Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Làm thế nào để học sinh ham học môn Ngữ văn? Câu hỏi đó luôn thường
trực trong mỗi giáo viên dạy văn nói riêng và các nhà quản lí giáo dục nói
chung. Trong những năm gần đây Việt Nam chúng ta bước vào thời kì đổi mới,
nhiều cái mới, cái hiện đại được truyền vào nhưng cũng kéo theo không ít hệ lụy
của nó, như số lượng học sinh nghiện game online, số học sinh dành nhiều thời
giờ vào facebook để tán gẫu… và đặc biệt là số học sinh sử dụng ngôn ngữ blog
vào trong bài viết ngày càng nhiều. Tất cả những điều trên đã khiến cho các bậc
phụ huynh và các giáo viên quan ngại. Làm thế nào để học sinh vừa có không
gian vui chơi lành mạnh vừa có điều kiện học tập tốt là một trong những câu hỏi
luôn được các bậc phụ huynh và những người làm công tác giáo dục mong đợi.
Xuất phát từ thực tế trên, trong những năm học vừa qua chúng tôi đã tổ
chức cho các em học sinh những gameshow Ngữ văn. Có thể thấy, qua sân chơi
này các em đã có được những bước tiến rõ rệt về học tập cũng như các mặt hoạt
động khác. Từ hiệu quả của việc tổ chức các gameshow, chúng tôi đã lựa chọn
vấn đề này làm đề tài cho việc viết sáng kiến kinh nghiệm năm học 2012 –
2013: KINH NGHIỆM TẠO HỨNG THÚ HỌC MÔN NGỮ VĂN THÔNG
QUA CÁC TRÒ CHƠI CHO HỌC SINH THPT. Chúng tôi mong rằng, những
gameshow này ngày càng được nhân rộng đến tất cả các trường học, tạo cho các
em học sinh một sân chơi lành mạnh và bổ ích.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Thực trạng
1
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
Kiến thức Ngữ văn của số đông học sinh tại các trung tâm GDTX nói riêng
và học sinh THPT nói chung còn rất nhiều hạn chế. Sách giáo khoa Ngữ văn bậc
THPT đã có nhiều đổi mới theo hướng tích hợp. Nhưng do nhiều nguyên nhân
khác nhau, nhiều học sinh vẫn chưa say mê học môn Ngữ văn. Hiệu quả dạy học
môn Ngữ văn cho học sinh vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn.
Qua thực tế giảng dạy và qua quá trình khảo sát chúng tôi nhận thấy học
12 43 18 41,8%
Bảng 2.4: Bảng kết quả lỗi đặt câu thiếu chủ ngữ
của học sinh trong các bài viết
Khối lớp Tổng số bài khảo sát Số lượng bài mắc lỗi Tỉ lệ %
10 43 22 51,2%
11 43 20 46,5%
12 43 18 41,9%
Bảng 2.5: Bảng kết quả lỗi đặt câu thiếu vị ngữ
của học sinh trong các bài viết
3
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
Khối lớp Tổng số bài khảo sát Số lượng bài mắc lỗi Tỉ lệ %
10 43 23 53,5%
11 43 21 48,8%
12 43 17 39,5%
Bảng 2.6: Bảng kết quả xếp loại học lực môn Ngữ văn
Khối lớp
Tổng số
học sinh
Học lực
Giỏi Khá TB Yếu Kém
10 70 0 0 85 % 10% 5%
11 56 0 0 93% 5% 2%
12 48 0 0 95% 3% 2%
Thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ thông
tin vào trong bài giảng. Trong những năm qua, tại trung tâm GDTX Quan Hóa –
Thanh Hóa, chúng tôi đã đa dạng hóa việc dạy học và rèn luyện kĩ năng thực
hành môn Ngữ văn cho học sinh. Ngoài giờ học chính khóa chúng tôi tổ chức
các buổi ngoại khóa, câu lạc bộ, trò chơi về môn Ngữ văn qua đó tập cho học
sinh có một sân chơi bổ ích, truyền cho học sinh sự yêu thích về việc học môn
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
tổ chức tại lớp học. Nếu các đội có laptop riêng thì tốt, còn không có thì sử dụng
máy tính để bàn hiện có tại trung tâm.
Nội dung của gameshow gồm 4 phần:
Phần 1: KHỞI ĐỘNG
Luật chơi: Mỗi nhóm tự chọn các ô A, B, C hoặc D để trả lời các câu hỏi
trắc nghiệm. Các câu hỏi sẽ lần lượt được hiện ra trên màn hình Power Point.
Đội nào bấm chuông nhanh, trả lời đúng được 10 điểm. Nếu trả lời sai sẽ mất
quyền trả lời và các đội còn lại được quyền trả lời.
Ô 1: Bảng chữ cái tiếng Việt có bao nhiêu chữ cái ?
A: 26 chữ cái
B: 27 chữ cái
C: 28 chữ cái
D: 29 chữ cái
(Đáp án: 29 chữ cái)
Nếu các đội không có câu trả lời hoặc trả lời sai quyền trả lời sẽ thuộc về
khán giả. Phần thưởng sẽ là một tràng vỗ tay hoặc 1 món quà do Ban tổ chức
trao tặng.
Ô 2: Những câu thơ sau trong Truyện Kiều của Nguyễn Du nhằm tả nhân
vật nào?
6
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
A:
Nhác trông nhờn nhợt màu da,
Ăn gì to béo đẫy đà làm sao.
(Đáp án: Tú Bà)
B:
Râu hùm hàm én mày ngài,
Vai năm tấc rộng thân mười thước cao.
(Đáp án: Từ Hải)
Có người ngủ thế thành quen
Đã nghe sợi tóc bạc trên tay mình.
(Đáp án: Lời ru đồng đội – Nguyễn Duy)
Phần 2: VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
Luật chơi: Mỗi đội bốc thăm chọn một phong bì với yêu cầu tìm từ thích
hợp điền vào chỗ trống. Các câu hỏi sẽ lần lượt được hiện ra trên màn hình
Power Point. Phần thi này nhằm rèn luyện cho các em sử dụng từ đúng nghĩa,
viết đúng chính tả, mẹo sử dụng tiếng Việt (Ví dụ: phân biệt giữa S, X giữa
Giành và Dành), khắc sâu kiến thức về tác giả và tác phẩm đã học, rèn luyện kĩ
8
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
năng đọc thơ, văn và kĩ năng ngâm thơ Nội dung các câu hỏi đưa ra sẽ nâng
dần từ dễ đến khó.
Đề 1: Hãy tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống trong các câu sau?
1. Mùa hè năm nay gia đình Nam sẽ đi…… vịnh Hạ Long.
A: tham quan
B: thăm quan
(Đáp án: tham quan)
2. Văn học giai đoạn 30 – 45 là dòng văn học………
A: lãng mạng
B: lãng mạn
(Đáp án: lãng mạn)
3. vào dịp nghỉ hè gia đình em lại cùng nhau về quê thăm ông, bà.
A: hằng năm
B: hàng năm
(Đáp án đúng: hằng năm)
4. Điền giành và dành vào chỗ trống ?
a) Chúng ta cần………cho trẻ em nhiều sự quan tâm.
b) Người đã ……… nhiều suy nghĩ để có một chiến lược phát triển.
c) Chúng ta………… được sự độc lập và chúng ta dành được thống nhất.
8
9
10
11
12
1. Sinh trong thời loạn buồn thay
Chưa nồng chăn gối, chia tay ngậm ngùi
2. Nàng đây tài sắc tuyệt trần
Nhưng đâu tránh được gian truân cuộc đời
3. Đứt ruột bán chó bán con
Một mình xuôi ngược lo toan cả nhà.
4. Tên em là ánh trăng tà
Tình em trong sáng như là gương soi
5. Dù giặc thù có cuồng điên
Chặt đầu, chém giết xiết rên đất Hòn
Thì em vẫn vững lòng son…
6. Con nàng bập bẹ mấy lời
Mà nàng phải chịu một đời oan gia
7. Đêm hè gánh nước trăng thanh
Ngủ quên em gặp tình anh mặn mà
8. Trống thu không báo hết chiều
Phố quê nhòa nhạt, tiêu điều hoang sơ
Chị ngồi thờ thẫn mong chờ
Con tàu qua đỡ bơ vơ buồn rầu.
9. Vết sẹo chiến tranh thương đau
Con làm ba giận, ba sầu tiếc thay!
11
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
May thay hào kiệt một phen cứu giùm.
11. Nông trường chan chứa ân tình
A. Tiểu thuyết B. Phóng sự
C. Truyện ngắn D. Trào phúng
(Đáp án: B – Phóng sự)
Câu hỏi: “Mẹ tròn con vuông” là:
A. Thành ngữ B. Tục ngữ
C. Điển tích D. Điển cố
(Đáp án: A – Thành ngữ)
Câu hỏi: Tác giả nào được xem là “một gạch nối giữa thơ cũ và thơ mới”?
(Đáp án: Tản Đà)
3. Gói câu hỏi 60 điểm
Câu hỏi: Ra-bin-đra-nát Ta-go (1861 – 1941) là nhà văn, nhà văn hóa lớn
của nước nào?
A. Hi Lạp B. Ấn Độ
C. Thổ Nhĩ Kì D. Nhật Bản
13
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
(Đáp án: B – Ấn Độ)
Câu hỏi: Nhà văn nào dưới đây không thuộc nhóm “Tự lực văn đoàn” ?
A. Khái Hưng B. Thạch Lam
C. Nguyễn Tuân C. Nhất Linh
(Đáp án: B – Thạch Lam)
Câu hỏi: Nhà thơ nữ nào của văn học trung đại Việt Nam được mệnh danh
là “Bà chúa thơ Nôm”?
(Đáp án: Hồ Xuân Hương)
Câu hỏi: Nhà văn nào đã đề ra nguyên lí “tảng băng trôi” trong sáng tác
văn chương?
(Đáp án: Hê-minh-uê)
Câu hỏi: Nguyên Hồng đã nhận xét về nhà văn nào như sau: “Ông là một
nhà văn một lòng đi về với “đất”, với “người”, với “thuần hậu nguyên thủy
nông thôn”?
sự hợp tác, cộng tác với nhau để chuẩn bị nội dung cho các cuộc thi. Các hoạt
động này đã thu hút khá đông học sinh tham gia để cổ vũ cho bạn bè và đội
chơi. Bên cạnh nội dung cho các đội dự thi, Ban tổ chức còn có các câu hỏi dành
cho khán giả với những phần thưởng kèm theo tạo không khí sôi nổi, hấp dẫn.
Với các hình thức hoạt động này, việc học tập môn Ngữ văn của học sinh tại
trường trung tâm GDTX Quan Hóa đã trở nên hứng thú, hấp dẫn hơn. Kết quả
khảo sát cho thấy. Số lượng bài kiểm tra của học sinh học sinh viết sai lỗi chính
15
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
tả đã giảm rõ rệt. Học sinh không chỉ viết đúng chính tả mà còn biết sử dụng từ
đúng nghĩa.
2. Thông qua việc chuẩn bị kiến thức để tham gia vào các gameshow.
Phong trào học bài, chuẩn bị bài của học sinh trước khi đến lớp đã có sự tiến bộ.
Tại các lớp học mỗi học sinh đều có sổ tích lũy kiến thức. Các khối lớp đã tích
cực học tập qua đó các hiện tượng như: gây rối trật tự, mất đoàn kết nội bộ, giao
tiếp thiếu văn hóa, các trò chơi bạo lực cũng đã giảm rõ rệt.
3. Phong trào đọc sách, tìm hiểu về kiến thức Ngữ văn và các lĩnh vực khoa
học đã lan rộng tới tất cả các thành viên trong trường. Ngoài học sinh, giáo viên
cũng tích cực tìm tòi để nâng cao kiến thức, kĩ năng sư phạm và đồng thời còn
giúp học sinh chuẩn bị cho các cuộc chơi tháng, quý. Một hiệu quả tích cực cũng
đã mang lại qua việc tổ chức các gameshow là nhà trường đã tạo được một sân
chơi thiết thực, bổ ích qua đó đã lựa chọn được những học sinh có kiến thức để
tham gia các kì thi học sinh giỏi Tỉnh. Kết quả đã có 2 học sinh đạt giải khuyến
khích môn Ngữ văn trong kì thi học sinh giỏi cấp Tỉnh. Giáo viên giảng dạy
môn Ngữ văn cũng đã có nhiều bài được đăng trên các tạp chí có uy tín như:
Thế giới trong ta, Văn học và tuổi trẻ, Tạp chí Ngôn ngữ & Đời sống, Tạp chí
Ngôn ngữ, Từ điển học & Bách khoa thư… Kết quả này so với các trường
chuyên, các trường miền xuôi quả là còn nhỏ bé, nhưng đối với một trung
GDTX thuộc huyện miền núi Quan Hóa thì đây là một bước tiến vượt bậc.
XÁC NHẬN CỦA GIÁM ĐỐC LỜI CAM ĐOAN
Phần 3: TĂNG TỐC
Phần 4: VỀ ĐÍCH
3.3. Kết quả
IV. Kết luận
8
10
12
12
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TB Trung bình
THPT Trung học phổ thông
GDTX Giáo dục thường xuyên
SKKN Sáng kiến kinh nghiệm
18
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
19