiến thức còn hạn chế, khi tìm hiểu đề tài: “Pháp luật
Việt Nam về bán hàng đa cấp bất chính và thực tiễn thực hiện”, bài làm của em không
tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong thầy cô góp ý để bài làm và kiến thức của em
về vấn đề này được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
NỘI DUNG
I, LÝ LUẬN CHUNG
1, Hành vi cạnh tranh không lành mạnh
Theo khoản 4 Điều 4 Luật Cạnh tranh ( LCT) 2004: “Hành vi cạnh tranh không
lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh trái với các chuẩn
mực thông thường về đạo đức kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến
lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác, của người tiêu
dùng”.
Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh được chia làm hai nhóm:
- Những hành vi xâm phạm lợi ích của các đối thủ cạnh tranh: Chỉ dẫn gây
nhầm lẫn; Xâm phạm bí mật kinh doanh; Ép buộc kinh doanh; Gièm pha doanh
nghiệp khác; Gây rối hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khác; Phân biệt đối xử
của hiệp hội.
1
- Những hành vi xâm phạm lợi ích của khách hàng: Quảng cáo nhằm cạnh tranh
không lành mạnh; Khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh; Bán hàng đa cấp
bất chính.
2, Bán hàng đa cấp bất chính
2.1, Khái niệm
Theo quy định tại khoản 11 Điều 3 LCT 2004 và Điều 3 Nghị định số

- Là hình thức bán hàng trực tiếp, hàng hóa chuyển trực tiếp từ cá nhân đến cá
nhân.
- Người tham gia bán hàng đa cấp không phải là nhân viên của doanh nghiệp
bán hàng đa cấp.. Giữa doanh nghiệp và người bán hàng đa cấp phải ký kết hợp đồng
tham gia bán hàng đa cấp theo quy định của pháp luật.
- Lợi ích của người tham gia bán hàng đa cấp gồm: tiền hoa hồng, tiền thưởng
và các lợi ích kinh tế khác.
- Có chính sách mua lại hàng hóa.
2.2.2, Bán hàng đa cấp bất chính
Bên cạnh những đặc điểm của bán hàng đa cấp nói chung, bán hàng đa cấp bất
chính còn có thêm những đặc điểm hàm chứa yếu tố “bất chính”. Đó chính là việc các
doanh nghiệp thực hiện các hành vi trái pháp luật nhằm thu lợi bất chính từ việc tuyển
người tham gia mạng lười bán hàng đa cấp.
Pháp luật không ngăn cấm mà luôn tạo ra một hành lang pháp lý để kiểm soát
hoạt động bán hàng đa cấp. Còn đối với hành vi bán hàng đa cấp bất chính, đây là
hành vi luôn gây ra những tác động xấu và tiêu cực, do đó cần phải ngăn cấm triệt để
mà không có miễn trừ.
II, QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ BÁN HÀNG ĐA CẤP BẤT CHÍNH
3
1, Dấu hiệu nhận biết bán hàng đa cấp bất chính
Bán hàng đa cấp bất chính được quy định tại LCT 2004 và Nghị định số
110/2005/NĐ-CP về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp. Theo đó, pháp luật đã liệt kê
những hành vi bất chính – dấu hiệu nhận biết giữa bán hàng đa cấp bất chính và bán
hàng đa cấp chân chính. Các dấu hiệu đó cụ thể như sau:
1.1, Yêu cầu người muốn tham gia phải đặt cọc, phải mua một số lượng hàng
hóa ban đầu hoặc phải trẻ một khoản tiền để được quyền tham gia mạng lưới bán
hàng đa cấp.
Những hành vi này được quy định tại khoản 1,2,3 Điều 7 Nghị định số
110/2005/NĐ-CP. Trong nhiều trường hợp, các doanh nghiệp đưa ra yêu cầu người
tham gia phải bỏ tiền để tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp, họ luôn đồng thời đưa

hết số hàng đã lấy thì doanh nghiệp có nghĩa vụ mua lại với mức giá hợp lý (90%) để
tránh gây thiệt hại quá lớn cho người tham gia. Hành vi buộc người muốn tham gia
phải mua một lượng hàng nhất định ban đầu để được quyền tham gia bán hàng đa cấp,
từ chối mua lại sản phẩm hoặc mua lại với mức giá thấp hơn 90% giá bán không phù
hợp với mục đích của hệ thống kinh doanh đa cấp lành mạnh. Vô hình chung, doanh
nghiệp đã biến người tham gia trở thành người tiêu dùng bất đắc dĩ của họ.
1.3, Cho người tham gia nhận tiền hoa hồng, tiền thưởng, lợi ích kinh tế khác
chủ yếu từ việc dụ dỗ người khác tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp
Đây là hành vi cho người tham gia được nhận tiền hoa hồng, tiền thưởng, lợi
ích kinh tế khác chủ yếu từ việc giới thiệu người khác tham gia vào mạng lưới bán
hàng đa cấp. Với lợi ích như vậy, người tham gia sẽ chỉ chú trọng đến việc dụ dỗ
người khác tham gia vào mạng lưới bán hàng đa cấp để hưởng lợi từ hoạt động này
5