Phần một: Giới thiệu vấn đề
Gia đình là tế bào của xã hội, thực hiện chức năng xã hội của mình.
Một trong những chức năng cơ bản đó là sinh đẻ (hay còn goi là tái sản
xuất con người) nhằm phục vụ cho lợi ích xây dựng chủ nghĩa xã hội, kết
hợp hài hòa giữa lợi ích gia đình và lợi ích xã hội. Con người là chủ thể
chính đem lại những tiến bộ cho xã hội, đóng góp cho nhân loại những
thành tựu khoa học to lớn. Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa
học kỹ thuật, mọi lĩnh vực của cuộc sống đều chịu sự tác động, ảnh
hưởng lớn. Ngay cả trong việc sinh con cũng có sự liên quan của khoa
học. Hi vọng với đề tài mà nhóm chúng tôi thực hiện (Tìm hiểu vấn đề
sinh con theo phương pháp khoa học) sẽ phần nào làm rõ hơn, giải
thích những thắc mắc còn tồn tại và quan trọng đây có thể sẽ là vấn đề
được đưa ra để thảo luận, góp ý nhằm củng cố hơn những yếu tố pháp lý
của pháp luật nước nhà.
Phần hai: Giải quyết vấn đề
I. Căn cứ xác định sinh con theo phương pháp khoa học theo
pháp luật Việt Nam và một số vấn đề liên quan.
Từ những phát triển vượt bậc của con người trong lĩnh vực sinh học,
loài người gần như làm chủ được các phương thức sinh con. Việt Nam là
nước đang phát triển, đang trong quá trình hội nhập thành tựu trên mọi
lĩnh vực mà các quốc gia trên thế giới đã đạt được, trong đó có các
phương pháp sinh con theo công nghệ (thành tựu của lĩnh vực sinh học -
kỹ thuật). Vấn đề đặt ra cho Nhà nước là điều hòa được các vấn đề nảy
sinh trong quan hệ hôn nhân và gia đình, vừa tiếp thu được các thành tựu,
vừa không trái với các quy tắc đạo đức chuẩn mực. Pháp luật chính là
công cụ hữu hiệu để điều chỉnh. Các cơ quan quản lý hành chính nhà
1
nước đã có một số văn bản hướng dẫn việc thực hiện pháp luật, tuy chưa
được đầy đủ và chưa nhất quán nhưng vẫn có thể lấy đó làm cơ sở để xác
định phương pháp sinh con áp dụng công nghệ khoa học.
Vậy thế nào là sinh con theo phương pháp khoa học? Pháp luật cho

không quy định một cách chặt chẽ nghĩa vụ với con được sinh ra theo
phương pháp khoa học. Bởi chỉ có những điều kiện chặt chẽ như vậy mới
có thể ràng buộc được quyền và nghĩa vụ pháp lí của họ với nhau cũng
như việc thực hiện kĩ thuật hỗ trợ sinh sản. Bởi trên thực tế cũng đã có rất
nhiều trường hợp mà quyền lợi của một trong 2 bên vợ chồng không
được bảo đảm. Có những cặp chỉ sống với nhau như vợ chồng nhưng
không đăng kí kết hôn, không hợp pháp. Một thời gian sau khi thực hiện
phương pháp hỗ trợ sinh sản. Kết quả của họ cũng đạt được nhưng khi có
tranh chấp xảy ra, một bên cho rằng đó không phải là con của chính
mình, không mang dòng máu của mình nên muốn trốn tránh trách nhiệm
và không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lí với một bên còn lại và đứa
trẻ sau khi được sinh ra.
2. Quy định của pháp luật về việc áp dụng kỹ thuật sinh theo
phương pháp khoa học.
Điều 4, Nghị định số 12/2003/NĐ-CP qui định về nguyên tắc áp
dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản:
“1. Các cặp vợ chồng vô sinh và phụ nữ sống độc thân có quyền sinh
con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
2. Việc thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản phải theo đúng quy
trình kỹ thuật do Bộ Y tế ban hành.
3. Việc thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản; cho noãn, nhận noãn;
cho tinh trùng, nhận tinh trùng; cho phôi, nhận phôi phải được tiến hành
trên nguyên tắc tự nguyện.
3
4. Việc cho và nhận tinh trùng, cho và nhận phôi được thực hiện trên
nguyên tắc bí mật.”
Có thể thấy Khoản 3, Điều 4, Nghị định số 12/2003/NĐ-CP không
chỉ quy định việc cho, nhận tinh trùng; cho, nhận noãn mà còn quy định
việc cho, nhận phôi. Như vậy, đứa trẻ khi ra đời không nhất thiết phải
mang gen của người cha hay người mẹ về mặt pháp lí, điều này đảm bảo

đã cưu mạng trong lòng mình hay đã cho cả trứng của mình để tạo sinh
đứa trẻ.Chỉ khác một điều là người cha của nó không phải là chồng của
phụ nữ này mà thôi.
Chính vì là mẹ thật của đứa trẻ, nên trong thực tế đã xảy ra những
cuộc tranh tụng bi thảm giữa phụ nữ mang thai hộ và người thuê mang
thai.
Bên cạnh đó còn phát sinh một vấn đề nữa đó là người mang thai hộ
có thể nói dối người thuê mình mang thai là thai đã bị hỏng để sử dụng
vào mục đích khác, có thể đem bán với giá cao hơn cho người khác hoặc
vì mục đích cá nhân khác. Ngoài ra, một vấn đề khác cũng cần phải quan
tâm là việc lây truyền các bệnh truyền nhiễm từ người cho trứng, tinh
trùng, phôi cho cặp vợ chồng nhận và cho đứa bé sau này. Việc này đòi
hỏi cần có qui trình chặt chẽ trong việc chọn lọc người cho.
(Theo Dân trí) - Một nghiên cứu nhỏ cho thấy trẻ được sinh ra nhờ
phương pháp hỗ trợ sinh sản bằng cách tiêm tinh trùng vào bào tương
trứng (ICSI) có thể làm giảm chỉ số IQ của trẻ so với những trẻ sinh
thường hoặc trẻ sinh ra nhờ phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm
(IVF).
Quy định này là hoàn toàn phù hợp với phong tục tập quán truyền
thống, tâm lí tình cảm và quan điểm chung của các nước trên thế giới.
Thực tế cho thấy vấn đề mang thai hộ, xét thuần tuý về mặt khoa học thì
có thể chấp nhận được nhưng xét đưới góc độ tâm lí, tình cảm, phong tục
5