LỜI NÓI ĐẦU
Thực hiến kế hoạch kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên theo
Thông tư số 26/2012/TT-BGDĐT ngày 10/7/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo và
nhằm giúp cán bộ, giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân (THCS) củng cố
kiến thức, phương pháp giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân.
Nội dung tài liệu(thời lượng 30 tiết), gồm 2 phần, cụ thể như sau:
PHẦN I. Hình thành kỹ năng sống cho học sinh qua nội dung đạo đức
PHẦN II . Hình thành kỹ năng sống cho học sinh qua nội dung pháp luật
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, về nội
dung cũng như hình thức, rất mong sự đóng góp, bổ sung của các thầy, cô giáo và
đồng nghiệp. Xin chân thành cảm ơn!
1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Mục tiêu của môn Giáo dục công dân (GDCD) ở trường THCS là nhằm giáo dục
cho học sinh (HS) một hệ thống các chuẩn mực giá trị đạo đức và pháp luật cơ bản, cần
thiết đối với người công dân ở mức độ phù hợp với lứa tuổi, trên cơ sở đó góp phần hình
thành ý thức và hành vi của người công dân cho HS, giáo dục các em trở thành những
người công dân tốt, có các phẩm chất và năng lực đáp ứng được những đòi hỏi của thời kì
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Song thực tế phần lớn các bậc phụ huynh, giáo
viên (GV) và học sinh (HS) còn xem nhẹ bộ môn nên chưa thực sự chú tâm vào việc dạy
và học. Phần lớn GV dạy GDCD kiêm nhiệm nên còn hạn chế về nhận thức, tư tưởng,
phương pháp giảng dạy cũng như khả năng tích hợp giáo dục kỹ năng sống (KNS) cho
HS.
Chương trình GDCD cấp THCS cung cấp rất nhiều về những kiến thức, chuẩn mực
đạo đức, những qui định của pháp luật, nhưng thực tế vẫn còn tình trạng học sinh sa sút
đạo đức, vi phạm kỉ luật, vi phạm pháp luật … Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng
trên, nhưng nguyên nhân sâu xa nhất đó là vì các em chỉ mới được trang bị những kiến
thức chứ chưa được trang bị cách vận dụng kiến thức đó như thế nào. Hay nói cách khác,
sự vận dụng kiến thức đã học vào thực tế của các em còn yếu, các em còn thiếu các KNS
cần thiết như: kỹ năng xác định giá trị, kỹ năng từ chối, kỹ năng kiên định, kỹ năng giao
tiếp…. Vì vậy việc giáo dục KNS cho HS, nâng cao hiệu quả giáo dục KNS cho học sinh

tiêu cực và tích cực … Nếu thiếu KNS, các em dễ bị lôi kéo vào các hành vi tiêu cực, bạo
lực, vào lối sống ích kỉ, lai căng, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách, vì vậy
việc giáo dục KNS cho thế hệ trẻ là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi có trách
nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp các em có khả năng ứng
phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia
đình, bạn bè và mọi người, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hòa và lành mạnh.
II. Các kỹ năng sống cơ bản cần được giáo dục trong môn GDCD
1. Kỹ năng tự nhận thức
- Kỹ năng tự nhận thức là khả năng của con người hiểu về chính bản thân
mình, như cơ thể, tư tưởng, các mối quan hệ xã hội của bản thân; biết nhìn nhận, đánh giá
đúng về tiềm năng, tình cảm, sở thích, thói quen, điểm mạnh, điểm yếu, …. của bản thân
mình; quan tâm và luôn ý thức được mình đang làm gì, kể cả nhận ra lúc bản thân đang
cảm thấy căng thẳng.
- Tự nhận thức là một KNS rất cơ bản của con người, là nền tảng để con
người giao tiếp, ứng xử phù hợp và hiệu quả với người khác cũng như để có thể cảm
thông được với người khác. Ngoài ra, có hiểu đúng về mình, con người mới có thể có
những quyết định, những sự lựa chọn đúng đắn phù hợp với khả năng của bản thân, với
điều kiện thực tế và yêu cầu xã hội.
2. Kỹ năng xác định giá trị
Kỹ năng xác định giá trị là khả năng con người hiểu rõ được những giá trị của bản
thân mình. Kỹ năng xác định giá trị có ảnh hưởng lớn đến quá trình ra quyết định của mỗi
người. Kỹ năng này còn giúp người ta biết tôn trọng người khác, biết chấp nhận rằng
người khác có những giá trị và niềm tin khác.
3. Kỹ năng kiểm soát cảm xúc
- Kỹ năng kiểm soát cảm xúc là khả năng con người nhận thức rõ cảm xúc của
mình trong một tình huống nào đó và hiểu được ảnh hưởng của cảm xúc đối với bản thân
và người khác như thế nào, đồng thời biết cách điều chỉnh và thể hiện cảm xúc một cách
phù hợp.
- Kỹ năng kiểm soát cảm xúc cần kết hợp với kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng ứng
xử với người khác và kỹ năng ứng phó với căng thẳng.

hiện sự kiên định, đồng thời cũng giúp người đó có suy nghĩ tích cực và lạc quan trong
cuộc sống.
8. Kỹ năng hợp tác
- Kỹ năng hợp tác là khả năng cá nhân biết chia sẻ trách nhiệm, biết cam kết và
cùng làm việc có hiệu quả với những thành viên khác trong nhóm.
- Để có được sự hợp tác hiệu quả, cần vận dụng tốt nhiều KNS khác như: tự nhận
thức, xác định giá trị, giao tiếp, thể hiện sự cảm thông, đảm nhận trách nhiệm, ra quyết
định, giải quyết mâu thuẫn, kiên định, ứng phó với căng thẳng ….
9. Kỹ năng tư duy phê phán
- Kỹ năng tư duy phê phán là khả năng phân tích một cách khách quan và toàn
diện các vấn đề, sự vật, hiện tượng, …. xảy ra.
- Kỹ năng tư duy phê phán phụ thuộc vào hệ thống giá trị cá nhân. Một người có
được kỹ năng tư duy phê phán tốt khi biết phối hợp nhịp nhàng với kỹ năng tự nhận thức
và kỹ năng xác định giá trị.
10. Kỹ năng kiên định
- Kỹ năng kiên định là khả năng con người nhận thức được những gì mình muốn
và lí do dẫn đến sự mong muốn đó. Kiên định còn là khả năng tiến hành các bước cần
thiết để đạt được những gì mình mong muốn trong những hoàn cảnh cụ thể, dung hòa
được giữa quyền, nhu cầu của mình với quyền, nhu cầu của người khác.
- Kỹ năng kiên định sẽ giúp chúng ta tự bảo vệ được chính kiến, quan điểm, thái độ
và những quyết định của bản thân, đứng vững trước những áp lực tiêu cực của những
người xung quanh. Ngược lại, nếu không có kỹ năng kiên định, con người sẽ bị mất tự
chủ, bị xúc phạm, mất lòng tin, luôn bị người khác điều khiển hoặc luôn cảm thấy tức
giận và thất vọng, kỹ năng kiên định cũng giúp cá nhân giải quyết vấn đề và thương lượng
có hiệu quả.
11. Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm
- Đảm nhận trách nhiệm là khả năng con người thể hiện sự tự tin, chủ động và ý
thức cùng chia sẻ công việc với thành viên khác trong nhóm. Khi đảm nhận trách nhiệm,
cần dựa trên những điểm mạnh, tiềm năng của bản thân, đồng thời tìm kiếm thêm sự giúp
đỡ cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ.

Sống giản dị
- Tôn trọng lẽ
phải
- Liêm khiết
Chí công vô tư
2
Sống tự trọng và
tôn trọng người
khác
- Tự chăm sóc,
rèn luyện thân
thể
- Lễ độ
- Trung thực
- Tự trọng
- Tôn trọng
người khác.
- Giữ chữ tín
Tự chủ
3 Sống có kỉ luật
Tôn trọng kỉ
luật
Đạo đức và kỉ
luật
Pháp luật và kỉ
luật
Dân chủ và kỉ
luật
4
Sống nhân ái, vị

dân tộc khác
- Tình hữu
nghị giữa các
dân tộc
- Hợp tác cùng
phát triển
6 Sống có văn hóa Lịch sự, tế nhị - Xây dựng gia
đình văn hóa
- Giữ gìn và
phát huy
truyền thống
tốt đẹp của gia
Góp phần xây
dựng nếp sống
văn hóa ở
cộng đồng dân
cư
Kế thừa và
phát huy
truyền thống
tốt đẹp của dân
tộc
5
T
T
Chủ đề đạo đức Lớp 6 Lớp 7 Lớp 8 Lớp 9
đình, dòng họ
7
Sống chủ động,
sáng tạo

nghiệp CNH-
HĐH đất nước
IV. Nội dung và địa chỉ giáo dục KNS trong môn GDCD ở trường THCS
LỚP 6
Tên bài
dạy
Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương pháp / kỹ
thuật dạy học tích cực
có thể sử dụng
Bài 1.
Tự chăm
sóc, rèn
luyện thân
thể
- Kỹ năng đạt mục tiêu rèn luyện sức khoẻ.
- Kỹ năng lập kế hoạch rèn luyện sức khoẻ.
- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá về việc chăm sóc,
rèn luyện thân thể của bản thân và bạn bè.
- Động não.
- Thảo luận nhóm/lớp.
- Trình bày 1 phút.
Bài 2.
Siêng năng,
kiên trì
- Kỹ năng xác định giá trị (xác định siêng năng, kiên
trì là một giá trị của con người).
- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá những hành vi,
việc làm thể hiện đức tính siêng năng, kiên trì.
- Động não.

6
Tên bài
dạy
Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương pháp / kỹ
thuật dạy học tích cực
có thể sử dụng
Tôn trọng
kỉ luật
tôn trọng và thiếu tôn trọng kỉ luật.
- Kỹ năng phân tích, so sánh hành vi tôn trọng kỉ luật
và không tôn trọng kỉ luật.
- Nghiên cứu trường hợp
điển hình.
- Thảo luận nhóm.
Bài 6. Biết
ơn
- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá của bản thân và
người khác về lòng biết ơn.
Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin về những hoạt
động thể hiện lòng biết ơn.
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Trình bày 1 phút.
- Kĩ thuật phòng tranh.
Bài 7.
Yêu thiên
nhiên, sống
hoà hợp với
thiên nhiên

nhị và hành vi chưa lịch sự, tế nhị.
- Động não.
- Xử lí tình huống.
- Thảo luận nhóm.
- Đóng vai.
Bài 10.
Tích cực.
tự giác,
trong hoạt
động tập
thể và trong
hoạt động
xã hội
- Kỹ năng hợp tác trong việc thực hiện các hoạt động
tập thể, hoạt động xã hội.
- Kỹ năng thể hiện sự tự tin trước đông người.
- Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm trong hoạt động tập
thể, hoạt động xã hội.
- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá hành vi, việc làm
thể hiện tích cực, tự giác và chưa tích cực, tự giác
trong hoạt động tập thể, hoạt động xã hội.
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Phương pháp dự án.
- Chúng em biết 3.
Bài 11.
Mục đích
học tập của
HS.
- Kỹ năng đặt mục tiêu trong học tập.

Bài 2.
Trung thực
- Kỹ năng phân tích, so sánh về những biểu hiện
trung thực và không trung thực.
- Kỹ năng tư duy phê phán hành vi trung thực hoặc
thiếu trung thực.
- Kỹ năng giải quyết vấn đề trong các tình huống
liên quan đến tính trung thực.
- Kỹ năng tự nhận thức giá trị bản thân về tính trung
thực.
- Động não.
- Tranh luận.
- Thảo luận nhóm xử lí tình
huống.
Bài 3.
Tự trọng
- Kỹ năng tự nhận thức giá trị bản thân về tính tự
trọng.
- Kỹ năng thể hiện sự tự tin (về giá trị, danh dự của
bản thân).
- Kỹ năng so sánh về những biểu hiện tự trọng và
trái với tự trọng.
- Kỹ năng ra quyết định; giao tiếp/ứng xử thể hiện
tính tự trọng.
- Thảo luận nhóm về
những ưu điểm/mặt mạnh
của bản thân.
- Động não.
- Đóng vai.
Bài 5.

8
Tên bài dạy Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương pháp / kĩ
thuật dạy học tích cực có
thể sử dụng
Bài 7.
Đoàn kết
tương trợ
Bài 8.
Khoan dung
- Kỹ năng giải quyết vấn đề thể hiện sự đoàn kết,
tương trợ với mọi người.
- Kỹ năng thể hiện sự cảm thông/chia sẻ trước khó
khăn của người khác.
- Kỹ năng hợp tác, đặt mục tiêu, đảm nhận trách
nhiệm trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch
thể hiện tình đoàn kết, giúp đỡ nhau.
- Kỹ năng trình bày suy nghĩ, ý tưởng về biểu hiện
và ý nghĩa của lòng khoan dung.
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với hành vi khoan
dung hoặc thiếu khoan dung.
- Xử lí tình huống.
- Đóng vai.
- Xây dựng kế hoạch giúp
đỡ bạn có khó khăn (theo
tổ / nhóm).
- Thảo luận nhóm.
- Trình bày 1 phút.
- Kỹ năng giao tiếp/ứng xử; kỹ năng thể hiện sự cảm
thông/chia sẻ; kỹ năng kiểm soát cảm xúc trong

truyền thống tốt đẹp của gia đình.
- Kỹ năng tư duy sáng tạo về cách giữ gìn, phát huy
truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ.
- Kể chuyện /chia sẻ.
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Phòng tranh.
Bài 11.
Tự tin
- Kỹ năng phân tích, so sánh biểu hiện của tự tin và
thiếu tự tin.
- Kỹ năng xác định giá trị của sự tự tin.
- Kỹ năng thể hiện sự tự tin.
- Kỹ năng tự nhận thức bản thân về lòng tự tin, tự
trọng.
- Nghiên cứu trường hợp
điển hình.
- Động não.
- Xử lí tình huống.
- Đóng vai.
Bài 12.
Sống và làm
việc có kế
hoạch
- Kỹ năng trình bày suy nghĩ/ý tưởng về sống và làm
việc có kế hoạch.
- Kỹ năng đặt mục tiêu; kĩ năng quản lý thời gian;
kỹ năng đảm nhận trách nhiệm để xây dựng kế
hoạch và thực hiện sống và làm việc có kế hoạch.
- Nghiên cứu điển hình.

- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những biểu hiện
liêm khiết và không liêm khiết.
- Nghiên cứu trường hợp
điển hình.
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Xử lí tình huống.
Bài 3.
Tôn trọng
người
khác
- Kỹ năng tư duy phê phán trong việc nhận xét, đánh
giá hành vi thể hiện sự tôn trọng hoặc không tôn
trọng người khác.
- Kỹ năng phân tích, so sánh những biểu hiện tôn
trọng và thiếu tôn trọng người khác.
- Kỹ năng ra quyết định; kiểm soát cảm xúc; kỹ
năng giao tiếp thể hiện sự tôn trọng người khác.
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Trình bày 1 phút.
- Sắm vai.
Bài 4.
Giữ chữ
tín
- Kỹ năng xác định giá trị; trình bày suy nghĩ/ý
tưởng về phẩm chất giữ chữ tín.
- Kĩ năng tư duy phê phán đối với các biểu hiện giữ
chữ tín hoặc không giữ chữ tín.
- Kỹ năng giải quyết vấn đề; ra quyết định trong

động
chính trị-
xã hội
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với các biểu hiện tích
cực hoặc không tích cực tham gia các hoạt động
chính trị - xã hội.
- Kỹ năng ra quyết định; giải quyết vấn đề trong các
tình huống liên quan đến hoạt động chính trị - xã
hội.
- Kỹ năng đặt mục tiêu; quản lí thời gian; đảm nhận
trách nhiệm trong việc xây dựng kế hoạch tham gia
- Thảo luận nhóm.
- Xử lí tình huống.
- Phương pháp dự án.
10
Tên bài
dạy
Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương pháp/kĩ thuật
dạy học tích cực có thể sử
dụng
các hoạt động chính trị - xã hội.
Bài 8.
Tôn trọng
và học
hỏi các
dân tộc
khác
- Kỹ năng thu thập và xử lí thông tin về những thành
tựu kinh tế, văn hoá, xã hội của các dân tộc khác.

sống văn hoá).
Bài 10.
Tự lập
- Kỹ năng xác định giá trị; trình bày suy nghĩ, ý
tưởng về biểu hiện, ý nghĩa của tự lập trong cuộc
sống.
- Kỹ năng thể hiện sự tự tin.
- Kỹ năng đặt mục tiêu; đảm nhận trách nhiệm trong
việc xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện tính
tự lập.
- Nghiên cứu điển hình
- Thảo luận, tranh luận.
- Kĩ thuật trình bày 1 phút
- Xây dựng kế hoạch rèn
luyện tính tự lập.
Bài 11.
Lao động
tự giác và
sáng tạo
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những ý kiến,
quan điểm khác nhau về lao động tự giác và sáng
tạo của HS.
- Kỹ năng phân tích, so sánh về những biểu hiện tự
giác, sáng tạo và không tự giác, sáng tạo trong học
tập, lao động.
- Kỹ năng đặt mục tiêu; quản lí thời gian; đảm nhận
trách nhiệm trong việc xây dựng và thực hiện kế
hoạch học tập, lao động một cách tự giác và sáng tạo
- Tranh luận.
- Động não.

thuật dạy học tích cực có
thể sử dụng
nhũng hiện nay.
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những thái độ,
hành vi, việc làm không chí công vô tư.
- Kỹ năng ra quyết định phù hợp trong các tình
huống thể hiện thái độ chí công vô tư.
Bài 2.
Tự chủ
- Kỹ năng ra quyết định (biết ra quyết định hành
động phù hợp để thể hiện tính tự chủ).
- Kỹ năng kiên định trước những áp lực tiêu cực của
bạn bè.
- Kỹ năng thể hiện sự tự tin khi bảo vệ ý kiến của
bản thân.
- Kỹ năng kiểm soát cảm xúc.
- Thảo luận nhóm.
- Xử lí tình huống.
- Đóng vai
- Động não.
- Khăn trải bàn.
- Bày tỏ thái độ.
Bài 3.
Dân chủ
và kỉ luật
- Kỹ năng tư duy phê phán (biết phê phán những
hành vi, việc làm thiếu dân chủ, hoặc vô kỉ luật ở
nhà trường và cộng đồng địa phương).
- Kỹ năng trình bày suy nghĩ về dân chủ, kỉ luật và
mối quan hệ giữa dân chủ và kỉ luật.

đoàn kết, hữu nghị giữa các dân tộc).
- Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về các hoạt
động hữu nghị giữa thiếu nhi và nhân dân VN với
thiếu nhi và nhân dân thế giới.
- Động não
- Thảo luận nhóm.
- Đóng vai.
- Dự án.
- Phòng tranh.
-Hỏi chuyên gia.
Bài 6.
Hợp tác
cùng phát
triển
- Kỹ năng xác định giá trị (biết xác định giá trị của
sự hợp tác giữa các quốc gia, các dân tộc).
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những thái độ,
hành vi, việc làm thiếu hợp tác.
- Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về các hoạt
động hợp tác trong mọi lĩnh vực giữa nước ta với
các nước khác trên thế giới.
- Kỹ năng hợp tác (biết hợp tác với bạn bè và mọi
người trong công việc chung của lớp, của trường,
của gia đình và cộng đồng).
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Phòng tranh.
- Hỏi chuyên gia.
- Dự án.
Bài 7.

- Phòng tranh.
Bài 8.
Năng
động,
sáng tạo
- Kỹ năng tư duy sáng tạo trong học tập, lao động và
rèn luyện.
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những suy nghĩ,
hành vi, thói quen trì trệ, thụ động trong học tập, lao
động rèn luyện.
- Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về các tấm
gương học tập, lao động, rèn luyện năng động, sáng
tạo trong thực tiễn.
- Kỹ năng đặt mục tiêu rèn luyện tính năng động,
sáng tạo.
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Phòng tranh.
- Nghiên cứu trường hợp
điển hình.
- Dự án.
Bài 9.
Làm việc
có năng
suất, chất
lượng,
hiệu quả
- Kỹ năng tư duy sáng tạo (có phương pháp học tập,
lao động đúng đắn).
- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá những hiện

- Viết tích cực.
- Trình bày 1 phút.
Bài 11.
Trách
nhiệm
của thanh
niên trong
sự nghiệp
công
- Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về các đóng
góp của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước.
- Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm trong việc tham gia
vào các phong trào thanh niên tình nguyện vì sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
- Kỹ năng đặt mục tiêu (lập kế hoạch học tập, rèn
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Trình bày 1 phút.
- Hỏi chuyên gia.
13
Tên bài
dạy
Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương pháp / kĩ
thuật dạy học tích cực có
thể sử dụng
nghiệp
hóa, hiện
đại hóa

- Máy chiếu (nếu có)
IV. Tiến trình dạy học
1. Khám phá
Giáo viên kể cho HS nghe một câu chuyện ngắn về tấm gương sống giản dị trong
thực tế cuộc sống (VD: sinh ra và lớn lên trong một gia đình khá giả, có tiếng tăm ở thành
phố nhưng M luôn gần gũi, hòa đồng với mọi người. Trong sinh hoạt M không cầu kì,
kiểu cách, trang phục của M luôn gọn gàng, phù hợp với lứa tuổi. M luôn được thầy cô và
bè bạn yêu mến) và yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi: câu chuyện đề cập về phẩm chất đạo
đức nào của con người? Nêu những hiểu biết của em về phẩm chất này ?
Từ đó GV dẫn dắt vào bài để tìm hiểu về phẩm chất sống giản dị.
(Qua bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về những vấn đề đó).
14
2. Kết nối
Hoạt động 1. Nghiên cứu trường hợp điển hình về sống giản dị.
* Mục tiêu:
- Học sinh hiểu thế nào là sống giản dị.
- Rèn luyện kỹ năng sống: trình bày suy nghĩ/ý tưởng.
* Cách tiến hành:
- HS đọc truyện “Bác Hồ trong ngày Tuyên ngôn Độc lập”.
- GV hướng dẫn học sinh thảo luận lớp theo các câu hỏi sau:
? Em hãy cho biết trang phục, tác phong và lời nói của Bác Hồ trong ngày Tuyên
ngôn độc lập.
? Em có nhận xét gì về trang phục, tác phong và lời nói của Bác Hồ.
- HS phát biểu, GV ghi những chi tiết cơ bản cần khai thác lên bảng hoặc trên máy
chiếu:
- Trang phục, tác phong và lời nói của Bác Hồ:
+ Bác mặc bộ quần áo ka ki, đội mũ vải đã bạc màu và đi đôi dép cao su.
+ Bác cười đôn hậu và vẫy tay chào đồng bào.
+ Giọng nói của Bác ấm áp, Bác hỏi thân mật: “Tôi nói đồng bào nghe có rõ
không?”.

15
- Học sinh nêu được ý nghĩa của sống giản dị.
- Rèn luyện kỹ năng sống: kỹ năng xác định giá trị và kĩ năng hợp tác.
* Cách tiến hành:
- GV chia HS trong lớp thành các nhóm trả lời các câu hỏi sau:
+ Vì sao chúng ta phải biết sống giản dị?
+ Sống giản dị có tác dụng gì trong cuộc sống của chúng ta (với học sinh, gia đình,
xã hội)?
+ Các nhóm thảo luận, cử thư ký ghi chép và đại diện nhóm lên trình bày kết quả
(KT trình bày trong 1 phút).
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến.
* Kết luận:
- GV chốt lại ý nghĩa của sống giản dị (mục b- SGK) lên bảng hoặc máy chiếu.
Hoạt động 4. Xử lý tình huống liên quan đến phẩm chất sống giản dị.
* Mục tiêu.
- HS biết ứng xử trước những tình huống liên quan với sống giản dị
- Rèn luyện kỹ năng tư duy phê phán, kỹ năng ra quyết định …
* Cách tiến hành:
- GV nêu tình huống: (GV có thể đưa ra các tình huống khác).
+ Tình huống 1: Bạn cùng lớp rủ em đi nhuộm tóc.
+ Tình huống 2: Nhà H nghèo nhưng H ăn diện và hay đòi mẹ tiền mua quần áo
đẹp.
- GV đặt câu hỏi:
+ Em sẽ làm gì ở tình huống thứ nhất?
+ Nhận xét của em về H? Nếu ở hoàn cảnh của H em sẽ làm gì?
- HS suy nghĩ, trả lời.
* Kết luận: GV định hướng cho HS.
- Tình huống 1: Em sẽ không theo bạn và khuyên bạn không nên nhuộm tóc vì như
thế không phù hợp với lứa tuổi học sinh vừa tốn kém tiền của cha mẹ lại mất thời gian
học tập.

- Phương pháp thảo luận nhóm.
- Phương pháp sắm vai.
- Kĩ thuật trình bày 1 phút.
- Liên hệ.
2. Các kỹ năng sống cơ bản
- Kỹ năng trình bày suy nghĩ/ý tưởng.
- Kỹ năng tư duy phê phán trong việc nhận xét, đánh giá hành vi thể hiện sự tôn
trọng hoặc không tôn trọng người khác.
- Kỹ năng phân tích, so sánh những biểu hiện tôn trọng và thiếu tôn trọng người
khác.
- Kỹ năng ra quyết định
- Kỹ năng kiểm soát cảm xúc, kỹ năng tự nhận thức.
- Kỹ năng giao tiếp thể hiện sự tôn trọng người khác.
III. Tài liệu và phương tiện dạy học
- SGK và SGV giáo dục công dân 8, chuẩn kiến thức, kỹ năng môn GDCD THCS.
- Giấy Ao, bút dạ, băng dính, kéo.
- Máy chiếu (nếu có)
V. Tiến trình dạy học
1. Khám phá
- GV nêu vấn đề: trong cuộc sống con người có rất nhiều mối quan hệ xã hội khác
nhau, em hãy kể về những mối quan hệ ấy?
- HS trả lời, GV liệt kê các ý lên bảng và dẫn dắt vào bài (trong mối quan hệ với
người khác, chúng ta cần có thái độ ứng xử như thế nào cho phù hợp. Tiết học hôm nay
cô và các em sẽ tìm hiểu về điều đó).
2. Kết nối
Hoạt động 1. Động não tìm hiểu những biểu hiện của hành vi tôn trọng và thiếu
tôn trọng người khác qua phần đặt vấn đề (SGK).
* Mục tiêu:
- Học sinh thấy được những biểu hiện của hành vi tôn trọng và thiếu tôn trọng
người khác trong từng trường hợp.

- HS cả lớp nhận xét, bổ sung ý kiến.
- GV chốt lại ý chính.
* Kết luận:
- Tôn trọng người khác được biểu hiện ở mọi nơi, mọi lúc cả trong cử chỉ, thái độ,
hành động và lời nói.
(GV thuyết trình thêm: tôn trọng người khác phải được thể hiện bằng hành vi có
văn hóa kể cả trong phê bình, đấu tranh).
- Chúng ta phê phán những biểu hiện thiếu tôn trọng người khác …
Hoạt động 3. Thảo luận nhóm tìm hiểu thế nào là tôn trọng người khác và ý nghĩa
của tôn trọng người khác trong cuộc sống.
* Mục tiêu:
- HS hiểu thế nào là tôn trọng người khác và ý nghĩa của tôn trọng người khác.
- Rèn luyện kỹ năng sống: kỹ năng xác định giá trị, kỹ năng trình bày suy nghĩ/ ý
tưởng.
* Cách tiến hành:
- GV chia HS thành nhóm và yêu cầu các nhóm thảo luận các câu hỏi sau:
+ Thế nào là tôn trọng người khác?
+ Vì sao cần phải tôn trọng người khác?
- Đại diện các nhóm lần lượt trả lời.
- HS cả lớp nhận xét, bổ sung ý kiến.
* Kết luận: mục 1,2 của nội dung bài học (SGK) lên bảng hoặc máy chiếu.
3. Thực hành/ luyện tập
- Hoạt động 4. HS sắm vai.
* Mục tiêu:
- HS biết ứng xử trước những tình huống thể hiện tôn trọng người khác.
- Rèn luyện kỹ năng sống: kĩ năng quyết định; kỹ năng kiểm soát cảm xúc; kỹ năng
18
giao tiếp, ứng xử.
* Cách tiến hành:
- GV nêu tình huống: đầu năm học, lớp em có một bạn mới ở quê chuyển đến. Bạn

TT
Chủ đề
Pháp luật
Lớp 6 Lớp 7 Lớp 8 Lớp 9
1
Quyền trẻ em,
quyền, nghĩa
vụ công dân
trong gia đình
Công ước
Liên hợp
quốc về
quyền trẻ em
Quyền được bảo
vệ, chăm sóc và
giáo dục của trẻ
em Việt Nam
Quyền và nghĩa vụ
công dân trong đời
sống gia đình
Quyền và nghĩa
vụ công dân
trong hôn nhân
2
Quyền và
nghĩa vụ
công dân về
trật tự an
toàn xã hội
Thực hiện

văn hoá và danh
lam thắng cảnh
- Quyền sở hữu tài
sản và nghĩa vụ tôn
trọng tài sản của
người khác
- Nghĩa vụ tôn
trọng và bảo vệ tài
sản nhà nước, lợi
ích công cộng
- Quyền tự do
kinh doanh và
nghĩa vụ đóng
thuế
- Quyền và
nghĩa vụ lao
động
4
Các quyền tự
do cơ bản
của công dân
- Quyền
được pháp
luật bảo hộ
về tính
mạng, thân
thể, sức
khoẻ, danh
dự và nhân
phẩm.

Việt Nam
- Nhà nước
CHXHCN Việt
Nam
- Bộ máy nhà
nước cấp cơ sở
- Hiến pháp nước
CHXHCNVN
- Pháp luật nước
CHXHCNVN
-Trách nhiệm
pháp lí của công
dân
- Quyền tham
gia quản lí nhà
nước của công
dân
- Nghĩa vụ bảo
vệ Tổ quốc của
công dân
II. Nội dung và địa chỉ giáo dục Kỹ năng sống trong giáo dục Pháp luật ở trường
trung học cơ sở.
Lớp 6
20
Tên bài dạy Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương
pháp/kỹ thuật
dạy học tích cực
có thể sử dụng
Bài 12.

phút.
- Hỏi và trả lời.
- Tổ chức trò chơi.
Bài 15.
Quyền và nghĩa
vụ học tập.
- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá những hành
vi vi phạm quyền và nghĩa vụ học tập.
- Kỹ năng trình bày suy nghĩ ý tưởng.
- Kỹ năng hợp tác.
- Động não.
Thảo luận nhóm.
- Xử lý tình huống.
Bài 16.
Quyền được
pháp luật bảo
hộ về tính
mạng, thân thể,
sức khoẻ, danh
dự và nhân
phẩm.
- Kỹ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề trong
các tình huống để bảo vệ tính mạng, thân thể, sức
khoẻ, danh dự và nhân phẩm.
- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá những hành
vi xâm hại đến tính mạng, thân thể, sức khoẻ, danh
dự và nhân phẩm của người khác.
- Kỹ năng ứng phó trong những tình huống bị xâm
hại đến tính mạng, thân thể, sức khoẻ, danh dự và
nhân phẩm.

vi xâm phạm quyền được đảm bảo an toàn, bí mật
thư tín, điện thoại, điện tín của người khác.
- Động não.
- Thảo luận nhóm.
- Xử lý tình huống.
- Tư vấn chuyên gia.

21
Lớp 7
Tên bài dạy Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương
pháp / kỹ thuật
dạy học tích cực
có thể sử dụng
Bài 13.
Quyền được
bảo vệ, chăm
sóc, và giáo dục
của tẻ em Việt
Nam
- Kỹ năng tư duy phê phán về các trường hợp thực
hiện hoặc vi phạm quyền trẻ em trong thực tế, về
vai trò của gia đình, nhà nước và xã hội.
- Kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng ra quyết định
để bảo vệ quyền của mình.
- Kỹ năng kiên định, kỹ năng ứng phó, kỹ năng
tìm kiếm sự hỗ trợ trong tình huống bị
kẻ xấu đe dọa, lôi kéo, dụ dỗ
- Động não.
- Thảo luận nhóm.

Bảo vệ di sản
văn hoá.
- Kỹ năng phân tích, so sánh về sự giống nhau và
khác nhau giữa di sản văn hoá phi vật thể và di sản
văn hoá vật thể.
- Kỹ năng giải quyết vấn đề trong các tình huống
liên quan đến di sản văn hoá.
- Kỹ năng tư duy sáng tạo trong việc đề xuất biện
pháp giữ gìn, phát huy giá trị của di sản
văn hoá.
- Kỹ năng hợp tác, đảm nhận trách nhiệm trong
việc tham gia bảo vệ di sản văn hoá.
- Thảo luận nhóm.
- Trình bày 1
phút.
- Xử lí tình huống.
- Hỏi và trả lời.
- Xây dựng kế
hoạch hành động.
Bài 16.
Quyền tự do tín
ngưỡng, tôn
giáo
- Kỹ năng phân tích, so sánh sự khác nhau giữa tín
ngưỡng và tôn giáo; và giữa tín ngưỡng tôn giáo
và mê tín dị đoan.
- Kỹ năng thu thập và xử lí thông tin về tình hình
tôn giáo ở nước ta và chính sách nhà nước về tôn
giáo.
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những việc làm

cơ sở.
- Kỹ năng tư duy phê phán về vai trò của các cơ
quan nhà nước cấp cơ sở.
- Kỹ năng giải quyết vấn đề trong những trường
hợp cần liên hệ với cơ quan nhà nước cấp cơ sở để
được giải quyết.
- Thảo luận
nhóm / lớp.
- Xử lí tình huống.
Lớp 8

Tên bài dạy Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương pháp /
kĩ thuật dạy học
tích cực có thể sử
dụng
Bài 12.
Quyền và nghĩa
vụ của công dân
trong gia đình
- Kỹ năng tư duy phê phán, đánh giá việc thực
hiện quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong
giai đình.
- Kỹ năng trình bày suy nghĩ, ý tưởng về vai trò
của con cái và ý nghĩa của công việc thực hiện
quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình.
- Kỹ năng nêu và giải quyết vấn đề đối với các
vấn đề nảy sinh trong quan hệ hôn nhân trong gia
đình.
- Kỹ năng kiên định trong các tình huống để thể

Tên bài dạy Các KNS cơ bản cần được giáo dục
Các phương pháp /
kĩ thuật dạy học
tích cực có thể sử
dụng
Bài 14.
Phòng, chống
nhiễm
HIV/AIDS
- Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về
HIV/AIDS và tính chất nguy hiểm của nó.
- Kỹ năng tư duy sáng tạo trong việc đề xuất các
biện pháp phòng tránh HIV/AIDS cho bản thân và
cộng đồng.
- Kỹ năng thể hiện sự thông cảm, chia sẻ đối với
những người có HIV/AIDS và gia đình họ.
- Thảo luận nhóm.
- Động não.
- Hỏi chuyên gia.
- Đóng vai.
Bài 15.
Phòng ngừa tai
nạn vũ khí,
cháy, nổ và chất
độc hại
- Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về tình hình
tai do nạn vũ khí, cháy, nổ, và chất độc hại gây ra.
- Kỹ năng tư duy sáng tạo trong việc đề xuất các
biện pháp phòng tránh tai nạn do vũ khí, cho
bản thân và người khác.

sản nhà nước và
lợi ích công
cộng
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những hành vi
tôn trọng tài sản của nhà nước và những hành vi
xâm phạm tài sản của nhà nước, lợi ích công cộng.
- Kỹ năng ra quyết định trước những hành vi xâm
phạm tài sản nhà nước, lợi ích công cộng.
- Kỹ năng tư duy sáng tạo, nêu và giải quyết vấn
đề trước tình trạng xâm phạm tài sản nhà nước
hiện nay (nạn phá rừng, lấn chiếm đất công, tham
nhũng, lãng phí của công )
- Xử lí tình huống.
- Hỏi chuyên gia.
- Thảo luận nhóm.
- Kĩ năng phòng
tranh.
- Đóng vai.
Bài 18.
Quyền khiếu
nại, tố cáo của
công dân
- Kỹ năng phân tích, so sánh sự khác nhau giữa
quyền khiếu nại và quyền tố cáo.
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những hành vi
trả thù người khiếu nại, tố cáo hoặc lợi dụng
quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, làm hại
người khác.
- Kỹ năng ra quyết định, kỹ năng ứng phó khi thấy
những hành vi trái pháp luật trong thực tế.

Các phương pháp /
kĩ thuật dạy học
tích cực
có thể sử dụng
Bài 12.
Quyền và nghĩa
vụ của công dân
trong hôn nhân
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những thái độ
hành vi việc làm vi phạm quyền và nghĩa vụ
công dân trong hôn nhân như: kết hôn sớm, bạo
lực gia đình,
- Kỹ năng trình bày suy nghĩ ý tưởng(biết trình
bày những suy nghĩ của bản thân về quyền và
nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân).
- Kỹ năng thực hiện và xử lí thông tin về tình
hình thực hiện Luật hôn nhân và giai đình ở địa
phương.
- Thảo luận nhóm.
- Nghiên cứu trường
hợp điển hình.
- Xử lí tình huống.
- Dự án.
- Động não.
- Phòng tranh.
- Bày tỏ thái độ.
Bài 13.
Quyền tự do kinh
doanh và nghĩa
vụ đóng thuế

Bài 15
Vi phạm pháp
- Kỹ năng tư duy phê phán(biết phê phán, đánh
giá những hành vi vi phạm pháp luật; đồng tình,
- Nghiên cứu trường
hợp điển hình.
25

Trích đoạn Rèn kỹ năng tư duy, sáng tạo

---