TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA
ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TPHCM
KHOA KỸ THUẬT XÂY DỰNG
QUAN ĐIỂM XÃ HỘI TRONG VẤN ĐỀ
GIẢI QUYẾT NHÀ Ở CHO NGƢỜI DÂN
TIỂU LUẬN
Sinh viên: Trần Lê Quang Ngọc
MSSV: 81002149
NỘI DUNG
1.Chính sách hiện hành về nhà ở xã hội và
nhà ở cho người thu nhập thấp
2. Nhà ở giá rẻ
3. Tài chính nhà ở cho người thu nhập thấp
4. Hợp tác xã nhà ở
5. Kết luận và kiến nghị 1.Chính sách hiện hành về nhà ở xã hội và
nhà ở cho người thu nhập thấp
Nhà ở xã hội đƣợc nêu trong Mục 4 Chƣơng 3
Luật Nhà ở năm 2005
Phát triển nhà ở xã hội đƣợc Nhà nƣớc khuyến
khích nhƣ miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất,
đƣợc miễn giảm các khoản thuế liên quan.
Nhà ở xã hội
Đối tƣợng đƣợc thuê nhà là những ngƣời thu nhập
thấp thuộc diện cán bộ, công chức, viên chức, sĩ
quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân làm

mua trả tiền một lần. Chủ đầu tƣ là các doanh
nghiệp, bao gồm:
1) Chủ dự án nhà ở thương mại trên đất rộng ≥
10 ha thì phải dành 20% diện tích đất để phát triển
nhà ở cho NTNT;
2) Chủ đầu tư đã có đất và đăng ký xây dựng
nhà ở cho NTNT;
3) Chủ dự án được giao đất để xây dựng nhà ở
cho NTNT. Về mặt chính sách, các ưu đãi cho bên cung
còn được bổ sung thêm về hỗ trợ tín dụng đầu tư, về
cung cấp miễn phí thiết kế và được Nhà nước trợ giúp
đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào dự án.
Nhà ở cho người thu nhập thấp
Nhận xét tóm lƣợc đối với chính sách hiện hành về nhà
ở xã hội / nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp:
- Tuy Luật Nhà ở đã ban hành từ năm 2005 nhưng 4 năm sau mới có một số
văn bản pháp quy về nhà ở xã hội, còn tên gọi nhà ở xã hội trong các văn bản pháp quy
dưới luật lại được đổi thành nhà ở cho NTNT, khiến nhiều người lầm tưởng có hai loại
nhà khác nhau.
- Theo Luật năm 2005 và Quyết định số 67/2009, dù tên gọi là gì thì loại nhà
ở này đều do tư nhân đầu tư theo chính sách khuyến khích của Nhà nước để cho thuê,
cho thuê mua hay để bán, nhưng đến Nghị định số 71/2010 thì lại thêm chủ đầu tư mới
là Nhà nước, và nhà ở do Nhà nước xây dựng chỉ cho thuê mà thôi.
- Trong Luật thì chính sách khuyến khích chỉ bao gồm các ưu đãi cho bên
cung, còn bên cầu chỉ được quyền thuê nhà, do đó Nghị định số 71/2010 chỉ hướng dẫn
biện pháp giúp đỡ bên cung mà thôi, không đề cập gì đến quy định về Nhà nước trợ
giúp lãi suất tiền vay của bên cầu để mua nhà như quy định trong Quyết định số
67/2009 ra trước đó một năm (nhưng không nói rõ tiền trợ giúp lấy từ nguồn nào).
- Khuôn khổ pháp lý cho nhà ở xã hội/nhà ở cho NTNT khá chi tiết về quy
trình thủ tục nhưng lại rất sơ sài về mặt tài chính tiền tệ, vì vậy tính khả thi của chính

tại từng giai đoạn phát triển của địa phƣơng,
chẳng hạn hiện nay có thể là 7,5 m2 cho mỗi
công nhân đơn thân ở trọ và 9 m2 cho mỗi
ngƣời trong hộ gia đình. Giới hạn đó dần dần sẽ
đƣợc nâng lên khi kinh tế phát triển hơn.

Ngoài nhà ở giá rẻ xây mới còn có nhà ở giá rẻ do
các hộ mới giàu lên nhƣợng lại cho ngƣời khác khi
họ chuyển đến nơi ở sang trọng hơn. Hiện tƣợng này
gọi là “hiệu ứng lọc” (filtering effect), nói lên rằng sự
phát triển phân khúc nhà ở cao cấp cũng có tác động
liên hoàn đến việc cải thiện điều kiện ở cho ngƣời thu
nhập trung bình và ngƣời thu nhập thấp.
Nhà ở giá rẻ cũng tạo điều kiện cho các hộ thuộc diện
tái định cƣ kiếm đƣợc chỗ ở ƣng ý tại nơi mong
muốn. Cũng tƣơng tự nhƣ nhà giá rẻ, chính quyền có
chính sách tái định cƣ chứ không nên xây dựng loại
nhà ở bao cấp gọi là “nhà tái định cƣ”chất lƣợng kém
mà hộ tái định cƣ buộc phải chấp nhận.

Nhà ở giá rẻ
3. Tài chính nhà ở cho người thu nhập thấp

Tài chính nhà ở cho người có thu nhập thấp
Việc trợ giúp tài chính cho
các đối tƣợng chính sách
đƣợc thực hiện bằng hai
phƣơng thức:
Phƣơng thức này có ba mô hình chủ yếu
là mô hình cho vay thế chấp, mô hình
tiền công tích và mô hình trợ giúp lãi
suất Tài chính nhà ở cho người có thu nhập thấp
Tài chính nhà ở cho người có thu nhập thấp
Mô hình cho vay thế chấp là khoản tín dụng tiêu dùng
do ngân hàng phát ra và lấy nhà ở làm vật thế chấp. Do
khoản vay này thƣờng có thời hạn dài nên bên cho vay
phải xem xét gắn với chỉ số tiền lƣơng của ngƣời vay
và với chỉ số lạm phát của tiền tệ. Trƣớc khi xẩy ra
khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, mô hình thị
trƣờng thế chấp của Hoa kỳ trong thời gian dài đƣợc
xem là kiểu mẫu thành công cho khoản vay này. Quyết
định số 105/2007 của Thủ tƣớng Chính phủ nƣớc ta về
định hƣớng chính sách tài chính nhà ở quốc gia có nêu
định hƣớng “củng cố và phát triển thị trƣờng thế chấp
nhà ở sơ cấp, hình thành và phát triển thị trƣờng thế
chấp nhà ở thứ cấp” nhƣng định hƣớng đó không còn
đƣợc nhắc đến nữa trong Quyết định số 67/2009!

Tài chính nhà ở cho người có thu nhập thấp
Mô hình cho vay thế chấp là khoản tín dụng tiêu
dùng do ngân hàng phát ra và lấy nhà ở làm vật thế
chấp. Do khoản vay này thƣờng có thời hạn dài nên
bên cho vay phải xem xét gắn với chỉ số tiền lƣơng
của ngƣời vay và với chỉ số lạm phát của tiền tệ.
Trƣớc khi xẩy ra khủng hoảng tài chính toàn cầu

bên vay vốn ngân hàng thƣơng mại theo lãi suất thông
thƣờng, chẳng hạn 10%, nhƣng đƣợc Nhà nƣớc trả hộ
một phần lãi suất, chẳng hạn 4%, do đó chỉ còn phải trả lãi
suất với mức 6%. Mô hình này có tính khả thi cao khi trợ
giúp ngƣời thu nhập thấp vay tiền mua nhà, vì có thể triển
khai sớm do không cần lập ra một tổ chức tài chính mới
và cần đến nguồn vốn lớn để cho vay, cách quản lý lại
tƣơng đối đơn giản, có thể tận dụng hệ thống ngân hàng
hiện có và nguồn vốn của nó, và chỉ cần định ra cơ chế
Kho bạc nhà nƣớc thực hiện nhiệm vụ trả bù phần lãi suất
ƣu đãi.
Tài chính nhà ở cho người có thu nhập thấp
4. Hợp tác xã nhà ở
Chưa được áp dụng ở nước ta, vì mô hình
này khá hay nên em mong nước ta sớm áp
dụng mô hình này.
Tại Châu Âu, hợp tác xã nhà ở là hình thức tổ chức phi lợi nhuận thƣờng gặp trong việc
cung ứng nhà ở cho các hộ gia đình có thu nhập trung bình và thu nhập thấp. Các xã viên
góp vốn thành lập HTX rồi vay thêm tiền để tự tổ chức xây nhà cho mình ở, khi cần thì
thuê thêm chuyên viên phụ trách việc xây dựng và quản lý nhà ở. Căn hộ do HTX xây có
ƣu điểm là phù hợp nhu cầu cá biệt của mỗi hộ, đảm bảo chất lƣợng, giá thành lại rẻ (vì
không bao hàm lợi nhuận và đƣợc hƣởng một số ƣu đãi). HTX nhà ở thƣờng do cá nhân
khởi xƣớng, nhƣng một số lớn là do các tổ chức công đoàn lập ra.
Thụy Điển là nƣớc coi trọng phát triển HTX nhà ở, cả nƣớc có đến 2,2 vạn HTX lớn nhỏ,
cỡ lớn có đến hơn 200 xã viên, cỡ nhỏ có vào khoảng 20 xã viên. Tại Na Uy, 14% nhà ở là
do HTX xây. Tại Cộng hòa Liên bang Đức năm 1980 có 1217 HTX nhà ở với hơn 1,6 triệu
xã viên. Liên đoàn HTX nhà ở Canada năm 2007 có 1030 thành viên, cung ứng nhà ở cho
25 vạn ngƣời. Nhật Bản năm 1967 thành lập Hiệp hội nhà ở cho ngƣời lao động, đến năm
1995 đã cung ứng đƣợc vào khoảng 11 vạn căn hộ.